In 2020 kwamen in België minstens 70.460 dieren om in brandende stallen. Dieren in stalbranden sterven onder meer door verstikking, worden levend verbrand als ze zich bij de brandhaard bevinden of doordat ze neerstortende, brandende isolatie over zich heen krijgen en sommigen zakken door stalvloeren die smelten onder de hitte. Daarbij komen sommige dieren in mestputten terecht en sterven ze een verdrinkingsdood in hun eigen mest. Animal Rights campagnecoördinator Els Van Campenhout: “De kern van dit probleem is niet brandpreventie en -detectie, maar het op elkaar proppen van enorme aantallen dieren, die nooit buiten komen, in afgesloten stallen. Zelfs al was er een ontsnappingsmogelijkheid dan zouden de dieren niet weten wat er mee te doen.”
Onze hele [lijst met stalbranden in 2020 kan je hier vinden.](https://www.animalrights.be/stalbranden-2020)
https://vimeo.com/462146749
In 2020 kwamen in ons land minstens 70460 dieren om in stalbranden. Animal Rights telde 20 branden in de pers. Bij 11 branden kwam er minstens 1 dier om het leven. Het gaat om om 68.502 kippen, 1850 varkens, 100 kwartels en een 8-tal runderen. De overheden in ons land houden geen cijfers bij en daarom houdt Animal Rights de cijfers zelf bij aan de hand van de berichtgeving in de media. Mogelijk zijn er dus nog meer slachtoffers van stalbranden die niet in de media verschenen.
Vlak na de stalbrand bij een varkensbedrijf in Moerkerke, maakte Animal Rights schokkende beelden van de ravage. De stalvloer lag bedekt met neergestorte isolatie, stukken van het dak. De kooien en vloer lagen bezaaid met dode, zwartgeblakerde dieren. De looproosters waren weggebrand en de open mestputten zichtbaar. Mogelijk lagen er slachtoffers in de beerputten, die niet zichtbaar waren op de vloer. Deze dieren zijn al dan niet verdronken in hun eigen mest. “Dieren in de vee-industrie komen tijdens hun korte bestaan nooit buiten en weten daardoor ook niet hoe te ontsnappen, als er al een uitweg zou zijn. Dieren in stalbranden moeten ongelofelijke angsten en veel pijn gevoeld hebben toen ze op gruwelijke wijze omkwamen in de vuurzee,” zegt Van Campenhout.
Na de stalbrand in Moerkerke stonden stalbranden opnieuw op de politieke agenda. Vlaams parlementslid Ludwig Vandenhove zei daarbij: “Het is duidelijk dat door de industriële wijze waarop deze dieren gekweekt worden en de manier waarop ze in stallen zitten, bijvoorbeeld in groepskooien, kraamkooien of dekstallen, de dieren niet kunnen ontsnappen en massaal sterven. Ik vind dan ook dat daar iets aan gedaan moet worden”
Ben Weyts benadrukte daarbij dat het probleem van accurate cijfers nog steeds speelt: “Het blijft wel een probleem dat er geen accurate cijfers beschikbaar zijn en dus ook geen gegevens over de oorzaak en de omstandigheden van branden waarbij dieren betrokken zijn.”
Minister Weyts zou opdracht gegeven hebben aan Netwerk Brandweer Vlaanderen om die cijfers op te volgen. Dat zou pas op lange termijn kunnen gebeuren. 1
In buurland Nederland worden de cijfers – hoewel niet altijd compleet- bijgehouden door zowel brandweer als verzekeringsmaatschappijen.
Het aantal slachtoffers tijdens één brand loopt al snel op door de industriële wijze waarop landbouwdieren gehouden. In de stallen zitten dieren vaak ook nog opgesloten in groepskooien, kraamkooien of dekstallen. Dit zijn stuk voor stuk nauwe constructies van stalen pijpen en afscheidingsplaten.
De dieren kunnen bijgevolg onmogelijk zelf ontsnappen bij brand en ook voor de boer of brandweer is het moeilijk tot onmogelijk om hen te bevrijden. Daarbovenop zijn vele stallen ook ongelooflijk smerig en dieren leven boven de beerputten die gevuld zijn met hun eigen mest. “Het enorme aantal dieren per stal garandeert bij iedere brand opnieuw een massaslachting,” zegt Van Campenhout.
Animal Rights ziet de stalbrandenepidemie die België nu al jaren teistert als één van de vele aspecten van het door en door verdorven systeem van dierenuitbuiting in de vee-industrie. “De enige manier om de dieren een bestaan vol gruwel in de gewetenloze veehouderij te besparen, is kiezen voor plantaardige alternatieven,” besluit Van Campenhout.
Le ministre régional de la Chasse, Willy Borsus, a prolongé l’ouverture de la chasse à grand gibier. La chasse au cerf, au daim, au mouflon restera ouverte jusqu’au 31 janvier et la chasse au sanglier même jusqu’au 12 février.
Les mesures de lutte contre le Covid-19, notamment l’interdiction des rassemblements à l’extérieur de plus de 4 personnes, ont entravé la chasse ces derniers mois selon Willy Borsus. C’est pourquoi il a prolongé l’ouverture de la chasse pour pouvoir “réguler” les espèces concernées. La nécessité de “réguler” la population des mouflons est discutable, mais les arguments invoqués pour tuer les cervidés et les sangliers ne sont pas acceptables non plus.
Selon le ministre, les cervidés doivent être tués pour protéger les forêts récemment plantées. En Wallonie de vastes zones sont dévastées par la crise des scolytes causée par le réchauffement climatique et reboisées avec des espèces qui sont mieux adaptées.
Selon Animal Rights la chasse est irréconciliable avec la conservation de la nature. C’est inacceptable de tuer des animaux pour protéger des autres espèces ou les habitats en général. De toute façon cloisonner les arbres récemment plantés avec des barrières ou des manchons autour des troncs est pratique commune. Ainsi la nature peut être protégée sans tuer.
La chasse au sanglier doit également arrêter, selon Animal Rights. Plusieurs études montrent que la chasse favorise la dispersion de[ la peste porcine](https://www.animalrights.be/jacht-helpt-afrikaanse-varkenspest-verspreiden). Également voyager avec de l’alimentation ou des véhicules infectés et l’importation du gibier posent un risque pour la dispersion de la peste porcine.
De plus, la maladie pose surtout un danger pour les couchons dans les élevages intensifs. Tuer les animaux sauvages pour protéger l’exploitation des animaux et les intérêts financiers est inacceptable.
Il n’y a donc aucune raison pour prolonger la chasse, que plaire les chasseurs. La chasse en la Wallonie est très populaire et même beaucoup des chasseurs Flamands ou Néerlandais voyagent là pour s’en profiter des règles souples. Il n’y a qu’une manière acceptable de “gérer” la faune : laisser les animaux en paix et apprendre à vivre ensemble avec eux.
Sources: Sudinfo: [Coronavirus, la chasse prolongée](https://www.sudinfo.be/id305306/article/2021-01-05/coronavirus-la-wallonie-prolonge-louverture-de-la-chasse-au-cerf-au-daim-au).]
