Tijdens het protest bij het[ proefdiercentrum van Charles River](https://www.animalrights.nl/het-proefdieren-imperium-van-charles-river) in Den Bosch werden door de actievoerders tientallen kaarten getekend met een persoonlijke boodschap aan het bedrijf. Deze kaarten zijn verstuurd naar de directeur van Charles River met een begeleidende brief. Robert Molenaar van Animal Rights: “Het is schrijnend dat zo’n grote multinational zo geheimzinnig doet over de dierproeven die ze uitvoeren. We hebben dan ook veel vragen waar we antwoorden op willen.”
De dierproeven die worden uitgevoerd door Charles River in Nederland roepen veel vragen op. Dit komt mede door het gebrek aan transparantie over het proefdierenbeleid.
Zo is het onduidelijk hoeveel proefdieren Charles River jaarlijks gebruikt, welke diersoorten en voor welke testen.
Wat gebeurt er bijvoorbeeld na afloop van de proef met de honden en katten in het laboratorium?
Worden alle dieren gedood of heeft Charles River ook een uitplaatsingsbeleid? Om hoeveel dieren gaat het?
Een andere vraag is in hoeverre Charles River inzet op het ontwikkelen van proefdiervrije alternatieven?
Om hoeveel geld gaat het en hoe ziet het bedrijf de toekomst op het vlak van het gebruik van proefdieren?
Molenaar: “Charles River heeft een proefdierenimperium en verdient veel geld aan de commerciële testen die ze uitvoeren. Het minste wat ze kunnen doen is openheid van zaken geven.”
[Charles River ](https://www.animalrights.nl/het-proefdieren-imperium-van-charles-river)is een multinational die gespecialiseerd is in het leveren van proefdieren en het uitvoeren van dierproeven in opdracht van farmaceutische en (agro)chemische bedrijven. De vestiging in Nederland heeft een vergunning om in vijf jaar tijd maar liefst 265.850 proefdieren te gebruiken in dodelijke experimenten, waaronder 2600 honden en 750 katten. Charles River heeft proefdierlocaties in Den Bosch en Schaijk.
Deze hele week overschrijden de temperaturen de 30 graden en regelmatig zelfs 35 graden. Mensen worden via de media gewaarschuwd om op zichzelf, hun naasten en huisdieren te letten. Maar de transporten van dieren in de vee-industrie naar de slachthuizen gaan gewoon door.
Tijdens [de eerste hittegolf in juni](https://www.animalrights.nl/animal-rights-vraagt-aandacht-voor-hittestress-bij-varkens) filmde Animal Rights meerdere keren bij het varkensslachthuis van Porc Meat en het runderslachthuis Flanders Meat Group. Ook op het heetst van de dag stonden trailers met dieren in de volle zon voor de abattoirs te wachten.
“Ze hijgen met open mond en het hele lichaam beweegt wanhopig mee op het ritme van de snelle, oppervlakkige ademhaling; ogen zijn vaak bloeddoorlopen, sommige varkens hebben schuim op de lippen, en de gevoelige snuiten zoeken wanhopig naar ieder briesje,“ beschrijft Animal Rights campagnecoördinator Els van Campenhout het lot van de varkens in Zele.
[vimeo:https://vimeo.com/343168779]
Beelden gemaakt bij varkensslachthuis Porc Meat in Zele
Varkens kunnen slecht tegen hitte; ze zweten namelijk niet. In de natuur lossen ze dat op door modderbaden te nemen, maar de onnatuurlijke situatie in de stallen en transportwagens geeft die mogelijkheid niet. Hitte leidt tot stress en dat kan uiteindelijk tot de dood leiden.
Gedurende de zomer van 2018 filmde Animal Rights hoe [varkens lagen te puffen en hijgen](https://www.animalrights.be/animal-rights-filmt-hittestress-bij-vlaamse-varkens) onder de hitte in Vlaamse stallen.
