De gemeente Hilversum heeft na felle kritiek van dierenbelangenorganisaties en vragen van politiek partijen1 besloten om [kauwtjes in het centrum niet meer te vangen en daarna te doden](https://www.animalrights.nl/weg-met-vangkooien-voor-kauwen-hilversum). De bal kwam aan het rollen toen drie dierenbelangenorganisties de handen ineen sloegen, bezwaar aantekenden en de media informeerden.2 Twee weken geleden al berichtte de Gooi- en Eemlander dat de gemeente afziet van de plannen.3 Afgelopen week ontvingen Animal Rights, Fauna4Life en de Flora- en Faunabescherming het officiële besluit: de ontheffing is ingetrokken en het afschot gaat niet door.
Kauwen zouden zogezegd op de Groest in het centrum zorgen voor overlast. De gemeente wilde ze laten doden ‘in het belang van de volksgezondheid en openbare veiligheid’. Kauwen slapen in omliggende bomen en poepen daar ook. Die ontlasting wordt door passanten onder de schoenen meegenomen naar diverse winkels. Recentelijk zouden de normale afvalbakken zijn vervangen door ‘minder toegankelijke afvalbakken’, aldus de gemeente Hilversum.
Uit een inspectie van de Flora- en Faunabescherming blijkt echter – anders dan de gemeente Hilversum stelt – dat de afvalbakken niet zijn vervangen en de vogels nog steeds door een opening aan de zijkant van de afvalbak bij het afval kunnen komen. “Kauwen zijn hele intelligente vogels, met complex en sociaal gedrag. Als er geen goede afvalbakken met afsluitbare kleppen worden geplaatst, zullen de kauwen blijven komen en lost afschot niks op”, zeggen de organisaties. [Bekijk de afvalbakken hier](https://www.animalrights.nl/weg-met-vangkooien-voor-kauwen-hilversum).
Op 22 februari heeft de gemeente Hilversum een brief gestuurd naar de provincie met het verzoek om de ontheffing, die het eerst vangen en daarna doden van de kauwen mogelijk maakt, weer in te trekken. Aan dit verzoek heeft de provincie Noord-Holland gehoor gegeven. De organisaties: “Wij zijn ontzettend blij dat dit absurde plan van tafel is en zijn nog steeds bereid om mee te denken over diervriendelijke en niet-dodelijke oplossingen.”
Wij zijn ontzettend blij dat dit absurde plan van tafel is.
Jagers in de provincie Utrecht mogen voorlopig niet meer schieten op [wilde zwijnen](https://www.animalrights.be/ieder-zwijn-utrecht-krijgt-de-kogel)1, [knobbelzwanen](https://www.animalrights.be/utrechtse-zwanen-voorlopig-veilig)2 of [vossen](https://www.animalrights.be/provincie-utrecht-stop-nachtelijke-vossenjacht).3 Dat bepaalde de rechtbank Midden-Nederland deze week in drie opzienbarende uitspraken. Vorig jaar stapten Animal Rights en Fauna4Life samen naar de rechter om het afschot te stoppen. De organisaties: “Besluiten tot afschot worden aangevraagd door jagers die genieten van de jacht en worden bijna routinematig door de provincie verleend. Het geweer wordt aangedragen als ultieme oplossing voor problemen tussen mensen en wilde dieren. Het gaat hier wel om beschermde diersoorten. Een provincie kan niet zomaar van deze bescherming afwijken. Wij zijn blij dat de rechter dit nu heeft erkend.”
Er zijn drie bijzondere uitspraken gedaan. Hieronder lees je daar meer over.
Dit was al de derde keer dat de provincie en de organisaties elkaar voor de rechter troffen over knobbelzwanen in Utrecht. In 2020 legde de rechter [het afschot voor bijna een jaar stil](https://www.animalrights.be/utrechtse-zwanen-voorlopig-veilig), omdat een nauwkeurige motivering omtrent de schade die zwanen zouden veroorzaken, ontbrak. Die motivering ontbreekt nog steeds, oordeelde de rechtbank Midden-Nederland.
Knobbelzwanen zouden voor belangrijke schade aan gras zorgen door te grazen. Belangrijke schade werd tot nu toe gezien als meer dan € 250,- per geval per bedrijf. De rechter vraagt zich terecht af of 250 euro schade altijd ‘belangrijk’ genoemd mag worden. Er gaan immers miljoenen om in de landbouwsector in Utrecht. Gelet op de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie, vindt de rechtbank het uitgangspunt om in alle gevallen een bedrag van € 250,- per geval per bedrijf per jaar te hanteren, niet voldoende.