Er heerst in een groot deel van Europa [vogelgriep](https://www.animalrights.nl/hoogpathogene-vogelgriep-te-danken-aan-de-intensieve-pluimveehouderij-niet-aan-trekvogels?fbclid=IwAR1TKosERlVrdC63xoUf090nEoEjZF0aNng-3BfJthfMg80__OKlUELJADE). In Nederland geldt een ophokplicht voor commercieel gehouden pluimvee sinds 22 oktober 2020, in België is dat sinds 1 november 2020 het geval. 5 Toch liggen er volop doosjes met teksten als ‘vrije uitloop’, ‘Beter Leven’ en ‘biologisch’ in de supermarkt schappen. Alle [leghennen](https://www.animalrights.nl/het-animal-rights-horror-schuren-onderzoek-het-leven-lijden-van-leghennen) zitten al zeker twee maanden opgesloten dus de consument wordt gewoon voor de gek gehouden.
Al deze benamingen en certificeringen zijn in de eerste plaats een verdienmodel. De EU heeft voor de eierproducenten – niet de hennen, maar de pluimveeboeren – geregeld dat ze pas na 16 weken ophokken – bijna 4 maanden of eenderde jaar – ophok-eieren niet langer ‘vrije uitloop’ mogen noemen. Tot 2017 was dit 12 weken, maar na de lange vogelgriep epidemie gedurende de winter van dat jaar besloot de Europese Commissie, vooral onder druk van Nederlandse europarlementariërs van SGP, VVD en CDA, om een verlenging in te voeren van de periode waarna er moet worden afgewaardeerd.
Dat werd de huidige 16 weken. Bovendien wordt de afwaardering niet per bedrijf, maar per koppel of per stal toegepast. Bij de nieuwe 16-wekenregel wordt de opfokperiode van leghennen (als ze nog geen eieren leggen) niet meegerekend. 1
Op 1 februari maakt Landbouwminister Schouten in een Kamerbrief bekend dat de landelijke maatregelen van kracht blijven. Het vastgehouden van de ophokplicht betekent voor pluimveebedrijven met vrije uitloopeieren dat ze de maximale termijn van 16 weken overschrijden. Deze termijn eindigt op 11 februari 2021. 4
In België eindigt deze termijn op 21 februari 2021.
Ook de Dierenbescherming maakt dankbaar gebruik van die versoepeling. Eieren met 2 sterren Beter Leven keurmerk, afkomstig van kippen die naast een overdekte uitloop ook een vrije uitloop naar buiten hebben, houden gewoon 16 weken die sterren. Pas na die periode worden ze afgewaardeerd naar eieren met 1 ster Beter Leven keurmerk. Kippen onder 1 ster Beter Leven hebben alleen een overdekte uitloop. Vrije-uitloopeieren die geen Beter Leven keurmerk voeren, worden afgewaardeerd naar scharrelei.
De ophokplicht voor pluimvee heeft nog minder gevolgen voor de biologische handelsstatus van producten afkomstig uit de biologische pluimveehouderij. Bio-waakhond Skal zegt: “Voor biologische eieren en vlees geldt dat het pluimvee ten minste één derde van zijn leven toegang moet hebben tot een uitloop. Skal interpreteert deze bepaling normaliter als dat de kippen acht uur per dag toegang moeten hebben tot de buitenruimte. Zolang de kippen moeten worden opgehokt als gevolg van gemeenschapsregelgeving vervalt deze eis.” 2
Ook Skal realiseert zich dat dit absurd is en komt met een doekje voor het bloeden:
“Natuurlijk leefgedrag is een belangrijke pijler in de bio-verordening. Tijdens de periode van ophokplicht kan hier niet volledig vorm aan worden gegeven. Daarom moet het pluimvee in deze periode altijd ruwvoer aangeboden krijgen in de stal en geschikt materiaal om zoveel mogelijk natuurlijk gedrag te kunnen vertonen. Denk hierbij aan een stofbad.” Zo gaat dat.
Lees meer hier: [(BIO)LOGICA: BIOLOGISCHE EIEREN EN VLEES ZONDER NAAR BUITEN TE KUNNEN](https://www.animalrights.nl/biologica-biologische-eieren-en-vlees-zonder-naar-buiten-te-kunnen)
In maart 2020 nog verkochten Jumbo en Albert Heijn in hun winkels ‘gewone’ scharreleieren in 1 ster Beter Leven-verpakkingen aan consumenten om aan de grote vraag naar eieren te kunnen voldoen tijdens de corona situatie.
Veel supermarkten verkopen normaliter vooral nog BLk-eieren, maar door de grote vraag (en hebzucht) zijn de supermarktketens aan het begin van de corona (hamster) crisis ook weer ‘gewone ‘scharreleieren gaan verkopen, alleen hadden ze daar geen doosjes voor.
Stichting Beter Leven keurmerk en de Dierenbescherming stonden deze werkwijze toe, terwijl dit voor de consument niet te zien of te achterhalen was.
Dat niet-BLk-scharreleieren verkocht worden in doosjes met BLk-keurmerk is bedrog en zou illegaal moeten zijn. Als de huidige ophokplicht 16 weken duurt zullen ook doosjes met ‘vrije uitloop-eieren’ moeten worden herstickerd omdat de vrije uitloop-eieren dan niet meer als zodanig mogen worden verkocht, maar als scharreleieren. 3
[Er wordt wel vaker gesjoemeld met de sterren](https://www.animalrights.nl/gesjoemel-met-beter-leven-keurmerk-3-sterren-eieren)
Dit draait natuurlijk allemaal om geld. Veehouders investeren in een vrije uitloop en krijgen in ruil daarvoor een hogere prijs per ei van de supermarkten. Tijdens het ophokken hebben ze toch de afschrijvingen en willen dus ook het extra geld. Al deze labels zijn in de eerste plaats een vorm van marketing: Enerzijds willen consumenten én eieren blijven eten, én hun geweten met betrekking tot dierenleed gesust krijgen. Anderzijds wil de vee-industrie haar ‘recht’ op het exploiteren van dieren behouden in een veranderende wereld die het systeem van uitbuiting steeds onaanvaardbaarder vindt. Het systeem van diergebruik moet voor hen in stand blijven en daar zorgen deze labels voor. De belangen van de dieren zijn daaraan ondergeschikt.
Dus, nee, bij Animal Rights doen we niet aan welzijnseisen; wij pleiten voor afschaffing. Voor ons lijkt het echter overduidelijk: een ei gelegd door een hen die niet naar buiten kan is geen vrije-uitloop ei; alle tegenwerpingen en regelingen zijn list & bedrog.
