De provincie Zeeland heeft een ontwerpbesluit opgesteld om rond de 550 damherten op het eilandje Haringvreter dood te schieten.1 Er leven nu zo’n 700 dieren en dat aantal moet teruggebracht worden naar 150. Begin juli werd het besluit van de provincie bekend gemaakt. De dierenrechtenorganisaties Fauna4Life en Animal Rights reageren geschokt en dienen een zienswijze in. De organisaties: “De damherten weten zich goed te handhaven op het eilandje. Dat is geen reden om ze zomaar af te schieten.”
Correctie: afgelopen winter zijn er al een groot aantal damherten afgeschoten. Het gaat waarschijnlijk om nog 350 dieren.
Haringvreter is een eiland gelegen in het Veerse Meer. Het eiland dankt zijn naam aan de vele zeehonden die vroeger op het eiland verbleven en door de lokale vissers ‘haringvreters’ genoemd werden.2 Rond 1984 heeft een particulier een groepje damherten naar het eiland gebracht. Sinds het jaar 2000 neemt het aantal damherten rap toe.3
Jessica Smit, Animal Rights: “We zetten te pas en onpas dieren uit in de natuur. Als ze zich niet gedragen zoals wij willen dan krijgen ze de kogel. Zo gaan we toch niet met andere levende wezens om? Voor ons telt elk individu.”
De damherten op het eiland zouden o.a. zorgen voor overbegrazing en zo een negatief effect hebben op de lokale biodiversiteit. Dit wordt geconcludeerd door een vergelijking te maken met twee andere gebieden, Schotsman en Goudplaat. Wat daarbij achterwege gelaten wordt, is dat deze gebieden verschillen in beheertype.
Op de Haringvreter is sprake van zilt- en overstromingsgrasladen en vochtige hooilanden. Op de Schotsman en Goudplaat is het beheer ingericht op kruiden- en faunarijk grasland. Als er wordt gekozen voor een ander beheertype dan is het logisch dat er ook andere soorten planten en dieren voorkomen.
Pauline de Jong, Fauna4Life: “Het Veerse Meer is als Natura 2000-gebied aangewezen als broedgebied voor de aalscholver, lepelaar en kleine mantelmeeuw en als foerageergebied voor ganzen en steltlopers. Het gebied is niet aangewezen vanwege de aanwezigheid van vlinders, insecten of bepaalde plantensoorten.”
Het damhert wordt als inheemse diersoort beschermd door onze wetgever. Er kan van deze bescherming worden afgeweken als er bijvoorbeeld sprake is van schade aan flora en fauna én als preventieve maatregelen niet werken. Er is niet aangetoond dat begrazing van de herten leidt tot zogenoemde schade. Als de provincie objectief en verifieerbaar kan aantonen dat de begrazing van enkele planten of plantgroepen ongewenst is, dan kan zij er bijvoorbeeld ook voor kiezen om deze planten met rasters te beschermen.
De organisaties: “Afschot is een heilloze weg. Er komt nooit een einde aan. De populatie blijft zich herstellen. Deze dieren zijn hier door ons terecht gekomen. Laten we ze niet veroordelen tot levenslang afschot.”
We zetten te pas en onpas dieren uit in de natuur. Als ze zich niet gedragen zoals wij willen dan krijgen ze de kogel.
Afschot is een heilloze weg. Er komt nooit een einde aan. De populatie blijft zich herstellen.
Deze dieren zijn hier door ons terecht gekomen. Laten we ze niet veroordelen tot levenslang afschot.
Dieren in de vee-industrie lijden vanaf de geboorte tot als ze in het slachthuis aankomen. Met hun noden, behoeften en het uiten van natuurlijke gedragingen wordt amper tot nooit rekening gehouden. Het vervoeren van dieren tijdens een hittegolf is een zoveelste onderdeel van hun lijdensweg. Animal Rights bracht hittestress de voorbije jaren in beeld in Nederland en België.
