Animal Rights heeft bewijzen ontvangen dat een cargovlucht van Easy Charter op 26 juni 2022 is geland in Maastricht met 240 Java-apen (langstaartmakaken) aan boord.1 De apen waren bestemd voor de apenhandelaar Hartenlust in Tilburg en kwamen uit Vietnam. Animal Rights voert campagne, samen met Stop Camarles (Spanje), One Voice (Frankrijk) en Action for Primates (VK), om de maatschappij bewust te maken van de wreedheid en het lijden die gepaard gaan met de handel in en het vervoer van niet-menselijke primaten voor dierproeven.
Jen Hochmuth van Animal Rights: “De apenhandel is meedogenloze en schimmige commerce die geen rekening houdt met de gevoelens en behoeftes van gevoelige wezens. Elk bedrijf of instelling die dit in stand houdt, is medeplichtig aan ontzettend veel dierenleed.”
Hartelust betaalt 4000 euro per aap
Volgens de verkregen informatie heeft Hartelust 4.000 dollar (3.942 euro) betaald per dier. Hartelust haalt de apen op en brengt de dieren naar een loods op een industrieterrein in Tilburg. Hier mag het 1080 apen tegelijkertijd houden.2 De apen worden maandenlang gehouden in badkamerachtige ruimtes op zaagsel.
Nog eenmaal gaan de apen de houten kratten in en op transport. De dieren worden door anonieme witte bestelbusjes afgeleverd aan het eindstation: proefdiercentra door heel Europa. Naast het commerciële proefdiercentrum LPT zijn de universiteiten van de KU Leuven, Universiteit Parma en het apenlaboratorium Karolinska Institutet in Stockholm bekende afnemers. Over de undercoverbeelden die regelmatig naar buiten komen haalt Hartelust in een spaarzaam interview de schouders op: “Daar hebben wij geen invloed op.” 3
Bestelbus voor de apenloods in Tilburg
Transport van Hartelust. Fotocredit: Soko Tierschutz/Cruelty Free International
De Java-apen werden uit Vietnam geëxporteerd door een bedrijf genaamd Thanh Cong in de provincie Lang Son en als vracht vervoerd door Easy Charter, een kleine in Tbilisi gevestigde chartermaatschappij voor vrachtvervoer. De apen, opgesloten in kleine enkele transitkratten, moesten twee internationale vluchten ondergaan – van Hanoi naar Maastricht via Dubai – van in totaal ongeveer 13 uur met een tussenlanding van 2 uur in Dubai. De rol van Easy Charter als vervoerder van apen voor laboratoria was niet eerder bekend. In juni kondigde Air France, de belangrijkste vervoerder van apen naar Europa vanuit Mauritius en Vietnam, aan dat zij haar betrokkenheid bij de handel beëindigde.
Vietnam is een belangrijke exporteur van Java-apen naar laboratoria en primatenhandelaars in Europa. In 2020 meldde het land de uitvoer van 5.378 in gevangenschap gefokte apen naar Duitsland (265), Spanje (1186), Frankrijk (860) en het VK (178), alsook naar de VS (480), Japan (1814), Singapore (41) en Zuid-Korea (41). In Europa worden jaarlijks zo’n 10.000 apen gebruikt in dierproeven. Een groot deel van deze apen zijn afkomstig uit de Tilburgse apenloods van Hartelust.
Apen in transportboxen in proefdiercentrum. Fotocredit: Soko Tierschutz/Cruelty Free International
Apen in transportboxen in proefdiercentrum. Fotocredit: Soko Tierschutz/Cruelty Free International
Giftigheidstesten op apen
In Europa worden jaarlijks ruim 8.000 apen gebruikt in experimenten.4 Het gros van de gebruikte apen zijn Java-apen. Daarnaast worden resusapen, meerkatten, klauwapen, penseelapen en bavianen ingezet in vaak dodelijke dierproeven. Negen op de tien testen worden gedaan voor wettelijk verplichte veiligheidstesten.5 Dit zijn giftigheidstesten die worden uitgevoerd om bijwerkingen van geneesmiddelen of chemicaliën te beoordelen, hoofdzakelijk met het oog op de ontwikkeling van commerciële producten voor de mens.