Eieren van opgehokte vrije-uitloophennen moeten vanaf vrijdag 12 februari 2021 in Nederland gestempeld worden als scharrelei (eicode 2 in plaats van eicode 1). Nu de 16 weken termijn is verlopen, worden deze eieren beschouwd als scharrelei en worden ze verpakt in een regulier scharreldoosje met 1 ster Beter Leven-keurmerk. De doosjes krijgen de tekst: “Scharreleieren. Deze hennen worden tijdelijk binnen gehouden (opgehokt) ter bescherming van hun eigen gezondheid, de eieren heten daarom tijdelijk scharrelei in plaats van vrije-uitloopei. De hennen hebben nog wel toegang tot de overdekte buitenuitloop (veranda).”
Een week eerder werd bekend dat diverse supermarkten de contractprijs blijven betalen en de klant dus waarschijnlijk ook de volle prijs. Dat slechts een kwart van de eieren van vrije-uitloopkippen in Nederland wordt afgezet – driekwart van de eieren gaat de grens over, vooral naar Duitsland – maakt dit niet eenvoudig. Het is ook nog de vraag of buitenlandse afnemers die ex-uitloopeieren nog wel willen kopen en tegen welke prijs.
Volledig absurd in dit theater van volksverlakkerij is dat er na 12 februari nog gewoon vrije-uitloopeieren geproduceerd en verhandeld worden, namelijk eieren van jonge hennen, bedoeld als vrije-uitloopkip, die na het instellen van de landelijke ophokplicht zijn opgezet (in de schuren geplaatst) en nog geen 112 dagen verplicht binnen hebben gezeten. Deze dieren zijn waarschijnlijk dus nog nooit buiten geweest, maar hun eieren gelden toch als vrije-uitloop…
Afgelopen dierendag (4 oktober) shockeerde bioloog-schrijver Midas Dekkers menigeen door in een interview te zeggen: “…de ultieme waarheid is dat een boer vijftigduizend kippen mag mishandelen voor eieren. Geen schande, de Rabobank geeft onderwijl krediet. Maar laat hem het meest mannelijke deel in één kipje steken, dan is de wereld te klein. Hij gaat volgens de moderne wetgeving zelfs het gevang in. […] Het verschil in Nederland windt mij op: seksuele handelingen met dieren worden bestraft, terwijl honderdduizend varkens erbarmelijk in hokken opsluiten wél kan. Hypocriet.”1
Midas Dekkers gaf hiermee aan dat in een gezonde maatschappij niemand behoefte heeft aan bestialiteit en dat daarom een bestialiteitwet niet nodig is. “Mocht zo’n gek het doen, dan is er de wet op de dierenmishandeling.”
Hypocriet
Animal Rights staat achter de conclusie dat het hypocriet is om de ene vorm van geweld tegen dieren strafbaar te stellen en tegelijkertijd andere vormen van misbruik te accepteren als ‘gangbare’ handelingen in de vee-industrie.
Wat Midas Dekkers in zijn betoog negeert is dat ‘onze’ veeboeren nog veel meer in de genitaliën en anussen van dieren steken dan hun “meest mannelijke deel” en dat deze praktijken volgens de huidige wet niet onder dierenmishandeling vallen. We hebben het dan vooral over kunstmatige inseminatie (KI).
Middeleeuws
Dekkers noemt de bestialiteitwet “letterlijk middeleeuws”, want in de middeleeuwen was seks met dieren verboden. Eind twintigste, begin eenentwintigste eeuw werd in veel landen vage wetgeving met betrekking tot ‘niet-reproductieve seks’ aangepast om consensuele (met toestemming van alle partijen) homoseksuele seks te decriminaliseren. Vaak verdween daarmee onopzettelijk het verbod op seks met dieren omdat men in het minder-verlichte verleden alle vormen van ‘onnatuurlijke seks’ op één hoop gegooid had.
De misdaad van seksuele handelingen met dieren moest vervolgens opgevangen worden met het meer algemene verbod op dierenmishandeling. Dit leidde, ondanks Middas Dekkers’ overtuiging, soms tot de afschuw en schaamte van het niet kunnen vervolgen van daders.
Ook ‘voedsters’ worden kunstmatig geïnsemineerd
Nederland
In 2004 ontstond in Nederland opschudding nadat een man die was betrapt op het hebben van seks met een pony, werd vrijgelaten omdat hij volgens de wet niets had misdaan. Minister Cees Veerman van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit kondigde aan stappen te ondernemen om deze activiteiten te verbieden. Hij en Minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin worden echter ingehaald door de initiatiefwet van Harm Evert Waalkens (PvdA): De Wet van 4 maart 2010, houdende strafbaarstelling van het plegen van ontuchtige handelingen met dieren en pornografie met dieren (verbod seks met dieren).
“Artikel 254 Hij die ontuchtige handelingen pleegt met een dier wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar en zes maanden of geldboete van de vierde categorie.” 2
De oorspronkelijk voorgestelde term ‘seksuele handeling’ is vervangen door ‘ontuchtige handeling’, – een seksuele handeling die in strijd is met een sociaal-ethische norm – om zeker te stellen dat KI bij dieren er niet onder valt.
Toch stemmen bij de hoofdelijke stemming in de Eerste Kamer op 2 februari 2010 – 39 voor en 34 tegen – de leden van de fracties van de traditionele dierenuitbuiting-partijen CDA en VVD tegen.
België
In 2006/2007 is door senator Ludwig Vandenhove van de politieke partij sp.a getracht een verbod op seks met dieren in de wet vast te laten leggen: “Niemand mag seksuele handelingen, van welke aard ook, met dieren plegen.” Deze werd 17 januari 2007 door de Senaatscommissie Sociale Aangelegenheden geblokkeerd. Een week later echter heeft de Kamercommissie Volksgezondheid het verbod op seks met dieren wel goedgekeurd. Op voorstel van Magda De Meyer – eveneens sp.a – werd het verbod ingeschreven in de wet op het dierenwelzijn.
Zoöfilie
Zoöfilie is niet hetzelfde als bestialiteit. Zoöfilie is het beleven van seksuele opwinding van mensen tot dieren. Zoöfilie omschrijft de seksuele aantrekkingskracht niet de handeling. Bij bestialiteit gaat het om de handeling en hoeft die aantrekkingskracht er niet te zijn. Bestialiteit betreft seksuele handelingen tussen mens en dier.
Ethiek
Hét argument tegen bestialiteit is dat een dier niet in staat is zijn toestemming of weigering voldoende duidelijk te maken, naar analogie met minderjarigen en wilsonbekwamen. Dieren kunnen niet praten – althans wij verstaan ze onvoldoende – en we kunnen dus niet of nauwelijks nagaan of een dier uit vrije wil meewerkt aan seksuele handelingen of dit slechts doet uit loyaliteit/afhankelijkheid/onderdanigheid/angst naar de ‘eigenaar’ toe.
Dit gebrek aan consensualiteit bestaat natuurlijk bij praktisch alles wat mensen met dieren doen.
