Het afschot van alle damherten in de Hoeksche Waard in Zuid-Holland ligt sinds februari stil. De rechtbank in Den Haag heeft het besluit geschorst na een rechtszaak van Animal Rights en Fauna4Life. De provincie Zuid-Holland heeft de opdracht gegeven om alle 39 damherten dood te schieten wegens gevaar voor de verkeersveiligheid en landbouwschade. Vandaag is een beslissende dag, want de dierenbelangenorganisaties staan weer voor de rechter. De organisaties: “Na 20 jaar bestuurlijk stilzitten, vindt de provincie het gerechtvaardigd om alle damherten dood te schieten. Dat kan natuurlijk niet.”
Volgens het provinciebestuur is een aantal damherten zo’n 20 jaar geleden ontsnapt en is hieruit een verwilderde populatie ontstaan. Verwilderde dieren zijn wettelijk gezien niet of minder goed beschermd. De provincie wil de hele groep laten uitroeien. Volgens de organisaties is het helemaal niet zeker dat het hier om ontsnapte en verwilderde dieren gaat. Bovendien is elk wild damhert in Nederland een nakomeling van ooit ontsnapte of uitgezette exemplaren.
“We zijn inmiddels 3 of 4 generaties verder. Deze dieren hebben nooit in gevangenschap geleefd.”
Pauline de Jong, Fauna4Life
“Na 20 jaar moeten de damherten aangemerkt worden als beschermde dieren. Ze wijken wat betreft uiterlijk en gedrag ook niet af van hun wilde soortgenoten. We zijn inmiddels 3 of 4 generaties verder. Deze dieren hebben nooit in gevangenschap geleefd”, zegt Pauline de Jong van Fauna4Life.
Opmerkelijke televisie-uitzending
In september besteedde onderzoeksprogramma Pointer (KRO-NCRV) aandacht aan de damherten in de Hoeksche Waard. Ze kregen een document in handen waaruit blijkt dat jagers in de Hoeksche Waard de damherten zien als inheems. Opmerkelijk, want de provincie blijft volhouden dat het hier om verwilderde dieren gaat. Zo staat in het document dat “… gezonde populaties ree- en damwild in het beheergebied een belangrijke natuurwaarde zijn als inheemse, vrij levende grote hoefdieren.”1
Jessica Smit van Animal Rights: “Het lijkt hier vooral te gaan om een willekeurige, politieke keuze. De provincie zoekt naar een reden om van de damherten af te komen en die heeft men op deze manier gevonden.”
Afschot is niet diervriendelijk
De dierenrechtenorganisaties vinden het absurd dat de provincie Zuid-Holland eerst 20 jaar lang geen actie onderneemt en vervolgens besluit dat het hier om ‘verwilderde dieren’ gaat die allemaal de kogel moeten krijgen. Het afschot wordt ook nog eens gepropageerd als ‘de meest diervriendelijke oplossing’. 2
“De provincie zoekt naar een reden om van de damherten af te komen en die heeft men op deze manier gevonden.”
Jessica Smit, Animal Rights
De organisaties: “Afschot van gezonde dieren die zich prima handhaven, is onacceptabel en het tegenovergestelde van diervriendelijk. De provincie heeft een bestuurlijke en morele plicht om te kiezen voor de meest ethische en diervriendelijke oplossing als het gaat om landbouwschade of gevaar voor de verkeersveiligheid. Helemaal na 20 jaar niks doen. En die oplossingen zijn er.”
Honden in Brussel mogen zich in de pootjes wrijven. Binnenkort zou het wel eens verboden kunnen zijn om honden nog aan de ketting te leggen. Een voorstel tot ordonnantie van Brussels Parlementslid Victoria Austraet zou de praktijk verbieden.
Rowena Vanroy, directeur Animal Rights: “Wij hebben erop aangedrongen het vastbinden van dieren expliciet te verbieden. Helaas zijn er toch nog heel wat mensen die een hond zien als een soort van levend alarmsysteem. Dit mag niet meer getolereerd worden.”
Op dit moment is de wetgeving nog ambigu. Artikel 4 van de wet Dierenwelzijn zegt “Niemand mag de bewegingsvrijheid van het dier dat hij houdt, verzorgt of te verzorgen heeft, zodanig beperken dat het aan vermijdbare pijnen, lijden of letsels is blootgesteld. Wanneer een dier gewoonlijk of voortdurend wordt vastgemaakt of opgesloten, moet het voldoende ruimte en bewegingsvrijheid krijgen, in overeenstemming met zijn fysiologische en ethologische behoeften.”1
Vastbinden of opsluiten mag dus, maar onder voorwaarden. Ook in het geval van Fifi, een hond die een groot deel van haar leven aan de ketting sleet, bleek dat de ordediensten niets konden doen omdat aan deze laagdrempelige regels was voldaan. Ze werd vaak vastgebonden, maar ze had toegang tot voedsel en water en mocht soms wel los. Daarom dringt Animal Rights er op aan om dit in de wet te verduidelijken.
