Wist je dat het [aantal dierproeven met genetisch gemodificeerde proefdieren stijgt](https://www.animalrights.be/genetisch-gemodificeerde-proefdieren-moeten-verboden-worden)? Volgens Animal Rights is genetische modificatie of gene-editing van dieren niet alleen ethisch onverantwoord maar ook slechte wetenschap die verboden moet worden. In dit korte artikel zetten we een aantal weetjes over genetische modificatie bij proefdieren voor jullie op een rijtje.
Proefmuizen lijken niet alleen op elkaar, met hun witte huid en rode ogen, ze zijn zelfs volledig identiek. Families zijn genetisch gelijk geworden, door broers en zussen zo’n twintig generaties lang te laten paren. Daardoor gedragen ze zich als een kloon, zonder dat ze gekloond zijn. Inteeltdieren fokken is wel ingewikkeld: gebrek aan genetische variatie geeft vaak afwijkingen.
Wist je dat ongeveer 95% van alle geneesmiddelen die perfect werken bij dieren, falen bij de mens. Dierproeven voor het testen van medicijnen zijn alleen nuttig als het proefdier op dezelfde manier op de ziekte reageert als de mens. Dit wil zeggen dat het proefdier ook effectief ziek moet kunnen worden.
Er zitten miljoenen jaren evolutie tussen de mens en andere diersoorten. De oorzaak van soortenverschillen zijn de verschillen in ons genetisch materiaal, hetgeen dat ons allemaal uniek maak. Door deze soortenverschillen zijn resultaten uit dierproeven nauwelijks relevant voor de mens.
Lees ook: [Hoe hopeloos is de jacht naar het perfecte proefdier?](https://www.animalrights.nl/hoe-hopeloos-de-jacht-naar-het-perfecte-proefdier)
Om deze verschillen te overbruggen en dierproeven relevanter te maken, zetten veel dierproefnemers al hun hoop op genetische gemanipuleerde proefdieren. Bij de genetische modificatie van een dier wordt het genetisch materiaal gewijzigd op een manier die niet van nature voorkomt.
Het creëren van genetisch gemodificeerde dieren en het uitvoeren van experimenten kost miljoenen dieren per jaar het leven en brengt in elke fase veel dierenleed met zich mee. De genetisch gemanipuleerde proefdieren worden op een bepaald kenmerk gecreëerd en geselecteerd. Zo zijn bepaalde rattenstammen extra gevoelig voor diabetes, of angstig aangelegd. Bepaalde muizen zijn extra vatbaar voor kanker of beroertes.
Menselijke ziektes proberen nabootsen door het kunstmatig creëren van symptomen bij proefdieren heeft grote wetenschappelijke beperkingen die niet kunnen worden overwonnen. Heel vaak zijn de symptomen en reacties op mogelijke behandelingen bij andere diersoorten verschillend van die van menselijke patiënten.
In België en Nederland worden ieder jaar meer dan honderdduizend dieren, vooral muizen, ratten en vissen genetisch gemanipuleerd voor gebruik in dierproeven. Genetische manipulatie is een verspillende techniek; er zijn tientallen dieren nodig voordat onderzoekers een nieuw genetisch gemanipuleerd dier hebben ‘gemaakt’.
Vooral de moederdieren hebben ernstig te lijden onder de handelingen die worden uitgevoerd om de zogenaamde transgene dieren te maken, maar ook de nakomelingen die met genetische defecten geboren worden, zijn zelfs voordat er experimenten op hen worden verricht al in hun lichamelijke integriteit aangetast.
Lees ook: [Konijnen genetisch gewijzigd en uitgemolken in absurde dierproeven](https://www.animalrights.nl/konijnen-genetisch-gewijzigd-en-uitgemolken-absurde-dierproeven)
Genetische manipulatie heeft de afgelopen jaren bovendien geleid tot een stijging van het totale aantal dierproeven. In 2019 zijn in België 159.120 dierproeven (32% van alle dierproeven) uitgevoerd op genetisch gewijzigde proefdieren.1 In Nederland zijn in 2019 75.855 dierproeven verricht op genetisch gewijzigde dieren. Het aantal geregistreerde dierproeven op genetisch gewijzigde dieren is daarmee iets hoger (+4%) dan het aantal dierenproeven op genetisch gewijzigde dieren in 2018.2
Bovendien draagt genetische manipulatie van dieren weinig bij aan de ontwikkeling van medicijnen of meer begrip van ziekteprocessen. Het nabootsen van ziekten door dieren genetisch te veranderen is geen goede manier om inzicht te krijgen in de ontwikkeling en genezing van ziekten bij mensen.