Vee-industrie
De vlees- en zuivelproductie berust voor een groot deel op het met dwang inbrengen van objecten in de vrouwelijke genitaliën en het ‘aftappen’ van sperma bij mannetjes dieren. Kunstmatige inseminatie is een invasieve seksuele handeling. Zonder deze vorm van seksueel geweld tegen dieren zou veel van het goedkope vlees en zuivel in de supermarktschappen niet mogelijk zijn. In Nederland en België worden runderen, varkens, konijnen en kalkoenen kunstmatig zwanger gemaakt door rietjes met sperma in te brengen.
Efficiëntie
KI biedt de industrie de mogelijkheid om de gewenste genen op het gewenste tijdstip in te brengen. Als de moederdieren tegelijk baren dan is hun homogene nageslacht ook tegelijkertijd slachtrijp. Volwassen mannelijke dieren zijn in veel kleinere aantallen op veel minder locaties nodig omdat het sperma ingekocht (en ingevroren) kan worden.
Koeien kunnen in een zodanige cyclus zwanger gemaakt worden dat het proces van kalveren en melk geven hun hele korte leven bijna continu doorgaat. KI werd na de Tweede Wereld Oorlog dan ook eerst ontwikkeld in de zuivelindustrie en was tegen 1960 in de Westerse wereld de standaard.
In de Verenigde Staten werd het in de jaren 70 ook meer en meer gebruikt in de productie van kalkoenen om de lage vruchtbaarheid en de seizoensgebonden vraag – Thanksgiving, Kerst – te ondervangen. Toen runderen en varkens steeds meer opgesloten werden in schuren en kooien in die schuren volgden deze sectoren al snel. Alleen voor kippen met hun enorme aantallen en hoge vruchtbaarheid is KI nog niet kosteneffectief.
KI is zo wijdverbreid in de industriële veehouderij dat, als het vanwege bezorgdheid over het dierenwelzijn (of -rechten) verboden zou worden, veel industriële vlees- en zuivelproductie van de ene op de andere dag tot stilstand zou komen.
Het slachtoffer
Het probleem met bestialiteitwetten is dat deze uitgaan van de dader en zijn ongewenste handelingen. De dieren worden niet expliciet als slachtoffers aangeduid die morele overweging waard zijn. De verboden misdaad zou expliciet als ‘seksueel misbruik van dieren’ moeten worden aangeduid. Het spreekt vanzelf dat ook kunstmatige inseminatie en het vergaren van sperma onder seksueel misbruik van dieren valt, hoe ‘gangbaar’ ook.
Het juridische onderscheid tussen KI en bestialiteit was dan ook geen uitgemaakte zaak. Het is het product van de lobbykracht van de vee-industrie. Om dierenartsen en veeboeren te vrijwaren van vervolging bedong deze bijna overal een algemene vrijstelling voor “geaccepteerde veehouderij-, landbouw- en veeteeltpraktijken of algemeen aanvaarde diergeneeskundige handelingen”.
Co-evolutie
Moderne veehouderijen zijn vlees-, zuivel-, of eier-fabrieken; de fokdieren zijn reproductie machines die gemicromanaged worden om hun vruchtbaarheid te maximaliseren. Het volume en de standaardisatie maken voor moderne boerderijen KI winstgevend. De voortdurende systematische wrede behandeling van dieren moet daarbij op de koop toegenomen worden. 3
De co-evolutie van intensivering – meer dieren op minder oppervlak – en kunstmatige inseminatie maakt dat de twee onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. De concentratiekamp-stijl van dierenhuisvesting in de veehouderij heeft de KI-technologie in de eerste plaats kosteneffectief gemaakt en KI heeft op haar beurt de productiecapaciteit van de industriële veehouderij vergroot.
Door de flinterdunne winstmarges zijn de veeboeren die weerstand boden aan deze technologie en andere hoge-productiepraktijken nagenoeg verdwenen. Als gevolg hiervan heeft kunstmatige inseminatie in toenemende mate invloed op het leven van dieren, niet alleen rechtstreeks door onnatuurlijke, invasieve en vaak pijnlijke bevruchtingsmethoden, maar ook als ondersteuning van het hele agro-industriële systeem van weerzinwekkende praktijken.
Op 24 maart 2021 komt in Nederland de [Onderzoeksraad voor de Veiligheid met een rapport over de stalbranden epidemie](https://www.animalrights.nl/animal-rights-blij-met-harde-conclusies-over-stalbranden). 37 Het rapport is vernietigend over de maatregelen die tot nu toe zijn genomen. Maatregelen hebben geen resultaat gehad, er zijn zelfs nauwelijks maatregelen voor bestaande stallen, de aanpak is te vrijblijvend, het ontbreekt aan urgentie en ook wet en regelgeving is gebrekkig en leidt soms zelfs tot verslechtering van brandveiligheid, blijkt nu uit de conclusies van de Onderzoeksraad. Hoewel het rapport over de situatie in Nederland gaat is ze natuurlijk ook van toepassing op België.
Animal Rights is ook blij dat de Onderzoeksraad duidelijk vermeldt dat de dierhouders de verantwoordelijkheid dragen voor de veiligheid van de dieren die zij opsluiten. De schuldvraag aan een vreselijke dood door verbranding of verstikking zou volgens de organisatie bij iedere brand onderzocht moeten worden.
Minister Schouten die op het gebied van stalbranden vier jaar lang een incompetent, om niet te zeggen misdadig, beleid heeft gevoerd en daar ook continu op gewezen is door onder andere Animal Rights, zegt nu bij haar afscheid als minister: “Iedere stalbrand waar dieren omkomen is vreselijk. De gevolgen en de impact op dieren en bij alle betrokkenen zijn groot. Ik dank de OvV voor het grondige onderzoek. Er is een betere aanpak ter voorkoming van stalbranden nodig. Dat onderken ik. Er wordt een grotere verantwoordelijkheid van het ministerie van LNV gevraagd en die moeten we nu gaan nemen.”
De overheden in België houden geen cijfers bij van het aantal slachtoffers dat jaarlijks om het leven komt in brandende stallen. In Nederland worden de cijfers bijgehouden door de brandweer en verzekeraars. Animal Rights brengt zelf de stalbranden in kaart en blijft druk uitoefenen op de politiek om dit probleem aan te pakken.