Wilde zwijnen zijn een beschermde diersoort. Toch zijn deze dieren maar op een aantal plekken in Nederland welkom: in Gelderland en Limburg. Hierbuiten geldt een nulstandbeleid. Dit beleid is ontstaan toen in 1991 de rijksnota Jacht en Wildbeheer is opgesteld.4 Daarin is bepaald dat naast de genoemde natuurgebieden er in de vrije natuur geen wilde zwijnen mogen leven.
Lees ook: [ieder zwijn in Utrecht krijgt de kogel](https://www.animalrights.be/ieder-zwijn-utrecht-krijgt-de-kogel)
De rechtbank oordeelde dat een nulstandbeleid op zichzelf geen doel is. Er moet aangetoond worden dat een nulstand nodig is, voor bijvoorbeeld schadebestrijding of de verkeersveiligheid, volgens de wettelijke vereisten die hiervoor gelden.
Hier vind je [vijf vragen en antwoorden](https://www.animalrights.nl/rechter-nulstand-wilde-zwijnen-mag-niet) over het nulstandbeleid.
Voor vossen geldt een landelijke vrijstellingsregeling. Dit is een besluit van de minister. Vossen mogen hierdoor in het hele land overdag worden doodgeschoten. Een bepaling kan echter alleen in een ministeriële regeling worden opgenomen, als dit ergens in de wet zo is geregeld. Maar in de Wet natuurbescherming, waar de regeling op gebaseerd is, wordt deze mogelijkheid helemaal niet geboden.
De rechtbank heeft de landelijke vrijstelling onverbindend verklaard. Dit geldt niet alleen voor Utrecht, maar in feite voor heel Nederland. In de provincie Utrecht mogen zowel overdag als ’s nachts geen vossen meer worden afgeschoten.
[Lees hier meer over de uitspraak omtrent de vossen](https://www.animalrights.nl/nergens-utrecht-mogen-vossen-worden-gedood).
2021 stapten Animal Rights en Fauan4Life naar de rechter om het afschot van wilde zwijnen in de provincie Utrecht tegen te houden. De provincie hanteert een nulstand: ieder zwijn dat de provinciegrens over wandelt, krijgt de kogel. De toestemming tot afschot gold tot 2025. De rechter gaf de organisaties 24 februari 2022 gelijk. 1 Ze reageren: “Het nulstandbeleid is nog niet eerder op deze manier aangevochten. Dit is een fantastische overwinning. Dieren houden zich niet aan door mensen gemaakte grenzen. Zwijnen horen gewoon in Nederland thuis, ook in de provincie Utrecht.”
Hieronder vind je vijf vragen en antwoorden over de uitspraak van de rechter.
1) WAT IS DE NULSTAND?
Wilde zwijnen zijn een beschermde diersoort. Toch zijn deze dieren maar op een aantal plekken welkom: op de Veluwe in Gelderland, in Nationaal Park de Meinweg en natuurgebied Meerlebroek in Limburg. Hierbuiten geldt een nulstandbeleid. Dit beleid is ontstaan toen in 1991 de rijksnota Jacht en Wildbeheer is opgesteld. 2 Daarin is bepaald dat naast de genoemde natuurgebieden er in de vrije natuur geen wilde zwijnen mogen leven. Deze nota is inmiddels 30 jaar oud, maar dit beleid is door veel provincies overgenomen.
“In deze provincie is geen sprake van schade, want elk zwijn wordt aan de grens gedood.”
2) WAT HEEFT DE RECHTER GEZEGD?
Het nulstandbeleid op zichzelf is geen doel. Er moet aangetoond worden dat een nulstand nodig is, voor bijvoorbeeld schadebestrijding of de verkeersveiligheid, volgens de eisen die de wet daaraan stelt. Dit moet dan ook onderbouwd worden met objectieve onderzoeksgegevens. Dat heeft de provincie niet gedaan. “In deze provincie is geen sprake van schade, want elk zwijn wordt aan de grens gedood. Een nulstand kan nooit een op zichzelf staand doel zijn. Zwijnen zijn wettelijk beschermd en daarbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen provincies”, zeggen de organisaties.
