In de periode januari t/m oktober 2017 vonden maar liefst 188 NVWA-controles plaats bij eendenslachterij Tomassen Duck-To in Ermelo. Uit de door Animal Rights opgevraagde inspectierapporten blijkt dat op 41 van de 188 dagen overtredingen werden geconstateerd. Animal Rights campagneleider Robert Molenaar: “We zijn geschrokken van het grote aantal misstanden. Er werden zelfs levende eenden in de kadaverbakken van het slachthuis aangetroffen.”
Het slachthuis maakt nog gebruik van het ouderwetse en omstreden elektrische waterbad om eenden te verdoven voordat de dieren geslacht worden. Het is dan ook niet verwonderlijk dat NVWA-inspecteurs zagen dat de eenden regelmatig onvoldoende verdoofd waren: zo kwamen eenden weer bij tijdens het doorsnijden van de halsslagaders. Een inspecteur merkte tevens op dat het aansnijden met een bot mes gebeurde. Ook gaat het ophangen van de eenden aan de poten regelmatig mis. Ze vallen van de slachtlijn of worden aan één poot opgehangen.
Het eendenslachthuis moet NU stilgelegd worden. – Robert Molenaar, Animal Rights
Laden en lossen
De inspecteurs merkten op dat dat het vaak niet goed gaat bij het laden en lossen van de eenden. Zo werd er driemaal overbelading van de kratten geconstateerd. Bij één lading werden er maar liefst 18 eenden per krat geteld. Ook tijdens warme zomerdagen zaten er teveel eenden in de kratten en was de ventilatie onvoldoende waardoor de dieren hittestress ervoeren. Tweemaal werden in de kadaverbakken van het slachthuis levende eenden aangetroffen.
Bekneld in een krat
Naast de inspecties bij het slachthuis controleerde de NVWA over dezelfde periode vijfmaal enkel het vervoer van de eenden. Tijdens zo’n inspectie werd er geconstateerd dat er een eend met zijn kop bekneld zat in de aanvoerkrat. Dit was volgens het NVWA te wijten aan vaak wisselend en onervaren personeel.
Forse uitbreiding
Ondanks de vele overtredingen wil Tomassen Duck-To de slachtcapaciteit verder opvoeren. Er is een vergunning aangevraagd voor ruimere werktijden en Tomassen Duck-To wil 40.000 eenden per week extra slachten. Molenaar: “Met deze uitbreiding komt het dierenwelzijn nog meer onder druk te staan. Eenden zijn slecht af in de handen van Tomassen Duck-To. We vinden dat de politiek nu moet optreden en het slachthuis moet stilleggen.”
De NVWA rapporteerde over de volgende 10 misstanden in de eendenslachterij:
Eenden worden onvoldoende verdoofd: zo komen eenden weer bij tijdens het doorsnijden van de halsslagader.
Het aansnijden van een eend gebeurt met een bot mes.
Eenden vallen van de slachtlijn of worden aan één poot opgehangen.
Inspecteurs zien overvolle kratten met eenden. In een krat worden maar liefst 18 eenden geteld.
Eenden hebben last van hittestress tijdens de warme dagen. Er is onvoldoende ventilatie aanwezig.
Levende eenden worden in de afvalbakken van het slachthuis gevonden.
Een inspecteur grijpt in wanneer hij ziet dat een eend met zijn kop bekneld zit in een krat.
Een aanhangwagen wordt schoongespoten terwijl er nog kratten met levende eenden opstaan.
Voor aanvang van de slacht wordt nog een levende eend gevonden in een krat van de dag ervoor.
Inspecteurs zien dat eenden heftig met hun nekken trekken na het aansnijden. Eenmaal in de bloedbak worden de eenden met de hand voor de tweede keer aangesneden.
Twee van de drie vangploegen die betrokken zijn bij ernstige dierenmishandeling van eenden zijn door brancheorganisatie AVINED gecertificeerd. Een van de certificatie-voorwaarden is dat de vangploegen een jaarlijkse cursus volgen om het welzijn van de dieren zoveel mogelijk te waarborgen. De advocaat van Animal Rights heeft AVINED de beelden en een handhavingsverzoek opgestuurd en eist uitsluiting van de betrokken vangploegen.