Op vrijdagochtend 1 januari brak brand uit in een varkensstal in de in de Huickstraat in het Oost-Vlaamse Stekene. Het ging om een kleine brand waarbij de oorzaak snel gevonden kon worden: door kortsluiting in een lamp in de stal ontstond het vuur. Er vielen geen slachtoffers. 1
Op maandagmiddag 4 januari ontstaat er vuur in een stal in Tessenderlo. Het stro vatte vlam, de oorzaak daarvan is onbekend. De eigenaar liep rookintoxicatie op in een poging het vuur te blussen. De brandweer kon het vuur snel onder controle krijgen. Het is niet geweten of er dieren aanwezig waren in de stal. 2
Op woensdagmiddag 6 januari zijn tijdens een zware brand in de Monseigneur Lambrechtstraat in Oudenaarde 120 varkens om het leven gekomen, waarvan 70 in de brand omkwamen. De overige 50 nog levende slachtoffers zijn op advies van dierenartsen afgemaakt. Bij de brand is asbest vrij gekomen. 34
In de nacht van zondag 10 januari op maandag 11 januari brandde een paardenstal uit in het West-Vlaamse Zarren bij Kortemark. De drie paarden konden net op tijd gered worden. 7
Op maandagavond 15 februari sterven zo’n 250 dieren in een stalbrand in het Waals-Brabantse Vieux-Sart, in de gemeente Chaumont-Gistoux. De brand brak uit in een stal waar om 200 schapen en 50 koeien aanwezig waren. De oorzaak van de brand kon nog niet achterhaald worden. Een gemeentelijk noodplan werd afgekondigd omdat er mogelijk giftige dampen vrijkwamen bij de brand. 8
Woensdagnamiddag 3 maart heeft er kortstondig een brand gewoed in de Reigerbeekstraat in Poeke. De brand ontstond in een varkensstal na een technisch defect. De schade bleef beperkt, de varkens bevonden zich niet in de stal. 9
Op donderdag 11 maart is tijdens een zware brand in een koeienstal aan de Oudenaardse Heerweg in Deerlijk een man om het leven gekomen en een andere man zwaargewond geraakt. De overledene wilde een pasgeboren kalfje redden uit de stal waar brand was ontstaan. De brand ontstond aan een gloeilamp om een pasgeboren kalfje op te warmen. De vader van het slachtoffer wilde zijn zoon redden, maar dat lukte niet. Hij werd met zware brandwonden naar het ziekenhuis gebracht. De koeien zijn uit de stal geëvacueerd. Er is geen melding of zij allen ongedeerd zijn gebleven.10
Op vrijdag 12 maart rukte de brandweer uit nadat er een steekvlam ontstond in de aalput van een varkensstal in Diksmuide. De brand ontstond door laswerkzaamheden, de steekvlam was een reactie van de methaangassen die in sneltempo opbrandden waardoor het vuur zichzelf doofde. Er ontstond alleen hevige rook. De 60 varkens in de stal zijn ongedeerd. 11
Op 23 maart brak er brand uit in een kippenstal aan de Burgweg in Lo. Een tractor bleek er in brand te staan. De stal was op het moment van de brand leeg. Een dag later zou er nieuwe kuikentjes aangeleverd worden.12
Bij onderhoudswerken aan een varkensstal in Leierwaarde ontstonden op maandag 5 april door laswerkzaamheden metershoge vlammen over de hele stal. Brandweerpost Brakel rukte massaal uit, maar hoefde uiteindelijk niet te blussen. Op het moment dat de gassen opgebrand waren doofde het vuur uit en had de stal verder geen vlam gevat.13
Op 22 april rukte brandweer Westhoek uit vanwege een stalbrand aan de Diksmuidseweg tussen Boezinge en Zuidschote (Ieper). Het ging om een brandje in een bijgebouw van een loods. Op het moment van de brand waren varkens aanwezig in de stal. Er zijn tijdens de brand geen dieren omgekomen.14
Bij een brand in een schapenstal op 1 mei zijn vier ooien en zes lammetjes omgekomen. Het gros van de schapen aan de Engelse Straat in Moerkerke kon worden gered. De veehouder denkt dat de brand is ontstaan bij de warmtelampen.15
Op vrijdag 14 mei ontstond brand in een landbouwloods in de Nieuwstraat in Lo-Reninge. Vier van de tien kalfjes stierven in de brand. De oorzaak van de brand is onbekend. 16
Maandagnacht 28 juni sterven twintig runderen door verstikking en brandwonden in een stalbrand in het Waalse Doornik. Het vuur ontstond in een loods waar stro en landbouwmateriaal opgeslagen was. Tien dieren konden gered worden, enkele dieren liepen verwondingen op. De loods brandde volledig uit, de oorzaak van de brand is niet bekend. 17
In de nacht van dinsdag 29 juni op woensdag zijn er in een kippenkwekerij aan de Weg naar Meeuwen in Opglabbeek 18.000 kippen om het leven gekomen. De brand ontstond door blikseminslag. De stal is totaal verwoest.18
Voor een brand langs de Kapellestraat in Zande (Koekelare) moest de brandweer op 12 juli uitrukken. Het ging om een elektriciteitsbrand in een berghok naast de varkensstal. De dieren bleven ongedeerd.19
Op zaterdagavond 31 juli ontstond een uitslaande brand in de Weg Messelbroek in Zichem. In de stal stonden een paard en verschillende koeien stonden, alle dieren konden in veiligheid gebracht worden. 20
Op woensdag 8 september sterven zo’n 35 varkens in een uitslaande brand in een loods met varkensstal in de Noordweststraat in Noordschote (Lo-Reninge).
De brandweer Westhoek verklaarde: “In totaal kwamen veertig brandweerlui ter plaatse van de posten Houthulst, Lo-Reninge, Diksmuide, Langemark-Poelkapelle en Ieper. Vijf tankwagens zijn ingezet om een bluscircuit te crëeren. Het vuur was voor middernacht onder controle maar het nablussen duurde nog uren.” 21
Tijdens de namiddag van dinsdag 14 september sterven 165.000 kooikippen in een grote stalbrand in de Weverstraat 99 in Sint-Niklaas. De rookpluim was tot kilometers ver te zien, geen enkele van de dieren in de drie brandende stallen konden gered worden. Op het terrein bevindt zich ook een manege Wica Stables. In de paardenstallen bleven de dieren ongedeerd. 22
Op 29 september sterven 70 varkens bij een stalbrand in Merksplas aan de Steenweg op Weelde. De dieren zaten in drie compartimenten; de brand ontstond in het middelste compartiment en brandde volledig uit. VRT schrijft dat een deel van de dieren stierf door de rook, anderen moesten worden geëuthanaseerd door een dierenarts. 25
