Animal Rights kreeg veel reactie op het artikel waarin we ontkrachten dat vegetarisme voldoende is om dieren niet te laten lijden. Sommige mensen voelden zich negatief weggezet. Als antwoord op alle reacties hebben we dit artikel geschreven. De kern is: vanuit menselijk perspectief is vegetarisme en minder dierlijke producten eten een stap die je voor dieren zet. Het is niet vanzelfsprekend en kost moeite. Wij juichen zo’n stap dan ook zeker toe. Voor dieren is vegetarisme en zelfs veganisme echter geen stap die je voor hen zet. Veganisme betekent simpelweg dat je dieren met rust laat. Voor Animal Rights is dat het minste wat je kunt doen. Hoe moeilijk en confronterend dat soms ook is: wij vertegenwoordigen de stem van dieren en van niemand anders. Daarom rusten wij niet tot we bereikt hebben waar veganisme en dierenrechten over gaan: de vrijheid van dieren.

De meeste mensen in onze cultuur eten dieren. Vanuit het perspectief van die carnistische cultuur is het een stap als je vegetariër wordt. Een stap die je zet voor de dieren. En let wel: het is een stap die wij van harte toejuichen. Je moet moeite doen om een gewoonte te doorbreken. Je moet de moed hebben om bij familie en vrienden die wel dieren eten aan te geven je dat niet wil, iets waarbij je je bezwaard kunt voelen, omdat ze nu ‘speciaal voor jou’ rekening moeten houden bij het koken. Misschien moet je zelfs een favoriet stuk vlees opgeven, ondanks dat er geweldige plantaardige alternatieven zijn. Al met al gaat vegetariër worden over het opzij zetten van je eigen belang ten behoeve van dieren.

Wij van Animal Rights vertegenwoordigen het perspectief van dieren. Ons motto is: “Elk dier is een individu met recht op leven en welzijn.” We strijden dan ook tegen elke vorm van onnodig dierenleed.

Iedere dierenvriend – en als vegetariër hoor je op basis van je waarden bij die groep – zal ons motto beamen. Als wij opkomen voor dieren, steun je dat. Zo zul je van harte instemmen met onze strijd tegen de bontindustrie. Als we daarbij zeggen dat geen mens bont hoort te dragen en dat bont dragen immoreel is, dan val je daar niet over. Je juicht het toe. Als vegetariër ondersteun je ook onze strijd tegen de vleesindustrie. Dieren eten is immoreel.

In onze cultuur lijkt er een moreel verschil te zijn tussen een jas met een bontkraag en een paar leren schoenen. Je zal niet snel een vegetariër met een bontkraag zien rondlopen, maar het dragen van leren schoenen is minder ongebruikelijk. Echter: voor zowel bont als leer moet een dier onnodig lijden en gedood worden. Toch denken veel mensen over leer anders: “Leer komt van dieren die al gedood zijn voor het vlees,” is een regelmatig terugkerend excuus. Zou bont dragen van bijvoorbeeld nertsenvacht echter moreel verantwoorder worden als je eerst de nertsen eet?

Veel mensen denken ook dat er een moreel verschil zit tussen het eten van vlees en andere dierlijke producten als zuivel en eieren. Dat is wat we in dit artikel hebben ontkracht. Dieren die gehouden worden voor zuivel of eieren, moeten onnodig lijden en worden onnodig gedood. Als je vegetariër wordt, omdat je tegen onnodig lijden en doden van dieren bent, zal je dus veganist moeten worden.

Het is niet leuk om daar achter te komen. Dat hebben veel mensen van Animal Rights zelf ook ervaren. De meeste mensen in het team van Animal Rights zijn ooit eerst vegetariër geworden voor de dieren. Ook wij kwamen pas later achter de realiteit van de zuivel- en eierindustrie en andere industrieën waarin dieren gebruikt worden als producten. Je denkt tot die tijd dat je goed bezig bent en dan blijk je nog steeds bij te dragen aan onnodig dierenleed: kalfjes die bij hun moeder worden weggehaald, eendagshaantjes die worden vergast, koeien en kippen die op jonge leeftijd naar de slacht gaan omdat ze niet meer ‘productief’ genoeg zijn. Dat is confronterend.

Hoe confronterend ook, wat voor Animal Rights leidend is: het gaat niet om ons. Het gaat om de dieren. Dat is voor de mensen van Animal Rights de reden geweest om de stap naar veganisme te zetten. Een stap overigens die ook voor onze mensen ooit moeilijk leek, maar die helemaal niet zo moeilijk bleek te zijn toen we die eenmaal besloten te zetten. Via onze Plant Power campagne willen we dan ook laten zien hoe jij makkelijk de stap kunt zetten naar lekker en gezond plantaardig eten. En dat vanuit een positieve invalshoek.

Wij ontkrachten vanuit dezelfde campagne ook argumenten tegen veganisme. Eén van die argumenten is dat vegetarisme voldoende is om het onnodig lijden van dieren te stoppen. We moeten dat doen als we ons eigen motto serieus nemen. We weten dat het voor mensen confronterend kan zijn, maar wij komen op voor de dieren. Wie doet het anders, als wij als dierenrechtenorganisatie dat al niet doen?

Er zijn heel veel mensen die niet blij met ons zijn. Mensen uit de vee-industrie bijvoorbeeld, omdat ze zien dat hun inkomen bedreigd wordt. We snappen ook heel goed dat je als vegetariër in eerste instantie niet blij bent als we zeggen dat vegetarisme niet voldoende is. Wij vinden dat ook niet leuk. We zouden ook willen dat het anders was. Wij kunnen er ook niets aan doen dat het zo is.