De apen worden in bedwang gehouden en de geneesmiddelen worden gewoonlijk intraveneus (in de bloedbaan), subcutaan (onder de huid) of via een buisje dat in hun mond wordt geperst om de maag te bereiken, toegediend. Dergelijke proeven gaan gepaard met immens lijden en kunnen leiden tot braken, toevallen, gewichtsverlies, inwendige bloedingen, orgaanfalen en zelfs de dood. Hochmuth: “Het zijn akelige testen waarbij apen hoge doseringen van stoffen moeten slikken of inhaleren. Het zijn dierproeven die dateren uit de jaren 60 van de vorige eeuw. Daar moeten we vanaf. ”
Java-apen in een proefdierfokkerij in Vietnam. Fotocredit: Cruelty Free International
Java-aap ondertussen op Rode Lijst
Wegens bezorgdheid over de staat van instandhouding is de Java-aap onlangs op de Rode Lijst van bedreigde diersoorten van de Internationale Unie voor het behoud van de natuur (IUCN) opgenomen als bedreigde diersoort (voorheen was de status ‘kwetsbaar’). De nieuwe statusbeoordeling, die op 21 juli 2022 door de IUCN is gepubliceerd, is gebaseerd op de mate van exploitatie van de soort (met inbegrip van de wereldwijde primatenhandel voor dierproeven) samen met de vernietiging van hun habitat, waardoor de wilde populaties worden gedecimeerd.
Het wordt vermoed dat deze activiteiten in de komende drie generaties (36-39 jaar) tot een afname van de populatieomvang met ≥50% zullen leiden, indien zij niet worden afgezwakt. Er bestaat al lang bezorgdheid over een illegale handel en de legitimiteit van fokkerijclaims in gevangenschap in fokkerijen in heel Zuidoost-Azië, alsook bezorgdheid over de impact op wilde primatenpopulaties, als gevolg van apen die worden gevangen voor fokdoeleinden.
Hoe kan jij de apen helpen?
Teken de brandbrief voor een volledig verbod van het transport van proefapen via al onze luchthavens.
Schrijf naar Easy Charter en dring er bij de vrachtmaatschappij op aan te stoppen met het vervoeren van apen bestemd voor dierproeven: [email protected]
Als u een EU-burger bent, kunt u een brief schrijven naar uw EP-lid om uw bezorgdheid te uiten over de invoer en het gebruik van niet-menselijke primaten voor dierproeven.
De belofte dat sinds 2013 alle cosmetica cruelty-free zou zijn is verbroken. Sinds 2009 is er een verbod op dierproeven voor cosmetische producten en hun ingrediënten in de EU en sinds 2013 geldt er een verbod op de verkoop van cosmetica die op dieren is getest. Toch eist het Europees Agentschap voor chemische stoffen nieuwe dierproeven voor ingrediënten. Zelfs voor ingrediënten die uitsluitend in cosmetica worden gebruikt en waarvan het veilige gebruik al lang vaststaat.
Animal Rights werkt samen met tientallen andere dierenorganisaties om een einde te maken aan dierproeven in Europa.
[Teken HIER het Europees burgerinitiatief!](https://eci.ec.europa.eu/019/public/)
Voor het burgerinitiatief zijn 1 miljoen unieke handtekeningen nodig. Dan moet de Europese Commissie actie ondernemen. Via [deze link](https://eci.ec.europa.eu/019/public/) wordt je doorgeleid naar een veilige EU-omgeving, waar je je handtekening officieel kunt bevestigen volgens de EU-regels voor burgerinitiatieven. Selecteer om te starten jouw nationaliteit. Voor Belgen is het verplicht het rijksregisternummer in te vullen, in Nederland is dit niet vereist.