Op 4 juni 2019 publiceerde Animal Rights [een onderzoek](https://www.animalrights.be/extreme-temperaturen-zorgen-voor-dode-nederlandse-vleeskuikens-bij-aankomst-belgische-slachthuizen) dat liet zien dat bij transport onder extreme temperaturen geregeld veel vleeskuikens de reis naar Belgische slachthuizen niet overleven.
Animal Rights wil dat diertransporten op zomerse dagen verboden worden, totdat [de transitie naar een plantaardige samenleving](https://www.animalrights.nl/15-alternatieven-voor-varkensvlees) voltooid is en deze transporten helemaal verdwijnen.
[vimeo:https://vimeo.com/344132404]
Beelden gemaakt bij runderslachthuis Flanders Meat Group in Zele
Ze hijgen met open mond en het hele lichaam beweegt wanhopig mee op het ritme van de snelle, oppervlakkige ademhaling; ogen zijn vaak bloeddoorlopen, sommige varkens hebben schuim op de lippen, en de gevoelige snuiten zoeken wanhopig naar ieder briesje.
De Nederlandse voedsel- en warenautoriteit NVWA deelde een boete uit voor het doodslaan van eenden in undercoverbeelden van Animal Rights en gaf waarschuwingen aan de drie betrokken eendenhouderijen. “Dit vormt een belangrijk precedent,” zegt Animal Rights campagneleider Erwin Vermeulen. “Op zichzelf staande undercoverbeelden kunnen, zonder aanvullend bewijs, gebruikt worden om te handhaven.” Toch tekent Animal Rights op een aantal punten bezwaar aan.
Dit vormt een belangrijk precedent: op zichzelf staande undercoverbeelden kunnen, zonder aanvullend bewijs, gebruikt worden om te handhaven. – Erwin Vermeulen, Animal Rights
De undercoverbeelden
In 2018 legde een undercovermedewerker van Animal Rights met een verborgen camera ernstig dierenleed vast op eendenfokkerijen in Dalfsen, Epe en Putten. Eenden worden met handenvol tegelijk bij hun nek gepakt en hardhandig in kratten gesmeten. Eenden worden geschopt, overgegooid, doodgetrapt en doodgeslagen. De beelden tonen ook dat er niet wordt gecontroleerd of de dieren daadwerkelijk dood zijn. Zo ligt een ‘doodgestampt’ eendje in een emmer te creperen.
Op deze wijze worden in een paar uur tijd schuren met duizenden dieren leeggehaald. De volgeladen kratten worden in een vrachtwagen geladen en vervoerd naar andere stallen of naar eendenslachterij Tomassen Duck-To in Ermelo.
De uitzending
In juli 2018 zond RTL Nieuws de beelden uit die Nederland schokten. 1
De NVWA’s oorspronkelijke reactie
Na de uitzending zegt de NVWA de “akelige beelden” serieus te nemen, maar niet op te treden naar aanleiding van de opnamen. Ze gaat haar eigen inspecties uitvoeren bij de betrokken bedrijven, waarvan ze in diezelfde reactie al zegt dat het “[d]e ervaring is dat vangploegen en veehouders zich goed aan de regels houden als er een inspecteur van de NVWA aanwezig is.”
Tegen RTL verklaarde woordvoerder Benno Bruggink: “Dieren moeten zó worden vervoerd dat ze niet lijden en dat er geen letsel optreedt. Dat is hier duidelijk wel het geval.” Maar de NVWA kan in dit geval geen boete opleggen, voegde hij er aan toe. “Dat kan alleen als de misstanden door onszelf zijn geconstateerd.”
Aan een veroordeling voor het mishandelen en verwaarlozen van dieren dient een dieren-houdverbod gekoppeld te worden. – Susan Hartland, Animal Rights
Handhavingsverzoek
Dat was voor Animal Rights volstrekt onvoldoende. “We verwachten van de NVWA dat ze een onderzoek instelt naar de misdaden vastgelegd in onze beelden en niet wacht tot ze zelf getuige is van overtredingen,” zei Animal Rights directeur Susan Hartland destijds. We dienden daartoe een handhavingsverzoek in bij de NVWA, waarop nu, een jaar later, eindelijk gereageerd is.
