In Europa worden meer dan 10 miljoen proefdieren jaarlijks gebruikt in experimenten. “We roepen de politici op om de wetgeving aan te passen zodat dierproefvrije technieken de ouderwetse testen kunnen vervangen”, zegt Jen Hochmuth, leidster van [Animal Free Science](https://www.animalrights.be/animal-rights-wil-af-van-dierproeven-en-start-animal-free-science), het nieuwe programma van Animal Rights.
Vorige week hebben we met Animal Free Science het nieuwe boekproject getiteld ‘Animal Experimentation: Working towards a Paradigm Change’ 1 aan politici in het Europees Parlement voorgesteld. In dit boek werpen verschillende internationale experten licht op talloze problemen van dierproeven en geven ze een uitkijk op de voordelen van proefdiervrije wetenschap.
We hebben vijf auteurs van het boek en drie leden van het Europees Parlement gevraagd om samen in discussie te gaan hoe we de vervanging van dierproeven kunnen bevorderen. 2 Zoals al de titel van het boek het laat vermoeden was de consensus onder de wetenschappelijke sprekers duidelijk: “Dierproeven zijn niet enkel wreed voor dieren maar belemmeren ook wetenschappelijke vooruitgang bij de mens. In plaats van proefdieren moeten we inzetten op innovatieve methoden gebaseerd op de mens”, zegt Jen Hochmuth.
In haar openingsspeech maakte de Luxemburgse MEP Tilly Metz, Lid van het Europees Parlement voor de Groenen/EFA, meteen duidelijk dat er een actieplan nodig is: “We moeten uit deze donkere tunnel van dierproeven en ambitieuze doelen definiëren voor de volledige vervanging door dierproefvrije alternatieven.”
Anja Hazekamp, lid van het Europees Parlement en van de Nederlandse Partij voor de Dieren, benadrukte dat we ervoor moeten zorgen dat de wetgeving goed uitgevoerd wordt in alle Europese landen dat er geen sluiproutes voor woorden gebruikt en zo dierproeven verplaatst worden naar buiten Europa.
Victoria Austraet, lid van het Brussels Hoofdstedelijk Parlement en van DierAnimal wil zich in België inzetten om apen-, katten-, en hondentesten te verbidden.
Dierproeven belemmeren wetenschappelijke vooruitgang. In plaats van proefdieren moeten we inzetten op innovatieve methoden gebaseerd op de mens.
We moeten uit deze donkere tunnel van dierproeven en ambitieuze doelen definiëren voor de volledige vervanging door dierproefvrije alternatieven.
Jean-Pierre Geelen schreef op 1 december in zijn column ‘De bananenrepubliek Nederland is niet zo heel ver weg’ in de Volkskrant: “Het is dringen aan de balie. Daar dient zich ook te vervoegen verdachte prof. mr. dr. Ferdinand Bernhard Joseph G. (60), werkzaam als minister van Justitie te ’s Gravenhage.” Geelen doelt natuurlijk op de aangifte tegen de Minister van Justitie & Veiligheid door 12 organisaties en 122 personen. De aangifte werd uiteindelijk op 5 december gedaan naar aanleiding van G.’s uitspraken op 25 november 2019 als gastspreker tijdens de Algemene Ledenvergadering van de Producenten Organisatie Varkenshouderij.
Geelen: “Een bevriend ‘vakblad’ deed op een liveblog verslag. Van de met instemming vermelde citaten steeg een kwalijke damp op.”
Tegen de pers beweert G. al snel dat zijn woorden ‘nogal verwrongen weergegeven’ zijn, maar de persoon achter het liveblog bevestigt desgevraagd tegenover de Volkskrant dat de uitspraken van de minister wel degelijk goed zijn weergegeven. 1
Geelen: “G. dacht weg te komen met een vacuüm verpakt vleespakket. Hij kreeg ook Kamervragen 2 en de [belofte van dierenorganisaties van juridische stappen](https://www.animalrights.nl/dierenrechtenorganisaties-doen-aangifte-tegen-minister-van-justitie-veiligheid-grapperhaus).”
Geelen vervolgt: “Het is van het weerzinwekkende dédain jegens tegenstanders van de bio-industrie waarmee G. zijn CDA-genoot Henk B. – als voormalig minister van Landbouw hoofdverdachte in de afbraak van de natuur – naar de kroon steekt, met diens ‘loserige veganisten en dierenactivisten’ waardoor boeren zich niet op de kast moesten laten jagen.
Hoe je ook over dierenactivisme denkt: het gaat hier om een principe, over de staat, de burger, bescherming en vrijheden. Voor ons verschijnen een staatssecretaris wiens
Belastingdienst burgers mangelde en een minister van Justitie die oproept tot wapenen tegen andersdenkenden. De bananenrepubliek is niet zo heel ver weg.” 3
Mari de Bijl schreef op 9 december in een opinie stuk in het ED ook over het geval Henk B. en het morele failliet van het CDA: “Ik hoop dat er bij het CDA nog mensen rondlopen die Bleker hebben aangesproken op zijn uitspraken maar heb er weinig vertrouwen in. De politiek als trekker van wantrouwen en haat.” 4
Sytze Faber benoemt Ferdinand G.’s gedrag en de gevolgen ervan in een column in het Friesch Dagblad: “Niet zo gek dat boeren plannen smeden om de voedselvoorziening voor Kerst te blokkeren. Het zal immers wel wat kunnen lijden bij een minister van Justitie, die zich niet gedraagt als dienaar van de Kroon, maar als een dolgedraaide populistische volkstribuun.