Dinsdagochtend 9 november woedde een hevige brand in een varkensstal met 3000 varkens in Kasterlee aan de Lage Rielen. Driekwart van de stal brandde uit. Enkele dieren konden gered worden, 1400 varkens stierven in de vlammen. 23 Tijdens de brand kwam heel wat asbest vrij. Er waren problemen om de karkassen af te voeren omdat asbest vermengd was met het stoffelijk overschot van de dieren. 24
Zondagavond 21 november woedde een brand in Baarleveldstraat in Drongen bij Gent. Het hooi vatte vuur. Er stonden enkele kalveren in de stal die gespaard bleven van het vuur. 28
Ook op 9 november brandde een stal bij een hoeve langs de Hoogweg in Wingene. Sinds enkele maanden stonden geen kalveren meer in de stal. Een dag later moest de brandweer opnieuw ter plaatse komen nadat de brand heropflakkerde. 27
Op woensdag 8 december breekt een zware brand uit in de Gentstraat in Meulebeke. De brandweerkorpsen van Tielt, Ingelmuster en Izegem kwamen ter plaatse om de uitslaande brand te blussen. Alle dieren werden in veiligheid gebracht. 29
Op maandag 20 december komt een kalfje om bij een stalbrand in de Heistraat in Minderhout, bij Rijkevorsel. In de stal stonden 10 kalveren. Het vuur ontstond door een gloeilamp die een bussel stro in lichterlaaie zette. 26
Op zaterdag 25 december moet de Brandweer Westhoek rond 23 uur een brand blussen in Kruiseke bij Wervik. Het stro van een konijnenhok had vuur gevat. Alle tientallen konijnen konden gered worden, er vielen geen slachtoffers 30
Op oudejaarsnacht van 31 december 2020 op 1 januari 2021 brak brand uit in een lege paardenstal in Valkenswaard. De dieren die normaal op stal stonden, waren op de weide. Er vielen geen slachtoffers. De oorzaak van de brand is onbekend. Het zou al de derde stalbrand zijn in slechts een half jaar tijd in de regio van Valkenswaard. 2
De brandweer is maandagochtend 4 januari uitgerukt voor een stalbrand in Horn. De brand woedde in een leegstaande stal bij een boerderij aan de Posthuisweg. Bij de brand is asbest vrij gekomen. 3
Brandweer Zuidbroek en Veendam werden woensdagavond 6 januari rond 20.10 uur gealarmeerd voor een brand in manege De Vennehoeve. Het pand stond bij aankomst van de brandweer behoorlijk vol rook, de aanwezige paarden waren inmiddels naar buiten begeleid.4
Aan de Pegge in Donkerbroek is donderdagmiddag 14 januari een brand uitgebroken in een stal. In een koeienstal bleek een heftruck in brand te staan. Er is geen informatie bekend over mogelijke slachtoffers.5
Bij een boerderij aan de Stadsweg in Groningen heeft in de nacht van 16 januari een grote brand gewoed. De schuur van de boerderij is volledig afgebrand. De paarden die in andere schuur vlakbij stonden, zijn in veiligheid gebracht.6
Op zondagmiddag 24 januari is de brandweer uitgerukt voor een brand bij een agrarisch bedrijf aan de Mieddyk in Blije. De brand was ontstaan in een stro opslag. In een schuur ernaast stonden paarden en koeien. Zij werden op tijd uit de stal gehaald en bleven ongedeerd.7
Een schuur aan de Boermansweg in Anna Paulowna is vrijdagmiddag 29 januari verwoest door een grote brand. De tweede schuur liep aanzienlijke schade op. De honden en hun puppy’s, die in hondenopvang Mind Your Dog waren ondergebracht, vonden een veilige opvang bij de overburen.9
In een koeienstal aan de Broeksestraat in Babyloniënbroek woedde zaterdagmiddag 30 januari een brand. De brand woedde in een gierkelder van de stal. De gassen in de kelder waren gaan branden. De koeien zijn op tijd naar buiten gebracht en zijn ongedeerd gebleven.10
Op maandag 1 februari woedt aan de Papenkampseweg in Netterden een ‘zeer grote brand’ in een varkensstal. Een nog onbekend aantal varkens heeft het niet overleefd. Het zou mogelijk gaan om ongeveer 1900 varkens.8
Dinsdagmiddag 2 februari zijn 3 paarden op tijd uit een schuur gehaald, nadat in het dak van de schuur aan de Hellekampsweg in het Winterswijkse buurtschap Miste brand was ontstaan.11
Maandag 8 februari vroeg in de ochtend brak er brand uit in een schuur op het terrein van Prinsenstichting. Op het terrein aan de Schoolstraat in Aartswoud staan meerdere gebouwen, waaronder het zogenoemde ‘Rundveemuseum’. De koeien die in de stal verbleven zijn op tijd in veiligheid gebracht.12
Bij een brand in een stal met jongvee aan de Terwee in Hasselt is op 10 februari een kalfje om het leven gekomen. Een baal hooi is mogelijk door broei gaan branden.13
In een koestal aan de Doezumertocht in Doezum is donderdag 11 februari kort voor 17.30 uur brand uitgebroken. Bij de brand komt veel rook vrij, die in de wijde omgeving te zien is. De brandweer spreekt van een zeer grote, uitslaande brand. Er waren nog koeien in de stal, die ruimte bood aan meer dan honderd dieren, maar die zouden ongedeerd gebleven zijn. 14
Op dezelfde dag ontstaat er stalbrand aan de Landscheidingsweg in Wijk bij Duurstede. De 2 paarden die naast de stal stonden waren geschrokken, maar bleven verder ongedeerd.24
Bij een boerderij aan De Hullen in Noord-Sleen is zondagmiddag 14 februari brand uitgebroken. De brandweer sprak van een ‘grote brand’ en riep meerdere brandweerkorpsen uit de buurt op voor assistentie. De brand was snel onder controle, en kon niet uitgroeien tot een uitslaande brand. In de schuur stond melkvee. De melkveehouder laat de dieren controleren door een dierenarts. 19 Er zijn, volgens de brandweer woordvoerder, tussen de 10 en 15 stuks jongvee om het leven gekomen bij de brand. 23
De brandweer en politie zijn maandag 15 februari omstreeks 13.30 uur gealarmeerd voor een brand bij een agrarisch bedrijf aan de Hunselerdijk in Kelpen-Oler. 20 In de meterkast tussen de varkensstallen was brand ontstaan. De brandweer van Grathem / Kelpen-Oler was snel ter plaatse om de brand te doven.
Later op de middag komt een hond om bij een schuurbrand bij de t-splitsing Baldessenweg / Gebleektendijk / Niesakkerweg in Nederweert-Eind. 21 Op het moment dat de brand uitbrak waren de bewoners niet thuis.