Als wij rekening houden met iedereen die onze boodschap confronterend vindt, dan kunnen we onze organisatie wel opdoeken. Dan staan we niet meer voor de dieren. Er zijn dierenwelzijnsorganisities die milder zijn in hun aanpak. Maar als dat de enige aanpak zou zijn, is er niemand die de belangen van dieren consequent verdedigt. Iemand moet het doen.

Gelukkig krijgen wij veel positieve reacties waaruit blijkt dat wat wij doen werkt. Zo schrijft Heidi Meyssen op Facebook: “Ik ben tientallen jaren vegetariër geweest. Puur uit liefde voor dieren. Maar het zijn posts en campagnes van o.a. Animal Rights die me uit me mijn onwetendheid verlost hebben over de wreedheid in de zuivelindustrie. Ik leef nu reeds 5 jaar vegan.”

Sommige mensen verwijten ons zwart-wit te denken. Maar sommige zaken zijn ook zwart-wit. Zwart-wit is niet per definitie fout. In onze cultuur is vegetarisme een stap, zoals we aan het begin van dit artikel stelden. Dat geldt echter alleen voor het menselijk perspectief. Vanuit het perspectief van de dieren is vegetarisme geen stap. Dat is wat ons eerdere artikel betoogt: dieren niet laten lijden en doden voor vlees, maar wel voor andere producten, is willekeur. Voor het dier maakt het menselijk doel namelijk niet uit. Het dier wil niet lijden. Het dier wil niet dood.

Vanuit het perspectief van dieren is vegetarisme geen ‘stap’. Het is niet ‘iets wat je voor dieren doet’. Als dat zou zo zijn, dan is mensen niet doden om ze op te eten, ook iets ‘wat je voor mensen doet’. Dieren helemaal niet gebruiken zou de standaard moeten zijn. Zelfs veganisme is niet een stap zetten voor de dieren. Iets voor een dier doen is bijvoorbeeld een gewonde vogel opvangen en verzorgen. Dieren met rust laten is dat niet en dat is wat veganisme is.

We beweren niet dat vegetarisme of minder dierlijke producten eten niet helpt. We maken wel de kanttekening dat je als vegetariër niet meer andere dierlijke producten moet gaan eten, want dan kun je wel eens aan meer dierenleed bij gaan dragen. Maar vast staat dat minder dierlijke producten eten beter is. Als wij moeten kiezen, dan liever tien dieren die onnodig lijden en gedood worden dan twintig. De moeite die je doet, telt! Tegelijk hebben wij veel liever nog helemaal geen onnodig lijden en doden. En daar kun je ook voor kiezen.

Als je vanwege onze toon stelt dat je dan net zo goed evenveel vlees en andere dierlijke producten kunt blijven eten omdat veganisme je te ver gaat, dan vinden wij dat flauw. Je hebt er ons niet mee, maar de dieren. We hoeven ons gelijk niet te halen, we willen alleen dat dieren geen onnodige slachtoffers zijn.

Dus, wat vinden wij van vegetarisme? Precies wat in het veelbesproken artikel staat: het is willekeurig om dieren niet voor het ene te laten lijden, maar wel voor het andere. Wel vlees eten, maar geen zuivel en eieren is net zo goed een tussenvorm, alleen is daar geen naam voor. Dat absurde is wat we willen aantonen. Het is onze bespiegeling op het idee van vegetarisme: op de theorie, waarbij we de menselijke cultuur even laten voor wat die is. Wat jij daarvan vindt, laten we volledig aan jou. Je mag boos worden en je hebt alle vrijheid om het er oneens mee te zijn.

Wat je ermee doet, is ook aan jou. Wij kunnen niemand dwingen. Wij kunnen alleen inspireren en daarvoor grijpen we graag alles aan wat mogelijk werkt. Mensen bewust maken van dierenleed, maar ook van de plantaardige alternatieven die er zijn voor dierlijke producten.

En, wat vinden wij dan van vegetariërs? Van mensen die bewust een keuze maken om tegen de culturele norm in te gaan en te kiezen voor minder dierenleed? Die stap juichen wij van harte toe. Het komt vanuit een goed hart. En het is niet een vanzelfsprekende of makkelijke keuze. Je bent dus een goede weg ingegaan als je vegetariër bent geworden. Ook dat zijn onze bespiegelingen en daarbij nemen we wel de menselijke cultuur in acht. Vegetariërs zijn dan ook niet de mensen die we keihard willen wegzetten als niet-deugend.

Tegelijk blijven de dieren ons uitgangspunt. Daarom moeten we ook de feiten delen over de zuivel- en eierindustrie en andere dierindustriën. En onze reflecties op vegetarisme en andere ideeën. Dat doen we op verschillende manieren in de hoop zoveel mogelijk mensen aan te spreken. Voor de dieren.

Tot slot, de definitie van veganisme is: “veganisme is een levensstijl waarbij – voor zover praktisch haalbaar – wordt afgezien van alle vormen van exploitatie van, en wreedheid naar, dieren voor eten, kleding of andere doeleinden.” Natuurlijk kun je je soms vergissen, dat is menselijk, maar je kunt wel streven naar zo min mogelijk dierenleed.

Wat vinden wij dan van vegetariërs? Van mensen die bewust een keuze maken om tegen de culturele norm in te gaan en te kiezen voor minder dierenleed? Die stap juichen wij van harte toe. Het komt vanuit een goed hart. En het is niet een vanzelfsprekende of makkelijke keuze.

Hoe confronterend ook, wat voor Animal Rights leidend is: het gaat niet om ons. Het gaat om de dieren.