In België en Nederland wordt vanaf 6 augustus een hittegolf voorspeld met minstens zeven opeenvolgende dagen met temperaturen van hoger dan 30 graden. Dat betekent dat dieren in stallen en vrachtwagens opnieuw [lijden en zelfs sterven door de hittestress.](https://www.animalrights.be/varkens-overleven-hitte-transport-niet)
Tijdens de hittegolf van augustus 2020 filmde Animal Rights hoe [varkens in bloedhete metalen trailers op de terreinen van slachthuis Tielt stonden te wachten op de dood.](https://www.animalrights.be/dieren-lijden-brandende-zon-bij-slachthuis-tielt) Ook hier hadden de dieren te lijden onder hittestress.
Zowel Ben Weyts als het FAVV hebben maatregelen beloofd om hittestress tijdens transporten te beperken door in te zetten op meer nachtelijke transporten van dieren. Ben Weyts beloofde eerder dit jaar dat er vanaf deze zomer nieuwe maatregelen in werking zouden treden. 123
[Dat het hitteprotocol in realiteit slechts een wassen neus is, werd bewezen door ons onderzoek de voorbije jaren in Nederland en België.](https://www.animalrights.be/hitteprotocol-een-wassen-neus)
Op Europees niveau bestaat er een richtlijn die stelt dat dieren niet vervoerd mogen worden bij een maximumtemperatuur van 30°C, met een tolerantie van vijf graden boven dat bereik. 4
In Nederland bestaat er al een hitteprotocol, in België zijn beloftes gemaakt dat er een protocol zou gelden vanaf de zomer 2020.
De voorbije jaren heeft Animal Rights hittestress in beeld gebracht in de stallen en slachthuizen.
Tijdens de laatste hete dagen van september 2019 filmden we met Animal Rights bij pluimveeslachtuis Van-O-Bel in Waregem. Honderden vleeskuikens stonden in transportbakken op elkaar gestapeld in de blakende zon. Hun laatste momenten waren getekend door hittestress.
Ons onderzoek toonde aan dat de dieren in Nederland en België aangevoerd blijven worden bij de slachthuizen tijdens hete temperaturen. Zowel bij [Vion in het Nederlandse Boxtel](https://www.animalrights.nl/animal-rights-vraagt-aandacht-voor-hittestress-bij-varkens) als ook bij [Porc Meat in het Vlaamse Zele was dat het geval in 2019.](https://www.animalrights.be/varkens-overleven-hitte-transport-niet)
Op 25 juli 2019 bracht Animal Rights afgedankte zeugen in beeld die tijdens een hittegolf aangevoerd werden bij het horrorslachthuis Van Hoornweder in Torhout. De dieren schuimbekten. Naast het ongelooflijk lijden onder hittestress is zo ook te zien hoe de melk nog uit de tepels van deze beroofde, ten dode opgeschreven moeders spuit.
[Tijdens de zomer van 2019 filmde Animal Rights dodelijke slachtoffers van hittestress bij Porc Meat in Zele.](https://www.animalrights.be/varkens-overleven-hitte-transport-niet) De beelden van de varkens die dood aankwamen bij het slachthuis haalden het nationale nieuws. Schepen van Dierenwelzijn in Zele eiste van Ben Weyts een Belgische regelgeving rond het vervoeren van dieren bij extreme hitte. De schepen verwees daarbij naar het Europese protocol dat omgezet moet worden naar een Belgisch model. 5
In 2018 filmde Animal Rights hoe [Vlaamse varkens lijden onder de hete temperaturen in de varkensstallen.](“https://www.animalrights.be/animal-rights-filmt-hittestress-bij-vlaamse-varkens)
Op 7 augustus 2020 kondigt Ben Weyts met trots uiteindelijk zijn langverwachte ‘hitteplan’ aan, dat in samenwerking met de vleesindustrie tot stand kwam. In dat plan wordt pluimvee en groot vee opgenomen. 5
Het hitteplan werkt met een kleurcode, die overeenkomt met de kleurcode van het KMI. Ben Weyts zegt daarbij: “Al het vermijdbaar dierenleed moeten we vermijden”. Over de dieren die urenlang in de vrachtwagens moeten wachten op de terreinen in de de blakende zon tijdens deze snikhete dagen, wordt niets gezegd.
Tijdens dagen waarbij de maximumtemperatuur minimum 35 graden Celsius bedraagt, is het transport van groot vee tussen 14 uur en 19 uur verboden en moet de bezettingsgraad per transport met 10 procent dalen. Daarnaast is een aangepast klimaat in de zogenaamde ‘wachtstallen’ vereist.