Een scharrelaar als Dijkhoff en een demagoog als Grapperhaus ondermijnen de democratische rechtsstaat.” 5
Het moge duidelijk zijn dat niet alleen voor dierenrechten- en klimaatactivisten de morele aftakeling binnen het CDA overduidelijk is; dat het christelijke en democratische uit de partijnaam in de praktijk vervangen zijn door populisme en demagogie.
De aangifte tegen de minister van justitie & veiligheid gaat echter specifiek over zijn uitlatingen op die 25e november. De aangifte behelst drie klachten. Ten eerste roept de minister op tot het plegen van diefstal (de auto’s van activisten) en ten tweede tot het mishandelen van dierenactivisten (de hogedrukspuit).
Grapperhaus misbruikt feitelijk zijn ministerieel gezag door de indruk te wekken dat de volgens hem te plegen diefstal en mishandeling onbestraft zullen blijven. Anders gezegd doet de minister impliciet de belofte dat varkenshouders die tot diefstal of mishandeling over gaan niet worden vervolgd.
Ten derde zet Grapperhaus met zijn uitspraken aan tot haat tegen, discriminatie van of gewelddadig optreden tegen dierenrechtenactivisten en laat zich bovendien opzettelijk beledigend uit over hen.
Geachte heer of mevrouw,
Tot mij hebben zich gewend de in bijlage 1 van deze aangifte genoemde natuurlijke personen, rechtspersonen en informele verenigingen (hierna: cliënten). Het gaat om 12 organisaties en 122 personen.
Op 25 november 2019 was Minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus gastspreker tijdens de Algemene Ledenvergadering van de Producenten Organisatie Varkenshouderij. De ledenvergadering vond plaats in De Bongerd, Flessestraat 54 te Heteren.
Tijdens de bijeenkomst ging de minister in op de bezetting, door dierenrechtenactivisten, van een varkensstal in Boxtel op 13 mei jl. Het ging toen nadrukkelijk om een geweldloos protest tegen de dierenindustrie. Het vreedzame karakter van het protest wordt onderstreept met de veroordeling van tientallen activisten voor ‘alleen’ lokaalvredebreuk met braak.
Op het twitteraccount van Pigbusiness.nl @VarkensTweet werd door Caroline van der Plas, journalist van het medium Pigbusiness, verslag gedaan het het bezoek. Tegenover de Volkskrant bevestigt zij desgevraagd dat de uitspraken van de minister goed zijn weergegeven (bijlage 2).
1. Als antwoord op @VarkensTweet @POVarkenshouder en 2 anderen Naar schatting 100 varkenshouders bij #ALVPOV. Minister @ferdgrapperhaus is binnen en zal zo ingaan op #Boxtel en #dierenactivisten en rol van zijn @ministerieJenV
2. @LindaJanssenV: “Het was een bizar jaar. Activisten kalkten leuzen op huis familie De Jong na stalbrand en daarna stalbezetting #Boxtel. Varkenshouderij kent pré- en post-Boxtel
tijdperk.” #ALVPOV
3. Minister Grapperhaus doet een onthulling: Hij heeft zelf op een varkensboerderij gewerkt. Bij verre familie in Nedersaksen. “Toen leerde ik al dat voor varkensboer een dier heel belangrijk is.” #ALVPOV
4. @ferdgrapperhaus: “In Boxtel was ik onder de indruk dat je als boer opkomt voor je eigen werknemer. Terwijl er 120 ongeremde figuren je komen lastig vallen, wil je redden wat er te
redden valt” #ALVPOV
5. #Boxtel was gewoon extremisme. Zit in situatie dat het enorm uit de hand kan lopen. Dan moet je op dat moment kiezen op elkaar zetten, ook al zou je anders willen. Verstand erbij
houden. Maar ook oppassen dat daders zich niet tot slachtoffer gaan maken. Heel lastig.” #ALVPOV
6. Grapperhaus: “Het is heel frustrerend om niet meteen iets te kunnen doen, waarvan we vinden dat het de taak is van de politie om er wél meteen iets aan te doen.” #ALVPOV #Boxtel
7. De dierenextremisten waren niet bepaald armoedzaaiers. Kwamen met dure auto’s naar #Boxtel. Zagen we ook bij andere groepering in Amsterdam. Ze komen uit alle windstreken en
hebben volop geld en middelen om dit te doen.” #ALVPOV
8. Onze veiligheidsdiensten hebben deze mensen heel erg goed in het vizier en weten hoe en waar zij zich bewegen. (Ferd Grapperhaus heeft het onder meer over de dierenextremisten van #Boxtel) #ALVPOV
9. Grapperhaus: “Circa jaar geleden kregen we eerste signalen dat er ‘iets’ stond te gebeuren. We zagen dat het #dierenextremisme weer opkwam. Moest denken aan die gasten die ooit huis van Aad Kosto in de fik staken. #Rara Die tendens kwam weer op.” #ALVPOV.
10. Grapperhaus: “Die dierenextremisten intimideren de werknemers, slopen de boel, besmetten de dieren. Die vragen niet netjes een vergunning aan om te demonstreren. Die doen aan eigenrichting. Sabotage gericht.” #Boxtel #ALVPOV
11. Grapperhaus voorspelt dat de veehouderij en Justitie nog wel even bezig zijn met deze vorm van dierenextremisme. #Boxtel #ALVPOV.
12. Compliment van de minister aan de varkenshouders en de sympathisanten van de varkenshouders in #Boxtel om destijds niet zelf in te grijpen en zelfbeheersing hebben
gehouden. “Zo krijgen we deze figuren namelijk niet tot stilte.” #ALVPOV.