De wetenschappelijke waarde van experimenten met genetisch gewijzigde proefdieren is uiterst gering. Zozeer zelfs dat het onnodig, misleidend en schadelijk is, niet alleen voor de betrokken dieren, maar ook voor mensen die afhankelijk zijn van goede wetenschap om ziekten te behandelen.
Als we dierproeven vervangen en volop inzetten op proefdiervrij onderzoek kunnen we niet alleen proefdierleed besparen maar ook betere resultaten bij de mens boeken. Animal Rights is een (https://www.animalrights.nl/stop-de-genetische-modificatie-van-dieren) gestart voor een EU verbod op de genetische modificatie van dieren en roept de EU op om de wetgeving te herzien.
Jen Hochmuth: “Het genetisch modificeren is een schending van dierenrechten, omdat het gaat om het manipuleren van dieren voor menselijke doeleinden en omdat het de intrinsieke waarde van andere dieren ontkent alsof ze niets anders zijn dan menselijk eigendom. Daarom pleiten we ook voor de volledige vervanging van dierproeven.”
Het feit dat proefdieren eerst genetisch gewijzigd dienen te worden, is al een bewijs dat hun voorspellende waarde voor de mens nooit voldoende gaat zijn.
Slachthuizen in het algemeen en ook slachthuis Tielt doet aan greenwashing van de bovenste plank en bagatellisering van dierenleed. Op 8 maart 2021 vond een infosessie plaats over de uitbreiding van slachthuis Tielt. Daarbij werden opmerkelijke uitspraken gedaan door de CEO.
Het volgende werd gezegd toen er een opmerking kwam over het feit dat de groene bufferzone het geschreeuw van de dieren niet zal tegenhouden:
Dit zijn de letterlijke woorden van de CEO: “Het is niet omdat een varken schreeuwt dat het daarom pijn lijdt of dergelijke meer. Als je in een varkensstal binnen gaat en die dieren zitten daar op hun gemak, gaan zij vaak ook schreeuwen. Dat is een vorm van onderlinge communicatie. Dus ik wil toch even duiden op het feit dat geschreeuw van varkens daarom niet noodzakelijk een negatieve connotatie moet hebben.”
In een sanctuary hoor je varkens niét schreeuwen zoals we ze hier horen. De wanhopige blik in de ogen van de dieren in de vrachtwagens, stallen en slachthuizen spreken boekdelen. Die wanhopige blikken en trieste ogen zien we ook niét in de sanctuaries.
Tijdens de sessie wordt de volgende vraag gesteld: “Wordt CO₂ vergassing gebruikt en is er een nieuwe gaskamer nodig om aan de uitgebreidere slachtcapaciteit tegemoet te komen?”
De Roover zegt lachend: “Het woordje gaskamer zou ik niet echt in de mond willen leggen (nemen), dat is ook een zeer negatieve connotatie. Maar het klopt dat we met CO₂ vergassing werken. Wat naar ons oordeel de techniek is die het meest voldoet aan dierenwelzijn. Wij hadden vroeger een elektrische verdoving en wij hebben dat bij de investering in 2014 – hebben we beslist om bij in 2016 over te schakelen naar CO₂. En wij maken gebruik van een techniek die bijna nergens in de wereld toegepast wordt in die zin dat wij vier liften naast elkaar hebben, waarbij de varkens binnen de paar seconden in een volle concentratie gas terecht komen. Terwijl bij traditionele CO₂ systeem een stelselmatige verhoging van de concentratie is, omdat dat een soort van gondola (gondel), een soort van ja… Bekijk het als een reuzenrad waarbij de varkens stapsgewijs in een hogere concentratie (gas) terecht komen. Wij hebben daar gebruik gemaakt van een duurdere techniek die toch meer strookt naar dierenwelzijn toe.”
De meeste grote varkensslachthuizen maken gebruik van koolstofdioxide gas, afgekort CO₂, om varkens te bedwelmen. [Er wordt – volledig onterecht – maar al te vaak gedacht dat deze methode diervriendelijk is.](https://www.animalrights.be/co₂-bedwelming-bij-varkens) De dieren staan niet alleen doodsangsten uit, maar ze [lijden ook fysiek ernstig onder deze vorm van verdoving.](https://www.animalrights.be/co₂-bedwelming-bij-varkens) Dat werd ook bevestigd door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) in een wetenschappelijk advies dat zich richt op het identificeren van gevaren die leiden tot negatieve gevolgen voor het welzijn van varkens bij het slachten.