3) IS ER GENOEG RUIMTE VOOR ZWIJNEN?
Al in 2010 werd de kansenkaart ‘Wilde Zwijnen in Nederland’ gepresenteerd door De Zoogdiervereniging, ARK Natuurontwikkeling en Alterra – Wageningen Environmental Research. Uit dit onderzoek naar geschikte leefgebieden blijkt dat in tientallen natuurgebieden in Zuid-, Midden- en Oost-Nederland plek zou kunnen zijn voor everzwijnen. Op de kansenkaart staan gebieden die allemaal spontaan kunnen worden gekoloniseerd door deze dieren. 3
4) IS ER NU MEER KANS OP DE AFRIKAANSE VARKENSPEST?
Deze week kwam de deskundigengroep Dierziekten met een nieuwe risicobeoordeling voor de besmetting met het Afrikaanse varkenspestvirus. De kans dat het virus wordt binnengebracht door rondtrekkende besmette wilde zwijnen wordt zeer klein geacht. De kans dat het virus via menselijk handelen Nederland binnenkomt is veel groter. 4
Prof. Dr. Sven Herzog, verbonden aan de TU Dresden, noemt de jacht naar voren schuiven als oplossing misleidende propaganda: “De nadruk in het debat ligt niet op de hoofdoorzaken, intensieve veeteelt en verspreiding van virussen via ver transport, maar op de wilde zwijnen. Ze worden beschouwd als ziekteverwekkers en we hebben jagers nodig om deze booswichten te elimineren. Daartoe zijn schijnbaar alle middelen goed.” 5
5) WAT ZIJN DE GEVOLGEN VAN DE UITSPRAAK?
Er mogen in Utrecht geen zwijnen meer worden afgeschoten. Het besluit van de provincie is vernietigd en de provincie heeft de opdracht gekregen een nieuw besluit te nemen. De provincie kan nog wel in hoger beroep tegen de uitspraak. Animal Rights en Fauna4Life zullen andere provincies die een nulstand hanteren inlichten over de uitspraak.
Update
Op 28 maart 2025 berichtte RTVUtrecht 6 dat een wild zwijn gespot was bij Werkhoven. Utrechtse provinciebestuurders, jagers en boeren willen geen wilde zwijnen in ‘hun’ provincie. Tot 2022 werd ieder wild zwijn afgeschoten, zodra hij of zij een poot over de provinciegrens zetten. Ook nu zou het jagerstuig het dier graag afmaken, maar dat mag niet meer sinds Animal Rights en Fauna4Life op 24 februari 2022 de door hen aangespannen rechtszaak wonnen en de rechter de ‘nulstand’ verbood. Het clubje bloeddorstigen blijft het zwijn van Werkhoven “monitoren”, want op 19 mei om 12:00 dient het hoger beroep in deze zaak bij de Raad van State Afdeling bestuursrechtspraak in Den Haag. Animal Rights en Fauna4Life gaan ervan uit dat de Raad van State de eerdere uitspraak gewoon in stand laat en dat het dier eigen keuzes kan maken over waar hij/zij gaat of staat.
Update 2
Op 16 april 2025 bericht RTV Utrecht dat recent, vrijdag 11 april, op een manege aan de Langbroekerdijk in Driebergen een wild zwijn gevangen werd. Het dier zou opgesloten zijn in een paardenbox. 7
Het is vanzelfsprekend verboden om beschermde, wilde dieren hun vrijheid te ontnemen en stress te bezorgen. Een buitengewoon opsporingsambtenaar van de Regionale Uitvoeringsdienst maakte dan ook een proces-verbaal op. Een officier van justitie bepaalt vervolgens of er verdere stappen volgen. Vanwege de gebruikelijke onwil van het Openbaar Ministerie om in actie te komen wanneer het slachtoffer van een misdrijf een dier betreft, hoeven we hier niet veel van te verwachten.
Vervolgens besloot burgemeester Frits Naafs van de gemeente Utrechtse Heuvelrug zich er mee te bemoeien. Hij heeft het over een bewoner van de Sterkenburgerlaan, die besloot, zogenaamd uit het oog van dierenwelzijn, het zwijn te vangen. 8 De VVD-er vindt het overtreden van de wet geoorloofd vanwege de ”maatschappelijke onrust” die volgens hem ontstaan was.
Het zwijn is uitgezet in de buurt van Werkhoven, waar hij volgens de alwetende Naafs vandaan kwam.