Op 20 februari rukt de brandweer uit in Tjerkgaast. Een stal aan de Gaestdyk heeft vlam gevat. Op het moment van de brand zijn de bewoners niet thuis. Omwonenden hebben tijdig de koeien uit de stal kunnen halen, waardoor zij ongedeerd bleven.25
Op vrijdagmiddag 5 maart komen “meerdere biggetjes” om bij een stalbrand aan de Langemaatsweg in Manderveen. 26
Aan de Boerenstraat in Eerbeek is zaterdagavond 6 maart brand uitgebroken in een schuur met kippen. In de schuur zaten vijftien kippen, één heeft overleefd. De brandweer en de politie gingen in eerste instantie uit van brandstichting. 27 De volgende dag werd bekend gemaakt dat brandonderzoekers hebben geconcludeerd dat de schuur door een technische oorzaak in vlammen opging. Een kacheltje in de schuur is mogelijk de boosdoener.28
Op 11 maart rukt de brandweer uit naar een veehouderij aan de Verdelingsweg in Mariënvelde voor een stalbrand. Later bleek dat het ging om brandend hooi bij een mestkelder. De veehouder had de schapen en koeien reeds uit de stal gehaald, omdat deze vol rook stond.29
Op 12 maart rukt de brandweer vanwege brand uit naar de manege Florian Stables aan de Veldhoven in Hilvarenbeek. De paarden zijn op tijd uit de stallen gehaald. Bij de brand is asbest vrij gekomen.30
Op zaterdag 13 maart werden hulpdiensten gealarmeerd voor een brand aan de Bloemerstraat in Nederweert. In een silo van een agrarisch bedrijf was een broeibrand ontstaan. Er is geen melding gemaakt over hoe het gaat met de dieren.31
Bij een brand in een stal aan de Bisschopsweg in Bunschoten-Spakenburg is op 18 maart een big om het leven gekomen. De brand werd veroorzaakt door een warmtelamp.36
Een ruime schuur, gelegen tussen de stallen en het huis, van een veehouderij aan de Oude Kerkbaan in Milheeze heeft zaterdagmiddag 20 maart een tijd in brand gestaan. Meerdere eenheden van de brandweer rukten uit. Zij kregen het vuur snel onder controle. De 1500 varkens bleven ongedeerd.32
Op 24 maart moest de brandweer in actie komen vanwege een stalbrand aan de Noordermeer in Zuidermeer. Door het snelle ontdekken van de brand zijn de dieren niet gewond geraakt.37
In een schuur aan de Wedzebuorren in Twijzel heeft op op dezelfde dag een grote uitslaande brand gewoed. De schuur is volledig door de vlammen verwoest. Een aantal paarden en honden die nog in de schuur aanwezig waren, konden tijdig worden gered.38
Op 25 maart is in een schuur van een agrarisch bedrijf aan de Barsbeek in buurtschap Barsbeek bij Sint Jansklooster brand ontstaan. Het landbouwvoertuig dat vlam vatte kon op tijd naar buiten gereden worden en hierdoor zijn de dieren in veiligheid gebleven.1
Op 3 april breekt er naast manege De Burght aan de Gelkenhorsterweg in Barneveld brand uit in een loods. Bij aankomst van de brandweer sloegen de vlammen reeds uit het dak. Voor zover bekend waren er geen dieren in het pand. De brandweer houdt rekening met vrijgekomen asbest.34
Aan de Grote Fliertweg in Achterveld is maandagochtend 5 april een grote stal met daarin rond de 250 geiten en voertuigen geheel door brand verwoest. 33 Alle geiten kwamen om.
Aan de Dallingeweersterweg in Termunten heeft op 6 april een brand gewoed. De brand ontstond in een bult hooi/stro. Een aantal schapen en lammeren die in de schuur stonden werden naar buiten gelaten. Zover bekend zijn er geen dieren gewond geraakt.35
Bij een veehouderij aan de Zeedijk in Assendelft heeft op 11 april een flinke brand gewoed. Meerdere brandweerwagens wisten de brand uiteindelijk onder controle te krijgen. Zo’n 15 koeien die in de stal stonden, konden op in veiligheid worden gebracht.41
Op dezelfde dag ontstaat er in een stal brand aan De Zwollings in Erm. Voor zover bekend waren er geen dieren aanwezig in de stal ten tijden van de brand.42
Op 12 april is een voormalige stal van een veehouderij aan de Riet in Deurne verwoest. De stal huisvestte vroeger varkens. Op het terrein zijn vermoedelijk nog wel dieren, echter werd de betreffende stal nog enkel als opslag gebruikt.39
In een paardenstal aan Het Nevelveld in Bemmel is op 20 april brand uitgebroken. Alle 8 paarden en een veulen van 5 dagen oud konden op tijd in veiligheid gebracht worden. Het is nog niet bekend hoe de brand heeft kunnen ontstaan.40
Op 4 mei zijn een kalf en een veulen omgekomen bij een brand aan de Inktfordseweg in Bruchem (gemeente Zaltbommel). De brand ontstond in een schuur waar voornamelijk machines staan.43
Op 12 mei woedt er in een stal aan de Kruisstraat in Stramproy een grote brand. De brandweer weet het vuur onder controle te krijgen, waardoor 100.000 leghennen een dood in de vuurzee bespaard blijft.44
Op 20 mei ontstaat er bij een veehouderij aan de Dorpsstraat in Angerlo een brand in een vrachtwagen. Het vuur is niet overgeslagen naar de stallen en de dieren zijn ongedeerd gebleven.46
[vimeo:https://vimeo.com/558163219]
Verkoolde varkens liggen verspreid na een stalbrand in Nederweert
Op 1 juni brand een stal aan de Bloemerstraat in Nederweert volledig uit. Bij de brand komen 4600 varkens om het leven. Vooralsnog is de brand nog niet overgeslagen naar de naastgelegen stal. Daar verblijven op het moment 3000 varkens.45. Op 12 juni hield Animal Rights een wake voor de slachtoffers.
Op 6 juni breekt er grote brand uit bij een veehouderij aan de Grote Veldstraat in Angerlo. De brand ontstaat in een schuur waar hooi opgeslagen is. Voor zover bekend zijn er geen slachtoffers onder de dieren gevallen.47
Tijdens een grote stalbrand aan de Oude Hof in Elspeet op 15 juni zijn vermoedelijk 250 kalveren om het leven gekomen. Een nog onbekend aantal zijn gewond geraakt. 3 van de 7 schuren zijn volledig uitgebrand.48 Wij brengen hartverscheurende beelden van deze tragische gebeurtenis uit.
[vimeo:https://vimeo.com/563563151]
Verkoolde kalveren na de stalbrand in Elspeet worden in een container gehesen
6 juli rukt de brandweer uit vanwege brand in een hooischuur aan de Westelbeersedijk in Diessen. De bewoner van de veehouderij heeft het hooi naar buiten gesleept. De brandweer heeft vervolgens kunnen voorkomen dat de brand oversloeg. Voor zover bekend zijn er geen slachtoffers gevallen.49
Op zaterdag 24 juli vatte een shovel (grondverzetmachine) vuur in een varkensstal in Ysselsteyn. De eigenaar kon de hevig rokende, brandende shovel naar buiten trekken. De brandweer bluste de shovel, de varkensstal werd geventileerd om de rook naar buiten te krijgen. Er wordt geen informatie verstrekt over gewonde of overleden dieren. 53
Op dinsdagavond 27 juli ontstond brand in een varkensstal met honderden dieren in de Vaartweg in Dongen. 50 Het vuur was al snel onder controle, de oorzaak van de brand is onbekend. 51 De stroom – en daarmee dus ook de ventilatie – viel uit in de varkensstal, de brandweer zette twee ventilatoren in om de stal te verluchten. 52 Er wordt niet bericht over of er dieren gewond raakten of stierven.