Vorig jaar werd er een Europees burgerinitiatief (EBI) gelanceerd waarin de Europese Commissie tot actie wordt opgeroepen. Als je net als ons voorstander bent van diervriendelijke, dierproefvrije wetenschap die ook nog eens betere resultaten oplevert voor de mens teken dan het burgerinitiatief (EBI). Met dit initiatief willen we het volgende bereiken:
– Het verbod op dierproeven voor cosmetica beschermen en versterken
– De EU-chemicaliënverordening omvormen om een einde te maken aan wrede toxiciteitstesten
– Zorgen voor een concreet plan voor de transitie naar dierproefvrije wetenschap
[Teken HIER het Europees burgerinitiatief!](https://eci.ec.europa.eu/019/public/)
Er is genoeg wetenschappelijk bewijs dat zegt dat dierproeven misleidend zijn en hun resultaten niet vertaalbaar naar mensen. Vooruitstrevende wetenschappers ontwikkelen en gebruiken dierproefvrije methoden die wel relevant zijn voor de menselijke gezondheid.
We moeten omschakelen naar wetenschap zonder dieren omdat dierproeven onethisch zijn, slechte wetenschap, een verspilling van middelen en vooral omdat ze dieren doen lijden. Het burgerinitiatief loopt nog tot 31 augustus 2022.
[Teken HIER het Europees burgerinitiatief!](https://eci.ec.europa.eu/019/public/)
Heb je al getekend en wil je nog meer doen?
[Download](https://drive.google.com/file/d/1dKgbIeEqEORjns8aLlh5eWEab4Ki6S4G/view?usp=sharing) the poster, print hem uit als A4 bij je thuis en hang hem op een zichtbare plek.
Deel de video hieronder op je social media en roep jouw familie en vrienden op om ook te tekenen.
Tranen, shock, woede… Wat zou jouw reactie bij het zien van deze beelden zijn? Als het al zo erg is om naar te kijken, hoe erg moet het dan niet zijn om het zelf mee te maken?
Waarom moet ik persoonsgegevens ingeven om het EBI te tekenen?
Het EBI is een officieel mechanisme van de Europese Commissie. Wanneer er 1 miljoen unieke handtekeningen worden ingezameld, moet de Europese Commissie het initiatief in overweging nemen. De handtekeningen worden geverifieerd door de Europese Commissie aan de hand van de persoonsgegevens. In sommige landen is daarom het burgernummer verplicht. In Nederland is dit overigens niet het geval.
De website ziet er gek uit. Zijn mijn gegevens wel veilig?
Ja, de website is een officiële website van de Europese Commissie. De initiatiefnemende organisaties hebben geen toegang tot de gegevens die je daar invult. De instellingen van de Europese Commissie gebruiken de gegevens om jouw handtekening te verifiëren en behandelen je gegevens in overeenstemming met de GDPR.
Wie mag tekenen?
Voor het EBI tellen enkel unieke handtekeningen van EU-burgers die ouder zijn dan 16 jaar. Twee keer tekenen kan dus niet.
Wie zijn de initiatiefnemers van dit burgerinitiatief?
De European Coalition to End Animal Experiments, waar Animal Rights deel van uitmaakt, Cruelty Free Europe, Eurogroup for Animals, HSI/Europe en PETA hebben voor dit initiatief de handen in elkaar geslagen om voor 31 augustus 2022 1 miljoen handtekeningen in te zamelen.
Over welke stoffen gaat het?
ECHA (Het Europees Agentschap voor Chemische Stoffen) vereiste in 2020 dat twee ingrediënten in zonnecrème werden getest op dieren. Daarnaast vereist ECHA nu dat alle polymeren en courant gebruikte bewaarmiddelen en oppervlakte-actieve stoffen zoals propylparabeen, sodium lauroyl sarcosinaat, silicium en nog vele anderen nu toch op dieren worden getest.