NVWA oordeel
Naar aanleiding van het handhavingsverzoek van Animal Rights hebben inspecteurs en een dierenarts van de NVWA de beelden beoordeeld. De NVWA concludeert aan de hand van de beelden dat “het vangen en laden van eenden” op alle drie de locaties “niet op zodanige wijze uitgevoerd [is] dat bij de dieren letsel of onnodig lijden is uitgesloten”. Daarbij overtraden de vangploegen en de eendenhouderijen de Wet dieren en de Regeling houders van dieren.
Schriftelijke waarschuwing
De straffen opgelegd door de NVWA zijn vervolgens teleurstellend: “Overeenkomstig het interventiebeleid van de NVWA zijn aan bovenvermelde bedrijven voor deze overtredingen schriftelijke waarschuwingen opgelegd.” Weliswaar zijn er aan de hand van de beelden overtredingen geconstateerd, “maar dat leidt conform het interventiebeleid tot een schriftelijke waarschuwing en niet tot handhavend optreden.”
Bezwaar
Animal Rights heeft bezwaar gemaakt tegen deze strafmaat. Er dient een afschrikkende werking uit te gaan van een straf, terwijl de NVWA zelf na de uitzending van de beelden al aangaf dat als zij zelf controleert deze toestanden niet voor komen – het effect van een politieagent bij een rood stoplicht.
De pakkans voor boeren en vangploegen in overtreding is dus afwezig als Animal Rights niet undercover filmt en daarmee ook de kans dat een schriftelijke waarschuwing via recidive in een boete wordt omgezet.
Deze uitspraak legitimeert het maken van undercoverbeelden. – Erwin Vermeulen, Animal Rights
Handhaving
Er wordt door de NVWA wel handhavend opgetreden voor het doodslaan van een eend tegen de stalwand in Epe. In de ambtelijke terminologie van de NVWA werd er geconstateerd dat er in het kader van de bedrijfsactiviteiten van desbetreffende eendenhouder “een eend niet uitsluitend werd gedood volgens een voorgeschreven methode en desbetreffende specifieke toepassingsvoorschriften zoals beschreven in bijlage 1 van de Verordening (EG) nr. 1099/2009. Hierdoor werd er niet voor gezorgd dat het dier elke vermijdbare vorm van pijn, spanning of lijden werd bespaard.” Dit is opnieuw een overtreding van de Wet dieren en Regeling houders van dieren.
Boete
Voor deze overtreding is aan de medewerker van het eendenbedrijf een boete opgelegd van 1250 euro. De NVWA: “Nu deze overtreding tot handhavend optreden heeft geleid, wijs ik het handhavingsverzoek in zoverre toe.”
Precedent
Dit is een belangrijk precedent: Op zichzelf staande undercoverbeelden kunnen, zonder aanvullend bewijs, gebruikt worden om te handhaven. “Deze uitspraak legitimeert het maken van undercoverbeelden,” zegt Vermeulen.
Rechterlijke uitspraak
Eerder al, op 18 april 2018, oordeelde het College van Beroep voor het bedrijfsleven dat undercovermateriaal in ieder geval meegenomen moet worden in onderzoek. Deze uitspraak werd gedaan in een zaak die was aangespannen door Animal Rights en Bont voor Dieren tegen de NVWA, die weigerde handhavend op te treden bij het mishandelen van nertsen. De rechter: “Dat neemt niet weg dat verweerder het beeldmateriaal wel dient te beoordelen om te bepalen of het voldoende aanknopingspunten biedt om onderzoek in te stellen naar een eventuele overtreding door [naam] . Verder kan het beeldmateriaal, naast de bevindingen uit dat onderzoek, worden betrokken bij de voorbereiding van een besluit op een verzoek om handhaving.” 2
Dwangsom voor NVWA
Cynisch genoeg is de boete die werd opgelegd voor het doodslaan van een eend lager dan de dwangsom die de NVWA moet betalen na ingebrekestelling voor te laat beslissen op het handhavingsverzoek.