Nochtans krijgen varkens al snel last van hittestress: Een varken voelt zich comfortabel tot 18 à 20 graden Celsius. Al snel daarboven gaan ze sneller en oppervlakkiger ademen en de hartslag en bloeddruk lopen op.
Animal Rights en Fauna4Life stappen opnieuw naar de rechter wegens het afschieten van vogels en zoogdieren op Groningen Airport-Eelde. De organisaties tekenden in februari bezwaar aan tegen het afschot en in mei haalden zij hun gelijk bij de rechter. De rechter oordeelde dat het besluit onvoldoende is gemotiveerd en onzorgvuldig is voorbereid. De organisaties: “De provincie kreeg 4 weken om haar besluit te herstellen. Van een tiental diersoorten is nog steeds geen enkele onderbouwing aanwezig. Zij worden simpelweg veroordeeld tot de kogel.”
“Bijna alles wat leeft, krijgt op Groningen Airport de kogel. Zelfs op Schiphol worden niet zoveel diersoorten afgeschoten.”
– Jessica Smit, Animal Rights
FORSE KRITIEK VAN DE RECHTER
In januari gaf de provincie Drenthe toestemming voor het doden van 41 soorten vogels en 26 soorten zoogdieren om de vliegveiligheid op en rondom Groningen Airport te waarborgen. Deze waslijst aan soorten bevat ook dieren die op de Rode Lijst staan en in hun voortbestaan worden bedreigd.
De kritiek van de rechter was bepaald niet mals. Zo is er voor een aantal vogelsoorten “uit voorzorg” toestemming tot afschot gegeven. Dat is in strijd met de wet. Eerst moet objectief worden bewezen dat er daadwerkelijk gevaar dreigt. Ook ontbreken voor vrijwel alle diersoorten concrete en verifieerbare gegevens, waaruit blijkt dat preventieve maatregelen niet werken en waarom niet.
Pauline de Jong, Fauna4Life: “De wet is duidelijk en strikt. Als er geen onderbouwing is, dan mag er geen ontheffing tot afschot worden verleend. Punt. Deze onderbouwing ontbreekt nog steeds.”
Ook aalscholvers mogen worden gedood.
Voor o.a. de zomertortel is geen enkele onderbouwing aanwezig
20 diersoorten zijn van de afschotlijst gehaald.
20 diersoorten van afschotlijst
Eén van de belangrijkste wijzigingen is dat inmiddels 20 diersoorten van de afschotlijst zijn gehaald. Het gaat vooral om knaagdieren en dieren zoals de hazelmuis, die niet eens in Drenthe, maar alleen in Limburg voorkomt. Ook heeft de provincie besloten gevangen katten niet langer af te schieten, maar over te dragen aan de Dierenambulance.
Woelrat, mol, huismuis, dwergmuis, bosmuis, grote bosmuis, brandmuis, aardmuis, Noordse woelmuis, rosse woelmuis, eikelmuis, hazelmuis, relmuis, bruine rat, zwarte rat, houtduif, konijn, vos, Canadese gans en Nijlgans.
OPNIEUW NAAR DE RECHTER
Animal Rights en Fauna4Life stappen opnieuw naar de rechter. Voor 15 diersoorten is nog steeds geen onderbouwing aanwezig. Het gaat daarbij om beschermde, en soms zelfs zeldzame, soorten, zoals de goudplevier, zomertortel, zomertaling, slobeend en zilverreiger. Voor andere diersoorten is de onderbouwing summier of onvolledig.
Jessica Smit, Animal Rights: “Bijna alles wat leeft, krijgt op Groningen Airport de kogel. Zelfs op Schiphol worden niet zoveel diersoorten afgeschoten. Het is onbegrijpelijk dat de provincie dit besluit niet volledig intrekt. Animal Rights pleit altijd tegen afschot. Wij willen dat er tot het uiterste wordt gezocht naar manieren om vreedzaam te co-existeren met andere levende wezens.”