REACH en giftigheidstesten REACH, de Europese verordening inzake de regulatie van chemische stoffen, werkt aan een nieuwe strategie voor duurzame chemische stoffen. Dit kan betekenen dat er miljoenen extra dierproeven worden uitgevoerd. Het doel is een gifvrije omgeving. Maar het gebruik van dierproeven om hiaten in de informatie over chemische stoffen op te vullen zal alleen maar leiden tot nog meer wrede dierproeven en onbetrouwbare resultaten die niet goed zijn voor de menselijke gezondheid of ons milieu.
Welke cosmetica is dan wel cruelty-free?
Gelukkig is er nog steeds cosmetica op de markt waar geen dierproeven aan te pas komen. Raadpleeg [hier](https://www.animalrights.nl/dierproefvrije-merken) onze lijst met dierproefvrije merken.
De dierenbelangenorganisaties Animal Rights en Fauna4Life stonden gisteren tegenover de Nederlandse staat in de rechtszaal. De organisaties maken zich ernstig zorgen over het gebrek aan bescherming van in het wild levende konijnen. Sinds 1950 is de populatiegrootte met maar liefst 68% afgenomen.1 Toch mogen konijnen door een zogeheten landelijke vrijstelling nog steeds het hele jaar door, in heel Nederland, overdag worden doodgeschoten.
Er moet per direct een einde komen aan het gebruik van deze vrijstelling en daarom spanden de organisaties een kort geding aan. De uitspraak volgt over drie weken, op dinsdag 16 augustus.
Konijnen worden bedreigd
Konijnen staan op de Rode Lijst: een overzicht van soorten die uit Nederland zijn verdwenen of dreigen te verdwijnen. Dit is voor de minister voor Natuur en Stikstof reden genoeg om het komende jachtseizoen de jacht op konijnen te sluiten. Maar door de landelijke vrijstelling worden konijnen, ook op dit moment, nog steeds ongecontroleerd afgeschoten.
Konijnen mogen alleen op de landelijke vrijstellingslijst worden geplaatst als ze “niet in hun voortbestaan worden bedreigd of dat gevaar lopen”, zo valt te lezen in de Wet natuurbescherming.2 En daar gaat het mis. “Inmiddels is duidelijk geworden dat konijnen wel degelijk in gevaar zijn”, zeggen de organisaties. “En dus moet het konijn van die vrijstellingslijst worden gehaald.”
De staat stelde onder andere dat ze met meer belangen rekening moet houden dan met het belang van de stichtingen en de konijnen. Zo maakt ze zich zorgen over mogelijke vraat- en graafschade aan verschillende teelten die konijnen kunnen veroorzaken en het overbrengen van ziekten op tamme konijnen (lees: konijnen in de veehouderij).
“Deze opvatting berust op een onjuiste rechtsopvatting”, stelde Marco van Duijn, advocaat van de stichtingen. “Er is maar een vraag die de regelgevers dienen te beantwoorden: wordt het konijn in haar voortbestaan bedreigd, of loopt het dat gevaar? Het antwoord daarop is een volmondig ja, zodat de vrijstelling geen stand kan houden. Dat de staat maar liefst twee jaar nog altijd geen ‘compleet beeld’ zegt te hebben van ‘de oplossingen’ vinden de stichtingen even teleurstellend als onaanvaardbaar.”
“Konijnen worden bedreigd en zouden nu niet, maar ook in de toekomst niet, afgeschoten moeten worden”, zeggen de stichtingen. De uitspraak volgt over drie weken op dinsdag 16 augustus. De dierenbelangenorganisaties hopen op een rechtvaardig besluit.
Thanks to funding from the Fred Foundation, this story was possible.
Er doen veel misverstanden de ronde over de vlees- en zuivelindustrie. In dit artikel zet Animal Rights de tien grootste mythes op een rij en leggen we uit hoe het écht zit.