De boete voor het mishandelen en vermoorden van een dier is misdadig laag. – Erwin Vermeulen, Animal Rights
Doodstampen eenden in Putten
Ook in Putten oordeelde de NVWA over het doden van eenden: “Tevens zijn twee eenden gedood, op een zodanige wijze dat de dieren niet elke vermijdbare vorm van pijn of lijden is bespaard.” Vreemd genoeg werd voor het doodtrappen van deze eenden geen boete uitgedeeld. Via het bezwaar wil Animal Rights achterhalen waarom deze levens minder tellen dan die in Epe.
Conclusie
Concluderend zijn we als Animal Rights tevreden over het feit dat undercoverbeelden gebruikt kunnen worden om te handhaven.
“Het interventiebeleid van de NVWA is echter teleurstellend,” zegt Vermeulen, “en de boete voor het mishandelen en vermoorden van een dier misdadig laag.”
“Aan een veroordeling voor het mishandelen en verwaarlozen van dieren dient een dieren-houdverbod gekoppeld te worden,” voegt Hartland hier aan toe.
De [REACH](https://www.animalrights.be/vervang-dierproeven/reach-en-giftigheidsexperimenten)-verordening vereist resultaten uit dierproeven om de veiligheid van chemische stoffen voor de gezondheid van mens en milieu te waarborgen. Op tien jaar tijd werden door REACH miljoenen dieren gebruikt in akelige en dodelijke giftigheidsexperimenten. Daarmee is REACH het grootste dierproefprogramma ter wereld. Toxicoloog en campagnecoördinator Jen Hochmuth van Animal Rights wil af van deze wettelijke verplichting: “Maak gebruik van de reeds bestaande alternatieve methoden en investeer in de ontwikkeling en validatie van nieuwe [proefdiervrije methoden](https://www.animalrights.be/vervang-dierproeven/alternatieven).”
Lees ook: [REACH en giftigheidexperimenten](https://www.animalrights.be/vervang-dierproeven/reach-en-giftigheidsexperimenten)
Animal Rights staat niet alleen in de oproep aan de betrokken overheden om hun verantwoordelijkheid in het kader van de [REACH](https://www.animalrights.be/vervang-dierproeven/reach-en-giftigheidsexperimenten)-dierproeven op zich te nemen. Frank Wassenberg van de PvdD en Cem Laçin van de SP dienden gezamenlijk kort voor het zomerreces twee moties in.12 De politieke partijen verzoeken de Nederlandse regering om zich in het REACH-dossier te blijven inzetten voor het gebruik van innovatieve testmethoden zonder de inzet van proefdieren en de Kamer over de voortgang daarvan te informeren.
In een tweede motie werd de regering opgeroepen om de norm waarbij proefdieren standaard worden ingezet om aan de registratieverplichting te voldoen, om te zetten in een “nee, tenzij.” Volgens de indieners loopt de politieke besluitvorming jaren achter op de wetenschappelijke wereld, waar de dierproef vanwege de vele onvolkomenheden allang niet meer als gouden standaard wordt gezien.
Begin dit jaar dienden Vlaamse politici een resolutie in met de oproep aan de regering om een uitfaseringsbeleid op te starten voor de wettelijk verplichte dierproef. 3
Onlangs hield Animal Rights nog een [demonstratie bij het proefdiercentrum van Charles River](https://www.animalrights.be/animal-rights-wil-af-van-wettelijke-verplichting-dierproef): een commercieel proefdiercentrum dat in opdracht van chemische bedrijven dierproeven doet in het kader van [REACH](https://www.animalrights.be/vervang-dierproeven/reach-en-giftigheidsexperimenten). Hochmuth: “Muizen, ratten, cavia’s, konijnen, vissen en zelfs honden worden ingezet in pijnlijke en vaak langdurige giftigheidsexperimenten. Dit moet stoppen.”