Alle inheemse diersoorten in Nederland zijn in beginsel beschermd. Er mag alleen toestemming tot afschot worden gegeven als preventieve maatregelen niet werken. Deze zijn er wel. Het systeem van langgrasbeheer wordt voor luchthavens gepropageerd en vrijwel overal toegepast, maar niet op Groningen Airport-Eelde. In het Handboek van de Commissie Vogelaanvaringen Luchtvaartuigen valt te lezen:
“Het weert bijna alle soorten meeuwen (op de meeste luchthavens eigenlijk de meest gevaarlijke soort) en weide vogels; Het aantal aanwezige spreeuwen en kraaiachtigen wordt drastisch gereduceerd en de plaats van de geweerde vogels wordt nauwelijks ingenomen door andere soorten.”
En: “Geconcludeerd mag worden dat kort gras zoveel vogels aantrekt dat verjagen onvoldoende garantie biedt dat kan worden voorkomen dat de luchthaven verzadigd raakt met vogels. Indien het gras op een lengte van 15 à 20 cm wordt gehouden, is het mogelijk om de resterende vogels te weren met actieve verjagingtechnieken. Het lang grasbeleid moet over een zo groot mogelijk oppervlak van de luchthaven worden toegepast.”
Animal Rights maakt zich ernstig zorgen om het dierenleed dat gepaard gaat met de jacht op de ganzen in Utrecht. Afgelopen zaterdagochtend maakte de organisatie weerzinwekkende beelden van de ganzenjacht. Jessica Smit, campagneleider Animal Rights: “We zagen aangeschoten ganzen die minutenlang lagen te spartelen in het veld, een ware lijdensweg. We hebben gefilmd hoe een hond met gewonde dieren speelt en hoe jagers meerdere dieren doodslaan tegen een paal.”
Op de filmbeelden is te zien hoe een jachtpartij er aan toe gaat. Ganzen die geraakt worden vallen hard naar beneden. Tijdens de val uit de lucht kunnen hun vleugels of poten doormidden breken. Niet elk schot is raak: meerdere gewonde dieren vechten voor hun leven. Zodra de ganzen dood zijn worden ze uitgestald in het veld, om overvliegende soortgenoten te lokken. De afgelopen drie jaar zijn er in Utrecht maar liefst 97.275 ganzen doodgeschoten.1 Daarnaast werden er 8.232 ganzen vergast.
Jessica Smit: “De ganzenjacht zorgt voor stress, angst, pijn en bij een slecht geplaatst schot: een langdurige doodsstrijd. Vorig jaar [filmden wij ook al onvoorstelbaar lijden](https://www.animalrights.nl/jagers-laten-meerdere-dieren-onvoorstelbaar-lijden) bij de jacht rondom de Lek in Utrecht. De beelden die wij maken zijn slechts het topje van de ijsberg, want er zijn veel meer jachtpartijen dan wij kunnen filmen.”
Volgens onderzoeker Berend Voslamber is een schot hagel extreem stressvol en pijnlijk. Zo worden de vogels bijvoorbeeld geraakt in hun vleugel en kunnen ze niet meer verder vliegen. Maar liefst 25 tot 40% van de ganzen in Nederland leeft met een pijnlijke dosis hagel in het lichaam.2
Animal Rights uit felle kritiek op het ganzenbeleid. In opdracht van de provincie Utrecht heeft Sovon Vogelonderzoek een rapport opgesteld.3 Vanaf 2004 t/m 2012 is geprobeerd het aantal ganzen in de provincie te verminderen door afschot, het vangen en vergassen van dieren en nestbewerkingen. Afschot is de meest gebruikte methode in de provincie Utrecht en vindt intensief plaats, maar heeft tot nu toe niet geleid tot een daling van de populatie of een afname van de schade. Sterker nog, ten opzichte van 2013 is de populatie gegroeid en de landbouwschade toegenomen.
Smit: “Het massaal afschieten van tienduizenden dieren is een grote gruwelijkheid. Daarnaast werkt het simpelweg niet. Dit was al in 2013 duidelijk en alsnog gaat de provincie door op de oude, ingeslagen weg. Duurzame en diervriendelijke maatregelen worden niet verkend of niet genomen.”