Lees ook [het verhaal van Fifi.](https://www.animalrights.be/update-animal-rights-burgerlijke-partij-tegen-verwaarlozing-fifi)
Het voorstel zou simpelweg verbieden dat honden gewoonlijk worden vastgemaakt of opgesloten. Dus niet enkel het vastbinden van honden, maar ook het langdurig opsluiten in een kennel mag dan niet meer. Nu is het wachten tot het voorstel wordt aangenomen door het Brusselse Parlement.
Wij hopen dat ook Vlaanderen nog zal volgen. In Wallonië is het permanent vastbinden van dieren reeds verboden.2 “Dit voorstel zal voor heel wat honden een groot verschil maken. Het is een mooi begin op weg naar een wereld waarin alle dieren vrij zijn,” zegt Vanroy.
Tot slot melden we nog graag dat Fifi intussen een nieuwe thuis heeft gekregen, dankzij dierenvrienden die hemel en aarde hebben bewogen om haar vrij te krijgen.
Phaedra en haar biggen liggen naast talloze andere levenloze lichamen bij een Vlaamse varkenskwekerij. Ter plaatse werden uitpuilende tonnen aangetroffen vol met biggen en varkens die een vroegtijdige dood in de stallen stierven. De dierenlevens zijn niets waard voor de varkenshouderij die alleen uit is op winstbejag. Zieke en zwakke dieren maken geen kans, zij eindigen als eerste op de afvalberg.
Lees ook: [Biggen als afval weggegooid](https://www.animalrights.be/biggen-als-afval-weggegooid)
Lees ook: [Dolores werd geboren om te sterven](https://www.animalrights.be/dolores-werd-geboren-om-te-sterven)
Phaedra en haar biggen werden geboren in een stal zonder daglicht, vol drukkende warme lucht die naar ammoniak rook. Ze leefden een triest bestaan op vuile roosters boven hun eigen ontlasting. De stal werd gedeeld met talloze andere zeugen en biggen. Elk van hen zijn onschuldige gevangenen die in stilte lijden achter de gesloten deuren van de varkensindustrie.
Nu liggen Phaedra en haar biggen bij het afval. Opgedroogd bloed dat uit Phaedra’s snuit stroomde, kleeft aan de betonnen vloer. Ze zijn anoniem gestorven in een Vlaamse varkensstal. Hun soortgenoten die nu nog leven, hebben amper meer geluk. Zij zullen op gruwelijke wijze eindigen in het slachthuis.
Varkens in de vleesindustrie hebben geen leven, omdat ze letterlijk alleen maar geboren worden om te sterven. De vleesindustrie behandelt dieren op geen enkel moment van hun leven met respect. Vanaf het moment dat ze geboren worden tot als ze sterven worden de dieren uitgebuit zodat de rekken in de supermarkt kunnen aangevuld worden met vlees. Dierenlevens doen er niet toe, alleen het winstbejag telt.
De beelden tonen de trieste realiteit van de varkensindustrie, waar dieren enkel medische zorgen krijgen indien dit economisch rendabel is en belang heeft voor de menselijke gezondheid.
Op de foto’s zien we rottende kadavers vol met vliegen, uitpuilende tonnen met ingewanden en talloze jonge biggen die slechts enkele dagen oud zijn. De beelden tonen de trieste realiteit van de varkensindustrie. Zwakke, zieke of gewonde dieren krijgen vaak geen individuele medische zorgen omdat de dieren gereduceerd worden tot producten en door de industrie niet gezien worden als levende, voelende wezens die respect verdienen.
De sterftecijfers in de varkensindustrie lopen hoog op in de kraamstallen. Door selectieve foktechnieken is de industrie er in geslaagd zeugen te creëren die onnatuurlijk veel biggen werpen. De keerzijde van de hoge worpcijfers is dat biggen kleiner en zwakker ter wereld komen, en dat er heel wat doodgeboren dieren zijn.