13. Groot aantal aanhoudingen voor relatief ‘lichte vergrijpen’ Onder meer omdat ze zich niet konden identificeren. Reden dat veel mensen zijn aangehouden, is omdat we deze figuren dan in ieder geval in ons systeem hadden. Veel van die lui hebben neiging zich op achtergrond te houden
14. Minister heeft begrip voor het onbegrip bij boeren dat extremisten voor lichte vergrijpen werden aangehouden. Maar volgens Grapperhaus zeer belangrijk omdat Justitie ze nu in
systeem heeft staan en in beeld heeft. Ook als ze door Europa reizen. #ALVPOV #Boxtel
15. Grapperhaus: “Als iemand mij op straat bedreigt omdat hij vindt dat ik te dicht bij hem in de buurt kom, is iets anders dan dat iemand wordt bedreigd omdat iemand vind dat boer met boerenbedrijf moet stoppen. Dan wordt #dierenactivisme #extremisme een business-model.” #ALVPOV.
16. Grapperhaus wil daarom toe naar zwaardere straffen voor #dierenextremisten. “Zij bedreigen immers iemand die heel andere motieven heeft voor huisvredebreuk dan een dronken zwerver die je huis binnenloopt.” #ALVPOV.
17. Justitie wil boeren die dit overkomt, helpen om te kijken of zij de schade vergoed kunnen krijgen. En of het denkbaar is dat je in de veehouderijsector een waarborgfonds kan oprichten waar je een schadevergoeding kan uithalen. #ALVPOV.
18. Grapperhaus: “Wat in #Boxtel is gebeurd, grijpt diep in. Binnen overheid gezegd dat we nu alles weer op scherp moeten zetten, zodat we meteen kunnen optreden als zoiets ook maar dreigt te gebeuren. Daarom hebben we nu ook een handelingskader, zodat iedereen weet watie moet doen”
19. Grapperhaus: “Jullie vinden wellicht dat overheid af en toe wat sneller moet schakelen.” (Zaal lacht. Enkeling mompelt: “Af en toe?”). Grapperhaus: “Maar laten we elkaar opzoeken.”Activisten zijn er alleen maar om dingen kapot te maken en te provoceren. #ALVPOV.
20. @LindaJanssenV: “Boeren zijn heel slimme mensen en wij kunnen nu in korte tijd heel veel mensen via sociale media op de been krijgen om boeren te beschermen bij dreiging bezetting. Hoe gaat minister de boeren beschermen die bedreigd worden met bezetting?” #ALVPOV.
21. Grapperhaus: “Activisten en extremisten provoceren. Ik snap de emotie, maar we moeten deze figuren weg krijgen. Ofwel achter tralies, ofwel land uit, ofwel zoveel boetes dat ze alleen nog krantenwijk kunnen lopen. Geen heft in eigen hand nemen” #ALVPOV.
22. “Zorg voor camera’s, verboden toegang-bordjes en andere maatregelen die het de activisten moeilijk maakt om iets te proberen in stal of bij een boer. Maak opnames, noteer kentekens. Als je ze zelf in nekvel grijpt, maak je van daders slachtoffers.” #Boxtel #ALVPOV.
23. Sociale media is ‘mobiel banditisme’. Via sociale media roepen ze elkaar op om zich te verzamelen om ergens iets te gaan doen.” #Boxtel #ALVPOV.
24. Grapperhaus heeft een tip: “Gooi auto’s niet meer om, zoals in Boxtel gebeurde, maar laad de auto’s van activisten op een platte kar en neem ze mee. Dan heb je meteen de kentekens en mogen ze de auto zelf komen ophalen. Weten we ook precies wie het zijn.”
25. Grapperhaus: “Deze mensen weten altijd weer wat mazen in de wet te vinden of wekken medelijden op bij rechter. Merendeel is meeloper en als je ze 1 of 2 keer oppakt en
schadeclaim geeft, of auto van pa of ma is verbeurd, leren die meelopers het wel af.” #ALVPOV.
26. Grapperhaus: “67 mensen hebben boete van 300 euro en 2 weken voorwaardelijk. Lijkt niks, maar ze zijn nu wel internationaal gesignaleerd. Als ze ooit nog eens worden opgepakt,
hebben ze wel iets te verliezen. Merendeel is immers hoog opgeleid en toekomst voor zich.” #ALVPOV.
27. “Als je zelf in de media komt, zorg dat je gewoon je eigen verhaal vertelt als varkenshouder. Dat komt goed over en maakt indruk op mensen. Laat je niet leiden door wat anderen over je zeggen. Merendeel mensen snapt het wel. Laat je niet provoceren. Ook niet door media” #ALVPOV.
28. Grapperhaus: “Als inlichtingendiensten iemand in de peiling hebben, dan hebben ze die persoon nog niet meteen, maar weten ze wel precies wat die lui doen en waar ze zijn. En ze
worden feilloos gevolgd.” #ALVPOV.
29. Elk half jaar komt ‘Dreigingsbeeld Terrorisme’ uit. Dierenextremisten hebben daar sinds een jaar weer een paragraaf in. Nationaal coördinator Veiligheid heeft dit goed in beeld. Zo
houden we extremisme goed in de gaten.” Als iemand rare oproep doet op Twitter, meld het bij POV.
30. Straffen voor (dieren)extremisme worden binnen 5 jaar veel strenger, voorspelt minister @ferdgrapperhaus tijdens #ALVPOV. Bedreiging en belediging zijn bij rechter al zwaarder
gaan wegen. Nu met wet bezig dat alleen al een motief om iets te doen strafverzwaring kan betekenen.