Op de vraag “Waarom kunnen de camerabeelden uit slachthuis Tielt niet bekeken worden via livestreams?” wordt het volgende geantwoord:
“Wij hebben indertijd een voorstel in ons actieplan voorgesteld de camerabeelden te livestreamen naar de inspectiediensten van Dierenwelzijn. Dat werd geweigerd. Het open trekken naar het ruime publiek en dus ook naar onze concurrenten, dat is ietwat te verregaand. Wij hebben indertijd – want ik weet waarop jullie alluderen uiteraard: op de negatieve reclame in 2017 – onze deuren opgesteld om mensen de productie te laten bezoeken. Het is wel zo dat onze camera’s gelivestreamd worden in het bedrijf zelf. Dus voor de FAVV ambtenaren, mensen in de refter die niets met het slachtproces te maken hebben en voor anderen. Uiteraard ook voor mezelf, voor kwaliteitsdienst e.d.m. Nu, inspectie Dierenwelzijn heeft een maatregel uitgevaardigd in Vlaanderen in die zin dat dat een extra inspecteur werkzaam is die niet fungeert in opdracht van het FAVV en dus die fungeert in opdracht van inspectie Dierenwelzijn. En die persoon rapporteert aan Inspectie Dierenwelzijn. Er is dus eigenlijk wel een constante controle aanwezig.”
Op een vraag i.v.m. verhoogde transporten door de uitbreiding van de slachturen, reageert het slachthuis:
“ik wil even interpelleren hierop. Ik had al aangehaald dat het de bedoeling is om levende export te verminderen. Dus in plaats van 12 uur of tot 12 uur transport gaan we naar 2 uur transport om hier even fictieve gemiddelde cijfers op te plakken. Dus in zijn totaliteit verminder je de uitstoot wel hè. Het is niet dat er meer varkens zouden geslacht worden in België, nogmaals: het is zo dat het aantal slachtingen stagneert. Maar dat het effectief een verplaatsing is en dat wij ervoor opteren om aan minder levende export te doen, om de dieren in eigen land te gaan slachten, wat uiteindelijk ook goed is voor de uitstoot.”
De vleesindustrie doet er alles aan om via mooie praatjes en marketing een vertekend en onrealistisch beeld te scheppen over de dieren in de industrie met slechts één doel voor ogen: hun gruwelijke producten blijven verkopen aan de onwetende consument.
Animal Rights is blij met de harde conclusies van de Onderzoeksraad Voor de Veiligheid in haar rapport over de stalbranden epidemie in Nederland 1 en vindt dat die onderstrepen wat de dierenrechtenorganisatie al jaren roept: Het beleid van minister Schouten en haar voorgangers heeft gefaald en zo ook de sinds 2012 opgestelde actieplannen van de veehouders, brandweer, verzekering en dierenbescherming.
“Maatregelen hebben geen resultaat gehad, er zijn zelfs nauwelijks maatregelen voor bestaande stallen, de aanpak is te vrijblijvend, het ontbreekt aan urgentie en ook wet en regelgeving is gebrekkig en leidt soms zelfs tot verslechtering van brandveiligheid,” somt Animal Rights campagneleider Erwin Vermeulen de conclusies van de Onderzoeksraad op.
Animal Rights is ook blij dat de Onderzoeksraad duidelijk vermeldt dat de dierhouders de verantwoordelijkheid dragen voor de veiligheid van de dieren die zij opsluiten. De schuldvraag aan een vreselijke dood door verbranding of verstikking zou volgens de organisatie bij iedere brand onderzocht moeten worden.
Animal Rights is minder blij met de aanbevelingen, zoals het opdelen van stallen in brandcompartimenten, brandwerende tussenmuren en maximale compartiment grootte.
Dit blijft een geval van minimale verbeteringen aanbrengen in het bestaande systeem van dieren houden, terwijl juist dat systeem verantwoordelijk is voor de grote aantallen slachtoffers en in zijn geheel op de schop moet. De Onderzoeksraad concludeert niet voor niets dat het aantal slachtoffers toeneemt door schaalvergroting.
“We moeten stoppen met het opsluiten van dieren in enorme megastallen die functioneren als een geautomatiseerde ‘fabriek’ waar de ‘boer’ nauwelijks meer komt,” zegt Vermeulen. “Dit past dan ook prima bij de reductie van de veestapel die nodig is de klimaat-, biodiversiteit- en stikstof crisissen te ondervangen.