De eerste mythe. “Vleesvervangers en plantaardig zuivel zitten bomvol met soja. Die soja wordt verbouwd in de Amazone en daar gaat ontbossing aan vooraf. Dat is slecht voor milieu, dier en mens. Je kunt dus maar beter vlees eten en koemelk drinken, dat is een stuk minder schadelijk.”
Het overgrote deel van de wereldwijde sojaproductie is bestemd voor veevoer, [niet voor menselijke consumptie](https://www.animalrights.nl/plant-power-ontkracht-het-regenwoud-wordt-gekapt-voor-soja-voor-veganisten). Volgens Kirsten Palland van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal gaat het om 90% van de sojaproductie: “De sterke stijging van de vraag naar soja komt vooral doordat de consumptie van vlees, zuivel en eieren al decennialang stijgt en de mondiale veestapel dus steeds groter wordt.”1
Voor 100 gram kaas is 20 gram soja nodig, voor een hamburger van 100 gram zo’n 45 gram. De sojaproductie is de afgelopen vijftig jaar bijna zeven keer zo hoog geworden.2 Dit heeft desastreuze gevolgen voor het Amazonegebied.
Ook onderzoekers van Our World in Data, die conservatievere schattingen doen dan Milieu Centraal, laten er geen twijfel over bestaan. Veruit het grootste deel van de sojaproductie is bestemd voor veevoer: volgens de berekeningen gaat het om 77%.3
Wie zich zorgen maakt over ontbossing kan dus beter direct soja eten dan het eerst aan een koe te voeren om vervolgens die koe op te eten. Overigens eten lang niet alle veganisten (veel) soja. Vleesvervangers worden bijvoorbeeld ook van peulvruchten of seitan gemaakt en de zuivelalternatieven van amandel en haver zijn ook erg populair.
De tweede mythe. “Bij een gezond eetpatroon hoort zuivel. Zo zit er bijvoorbeeld veel calcium in melk, dat hebben wij mensen nodig voor sterke botten. Je moet minimaal een glas melk drinken per dag.”
Koeien, schapen en andere zoogdieren geven pas melk wanneer ze een kind krijgen. Net als mensen. Die melk noemen we moedermelk en is bestemd voor het kind. Afhankelijk van het diersoort stoppen de nakomelingen na enkele weken of maanden met het drinken van de moedermelk. Ze hebben geen moedermelk meer nodig en gaan over op vast voedsel.
De mens heeft geen moedermelk nodig van een andere diersoort. Volwassen dieren en mensen hebben sowieso geen melk ‘nodig’. De gezonde voedingsstoffen die melk bevat, zitten namelijk ook gewoon in andere producten. Een gevarieerd eetpatroon met voldoende (groene) groente, fruit, peulvruchten, noten en zaden, en granen is essentieel. [Ook kinderen kunnen prima zonder koemelk.](https://www.animalrights.nl/koemelk-ook-kinderen-hebben-het-niet-nodig#:~:text=Animal%20Rights%20publiceerde%20onlangs%20nieuwe,in%20de%20melkcarrousel%20te%20staan.) In Canada maakt zuivel inmiddels geen onderdeel meer uit van de aanbevolen ‘schijf van vijf’.4
En calcium? Dat zit ook in (groene) groenten zoals broccoli, spinazie en boerenkool. Eventuele tekorten, bijvoorbeeld bij ouderen, kunnen aangevuld worden met calciumtabletten. Zwangere vrouwen, kleine kinderen, sporters: al deze mensen wordt geadviseerd aanvullende vitaminen of mineralen te slikken, dat is de normaalste zaak van de wereld.
De derde mythe. “Het is belangrijk dat we als land zelfvoorzienend zijn. Als de nieuwe stikstofplannen worden doorgevoerd, moeten we ons voedsel uit het buitenland halen. We willen toch niet afhankelijk zijn van Oost-Europa of China?”