31. Grapperhaus over feit dat dierenextremist en stalinbreker Erwin Vermeulen aan tafel zat bij minister Schouten. “Neem daar onmiddellijk afstand van. Zeg dit deugt niet.” #ALVPOV
32. Grapperhaus: “Iedereen mag een burgeraanhouding doen, maar pas op dat je geen geweld gebruikt. Ik ben trots op onze politie. Wat Justitie doet hebben we geen invloed op. Ik kan alleen wet maken dat straffen omhoog gaan. Maar rechter is onafhankelijk.”#ALVPOV
33. Grapperhaus denkt ook dat rechters in de toekomst strenger gaan straffen tegen activisten en extremisten. #ALVPOV
34. Grapperhaus: “Met hogedrukspuit mag je activist wel verjagen. Activisten moet je niet bij de beren in het hok stoppen: Dat is niet goed voor dierenwelzijn.” (Zaal lacht). #ALVPOV
35. Grapperhaus krijgt vleespakket. Zegt: “Hier kan mijn hele ministerie een hele week van eten.” Zaal lacht. “Dat is geen goed teken…”
36. Einde draad. Bedankt voor het volgen! #ALVPOV
Mijn cliënten benadrukken dat zij grote waarde hechten aan het recht op vrije meningsuiting. Het maatschappelijk debat vindt soms op het scherpst van de snede plaats en daar is op zichzelf niets mis mee. Hier is echter iets anders aan de hand. De hiervoor vermelde uitspraken van minister Grapperhaus gaan namelijk over de grens van wat betamelijk is voor iemand die het ambt van Minister van Justitie en Veiligheid vervult.
De minister schetst een beeld van mijn cliënten ofwel dierenrechtenactivisten dat volkomen bezijden de waarheid is en oproept tot eigenrichting en het plegen van misdrijven. De uitspraken van de minister brengen mijn cliënten, die zich inzetten voor dieren, in gevaar. Het is om deze reden dat mijn cliënten aangifte doen van de hierna te bespreken misdrijven en u verzoeken de minister te vervolgen.
Ten eerste roept de minister op tot het plegen van diefstal. In tweet 24 roept de minister varkenshouders op om auto’s van activisten op een platte kar te laden en mee te nemen.
Hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort wegneemt, met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan diefstal, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie, zo bepaalt artikel 310 Sr. Dat de beoogde wederrechtelijke toe-eigening in tijd beperkt is maakt voor de kwalificatie van het delict niet uit. Ook het zich tijdelijk de heerschappij over het goed van een ander verschaffen kan worden gezien als toe-eigening’ (HR 3 november 1964, NJ 1965/120).
Artikel 46a Sr bepaalt dat een poging om een ander door een van de in artikel 47, eerste lid onder 2e Sr, vermelde middelen te bewegen om een misdrijf te begaan, strafbaar is, met dien verstande dat geen zwaardere straf wordt uitgesproken dan ter zake van poging tot het misdrijf of, indien zodanige poging niet strafbaar is, ter zake van het misdrijf zelf kan worden opgelegd.
Artikel 47, eerste lid onder 2e Sr noemt als middelen giften, beloften, misbruik van gezag, geweld, bedreiging, of misleiding of door het verschaffen van gelegenheid, middelen of inlichtingen het feit opzettelijk uitlokken.
Grapperhaus misbruikt feitelijk zijn ministerieel gezag door de indruk te wekken dat de volgens hem te plegen diefstal onbestraft zal blijven. Anders gezegd doet de minister impliciet de belofte dat varkenshouders die tot diefstal over gaan niet worden vervolgd. Weer anders gezegd misleidt de minister zijn toehoorders door hun te laten dwalen over de gevolgen van de door hem aangemoedigde diefstal.
Hoe u het ook wendt of keert, de uitspraak van de minister in tweet 24, waarin hij zijn toehoorders tracht te bewegen tot het stelen van auto’s, die toebehoren aan dierenrechtenactivisten, zoals mijn cliënten, is laakbaar en strafbaar. Om deze reden vragen mijn cliënten u de minister te vervolgen.
Ten tweede roept de minister op tot het mishandelen van dierenactivisten. In tweet 34 vertelt de minister varkenshouders dat het is toegestaan om activisten met een hogedrukspuit te verjagen.
Op de website van agroarbo.nl van het Stigas kennisinstituut staat de “Toolbox, werken met de hogedrukreiniger” met daarin de volgende uitleg:
“Door de felle dunne waterstraal van de hogedrukreiniger wordt van alles en nog wat weer mooi schoon. Diezelfde waterstraal kan echter nare verwondingen veroorzaken als per ongeluk een lichaamsdeel wordt geraakt. Die verwondingen zijn vergelijkbaar met de verwonding door een vuurwapen!
(…)
Een verwonding door de waterstraal van de hogedrukreiniger ziet er meestal niet spectaculair uit, maar moet altijd door een arts worden beoordeeld. De niet zichtbare verwonding kan
aanzienlijk zijn en bovendien dringen lichaamsvreemde stoffen diep het lichaam binnen. Denk daarbij aan zeep, olie, vetten en vuil. Een onzorgvuldige behandeling van een wond door hoge druk kan amputatie tot gevolg hebben.”
(bijlage 3)
Ondanks de hiervoor geschetste risico’s moedigt de minister varkenshouders aan om activisten, zoals mijn cliënten, te verjagen met een hogedrukreiniger. Mijn cliënten vinden dit onacceptabel.
Artikel 300 lid 1 Sr bepaalt dat mishandeling gestraft wordt met gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren of geldboete van de vierde categorie. Lid 2 bepaalt dat indien het feit zwaar lichamelijk letsel ten gevolge heeft, de schuldige wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie.