Update 3
De zitting voor het hoger beroep was op 19 mei 2025 en de termijn voor uitspraak is 6 weken. Op 24 juni laat de Raad van State weten dat ze die termijn niet halen en de termijn daarom met 6 weken verlengen. In augustus werd de uitspraak opnieuw uitgesteld, deze keer tot het einde van het jaar. In november 2025 stelt de Raad van State de uitspraak uit tot het eerste kwartaal van 2026.
Ondertussen lijkt Noord-Brabant af te stappen van het nulstandbeleid. Een zeldzame aanval van realisme bij de jagers, want door de verspreiding en toename van het aantal wilde zwijnen in de provincie is dat eenvoudigweg niet langer houdbaar en wordt er in de praktijk al jaren geen uitvoering meer aan gegeven. Nu is er dus een advies van de Faunabeheereenheid (FBE) Noord-Brabant aan het provinciebestuur. In dit advies pleit de FBE ervoor het wilde zwijn te erkennen als inheemse soort die in lage dichtheden een positieve bijdrage kan leveren aan de biodiversiteit en ecosystemen. Tegelijkertijd benadrukt zij dat schade aan de landbouw en risico’s voor het verkeer en bewoonde gebieden moeten worden voorkomen. Ze willen natuurlijk wel blijven schieten. Begin 2026 verwacht de provincie een besluit te kunnen nemen op voorwaarde dat de betrokken partijen duidelijke afspraken maken over schades, risico’s en beheermaatregelen. 9
Update 4
Het is onbegrijpelijk dat de Raad van State er bijna een jaar over heeft gedaan om dit broddelwerk af te leveren. 10 De uitspraak van 15 april 2026 is bij de eerste oppervlakkige lezing teleurstellend, om niet te zeggen schandalig. De Raad van State ontzegt een diersoort – het wilde zwijn – om zich vrij te verplaatsen en vestigen in zijn natuurlijke leef- en verspreidingsgebied. Provincie Utrecht en de jagers krijgen hun zin van de Raad van State en mogen het zwijn in de hele provincie uitroeien. Dit is in strijd met iedere vorm van fatsoen en respect voor andere levende, voelende wezens. Animal Rights gaat kijken of er nog verdere stappen te ondernemen zijn.
Enige pluspunt is dat de verleende ontheffing reeds is afgelopen en er (nog) geen nieuwe is aangevraagd.
Na jarenlang actie voeren tegen de trofeejacht staan we binnenkort voor wat een heel belangrijke stap kan zijn voor de bescherming van wilde dieren. Een voorstel van resolutie met het oog op een verbod van invoer van jachttrofeeën van bepaalde diersoorten in België, wordt bij de volgende relevante commissievergadering in het federaal Parlement voorgelegd.
Joffrey Legon, campagnecoördinator Animal Rights: “Wij zijn blij dat het voorstel van resolutie online geplaatst is en binnenkort aangeboden wordt. Alle indicatoren wijzen in de goede richting. Als deze resolutie aanvaard wordt dan zou dit een enorme overwinning zijn voor wilde dieren! Trofeejagers worden op deze manier ontraden om bepaalde, vaak bedreigde, diersoorten voor hun plezier te doden.”
Op 28 oktober 2020 werd er een [wetsvoorstel](https://www.animalrights.be/importverbod-jachttrofee%C3%ABn-stap-dichterbij) ingediend dat oogde op een importverbod van jachttrofeeën van alle diersoorten die staan op bijlage A van de Europese CITES-verordening en zes diersoorten die op bijlage B staan.1 Het gaat dan om soorten zoals leeuwen, Afrikaanse olifanten en ijsberen. Op 21 september vond een [hoorzitting](https://www.animalrights.be/importverbod-jachttrofeeën-stap-dichterbij) plaats in het Federaal Parlement. Ondanks het uitermate sterk betoog van door Animal Rights aangedragen sprekers, gaf de Raad Van State toch een negatief advies. Lidstaten mogen strengere maatregelen treffen dan wat in het CITES-verdrag opgenomen staat, maar dan wel volgens bepaalde voorwaarden, luidde het.2 Ondanks twijfels over het advies van de Raad Van State wordt er nu om redenen van rechtszekerheid gekozen voor een resolutie3 in plaats van een wet.