[Bekijk de tijdlijn](tijdlijn-red-de-eenden) van onze campagne.
Op de beelden is te zien dat aan deze voorwaarden niet wordt voldaan. Eenden worden geschopt, bij de nek gepakt, doodgetrapt en doodgeslagen. Er is geen toezicht waardoor er niet wordt ingegrepen wanneer een medewerker dierenwelzijnsregels overtreedt. Elk besef van op grond van de wet en de door AVINED gestelde normen ontbreekt bij de betrokken vangploegen.
Uit de door Animal Rights gemaakte beelden blijkt dat AVINED zelf ook amper controleert op de gestelde certificatie-voorwaarden. Met het handhavingsverzoek wil Animal Rights dat AVINED ingrijpt en de betrokken vangploegen uitsluit.
Animal Rights directeur Susan Hartland: “Het verliezen van het certificaat maakt het voor de betrokken vangploegen erg moeilijk om bij een groot aantal pluimveebedrijven aan de slag te gaan. Dat zij hun certificaat verliezen is een helder signaal dat dierenleed niet getolereerd wordt.”
De vangploegen die de eenden hardhandig in kratten smeten waren Koetsier Agriservice uit Elspeet , Van de Pol Pluimveeservice uit Putten en MB Agriservice uit Elspeet. Koetsier Agriservice en Van de Pol Pluimveeservice zijn gecertificeerde pluimveeservicebedrijven. In 2014 volgden medewerkers van Van de Pol Pluimveeservice al een dierenwelzijnscursus. MB Agriservice uit Elspeet is niet opgenomen in het IKB PSB register.
——————————————————————
——————————————————————–
AVINED is de overkoepelende organisatie en het overlegplatform voor de hele pluimveesector. AVINED houdt zich bezig met de monitoring, voedselveiligheid en volksgezondheid.
Ik stel vast dat u kussens en dekbedden gevuld met Nederlands eendendons in uw assortiment heeft. Onderzoek van Animal Rights wees uit dat dit eendendons afkomstig is van fokkerijen die het welzijn van de eenden helemaal niet respecteren. Omwille van ongeschikte huisvesting (geen toegang tot buitenlucht en zwemwater) hebben de dieren niet de kans om natuurlijke gedragingen te stellen. Zieke en gewonde dieren krijgen geen verzorging. Bovendien werden uiterst grove mishandelingen op beeld vastgelegd tijdens het vangen en laden van de dieren voor transport naar het slachthuis.
Diervriendelijk dons bestaat niet. Ik verzoek u om alle donsproducten te bannen uit uw winkels. Er bestaan meer dan voldoende kussens en dekbedden gevuld met synthetische of plantaardige materialen.
De toekomst is plantaardig. Ik hoop dat u de nodige stappen zult ondernemen om mee te bouwen aan deze toekomst, waarin uw bedrijf rendabel kan blijven en dierenleed voor dons enkel in een ver verleden zal bestaan. Ik hoop op een spoedige reactie,
Animal Rights en Bont voor Dieren stonden samen voor de rechter. Aanleiding was de weigering van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) om openbaarheid te geven van de aantallen nertsen die op fokkerijen gehouden worden. Door deze weigering is het onmogelijk om (illegale) uitbreidingen door nertsenfokkers aan te pakken.
De beide dierenrechtenorganisaties vinden dit onacceptabel. Vandaar dat ze dit al sinds 2016 juridisch aanvechten.
De NVWA leverde naar aanleiding van een wob-verzoek (web openbaarheid bestuur) wel gegevens aan, maar relevante informatie werd geanonimiseerd. Zo zijn alle bedrijfsnamen onzichtbaar gemaakt, waardoor het onmogelijk is te bepalen hoeveel nertsen per bedrijf gehouden worden. Het belangrijkste argument om geen gegevens aan te leveren is de mogelijke dreiging van sabotage, stelt de NVWA.
Bont voor Dieren directeur Nicole van Gemert: “De sector neemt een slachtofferrol aan om te voorkomen dat de waarheid – illegale uitbreidingen- boven tafel komt. Hopelijk deelt de rechter onze mening dat het belang van nertsenfokkers die zich aan de wet dienen te houden groter is dan de eindeloze vertragingstactieken om ons werk te hinderen. Het is namelijk niet de eerste keer dat we voor de rechter staan om duidelijkheid te krijgen”.