Animal Rights vindt het onbegrijpelijk dat provincies, jagers en boeren “oplossingen” blijven zoeken in het doden van dieren. De toenemende stikstof in de bodem maakt een hogere landbouwproductie mogelijk, maar zorgt tegelijk voor superieur ganzenvoedsel: groen en eiwitrijk gras.4 Zolang er voldoende voedsel en broedplekken in Nederland aanwezig zijn, zal de populatie ganzen blijven toenemen. De intensieve veehouderij heeft van ons land een ganzen-Walhalla gemaakt.
De dierenrechtenorganisatie pleit voor alternatieve en niet-dodelijke methoden. Er moeten ganzengebieden ingericht worden waar de dieren rust en ruimte krijgen. De gebieden waar niet gebroed, gerust en gegeten mag worden kunnen onaantrekkelijk worden gemaakt door het omploegen van oogstresten, verbouwen van andere soorten gewassen, het aanbrengen van barrières tussen water en land en het gebruik van lasers. Een veranderende landbouw, met natuurinclusief werkende boeren, zoals dat ook voor [weidevogels wordt bepleit](https://www.animalrights.nl/weidevogels-en-predatie), is de beste garantie voor een robuuste natuur met wilde dieren in balans.
Dr. Richard Klausner, voormalig directeur van het nationale kankerinstituut in de VS zei ooit: “De geschiedenis van het kankeronderzoek is de geschiedenis van het genezen van kanker in de muis. We hebben decennialang muizen van kanker genezen en het werkte gewoonweg niet bij de mens.” Volgens Animal Rights is het niet alleen moreel onaanvaardbaar om proefdieren voor menselijke doeleinden te gebruiken, maar riskeren de onderzoekers daarmee zelfs wetenschappelijke vooruitgang te vertragen.
Jen Hochmuth: “Het wordt tijd dat we stoppen met het proefdiermodel als gouden standaard te zien en volop inzetten op proefdiervrij onderzoek.”
Meer dan één vijfde van alle dierproeven in België en Nederland wordt uitgevoerd voor onderzoek naar kanker. Experimenten met niet-menselijke dieren worden doorgaans verdedigd met het argument dat ze betrouwbaar zijn, dat dieren voldoende goede modellen van de menselijke biologie en ziektes zijn en relevante informatie opleveren, en dat het gebruik ervan bijgevolg grote voordelen voor de menselijke gezondheid oplevert.
Volgens toxicologe en campagnecoördinator Jen Hochmuth is het niet alleen moreel onaanvaardbaar om muizen te gebruiken, maar riskeren de onderzoekers daarmee zelfs wetenschappelijke vooruitgang te vertragen: “Het feit dat de meeste proefdieren voor kankeronderzoek eerst genetisch gewijzigd dienen te worden is al een bewijs dat hun voorspellende waarde als model voor de mens niet voldoende is.”
Teken onze petitie: [Stop de genetische modificatie van dieren](https://www.animalrights.be/stop-de-genetische-modificatie-van-dieren)
Ziektes als kanker worden nog vaak erg laat ontdekt. Hulpmiddelen die kanker in een vroeg stadium opsporen, kunnen de overleving van de patiënt en de kwaliteit van het leven verbeteren. Hoe mooi zou het zijn als je met een simpele urinetest preventief zou kunnen testen? Dat is waar onderzoekers aan de Universiteit Twente en het Amsterdam UMC nu aan werken.1 De onderzoekers willen een minuscuul laboratorium ter grootte van een chip ontwikkelen, waarmee je op termijn verschillende soorten kanker moet kunnen opsporen in urine.
In eerder onderzoek zijn sterke aanwijzingen gevonden dat je de aanwezigheid van kanker kunt aantonen door te kijken of iemand specifieke signaalstoffen in zijn urine heeft. Dit moet het opsporen van kanker eenvoudiger sneller, en dus goed goedkoper maken en het gebruik van proefdieren vervangen. In het ideale geval kan op termijn met het systeem kankerscreening binnen grote populaties mogelijk worden gemaakt.
Lees ook: [Botkanker bestrijden met een betere onderzoeksvraag zonder proefdieren](https://www.animalrights.be/botkanker-bestrijden-met-een-betere-onderzoeksvraag-zonder-proefdieren)
Er is nog een toepassing denkbaar voor zo’n minuscuul organ on a chip laboratorium. Meer en meer wetenschappers realiseren zich nu dat dierproeven niet geschikt zijn om menselijke ziektes te begrijpen en te genezen omdat de menselijke biologie verschilt van die van andere diersoorten. Zo verloopt botgenezing in proefmuizen anders dan bij de mens.