Joffrey Legon: “Een resolutie houdt geen verplichtingen in, maar heeft wel politiek gezag. Deze resolutie beoogt net dezelfde doelstellingen als het wetsvoorstel.”
Als we de situatie bekijken in buurlanden Nederland en Frankrijk, is het zeer veelbelovend. In Nederland heeft de toenmalige staatssecretaris van Economische Zaken5 in 2016 de beslissing aangekondigd om geen invoervergunningen meer uit te reiken voor jachttrofeeën van dezelfde diersoorten die ook in dit voorstel van resolutie opgenomen zijn. Zijn beslissing heeft een enorme impact gehad op de import van jachttrofeeën.6 Ook in Frankrijk heeft de toenmalige Franse minister van Ecologie7 beslist om geen invoervergunningen voor jachttrofeeën meer af te leveren. In dit geval ging het enkel om leeuwen.
Joffrey legon: “Alles wijst er dus op dat ook in België de importcijfers van jachttrofeeën een gigantische kentering zullen kennen, als deze resolutie erdoor komt.”
Animal Rights is een dierenrechtenorganisatie. Voor ons eindigen deze rechten niet bij een bepaalde bijlage of bij een bepaalde soort. Elk dier is een individu en wij zullen ook voor elk individu blijven vechten, ongeacht of deze op een bepaalde lijst opgenomen staat of niet. Onze (https://www.animalrights.nl/stop-de-trofeejacht-nu) werd ondertussen al 36.000 keer ondertekent. In deze petitie vragen wij niet enkel een onmiddellijk verbod op de invoer van alle jachttrofeeën, maar ijveren wij ook voor een totaalverbod op de trofeejacht zelf. Wij zullen deze petitie zeer binnenkort indienen bij federaal minister van Milieu Zakia Khattabi.
België moet, samen met Nederland, voorloper zijn in het beschermen van wilde dieren en dienen een sterk internationaal signaal te geven. Pas zodra de trofeejacht in heel de wereld verboden is, zijn wij tevreden.
“Wat willen wij? Ski-hut – bont-vrij!” riepen de actievoerders van Animal Rights en Bont voor Dieren afgelopen zaterdag, ondanks slecht weer, stormschade en uitgevallen openbaar vervoer, in Scheveningen. De lawaaiactie werd ondersteund door twee modellen die in bebloede skikleding met bont langs de winkel en door de straat liepen. De organisaties vragen hiermee opnieuw aandacht voor de martelmode die Skihut, ondanks brieven en demonstraties, blijft verkopen. Ze hebben een simpele boodschap: “Er is maar een manier om van ons af te komen. Zolang Skihut martelmode verkoopt, blijven wij demonstreren.”
Het nieuws werd de afgelopen weken gedomineerd door een duidelijke trend: steeds meer winkels en merken kiezen voor een bontvrij beleid. Dolce & Gabbana kondigde in januari aan dít jaar nog te stoppen met de verkoop van bont. Het luxe Italiaanse modemerk Moncler zal vanaf 2024 helemaal geen bont meer gebruiken.
“Merken en winkels laten bont allemaal vallen, omdat ze weten wat voor dierenleed er gepaard gaat met de bontindustrie. De maatschappelijke weerstand wordt ook steeds groter, maar Skihut blijft achterlopen”, zegt Moranni te Winkel van Bont voor Dieren.
Afgelopen oktober [demonstreerden de organisaties ook bij Skihut](https://www.animalrights.nl/stop-de-martelmode-weg-met-bont).
De strijd van Animal Rights en Bont voor Dieren tegen bont gaat onverminderd door. De organisaties zijn een [burgerinitiatief gestart](https://www.animalrights.nl/weg-met-bont-uit-nederland) tegen de import van en handel in bont en bontproducten. “Het is natuurlijk absurd dat we de bontindustrie in ons land om ethische redenen verbieden, maar nog wel bont importeren en verkopen”, zegt Jessica Smit van Animal Rights.
Een burgerinitiatief is niet zomaar een petitie, maar een verzoek aan de Tweede Kamer om een uitgewerkt voorstel te bespreken. De organisaties hebben 25.000 van de benodigde 14.000 handtekeningen verzameld. [Je kan het burgerinitiatief hier tekenen.](https://www.animalrights.nl/weg-met-bont-uit-nederland)
Skihut blijft achterlopen.
Het is absurd dat we de bontindustrie in ons land verbieden, maar nog wel bont verkopen.