Nederland is de grootste vleesexporteur van de EU, becijferde het CBS. Van de totale vleesexport van 8,8 miljard euro is 85% export van in Nederland geproduceerd of verwerkt vlees en 15% wederuitvoer of doorvoer. Ook in exportgewicht is Nederland de grootste exporteur. In 2020 werd 3,6 miljard kilogram vlees geëxporteerd.5
Van alle melk die we in Nederland verwerken, blijft ongeveer 35% in Nederland en is bijna twee derde bestemd voor de export.6
We kunnen dus gerust zijn: er wordt meer dan genoeg voedsel geproduceerd in ons land om alle Nederlanders mee te voeden, ook als de ‘veestapel’ een derde zal moeten krimpen vanwege de nieuwe stikstofregels.
De vierde mythe. “In andere landen is het minder goed gesteld met het dierenwelzijn dan in Nederland. Wanneer er minder dieren in Nederland worden gehouden vanwege de nieuwe stikstofregels of wanneer de eisen voor dierenwelzijn verhoogd worden, dan gaat de productie naar het buitenland. Daar hebben dieren het veel slechter.”
In vergelijking met andere landen, vooral landen buiten de EU, zijn de dieren in de intensieve veehouderij in Nederland er minder slecht aan toe. Dit is natuurlijk geen enkel argument om de levens van de dieren hier niet te verbeteren. Ook in Nederland hebben dieren [een pijnlijk en kort bestaan in de industrie](https://www.animalrights.nl/eenden-geschopt-bij-de-nek-gepakt-doodgetrapt-en-doodgeslagen). Ook in Nederland zijn er [vreselijke misstanden in de slachthuizen](https://www.animalrights.nl/niet-eerder-gepubliceerde-beelden-slachthuis-gosschalk-ook-verdoofde-slacht-een-hel). Als wij voorloper worden op het gebied van stikstofbeleid en dierenwelzijn (of beter nog: dierenrechten) dan kan die ontwikkeling zich verspreiden door Europa en de rest van de wereld. Dit is al vaker het geval gebleken, zoals in een andere emancipatiestrijd: toen Nederland voorop liep in het legaliseren van het huwelijk voor mensen van gelijk geslacht, volgenden andere landen al snel.
Op korte termijn kan de productie van dierlijke producten naar het buitenland worden verplaatst, maar op de langere termijn zullen andere landen zich juist aanpassen aan (onze) strengere regels. Nederland kan het goede voorbeeld geven.
De vijfde mythe. “Straks moeten we allemaal veganist worden. De overheid wil mijn stukje vlees afpakken.”
De Nederlandse overheid en de EU besteden miljoenen euro’s aan de promotie van zuivel- en vleesconsumptie.7 Door middel van [het verstrekken van schoolmelk](https://www.animalrights.nl/animal-rights-brengt-trieste-undercoverbeelden-uit-de-melkindustrie) worden kinderen gestimuleerd melk te drinken, ook dit wordt gesubsidieerd door onze overheid.8 Je zou juist kunnen zeggen dat we vooral worden gestimuleerd om niet plantaardig te eten. Het aantal Nederlanders dat dierlijke producten gebruikt is zeker 98% en dus de norm. Niemand wordt gedwongen om veganist te worden. Het staat je vrij om zelf na te denken over de toekomst van onze wereld en het leed dat we dieren aandoen.
Ook de ontwikkeling van kweekvlees zal eraan bijdragen dat consumenten in de toekomst vlees kunnen blijven eten dat niet schadelijk is voor dier, milieu en mens.
“We kunnen onmogelijk de hele wereld van voedsel voorzien als iedereen plantaardig zou eten. Daar is veel te weinig landbouwgrond voor. We moeten dus wel dieren eten.”