Artikel 302 lid 1 Sr bepaalt dat hij die aan een ander opzettelijk zwaar lichamelijk letsel toebrengt, als schuldig aan zware mishandeling, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste acht jaren of geldboete van de vijfde categorie.
Artikel 46a Sr bepaalt dat een poging om een ander door een der in artikel 47, eerste lid onder 2e Sr, vermelde middelen te bewegen om een misdrijf te begaan, strafbaar is, met dien verstande dat geen zwaardere straf wordt uitgesproken dan ter zake van poging tot het misdrijf of, indien zodanige poging niet strafbaar is, ter zake van het misdrijf zelf kan worden opgelegd.
Artikel 47, eerste lid onder 2e Sr noemt als middelen giften, beloften, misbruik van gezag, geweld, bedreiging, of misleiding of door het verschaffen van gelegenheid, middelen of inlichtingen het feit opzettelijk uitlokken.
Grapperhaus misbruikt feitelijk zijn ministerieel gezag door de indruk te wekken dat de volgens hem te plegen mishandeling onbestraft zal blijven. Anders gezegd doet de minister impliciet de belofte dat varkenshouders die tot mishandeling over gaan niet worden vervolgd. Weer anders gezegd misleidt de minister zijn toehoorders door hun te laten dwalen over de gevolgen van de door hem aangemoedigde mishandeling.
Dat de boodschap van de minister door de doelgroep wordt begrepen blijkt uit de bijgesloten bloemlezing van reacties op de Facebook pagina van de Farmers Defence Force (bijlage 4).
Hoe u het ook wendt of keert, de uitspraak van de minister in tweet 24, waarin hij zijn toehoorders tracht te bewegen tot mishandeling van dierenrechtenactivisten, zoals mijn cliënten, is laakbaar en strafbaar. Om deze reden vragen mijn cliënten u de minister te vervolgen.
Ten derde zet Grapperhaus met zijn uitspraken aan tot haat tegen, discriminatie van of gewelddadig optreden tegen dierenrechtenactivisten.
Mijn cliënten delen en koesteren één geheel aan fundamentele opvattingen over de manier dat mens en niet-menselijke dieren zich tot elkaar verhouden en hoe met alles dat leeft op de aarde door de mens dient te worden omgegaan. Zij delen anders gezegd een levensovertuiging in de zin van artikel 137c e.v. Sr.
Met name in tweet 5, 7, 9, 10, 15, 19, 21, 25, 26 en 31 laat de minister zich uiterst beledigend, laatdunkend en dreigend uit over dierenrechtenactivisten. Met zijn uitlatingen zet de minister aan tot haat tegen, discriminatie van en gewelddadig optreden tegen vreedzame dierenrechtenactivisten.
Mijn cliënten menen dat de minister zich met bovenvermelde onderling samenhangende uitspraken aanzet tot haat tegen, discriminatie van, of gewelddadig optreden tegen dierenrechtenactivisten in de zin van artikel 137d lid 1 Sr. De minister laat zich bovendien opzettelijk beledigend uit over hen, in de zin van artikel 137c Sr. Ook om deze redenen vragen mijn cliënten u de minister te vervolgen.
Animal Rights en Konijn in Nood onderzochten een jaar lang de commerciële konijnenhouderij in Nederland. De aangetroffen omstandigheden zijn ronduit schokkend. Op veel locaties worden konijnen nog steeds gehouden in kleine, volgepakte kooien die alleen te vergelijken zijn met de reeds verboden legbatterijen voor hennen of de per 2024 verboden nertsen kooien. Maar ook bij de hoogste welzijnsstandaard van de zogenaamde ‘parkkooien’ tonen de beelden een ongelofelijke hoeveelheid dierenleed.
Tussen oktober 2018 en november 2019 werd ongeveer een kwart van de naar schatting 40 overgebleven konijnenbedrijven geïnspecteerd. Bijna overal troffen de onderzoekers dode, zieke en stervende dieren aan tussen de levende konijnen. Konijnen hebben voetverwondingen of beschadigde of ontbrekende oren. Trauma en bacteriële of parasitaire infecties kunnen de oorzaak zijn voor de gefilmde verlamming van het achterlijf, scheve nekken, en vervormde achterpoot, naast de vele sterfgevallen.
“Het is tijd om te concluderen dat de konijnenhouderij op geen enkele wijze in staat is om te voldoen aan de behoeftes van konijnen en dat konijnen volstrekt ongeschikt zijn voor de vee-industrie.”
Erwin Vermeulen, Animal Rights
Gaas
Veel konijnen brengen hun hele korte leven nog steeds op een bodem van gaas door waar hun pootjes niet op gebouwd zijn. Gaasbodems veroorzaken voetzoolaandoeningen: wonden, kale plekken en eeltknobbels. Wanneer de voetzolen zijn verwond, is dit niet alleen pijnlijk voor het dier, er kunnen ook bacteriën binnendringen, en zo een secundaire infectie veroorzaken.
Geen ruimte voor natuurlijk gedrag
Er is weinig mogelijkheid voor konijnen, in welk houderijsysteem dan ook, om hun natuurlijk gedrag te uiten. Er is niet of nauwelijks ruimte voor huppelen en rennen, geen mogelijkheid tot graven. Deze konijnen komen nooit buiten en zien nooit daglicht. Ze leven niet in natuurlijke groepssamenstellingen, lopen over een ondergrond met spleten, bevinden zich continu boven hun eigen uitwerpselen en ademen de ammoniaklucht daarvan in. Daarnaast is er de continue herrie van de mechanische ventilatie en muziekinstallaties.