Onderzoekers van het Erasmus MC hebben een methode ontwikkeld waarmee in één keer grote aantallen medicijnen kunnen worden getest voor de mogelijke genezing van uitgezaaide kanker in het bot. [Deze volledig proefdiervrije methode is gebaseerd op kweekmodellen met menselijke botcellen](https://www.animalrights.be/botkanker-bestrijden-met-een-betere-onderzoeksvraag-zonder-proefdieren). Er worden steeds meer miniorgaantjes gekweekt, waarop bijvoorbeeld medicijnen getest kunnen worden. Met zo’n vloeistofsyteem zouden meerdere van dit soort miniorgaantjes aan elkaar kunnen worden gekoppeld. Zo wordt het een ethisch verantwoord en wetenschappelijk superieur alternatief voor dierproeven. Uiteindelijk moet het een soort module opleveren, die iedereen naar wens in elkaar kan zetten.
Lees ook: [Kankeronderzoek kan en moet zonder proefdieren](https://www.animalrights.be/kankeronderzoek-kan-en-moet-zonder-dierproeven)
De New England Journal of Medicine heeft verklaard dat 20 jaar strijd tegen kanker niet heeft geleid tot een aanzienlijke vermindering van het aantal sterfgevallen als gevolg van de ziekte.2 Ondanks een decennialang durende oorlog tegen de ziekte, blijft kanker een van de belangrijkste doodsoorzaken.
Degenen die hun zakken vullen met het lijden van dieren zitten vol met dramatische voorspellingen dat medisch onderzoek zal stoppen als we stoppen met het experimenteren op dieren. Maar dierproeven doen mensen pijn, evenals de dieren die worden verbrand, geschokt, uitgehongerd, opengesneden en gedood. Terwijl mensen en dieren lijden, variëren fysiologisch gezien de verschillende diersoorten zo sterk dat gegevens niet nauwkeurig kunnen worden vertaald van de ene soort naar de andere. Zelfs chimpansees, onze naaste levende verwanten – met wie we 99 procent van ons DNA delen – worden niet ziek als ze geïnfecteerd zijn met vele ziekten die ons fataal zijn.
Lees ook: [Zowel proefdieren als mensen zijn de verliezers het dierproevenverhaal](https://www.animalrights.be/zowel-proefdieren-als-mensen-zijn-de-verliezers-het-dierproevenverhaal)
Alternatieven voor dierproeven zijn efficiënt en betrouwbaar en nemen in de meeste gevallen minder tijd in beslag, kosten slechts een fractie van de dierproeven die ze vervangen en worden niet geplaagd door soortverschillen die vertaalslag moeilijk of onmogelijk maken. De meest vooruitstrevende wetenschappers van vandaag beseffen dat we niet hoeven te kiezen tussen menselijke gezondheid en medeleven met dieren.
Volgens Hochmuth is het vervangen van dierproeven door alternatieven met een directe toepassing op de mens ook betere wetenschap. “Slechts 1 op de 10 kandidaat-geneesmiddelen die veelbelovende resultaten behalen in het proefdiermodel leveren hetzelfde op bij de mens. Als we volop inzetten op proefdiervrij onderzoek kunnen we niet alleen proefdierleed besparen maar ook betere resultaten bij de mens boeken” vertelt Hochmuth.
Met ons project [Animal Free Science](https://www.animalrights.be/animal-rights-wil-af-van-dierproeven-en-start-animal-free-science) willen we de verandering stimuleren om dierproeven te vervangen door proefdiervrije onderzoeksmethoden met een directe toepassing voor de mens.
Het feit dat de meeste proefdieren voor kankeronderzoek eerst genetisch gewijzigd dienen te worden is al een bewijs dat hun voorspellende waarde als model voor de mens niet voldoende is.
Als we volop inzetten op proefdiervrij onderzoek kunnen we niet alleen proefdierleed besparen maar ook betere resultaten bij de mens boeken