Maak gebruik van de reeds bestaande alternatieve methoden en investeer in de ontwikkeling en validatie van nieuwe proefdiervrije methoden.
Muizen, ratten, cavia’s, konijnen, vissen en zelfs honden worden ingezet in pijnlijke en vaak langdurige giftigheidsexperimenten. Dit moet stoppen.
De dierenrechtenorganisaties [Fauna4Life](https://fauna4life.nl/jagers-in-gelderland-mogen-nekken-kraaiachtigen-breken/) en Animal Rights stappen samen naar de rechter. De provincie Gelderland heeft vorige maand namelijk besloten dat kraaien en kauwen rondom fruittelers tot en met februari 2023 gevangen mogen worden met ellendige kooien, waarna ze worden gedood met slag-, snij-, en steekwapens, of cervicale dislocatie: het breken van de nek. De organisaties reageren op dit onbegrijpelijke besluit: “Deze vangkooien met lokvogels en lokvoer zorgen er juist voor dat kraaiachtigen actief naar de percelen met fruit worden gelokt.”
Ook uit Gelderland: [broedende kraaien gevangen en gedood.](https://www.animalrights.nl/broedende-kraaien-gevangen-en-gedood)
De vangkooien worden geplaatst op en rondom percelen waar appels en peren worden gekweekt. In de kooien mogen [levende en kunststof lokvogels](https://www.animalrights.nl/levende-lokvogels) worden gebruikt en er mag tevens gebruik worden gemaakt van voer als lokmiddel. Eenmaal per etmaal moeten de kooien worden gecontroleerd. Wilde dieren worden op deze manier gevangen en komen vast te zitten, zonder mogelijkheid om te ontsnappen.
In 2017 alleen al zijn er in Gelderland 20.556 kraaien en 11.100 kauwen met het geweer gedood.1 Jessica Smit, campagneleider Animal Rights: “In deze provincie worden al enorme aantallen vogels doodgeschoten, wij vinden het onbegrijpelijk dat de bevoegdheden van jagers nog verder worden opgerekt.”
Een ontheffing (toestemming) om dieren te doden, mag alleen worden verleend als de instandhouding van de soort niet in gevaar is en als er geen andere bevredigende oplossingen zijn. De provincie beargumenteerd dat ze vooral “zwervende groepen zwarte kraaien en kauwen” willen vangen, omdat deze de meeste schade zouden veroorzaken. Ze stellen verder dat territoriale kraaien geen probleem vormen en zelfs van nut kunnen zijn voor de fruitteelt, omdat zij kleinere zangvogels prederen en zwervende kraaien en kauwen wegjagen.2
Pauline de Jong, Fauna4Life: “Deze vangkooien zorgen er juist voor dat kraaiachtigen actief naar de percelen en dus de appels en peren worden gelokt en daarnaast is er op geen enkele manier vast te stellen of te sturen welke dieren nou precies de kooi in vliegen.”
De dodingsmethoden die de provincie toestaat: slag-, snij-, steekwapens en het breken van de nek, mogen alleen worden gebruikt voor het doden van “in nood verkerende, gewonde vogels”. Zo oordeelde ook de rechter in 2018 nog.3 In andere gevallen zijn deze methoden bij wet verboden. Deze toestemming had de provincie dus helemaal niet mogen verlenen.
Provincies in Nederland verlenen aan de lopende band ontheffingen die het mogelijk maken om wilde dieren te doden. Bij conflicten tussen mensen en dieren worden in bijna alle gevallen dodelijke middelen aangedragen als enige effectieve oplossing, zonder te kijken naar diervriendelijke alternatieven. Kraaien en kauwen hebben hun eigen plek in ons landschap en moeten in principe met rust worden gelaten.
In deze provincie worden al enorme aantallen vogels doodgeschoten.
Er op geen enkele manier vast te stellen of te sturen welke dieren nou precies de kooi in vliegen.