De moederdieren leven eenzaam in hun kooien wanneer ze geen jongen hebben.
Verder constateerden de organisaties vaak een schrijnende afwezigheid van verrijkings- en schuilmateriaal.
Het is twijfelachtig of de wettelijk verplichte tweemaal-daagse controle van de dieren op sommige bedrijven plaatsvindt, en of zieke en gewonde dieren medische hulp en afzondering krijgen.
Beelden uit Ulicoten (NBr)
Ziekte en antibioticagebruik
Naast de standaard welzijnsproblemen kampt de sector met uitbraken van besmettelijke ziekten, waardoor het sterftecijfer in de konijnenstallen tot piekhoogten kan oplopen. Dit leidt weer tot een extreem hoog antibioticagebruik in deze sector dat via resistentie ook een gevaar kan opleveren voor de volksgezondheid. 1
“In realiteit beantwoorden ook de nieuwere huisvestingsnormen in de verste verte niet aan de natuurlijke behoeften en gedragingen van konijnen.”
Erwin Vermeulen, Animal Rights
Anderhalf miljoen geslachte konijnen
Er zijn in Nederland op ieder moment ongeveer 300.000 konijnen die voor hun vlees worden gehouden, die iedere 10 tot 11 weken naar de slacht gaan. Zo kom je op grofweg anderhalf miljoen geslachte konijnen per jaar. 2 De consumptie van konijnenvlees is in Nederland niet populair en ligt rond de 650 gram per hoofd van de bevolking per jaar, met vooral een piek rond Kerst. Nederland heeft geen gespecialiseerd slachthuis voor konijnen en de slachtrijpe dieren gaan dan ook op transport naar België of Duitsland. Slechts een deel vindt zijn weg weer terug naar Nederlandse supermarkten.
Beelden uit Bergentheim (Ove)
Rapporten
Het is al langer bekend dat de konijnenhouderij een verschrikkelijk systeem is. Het oordeel in rapporten van de European Food Safety Authority (EFSA) 3 en Wageningen Universiteit 4 is vernietigend voor de konijnenhouderij. Wageningen meldt bijvoorbeeld dat er bij konijnen “hoge scores voor ongerief“ voor komen en deze “worden vooral veroorzaakt door houderijcondities”.
“Dierenwelzijn is een illusie in de konijnenhouderij.”
Erwin Vermeulen, Animal Rights
Toch geeft, in een antwoord bij de begrotingsstaten van het Ministerie van LNV voor 2020, de landbouwminister aan dat de ‘uitval’ bij de konijnenhouderij niet wordt geregistreerd. 5
In haar jaarplan voor 2018 meldt de NVWA dat vanwege financiële krimp in de konijnenhouderij “nalevingsmeting en gericht inspecteren” niet meer plaatsvindt. 6
Afschaffen is de enige oplossing
Naar aanleiding van de maatschappelijke kritiek heeft de konijnensector ingezet op ‘betere’ huisvestingssystemen met welluidende namen als ‘welzijnskooien’ en ‘parkhuisvesting’. “In realiteit beantwoorden ook de nieuwere huisvestingsnormen in de verste verte niet aan de natuurlijke behoeften en gedragingen van konijnen,” zegt Animal Rights campagneleider Erwin Vermeulen, “en brengen ze de massale sterfte van konijnen in dit systeem niet naar beneden.”
“Het is tijd om te concluderen dat de konijnenhouderij op geen enkele wijze in staat is om te voldoen aan de behoeftes van konijnen en dat konijnen volstrekt ongeschikt zijn voor de vee-industrie,” vervolgt hij. “We moeten daarom stoppen met de zoektocht naar steeds weer kleine, vaak denkbeeldige, verbeteringen in de houderij omstandigheden.”
Sterker nog, de nieuwe huisvestingssystemen brengen steeds weer nieuwe welzijnsproblemen met zich mee: de voedsters vertonen agressief gedrag wanneer ze in een groep gehuisvest worden en hygiëne wordt een probleem zodra verrijkingsmateriaal en betere bodems worden gegeven.
“Dierenwelzijn is een illusie in de konijnenhouderij,” zegt Vermeulen. “Dit systeem behoeft geen verbeteringen, maar afschaffing.”
Beelden uit Panningen (Lim)
De consument en de noodzaak van stalbeelden
Minister Schouten gaf het afgelopen jaar regelmatig aan dat het in de eerste plaats de taak van de consument zelf is om zich te informeren over de producten die hij of zij koopt. Dit is echter niet mogelijk zonder de consument een eerlijke blik te gunnen in het houderijsysteem. Waar de overheid en de sector falen, zorgen Animal Rights en Konijn in Nood voor de noodzakelijke transparantie over het leven en lijden van konijnen in deze industrie.
“Dit systeem behoeft geen verbeteringen, maar afschaffing.’
Erwin Vermeulen, Animal Rights
Prettige feestdagen
De feestdagen zijn bij uitstek een tijd van bezinning en gaan vaak vergezeld van een oproep tot vrede op aarde. Animal Rights en Konijn in Nood roepen iedereen op om dit jaar het ‘Kerstkonijn’ van tafel te laten en te kiezen voor een vreedzaam, plantaardig alternatief.
Update
Naar aanleiding van de konijnenbeelden kwamen zowel de PvdD 7 als de SP 8 met Kamervragen. Esther Ouwehand vroeg in haar 41 vragen onder meer naar de verwondingen bij de konijnen, het systeem van kunstmatige inseminatie en hoe consumenten zich over deze industrie moeten informeren. SP kamerlid Frank Futselaar wil onder andere weten wat minister Schouten’s reactie is “op het nieuws dat op vrijwel alle locaties waarop is gefilmd, dode, zieke en stervende dieren zijn aangetroffen?” en of zij de mening deelt “dat fokkerijen waarbij dieren worden gehouden met verwondingen, verlammingen, infecties en lichaamsvervormingen niet voldoen aan de geldende dierenwelzijnsnormen?”