Animal Rights roept dan ook op om alle vergunningaanvragen, verbouwingen en nieuwbouw stil te leggen totdat er nieuw beleid is.
Minister Schouten die op het gebied van stalbranden vier jaar lang een incompetent, om niet te zeggen misdadig, beleid heeft gevoerd en daar ook continu op gewezen is door onder andere Animal Rights, zegt nu bij haar afscheid als minister: “Iedere stalbrand waar dieren omkomen is vreselijk. De gevolgen en de impact op dieren en bij alle betrokkenen zijn groot. Ik dank de OvV voor het grondige onderzoek. Er is een betere aanpak ter voorkoming van stalbranden nodig. Dat onderken ik. Er wordt een grotere verantwoordelijkheid van het ministerie van LNV gevraagd en die moeten we nu gaan nemen.”
In een uitgebreidere brief die binnenkort naar de Tweede Kamer gaat, zal ze verder ingegaan op mogelijke maatregelen in reactie op de aanbevelingen van de OvV.
Daarop vooruit lopend beantwoord ze op 20 april wel alvast wat vragen van [SP Kamerlid Frank Futselaar](https://www.animalrights.nl/podcast-de-tweede-kamer-de-lobby). 2 Ze moet daarin toegeven dat “Het onderzoek laat zien dat de aanpak van stalbranden niet heeft geleid tot de gewenste resultaten. De OvV concludeert in diens onderzoek dat het aantal stalbranden de afgelopen jaren niet is afgenomen en dat het aantal dodelijke dierlijke slachtoffers zelfs is toegenomen.”
En: “Uit het onderzoek van de OvV blijkt dat de genomen maatregelen niet het gewenste resultaat hebben opgeleverd. Daarom ga ik nu met mijn collega van BZK opnieuw bezien hoe wet- en regelgeving op het gebied van brandveiligheid van stallen aangescherpt kan worden.”
En: “Ik onderken dat het beleid dat afgelopen jaren gevoerd is herzien moet worden.”
Schouten begrijpt nu eindelijk dat overheidsingrijpen nodig is: “Ik onderstreep de conclusies en erken dat een andere aanpak nodig is met een grotere verantwoordelijkheid en meer sturing van de overheid. Ik zal dan ook opvolging geven aan de aanbevelingen van de OvV. Het is van belang dat alle partijen hun verantwoordelijkheid nemen in de aanpak van stalbranden en in de opvolging van de aanbevelingen. Hier zal ik op toezien.”
**Stel je voor: iemand wandelt zonder toestemming door een open deur een kinderdagverblijf binnen en hangt een camera op omdat men vermoedt dat er mistoestanden plaatsvinden. De camera legt de mishandeling van een kind vast en je stapt daarmee naar de rechter. Maar die zegt vervolgens dat, omdat de beelden illegaal zijn verkregen, ze als bewijs vervallen en de misbruiker gaat vrijuit … De wereld zou te klein zijn. Toch is dat ongeveer wat er gebeurde bij het vonnis op 22 maart 2021 van de rechtszaak tegen de Verbist slachthuisgroep.**
**STOKSLAGEN EN ANALE PENETRATIE**
In 2017 filmde Animal Rights in het slachthuis van Izegem hoe runderen systematisch mishandeld werden met de elektrische prikkelaar, stokslagen kregen en één stier werd zelfs anaal gepenetreerd. Angstige dieren moesten toekijken hoe lotgenoten opgetakeld werden aan de slachtlijn en sommige dieren leken bij bewustzijn gekeeld te worden. De beelden werden gemaakt met verborgen camera’s die opgehangen waren in het slachthuis.
**OPENBAAR MINISTERIE NIET GEVOLGD**
Het Openbaar Ministerie zei tijdens de pleidooien dat de beelden voor zichzelf spreken. Het OM eiste dan ook een jaar sluiting. Dat zou in dit geval symbolisch geweest zijn omdat het slachthuis al dicht is sinds het naar buiten brengen van de beelden en Verbist failliet is gegaan. Daarnaast verklaarde het OM dat zowel het slachthuis als de CEO de maximaal mogelijke boete opgelegd zouden moeten krijgen onder de huidige Dierenwelzijnswet. Het is verbijsterend dat de rechter het OM hierin niet volgde.