Het is onmogelijk om nertsenfokkers die in de fout gaan aan te pakken. Bedrijfsgegevens en inspectierapporten zijn niet openbaar. Aangiftes van Animal Rights en Bont voor Dieren leiden zelden tot boetes of andere sancties.
Animal Rights campagneleider Robert Molenaar: “Sinds het nertsenfokverbod van kracht is vechten we al om openbaarheid met betrekking tot de nertsen die jaarlijks in Nederland gedood worden. Het is onacceptabel dat een sector van 160 fokkerijen samen met de NVWA voor ons bepaalt wat we wel en niet mogen weten en daarbij alles uit de kast trekt om ons werk te hinderen. Onze juridische procedures kosten handenvol geld, maar dat is het waard om het leven van 6 miljoen nertsen per jaar een beetje beter te maken.”
De uitspraak volgt over zes weken. Zodra de aantallen nertsen per bedrijf bekend worden gaan Animal Rights en Bont voor Dieren aangifte doen van illegale uitbreidingen.
De sector neemt een slachtofferrol aan om te voorkomen dat de waarheid – illegale uitbreidingen- boven tafel komt.
Onze juridische procedures kosten handenvol geld, maar dat is het waard om het leven van 6 miljoen nertsen per jaar een beetje beter te maken.
Op 25 juni stuurde Minister Bruins van Medische Zorg en Sport en minister Schouten van LNV, de Tweede Kamer het rapport ‘Onderzoek fipronil in eieren’ van de commissie Sorgdrager. Het rapport is duidelijk over de verantwoordelijkheid voor de fipronil-crisis: alle betrokkenen hebben gefaald.
Toezichthouder NVWA werd al in November 2016 getipt over grootschalig gebruik van het giftige fipronil in (leg)kippenstallen ter bestrijding van bloedluis. Zij ontving nog twee berichten over het gebruik van dit verboden middel in november 2016 en januari 2017, maar er werd niets meegedaan. Alleen de Inlichtingen- en Opsporingsdienst (IOD) startte een traag onderzoek naar leverancier Chickfriend uit Barneveld, dat onderwijl rustig doorging met het ontluizen van kippenschuren met het illegale product. Het Belgische bedrijf Agro Remijsen leverde het middel aan Chickfriend/Chickclean.
Pas in juni 2017 schrikt de NVWA wakker als in België fipronil wordt ontdekt bij een pluimvee bedrijf door de Belgische voedselautoriteit FAVV; ook hier is Chickfriend de leverancier. Eind juli brengt de media uiteindelijk het verhaal naar buiten. De instinctieve reactie van de NVWA was ook hier om van een ‘incident’ te spreken in plaats van een ‘crisis’… tot de plaatsvervangend inspecteur-generaal van de NVWA in Nieuwsuur ineens zegt: “Als iemand zegt ik kan leven zonder een ei te eten tot zondag, zou ik het aanraden.” Het gevolg was onrust onder consumenten en paniek in de eiersector.
De ministeries van volksgezondheid – destijds geleid door Edith Schippers – en Landbouw – toen onder leiding van Martijn van Dam – hebben de ‘eiercrisis’ slecht afgehandeld, zegt de commissie. De Tweede Kamer werd begin augustus 2017 via twee brieven onvolledig geïnformeerd. Er werd een “vertekend beeld” geschetst en de affaire werd “onderschat”.
Het rapport zal echter hoogstwaarschijnlijk weinig tot geen politieke gevolgen hebben, daar de destijds eindverantwoordelijken alweer uit beeld zijn.
De huidige ministers schrijven aan de Tweede Kamer: “De fipronil-crisis heeft vorig jaar tot veel onrust in de samenleving geleid en heeft grote gevolgen gehad voor alle betrokken pluimveehouders en andere keten partijen. Het was voor alle betrokkenen een zeer aangrijpende en onzekere periode. Enerzijds was er verwarring over de veiligheid van eieren en anderzijds waren er ernstige gevolgen voor de pluimveehouders en de afzet van Nederlandse eieren. Wij voelen mee met en hebben begrip voor alle emoties die dit teweeg heeft gebracht.” [Geen woord over de belangen van de geruimde kippen](https://www.animalrights.nl/stop-de-slacht/eieren).