Arie Kool, voorzitter van de vakgroep konijnenhouderij van LTO Nederland, kwam met de bekende excuses en leugens: het manipuleren van beelden, niet representatief, buitenlandse stallen, gestorven dieren tussen de levende dieren gelegd, enige doel de sector kapotmaken, etc. Uiteindelijk moest zelfs deze notoire dierenleed-goedprater toegeven: “Het zijn vervelende en nare beelden …” 9
Uit een jaar lang onderzoek van Animal Rights en Konijn in Nood naar de commerciële konijnenhouderij in Nederland blijkt dat konijnen nog steeds onder erbarmelijke omstandigheden leven. Dit is niet alleen voor België van belang omdat bij de afwezigheid van een gespecialiseerd konijnenslachthuis bij onze Zuiderburen deze dieren grotendeels in ons land, bij bijvoorbeeld Lonki in Temse of Van Assche in Deinze, geslacht worden, maar ook omdat uit het onderzoek blijkt dat er nauwelijks verschil is tussen het lijden en sterven van konijnen in de gevierde ‘parksystemen’ en de traditionele batterijkooien.
Minister Ben Weyts
Dit is bij de Belgische overheid bekend. In februari 2018 antwoordde Vlaams Minister van dierenwelzijn Ben Weyts op vragen van Bart Caron (Groen): “Het sterftecijfer bij konijnen ligt inderdaad rond de 20 tot 25 procent, en dat is inderdaad hoog, maar het is niet zo dat het sterftecijfer in klassieke kooien hoger ligt dan bij parkhuisvesting. Daar is dus geen causaal verband. Het valt dus ook niet te verwachten dat een versnelde omschakeling naar parkhuisvesting een impact zal hebben op het sterftecijfer, tot mijn spijt.”
Batterijkooien, die dus ook in België nog voorkomen, bestaan uit kleine, volgepakte kooien die alleen te vergelijken zijn met de reeds verboden legbatterijen voor hennen of de per 2023 in Vlaanderen verboden nertsen kooien. Minister Ben Weyts legde in februari 2018 de Vlaamse situatie uit: “Momenteel zijn er in Vlaanderen 24 bedrijven. Daarvan hebben er al 17 de omschakeling gemaakt. 17 bedrijven zijn dus al mee. Dan heb je nog 4 bedrijven die werken met klassieke kooien. Dat is dus een aflopend verhaal, gelet op de regelgeving, tot 1 januari 2020. Dan zijn er nog 3 die werken met verrijkte kooien. Dat is een aflopend verhaal, tot maximaal 31 januari 2024.
Beelden uit Panningen
Dode, zieke en stervende konijnen
Bijna overal troffen de onderzoekers in Nederland dode, zieke en stervende dieren aan tussen de levende konijnen. Vooral ook in de parksystemen dus. Konijnen hebben voetverwondingen of beschadigde of ontbrekende oren. Trauma en bacteriële of parasitaire infecties kunnen de oorzaak zijn voor de gefilmde verlamming van het achterlijf, scheve nekken, en vervormde achterpoot, naast de vele sterfgevallen.
Misstanden
Er is weinig mogelijkheid voor konijnen, in welk houderijsysteem dan ook, om hun natuurlijk gedrag te uiten. Er is niet of nauwelijks ruimte voor huppelen en rennen, geen mogelijkheid tot graven. Deze konijnen komen nooit buiten en zien nooit daglicht. Ze leven niet in natuurlijke groepssamenstellingen, lopen over een gespleten ondergrond, bevinden zich continu boven hun eigen uitwerpselen en ademen daarvan de ammoniaklucht in. Daarnaast is er de continue herrie van de mechanische ventilatie en muziekinstallaties.
De moederdieren leven eenzaam in hun kooien wanneer ze geen jongen hebben.
Verder constateerden de organisaties vaak een schrijnende afwezigheid van verrijkings- en schuilmateriaal.
Het is twijfelachtig of de wettelijk verplichte tweemaal-daagse controle van de dieren op sommige bedrijven plaatsvindt, en of zieke en gewonde dieren medische hulp en afzondering krijgen. Er is geen enkele reden om aan te nemen dat de situatie in België beter is.
Beelden uit Helden
Ziekte en antibioticagebruik
Naast de standaard welzijnsproblemen kampt de sector met uitbraken van besmettelijke ziekten, waardoor het sterftecijfer in de konijnenstallen tot piekhoogten kan oplopen. Dit leidt weer tot een extreem hoog antibioticagebruik in deze sector dat via resistentie ook een gevaar kan opleveren voor de volksgezondheid. In België is de registratie van het antibioticagebruik in Sanitel-Med via het kenniscentrum voor antibioticaresistentie Amcra momenteel nog niet verplicht voor de konijnenhouderij.
Rapporten
Het is al langer bekend dat de konijnenhouderij een verschrikkelijk systeem is. Het oordeel in rapporten van de European Food Safety Authority (EFSA) en Wageningen Universiteit is vernietigend voor de konijnenhouderij. Wageningen meldt bijvoorbeeld dat er bij konijnen “hoge scores voor ongerief“ voor komen en deze “worden vooral veroorzaakt door houderijcondities”.