FrieslandCampina-directeur Hein Schumacher zei onlangs in Het Financieele Dagblad dat er “drieënhalve aarde” nodig zou zijn om de hele wereldbevolking plantaardig te voeden. Die bewering bleek volledig uit de lucht gegrepen. Wereldwijd worden nu al voldoende plantaardige eiwitten geproduceerd om de wereldbevolking van voedsel te voorzien. Met alle beschikbare landbouwgrond kunnen genoeg bonen, noten en granen worden geproduceerd om iedereen plantaardig te laten eten, blijkt uit berekeningen van Wageningen University & Research (WUR).1
De WUR-onderzoekers baseren zich op cijfers van de VN-voedselorganisatie FAO. Momenteel wordt zo’n 520 miljoen ton plantaardig eiwit per jaar geproduceerd, waarvan ongeveer een derde verloren gaat tijdens oogst, transport, in de winkel of bij de consument thuis. De resterende 350 miljoen ton is meer dan genoeg voor de 80 gram eiwit die de gemiddelde Nederlander dagelijks eet.
“Als je plantaardig eet, dan krijg je geen B12 binnen. Dat bewijst dat het onnatuurlijk en ongezond is om vegan te zijn.”
Vitamine B12 is noodzakelijk voor de gezondheid van het zenuwstelsel en voor een goede aanmaak van rode bloedcellen. En het is (bijna) niet te verkrijgen uit plantaardige voeding. Het klopt dus dat veel veganisten vitamine B12 slikken om tekorten te voorkomen. Maar heel veel mensen slikken supplementen: ouderen, zwangere vrouwen, sporters, kinderen, noem maar op. Deze bevolkingsgroepen zijn ook niet ‘onnatuurlijk’ of ‘ongezond’. De vitaminenafdeling in de drogist is natuurlijk niet alleen bestemd voor mensen die plantaardig eten.
Dat betekent niet dat veganisten helemaal geen B12 binnen krijgen, want het wordt vaak toegevoegd aan producten als vleesvervangers of plantaardige zuivel. Maar die dosis is over het algemeen niet toereikend. Het slikken van B12 is voor een veganist een heel kleine moeite om dierenleed (en milieuschade) te voorkomen.
“Stikstof komt ook voor in de natuur, we kunnen niet leven zonder. Dus het kán helemaal niet schadelijk zijn.”
Stikstof is overal om ons heen aanwezig. De lucht die we in- en uitademen bestaat voor 80 procent uit dit kleur- en reukloze gas. Voor mens en dier is stikstof – als essentieel bestanddeel van enzymen – een energiebron en bouwstof voor het lichaam.2
Maar als stikstof zich hecht aan zuurstof of waterstof, ontstaat er reactieve stikstof en die stoffen zijn wel schadelijk voor mens en natuur. Zoals stikstofoxide of ammoniak. Die stikstofoxiden worden vooral uitgestoten door de industrie en het verkeer. De landbouw is voor het grootste deel verantwoordelijk voor de uitstoot van ammoniak.3
Als er te veel schadelijke stikstofverbindingen in de lucht, het water of de bodem zitten, overwoekeren die planten andere begroeiing die minder goed gedijt in een stikstofrijke omgeving, zoals heide en zeldzame planten. Met die planten verdwijnen ook de insecten en vlinders die van die planten leven. Daardoor neemt de biodiversiteit af en ‘verarmt’ de natuur. Veel van die insecten zijn juist ook nodig om gewassen te bestuiven. Daarnaast heeft een teveel aan stikstof ook gevolgen voor de waterkwaliteit. Als het stikstofgehalte in sloten, plassen en meren hoog ligt, neemt de algengroei toe. Die algen nemen de zuurstof in het water op, waardoor waterplanten en vissen sterven.4
Hoewel stikstof dus ook in de natuur voorkomt is een teveel aan stikstof desastreus voor al het leven op onze planeet.