Op zaterdag 31 juli breekt brand uit in een kippenschuur aan het Veersejaagpad in Middelburg. De brandweer kwam ter plaatse, de bluswerken duurden anderhalf uur. Alle kippen werden in veiligheid gebracht, er vielen geen slachtoffers. 54
Later op dezelfde dag breekt er bij een melkveehouderij aan de Koningin Wilhelminalaan in Hardinxveld-Giessendam brand uit. Met meerdere blusvoertuigen ter plaatse kon de brandweer voorkomen dat de brand oversloeg naar de stal waar de dieren zich bevonden. Het nablussen nam nog veel tijd in beslag omdat de strobalen, waar de brand ontstond, 1 voor 1 nageblust moest worden. Voor zover bekend zijn er geen slachtoffers gevallen.55
Op 10 augustus ontstond aan de Almeloseweg in Haarle een brand in de mestopslag. Na het melden van de broeibrand kwam de brandweer met 3 korpsen ter plaatse. Met shovels werd de mest uitgereden en kon de brandweer het blussen. Naar verluidt zijn er geen slachtoffers gevallen onder de gehouden kippen.56
Op 20 augustus breekt er brand uit in een stal aan Boerendijk in Bergentheim. Omstanders melden dat er ten tijden van de brand paarden in de stal aanwezig waren. Er is geen melding gemaakt of zij ongedeerd zijn gebleven.57
Woensdagmiddag 25 augustus rukt de brandweer uit naar de Jaegerhof in Veulen. Daar is brand ontstaan in een stal vol stro. Op het moment van de brand zijn er geen dieren aanwezig in de stal. De paarden in de naastgelegen stal zijn ongedeerd gebleven.58
Op donderdag 16 september ontstaat brand in een stal met 60 kalveren in Oijen. Het vuur kon snel geblust worden en er worden geen slachtoffers vermeld, maar de dieren hebben last van de rook waaraan ze blootgesteld werden. Een dierenarts komt de situatie beoordelen. De oorzaak van de brand is onduidelijk, het ging om een niet uitslaande middelbrand. 59
Vrijdag 17 september sterft het grootste deel van de 300 varkens in een brandende stal in Mantinge. Kranten berichten over ‘honderden slachtoffers. Een aanpalende varkensstal met 600 varkens bleef gespaard. 60
Op zaterdag 2 oktober vat een stal met 500 melkgeiten vuur in Kollum. Het gaat om een uitslaande brand, steen onbekend aantal geiten overleeft de brand niet. 61
Op zondagavond 5 december konden twee paarden en twee pony’s gered worden. De brand ontstond een stal in de Stappersstraat in Velden en is waarschijnlijk ontstaan door kortsluiting in de omvormer van zonnepanelen die op het dak van de stal lagen. 62
Animal Rights maakte [dit overzicht voor de stalbranden van 2020 in Nederland](https://www.animalrights.be/ook-2020-meer-dan-100000-stalbrand-slachtoffers)
Animal Rights stelde vast dat [in België meer dan 70.000 dieren omkwamen](https://www.animalrights.be/meer-dan-70000-slachtoffers-bij-stalbranden-2020) bij stalbranden. In [Nederland gaat het om meer dan 100.000 dieren](https://www.animalrights.nl/ook-2020-meer-dan-100000-stalbrand-slachtoffers) die stierven door stalbranden.
Animal Rights ziet de stalbrandenepidemie die de Lage Landen nu al jaren teistert als een van de vele aspecten van het door en door verdorven systeem van dierenuitbuiting in de vee-industrie. Zelfs bij de stalbranden waar geen dodelijke slachtoffers vallen, blijven de dieren nog steeds slachtoffer van een industrie die geen genade kent en hen nog steeds de dood zal injagen. De dieren die niet sterven in de stallen, komen om doordat ze door stalvloeren zakken, laten het leven in transportongelukken of in het slachthuis.
We herhalen nogmaals dat modernisering van stallen, blus- en alarmsystemen enkel lapmiddelen zijn die structureel niets veranderen. Deze dieren zijn het slachtoffer geworden van een industrie die hen behandelt als wegwerpproducten. De enige manier om het verschrikkelijke leed van dieren in de eier-, zuivel- en vleesindustrie te stoppen is deze producten links te laten liggen.
De minister wil tegen 2026 het aantal stalbranden halveren. Ze heeft daarover een aanpak aangekondigd [in een recente kamerbrief](https://www.animalrights.nl/stalbranden-2021). Uit onderzoek blijkt dat bij bijna de helft van het aantal stalbranden de oorzaak onbekend is. De meeste dierlijke slachtoffers vallen bij branden die zijn veroorzaakt door elektra, zoals defecte apparaten en/of kortsluiting. Concreet worden de volgende maatregelen voorgesteld:
– En verplichte jaarlijkse visuele keuring van elektra. Daarnaast voor grote bedrijven om de drie jaar en voor kleine bedrijven om de vijf jaar een uitgebreidere keuring.
– De technische ruimte moet aan brandveiligheidseisen voldoen.
– In grote stallen moet vanaf 2024 iemand aanwezig zijn die een veiligheidmanagementscursus heeft gevolgd.
– In grote bedrijven moeten er kleinere brandcompartimenten voorzien worden.
Omdat bij brand in grote stallen het risico op meer slachtoffers groter is, gaan voor deze stallen meer maatregelen gelden.
Op woensdag 13 oktober 2021 worden opnieuw parlementaire vragen gesteld door Vlaams Parlementslid Ludwig Vandenhove (Vooruit) in het Vlaams Parlement. 77 De Belgische overheden houden nog steeds geen cijfers bij over het aantal branden en niemand wordt verantwoordelijk gehouden voor de massa dieren die jaarlijks sterven in stalbranden.
Vandenhove merkte het volgende op: “Ik heb mij daar ook al voor tot de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) en tot het Netwerk Brandweer Vlaanderen gewend, om te kijken wat de eventuele oorzaken zijn. Waarom worden die branden niet op de een of andere manier in de inventarisatie opgenomen? Maar blijkbaar is er hier in Vlaanderen geen enkele zin voor urgentie, in tegenstelling tot een aantal andere landen, zoals Nederland.”
En stelde de volgende vragen aan Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts:
“Wat zijn de precieze knelpunten voor het Netwerk Brandweer Vlaanderen om cijfers te verzamelen over het aantal stalbranden en de oorzaken? Welke initiatieven worden vanuit de verzekeringssector genomen inzake brandveiligheidseisen? Kunt u er als minister van Dierenwelzijn niet bij beide instanties op aandringen dat dat probleem ten eerste in kaart wordt gebracht? Dat moet altijd gebeuren voor er iets kan aan gedaan worden. En kunt u daar in tweede instantie ook iets aan doen?”
Ben Weyts antwoordt daarop: “We hebben die problematiek in de schoot van de Vlaamse Raad voor Dierenwelzijn ook al bij herhaling besproken. We maken daarvoor ook gebruik van een samenwerking met het departement Landbouw. Het onderwerp is al op verschillende vergaderingen aan bod gekomen, zelfs nog vorige maand, denk ik. Qua cijfermateriaal kijken we natuurlijk in eerste instantie naar het federale niveau, want daar ligt de bevoegdheid inzake brandweer, ook wat landbouw betreft. Maar men kan ons geen data aanreiken.”
De stalbranden worden dus met regelmaat besproken, maar er wordt zelfs na de gigantische brand in Sint-Niklaas met de dood van 165.000 kippen tot gevolg geen enkele actie ondernomen op Vlaams of federaal niveau.