De rechter verklaarde de undercoverbeelden nietig. We hebben het hele vonnis nog niet gekregen, maar we vermoeden omdat de beelden ‘illegaal’ gemaakt zouden zijn. Van het filmen zonder toestemming kan je natuurlijk vinden wat je wil, maar het verandert niets aan wat er in de beelden te zien is.
Het slachthuis en CEO werden wel tot flinke geldboetes veroordeeld vanwege, vergeleken met dierenmishandeling, randzaken.
**ANIMAL RIGHTS WOEDEND: “DIT IS ONRECHTVAARDIG!”**
Stel je filmt een moord maar overtreedt daarbij de avondklok en de rechter verwijst het bewijs daarom naar de prullenbak? Het is niet alleen onrechtvaardig voor de slachtoffer(s), het is absurd, om niet te zeggen misdadig. Animal Rights kan zich dan ook niet voorstellen dat dit vonnis in hoger beroep stand houdt.
Naast onrechtvaardig en absurd ondermijnt deze uitspraak ook het vertrouwen in de Wet en de rechterlijke macht. Het onderstreept dat de dieren van de machthebbers in de mensenmaatschappij niets te verwachten hebben. Er is Animal Rights daarom alles aan gelegen om dit vonnis in hoger beroep te laten vernietigen.
In Bierbeek werd enkele weken geleden [een vos in een strop ontdekt](https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2021/03/08/vos-gered-uit-illegale-klem-in-bierbeek/). Gelukkig konden alerte buurtbewoners het Animal Rescue Team verwittigen en kon het dier worden bevrijd. Het dier kon later opnieuw worden losgelaten. Animal Rights wil ervoor zorgen dat deze daad niet onbestraft blijft en stelt zich burgerlijke partij.
“De strop was geplaatst langs een afsluiting, zodat de vos erin vast zou komen te zitten als die probeerde onder de draad door te kruipen. Het is afschuwelijk om te denken dat iemand met opzet zoiets doet,” zegt Rowena Vanroy van Animal Rights.
De dader beging meerdere overtredingen. Om te beginnen werd er buiten het jachtseizoen gejaagd, de jacht op de [vos](https://www.animalrights.be/vossen-vlaanderen) is [enkel toegelaten tot eind februari](https://www.animalrights.be/jachtwetgeving). Daarnaast zijn stroppen in Vlaanderen altijd verboden omdat ze vreselijk dierenleed veroorzaken. Het dier zit urenlang vast met de nek totdat hij of zij wordt afgeknald. In sommige gevallen brengen dieren zichzelf ernstige verwondingen toe wanneer ze wanhopig uit een strop proberen te ontsnappen. Bovendien kunnen niet enkel vossen, maar ook andere dieren zoals katten in de strop lopen.
Het is trouwens wel toegestaan [vossen](https://www.animalrights.be/vossen-vlaanderen) te vangen met andere soorten vallen, zoals kastvallen en rioolbuisvallen. Daarbij zit het dier vast in een hok totdat de jager hem of haar neerschiet. Animal Rights is eveneens gekant tegen het gebruik van deze vallen en de vossenjacht in het algemeen. Volgens ons is het compleet overbodig om vossen te bejagen en zorgt het leed dat deze dieren wordt aangedaan niet eens voor minder vossen. Lees daarover meer in ons artikel [Al vijf jaar geen vossenjacht in Luxemburg.](https://www.animalrights.be/al-vijf-jaar-geen-vossenjacht-luxemburg)
Het onderzoek naar de dader is momenteel nog lopende. Animal Rights heeft zich alvast burgerlijke partij gesteld. Vossen worden door heel wat mensen geviseerd en afgeschilderd als ondieren. Omdat ze kippen en andere vogels eten, vinden deze mensen het geoorloofd de vossen op vreselijke manieren om te brengen. Dit moet stoppen! Vossen zijn individuen die het recht hebben met rust gelaten te worden.
“Zaken als deze worden vaak geclasseerd omdat niemand het belangrijk vindt wat er met een wild dier zoals een vos gebeurt. Voor de wet is er immers geen benadeelde partij. Met onze burgerlijke partijstelling willen we gerechtigheid bekomen voor deze vos”, besluit Vanroy.
Teken ook onze petitie [Stop de heksenjacht op de vos!](https://www.animalrights.be/stop-de-heksenjacht-op-de-vos)
Volgens Animal Rights is het compleet overbodig om vossen te bejagen en zorgt het leed dat deze dieren wordt aangedaan niet eens voor minder vossen.
Met onze burgerlijke partijstelling willen we gerechtigheid bekomen voor deze vos.