Zolang het percentage doodgeboren biggen op een Vlaams bedrijf niet boven de 8% uitstijgt, wordt dit als normaal beschouwd. Binnen de eerste weken na de geboorte ligt het gemiddelde uitvalcijfer rond de 15%. De doodgeboren biggen en de biggen die na de geboorte overlijden in de Vlaamse stallen zou maximaal 19% mogen bedragen. 1 Ook de zeugen hebben het zwaar: Zo’n 10% van de zeugen zou al sterven in de stallen voordat ze een eerste keer biggen krijgen. 2
In Nederland is er sprake van een uitval tussen de 5,5 en 6% procent bij de zeugen. 3 Volgens cijfers van Agrovision stierf in 2020 tussen de 2,3 en 2,4% van de gespeende biggen in de Nederlandse varkensstallen. Voor datzelfde jaar lag de uitval bij vleesvarkens tussen 2,5 tot 2,6%. 4 Het uitvalspercentage van biggen voordat ze gespeend zijn zou 12,2% bedragen in 2019. 5
Nederland telt 12 miljoen varkens, 6 waarvan er zo’n 312.000 varkens jaarlijks een enge dood sterven in de stallen.
Animal Rights pleit voor een volledige transitie naar een plantaardige samenleving: dat is de enige manier om het dierenleed veroorzaakt door de destructieve en meedogenloze veehouderij een halt toe te roepen.
De alternatieven zijn er al: Lees [hier](https://www.animalrights.be/15-alternatieven-voor-varkensvlees) meer over de [heerlijke plantaardige alternatieven voor varkensvlees.](https://www.animalrights.be/15-alternatieven-voor-varkensvlees)
Eerder dit jaar stapten Animal Rights & Fauna4Life samen [naar de rechter](https://www.animalrights.nl/stop-nachtelijke-vossenjachten) om het nachtelijk afschot van vossen in Zeeland te voorkomen. Tot en met 2025 mag er met kunstmatige lichtbronnen ’s nachts op vossen worden geschoten. De ontheffing geldt in en rondom twee gebieden, Schouwen-Duiveland en Yerseke Moer en moet predatie van grondbroedende vogels voorkomen. De organisaties: “Het ’s nachts afschieten van vossen in Zeeland gaat door. Wij zijn enorm teleurgesteld in de uitspraak van de rechter.”
Lees ook: [al vijf jaar geen vossenjacht in Luxemburg](https://www.animalrights.nl/al-vijf-jaar-geen-vossenjacht-luxemburg)
De provincie Zeeland wil [vestiging van de vos in twee gebieden voorkomen](https://www.animalrights.nl/stop-nachtelijke-vossenjachten): op Schouwen-Duiveland en in Natura-2000 gebied de Yerseke Moer. Daar is een ontheffing voor nachtelijk afschot voor verleend. Dat mag alleen als de vossenpopulatie zelf niet in gevaar is én als alternatieve maatregelen niet werken. Overdag mogen vossen [in het hele land het hele jaar door gedood worden](https://www.animalrights.nl/vossen-0) bij schade of een dreiging daarvan. In Nederland zijn vossen dus nergens hun leven zeker.
Volgens de rechtbank is voldoende aangetoond dat alleen het afschot overdag niet voldoende is om schade te voorkomen. De organisaties delen dit standpunt niet. Pauline de Jong van Fauna4Life “In deze gebieden komen weinig of zelfs nog geen vossen voor. De provincie wil vestiging van vossen voorkomen en daar extra, verboden middelen voor inzetten. Dat gaat veel te ver. Het gaat in principe toch om een beschermde diersoort die in principe moet kunnen leven waar de soort dat zelf wil.”
De vos staat op de landelijke vrijstellingslijst en mag daarom door het hele land overdag gedood worden. In drie jaar tijd zijn er in heel Nederland [minimaal 41.000 vossen gedood](https://www.animalrights.nl/afgrijselijke-cijfers-41000-vossen-gedood). In Luxemburg was het de afgelopen vijf jaar verboden om op vossen te jagen. Animal Rights en Fauna4Life pleiten ook in Nederland voor een verbod.
Jessica Smit van Animal Rights: “Er is een heksenjacht aan de gang. Deze dieren worden overal achterna gezeten, gevangen met kooien, er worden honden losgelaten in burchten en de dieren worden bruut uit hun schuilplaatsen gejaagd en vervolgens gedood. Dit moet afgelopen zijn.”
Het gaat in principe toch om een beschermde diersoort die in principe moet kunnen leven waar de soort dat zelf wil.
Dierethicus Willem Vermaat schreef het boek “Waarom we geen hondenmelk drinken”. We nodigden hem uit omdat we benieuwd waren naar het antwoord op deze vraag.
Het werd een goed gesprek over carnisme, dierenrechten en speciesisme. Over hoe het is om een boek te schrijven. En Willem vertelt hoe hij zelf veganist werd. Ben je benieuwd naar de beweegredenen van dierenrechtenactivisten of wil je zelf misschien veganist worden? Koop dat boek. Het is verhelderend. Net als deze aflevering van de Animal Rights Podcast.
Te gast:
Wilem Vermaat. Ethicus, docent, spreker en dus nu ook een schrijver.