Volgens het rapport heeft de pluimvee sector zich naïef opgesteld toen er opeens een wondermiddel werd aangeboden om bloedluis in stallen te bestrijden. Men is “te goed van vertrouwen geweest,” zegt Sorgdrager. De commissie achterhaalde dat ongeveer 20% van de pluimveebedrijven illegaal fipronil heeft gebruikt.
“De vraag mag (en moet) gesteld worden of dit alleen gebeurde uit naïviteit of dat economische en financiële belangen voor de boeren zwaarder wogen dan voedselveiligheid en het risico voor de kippen,” zegt Susan Hartland, directeur van Animal Rights.
Als de NVWA eindelijk in actie komt worden ruim 200 bedrijven geblokkeerd en honderden miljoenen eieren vernietigd. De economische schade bedraagt zeker 70 miljoen euro. Sommige kippenboeren komen ook nu nog niet onder de maximum toegestane 0,005 milligram per kilo fipronil-waarde die supermarkten eisen voor aan hun geleverde eieren.
Winnie Sorgdrager zegt: “Er zijn geen mensen doodgegaan of ziek geworden.” Dat klopt en de 3,5 miljoen legkippen die werden afgemaakt – boetend voor de nalatigheid van alle betrokkenen – zijn slechts een voetnoot in het rapport.
Een jaar nadat de de fipronilcrisis in de media losbarstte zijn nog negen pluimveebedrijven volledig geblokkeerd en 79 gedeeltelijk. 362 pluimveebedrijven met 803 stallen kregen te maken met fipronil, waarvan er in augustus 2018, 274 weer zijn vrijgegeven. In juli waren nog 148 stallen van 87 bedrijven gedeeltelijk geblokkeerd en 265 bedrijven met in totaal 628 stallen weer volledig vrijgegeven. Tussen de volledig geblokkeerde bedrijven bevinden zich waarschijnlijk ook leegstaande bedrijven zonder kippen in de schuren, die niet meer of nog niet zijn opgestart. Gedeeltelijk geblokkeerde bedrijven leveren vaak wel eieren, maar de kippen zelf bevatten nog te veel fipronil, waardoor ze niet kunnen worden geslacht. Ook ligt er op gedeeltelijk geblokkeerde bedrijven nog een geschatte 10,000 ton met fipronil verontreinigde mest.
De huidige ministers wassen hun handen in onschuld, de NVWA belooft beterschap en de pluimveesector probeert via claims nog een slaatje uit de crisis te slaan. Dit biedt weinig hoop voor de toekomst en het is een kwestie van tijd tot de volgende crisis zich aandient, ongetwijfeld opnieuw met het massaal ‘ruimen’ van de dieren als oplossing.
Geef jij wel iets om de kippen en de volksgezondheid? Stap dan over op een [plantaardig dieet](https://www.animalrights.nl/plant-power)!
De twee hoofdverdachten in de zogeheten fipronil-affaire zijn maandag 12 april 2021 veroordeeld tot elk een jaar celstraf. De rechtbank in Zwolle acht bewezen dat de twee mannen, Martin van de B. uit Barneveld en de 28-jarige Mathijs IJ. uit Nederhemert, met hun bedrijven ChickClean en ChickFriend de volksgezondheid in gevaar hebben gebracht. De bedrijven ChickClean en ChickFriend moeten voorwaardelijke boetes betalen van elk € 25.000. De vorderingen van benadeelde pluimveehouders zijn vele malen hoger. Meer dan honderd pluimveehouders wisten eerder via de rechtbank in Arnhem de twee aansprakelijk te stellen. Over de hoogte van het bedrag dat ze de pluimveehouders moeten betalen, is overleg tussen de advocaten. Voor de 3,5 miljoen werkelijke slachtoffers zal er geen gerechtigheid komen.
De vraag mag (en moet) gesteld worden of dit alleen gebeurde uit naïviteit of dat economische en financiële belangen voor de boeren zwaarder wogen dan voedselveiligheid en het risico voor de kippen