VLAM
In mei 2019 moest VLAM, ondanks een landelijke campagne aan het begin van het jaar, haar cijfers naar beneden bijstellen: In 2018 kochten slechts 17 Belgische gezinnen op 100 minstens één keer konijnenvlees. Een jaar eerder ging het nog om 19 gezinnen, en sinds 2002 is het aantal kopers van konijnenvlees meer dan gehalveerd. Het aangekochte konijnenvlees voor thuisverbruik daalde in 2018 naar amper 220 gram per capita. Een verouderd imago en de hoge aaibaarheidsfactor van een konijn spelen deze vleessoort parten, volgens VLAM.
Konijnen achtergelaten in een Vlaamse konijnenfokkerij
Enige oplossing is afschaffing
Naar aanleiding van de maatschappelijke kritiek heeft de konijnensector ingezet op ‘betere huisvestingssystemen’ met welluidende namen als ‘welzijnskooien’ en ‘parkhuisvesting’. In realiteit beantwoorden ook de nieuwere huisvestingsnormen in de verste verte niet aan de natuurlijke behoeften en gedragingen van konijnen en brengen ze de massale sterfte van konijnen in dit systeem niet naar beneden.
Het is tijd om te concluderen dat de konijnenhouderij op geen enkele wijze in staat is om te voldoen aan de behoeftes van konijnen en dat konijnen volstrekt ongeschikt zijn voor de vee-industrie. We moeten daarom stoppen met de zoektocht naar steeds weer kleine, vaak denkbeeldige, verbeteringen in de houderij omstandigheden.
Sterker nog, nieuwe huisvestingssystemen brengen steeds weer nieuwe welzijnsproblemen met zich mee: de voedsters vertonen agressief gedrag wanneer ze in een groep gehuisvest worden en hygiëne wordt een probleem zodra verrijkingsmateriaal en betere bodems worden gegeven.
’Dierenwelzijn’ is een illusie in de konijnenhouderij. Dit systeem behoeft geen verbeteringen, maar afschaffing.
De consument en de noodzaak van stalbeelden
De consument kan zich alleen informeren over hoe dierlijke producten zijn geproduceerd wanneer hem of haar een eerlijke blik in het houderijsysteem gegund wordt. Waar de overheid en de sector hierin falen, zorgen Animal Rights en Konijn in Nood voor de hoognodige transparantie over het leven en lijden van konijnen in deze industrie.
Prettige feestdagen
De feestdagen zijn bij uitstek een tijd van bezinning en gaan vaak vergezeld van een oproep tot vrede op aarde. Animal Rights en Konijn in Nood roepen iedereen daarom op om dit jaar het ‘Kerstkonijn’ van tafel te laten en te kiezen voor een vreedzaam, plantaardig alternatief.
Dinsdag vond er een drukjacht plaats op everzwijnen in natuurgebied de Teut in Zonhoven. Acht everzwijnen kregen de kogel. Animal Rights verzet zich tegen de everzwijnjachten omwille van het nutteloze dierenleed dat ze veroorzaken. Daarom werd er een stille wake gehouden om de dieren een laatste blijk van mededogen te geven.
Eerder voerden we ook al actie in Hasselt tegen de [aanbesteding van deze drukjacht](https://www.animalrights.be/animal-rights-protesteert-tegen-openbare-aanbesteding-jachtrechten-hasselt).
“Wilde dieren worden door een overheidsinstantie in openbaar natuurgebied met belastinggeld afgeschoten, terwijl dit enkel dierenleed veroorzaakt. Wij eisen dat dit beleid verandert.”, zegt Animal Rights campagnecoördinator Rowena Vanroy.
Animal Rights hekelt de zinloosheid van de everzwijnjachten. Het afschot vormt slechts een fractie van de totale populatie en zorgt daarom niet blijvend voor schadevermindering. De populatie groeit snel weer aan en dan wordt er door de natuurbeheerders weer naar het geweer gegrepen. Zo komen we in een vicieuze cirkel van leed terecht.
Vanroy: “Afschot heeft nog nergens in Europa gewerkt, dus het houdt het geen steek om daar toch wanhopig aan vast te houden. Deze levende, voelende individuen worden enkel opgeofferd om mensen het gevoel te geven dat er iets gebeurt.”
Lees ook: [Everzwijnen in Vlaanderen](https://www.animalrights.be/everzwijnen-vlaanderen)
Animal Rights erkent dat agentschap natuur en bos inspanningen doet om de jachten voor het verkeer en voorbijgangers zo vlot en veilig mogelijk te laten verlopen. Maar alle regels ten spijt, is het onmogelijk dieren af te schieten zonder dat daar dierenleed aan te pas zou komen. Niet voor niks gebeurt de jacht en het opensnijden van de dode lichamen buiten het zicht van de burger.
Everzwijnen zijn gevoelige, intelligente wezens die samenleven in familieverbanden. Het afschieten van willekeurige dieren uit een familie, zorgt voor stress in de hele groep. Ook andere dieren worden verstoord door de drijvers die het hele gebied uitkammen. Zo waren we bij een vorige drukjacht getuige van meerdere reeën die opgejaagd door de jacht, in paniek alle kanten opliepen.
Animal Rights staat niet alleen in haar eis om het everzwijn in onze bossen te accepteren. Om aan te tonen dat er heel wat mensen de dieren verwelkomen, starten we een petitie. Voor Animal Rights is afschieten nooit de oplossing, laten we op zoek gaan naar manieren om vreedzaam met de weinige wilde dieren die er nog over zijn samen te leven. Roep samen met ons op om de jacht op everzwijnen te stoppen!
Link naar de petitie: [Red het everzwijn](https://www.animalrights.be/red-het-everzwijn)