“Als je echt milieubewuster wilt eten, kun je beter lokaal geproduceerd vlees eten. Vlees van een boer bij jou in de buurt. Dat is veel beter dan producten van over de hele wereld laten invliegen.”
Avocado’s laten invliegen uit Mexico en peultjes uit Zimbabwe is inderdaad niet de meest milieuvriendelijke optie. Maar toch is het nog steeds véél minder belastend dan de vleesindustrie. Ook als die bij jou om de hoek staat. Onderzoek wijst uit dat wat je eet veel meer gewicht in de schaal legt dan waar het voedsel vandaan komt. Voedsel en landbouw is verantwoordelijk voor een kwart van de globale uitstoot van broeikasgassen. Het transport van dat voedsel maakt daar slechts 6% van uit. Dat is aanzienlijk minder dan de 31% voor landbouwdieren en visserij.5
Het is dus nog steeds veel schadelijker om vlees te eten dan om groente te kopen die uit een ander werelddeel komt, ongeacht of het vlees ‘lokaal’ geproduceerd is of niet.
“Als we geen vlees meer eten, en dus geen dieren meer slachten, dan nemen ze straks nog de wereld over. Wat moeten we met al die dieren?”
Sommige misverstanden uit de vee- en zuivelindustrie tonen aan dat de meeste mensen écht niet weten hoe dierlijke producten geproduceerd worden. Veel mensen denken bijvoorbeeld dat koeien gewoon melk ‘geven’ en weten niet dat ze ieder jaar een kalfje moeten krijgen om de melkproductie op gang te houden. En dat het kalfje dus weggehaald wordt bij de moeder, zodat de consument de melk kan drinken.
Het idee dat de wereld overbevolkt gaat worden met dieren als we ze niet meer opeten, is zo’n zelfde misverstand. De dieren die wij ‘(pluim)vee’ noemen worden niet ‘zomaar’ geboren, maar gefokt. Moederdieren worden zo vaak mogelijk zwanger gemaakt, bijvoorbeeld door middel van inseminatie, om zo veel mogelijk nakomelingen te baren. Ook wordt er selectief gefokt of embryoselectie toegepast om nog meer nakomelingen per moeder te ‘produceren.’6
Op het moment dat er een einde komt aan de intensieve (pluim)veehouderij, hoeven deze dieren ook niet meer gefokt te worden. Het aantal dieren dat gehouden wordt zal dan vrijwel direct en met grote vaart afnemen. Er zal dan ook geen sprake zijn van een ’tsunami’ aan dieren die dan de wereld gaan overnemen.
Animal Rights publiceert een rode lijst van gezondheidsfondsen die onderzoeksprojecten financieren waarbij gebruik gemaakt wordt van proefdieren. Op de oranjelijst staan gezondheidsfondsen die momenteel geen dierproeven uitvoeren maar dit mogelijk in de (nabije) toekomst wel doen. De groene lijst staan gezondheidsfondsen die geen dierproeven financieren.
In 2022 haalden 22 Nederlandse gezondheidsfondsen meer dan 420 miljoen euro op. Een groot deel gaat naar wetenschappelijk onderzoek waaronder ook dierproeven. 1 Muizen, ratten, cavia’s, geiten, varkens, konijnen, honden en apen worden gebruikt in deze studies.
Rode lijst Nederland
De volgende gezondheidsfondsen financieren dierproeven:
Carine van Schie, coördinator van de Nederlandse Brandwonden Stichting:
“Wij willen graag het beste onderzoek om nieuwe behandelingen voor patiënten met brandwonden mogelijk te maken. Omdat we het beste onderzoek willen en omdat we weten dat proefdiermodellen niet voldoende voorspellend zijn willen we dat de onderzoekers in de toekomst alleen nog humane meetmodellen gebruiken. Ons nieuwe beleid, waarin we aangeven geen (nieuwe projecten met) proefdieronderzoek te financieren, zorgt ervoor dat we deze transitie naar proefdiervrij onderzoek kunnen maken.”
