Straathof wil een nieuwe megastal bouwen in Erichem, op dezelfde locatie waar vorig jaar maar liefst 20.000 varkens in een stalbrand een verschrikkelijke dood stierven. Animal Rights en Burning Souls zijn faliekant tegen een nieuwe vleesfabriek van de beruchte varkensbaron. Wie is deze man?
Adriaan Straathof is eigenaar van zo’n 20 megastallen in Nederland, Hongarije en tot voor kort in Duitsland. Met 65.000 varkens, een productie van 2 miljoen biggen per jaar, zo’n 400 werknemers in dienst en een omzet van 48 miljoen euro in 2015, is hij één van de grootste varkensboeren in Europa.1
#Imperium
Adriaan Straathof groeide op in Vrouwenakker bij Schiphol. Op 16 jarige leeftijd stopte hij met school. Samen met zijn broer richtte hij in 1973 een varkensboerderij op met 150 zeugen. In 1996 nam hij een bestaand kippenbedrijf aan de Burensewal in Erichem over. Hij bouwde de stal om tot een varkensstal met twee verdiepingen: één voor de vleesvarkens en één voor de zeugen en biggen.
In 2003 nam Straathof zijn eerste Duitse stal in gebruik. Hij groeide hard door en in 2013 had hij 10 stallen in Duitsland, 5 in Nederland en een onbekend aantal stallen in Oost-Europa. Elke stal heeft zo’n 5000 zeugen die ieder 30 biggen per jaar werpen.2
Volgens de strategie van Straathof is er maar één toekomst en dat is groter en groter worden om de moordende concurrentie het hoofd te kunnen bieden. 3
#Geschiedenis van overtredingen, klachten en procedures
Overal waar Straathof komt ontstaan problemen. Buurtbewoners klagen over stank en overlast, maar Straathof doet wat hij wil. Hij lapt alle regels aan zijn laars en voert lange en dure juridische procedures.
In 1996 krijgt Straathof in Erichem een milieuvergunning om 14.000 varkens te mogen houden. Jarenlang juridisch gesteggel met de gemeente Buren volgt. Milieuwethouder Gerry van der Donk: “Je gaat van de ene juridische procedure naar de andere. Tegen al onze acties kwamen reacties.” De grootste problemen bij dit bedrijf zijn: een niet-vergunde brijvoerinstallatie en mestopslag en op een gegeven moment bijna zesduizend varkens te veel.
#Juridisch steekspel
Straathof overlegt niet, maar laat advocaten voor hem procederen. Een juridisch spel dat 15 jaar heeft geduurd en de gemeente Buren al meer dan een miljoen euro heeft gekost. Toch krijgt de gemeente bij de rechter keer op keer gelijk. Zo werden er meerdere malen varkens van zijn bedrijf gehaald. In 2001 werd Straathof zelfs op last van de burgermeester uit zijn bed gehaald en in de cel gegooid. 4
#Boetes
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit legde Straathof tussen 2012 en 2014 geldstraffen op met een totale waarde van 200.000 euro. Toenmalig staatssecretaris Sharon Dijksma noemde de mate van overtredingen zorgwekkend. Daarnaast vorderden Nederlandse autoriteiten een bedrag van 111.000 euro aan wederrechtelijk verkregen voordeel.
#Beroepsverbod Duitsland
Ook in Duitsland is Straathof berucht. De Duitse overheid constateerde bij 200 controles in 8 jaar tijd wel 185 vergrijpen. Dit zorgde voor een bedrag van 163.000 euro aan boetes. 5
In 2013 kwam Straathof negatief in het nieuws toen in een tv-programma van ADR te zien was hoe personeel niet-levensvatbare biggen afmaakte door ze tegen de muur te slaan. In 2014 maakten dierenactivisten in één van zijn Duitse stallen undercoverbeelden. Op deze beelden is te zien hoe een nog levende big in een ton boven op een stapel karkassen ligt. Naar aanleiding van deze beelden vielen in datzelfde jaar zestig politiemensen de megastal in Genthin binnen. Dit onderzoek vormde de basis voor een beroepsverbod dat in 2016 door het hoofdgerechtshof officieel bekrachtigd werd. Sindsdien mag Straathof in heel Duitsland geen dieren meer houden.
#Vuurdood voor varkens
In juli 2017 brandde De Knorhof in Erichem met meer dan 20.000 varkens tot de grond toe af. De brand ontstond in een stal achter het woonhuis. Volgens Jan van Amerongen, de hoofdofficier van dienst van de brandweer, kon de brand door niet geïmpregneerde isolatiepanelen zich razendsnel door alle stallen verspreiden: “Binnen een half uur was het vuur verspreid door het hele complex. Dat ging heel snel door de isolatiepanelen die heel makkelijk brandden. Tegenwoordig zijn die geïmpregneerd, maar deze nog niet.” 6
[vimeo:https://vimeo.com/159714310]
#Petitie en protest
De man die in Duitsland een beroepsverbod kreeg mag in Erichem, waar 20.000 varkens een verschrikkelijke dood stierven, zijn stal herbouwen. Dezelfde stal waar ook Animal Rights al eerder undercoverbeelden maakte. Ook hier werd een levend biggetje bij het afval aangetroffen. Slap en ondervoed lag ze op haar dode soortgenoten. Uiteindelijk blies ze haar laatste adem uit en stierf ze.
Directeur Robert Molenaar: “Eind januari wordt de toekomst van De Knorhof besproken. Wordt deze megastal herbouwd of stoppen we deze nieuwe vleesfabriek? De gemeente heeft een mogelijkheid, namelijk het wijzigen van het bestemmingsplan. Wij willen dat de gemeente nu eindelijk eens zegt: “Genoeg is genoeg.”
[Teken onze petitie](stop-de-nieuwe-megastal-van-straathof) tegen straathof en [kom naar de demonstratie op 30 januari](actie-stop-de-nieuwe-megastal-van-straathof)!
Volgens Straathof is er maar één toekomst, en dat is groter worden.
In 2001 werd Straathof zelfs op last van de burgermeester uit zijn bed gehaald en in de cel gegooid.
Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) [gebruiken honderden in het wild gevangen spreeuwen en kauwen voor dierproeven](honderden-wilde-vogels-gebruikt-voor-dierproeven). De wilde vogels ondergaan een zware hersenoperatie en worden ingezet in slaapdeprivatie-testen. De regionale en landelijke media namen het bericht van Animal Rights over wat zorgde voor veel ophef.
Kamervragen
Animal Rights directeur Robert Molenaar: “Er zijn inmiddels kamervragen gesteld over deze dierproeven. 1 In de commissie
onderwijs & onderzoek en vervolgens in de universiteitsraad van de RUG zal de kwestie besproken worden. Op deze wijze wordt er ook intern aan de bel getrokken.”
Centrale Commissie Dierproeven
De Rijksuniversiteit Groningen verdedigde op hun eigen website de controversiële dierproeven: “De Centrale Commissie Dierproeven (CCD) geeft, indien akkoord, een projectvergunning af aan de RUG. Dat is bij de proef met deze diersoorten waaraan Animal Rights refereert ook gebeurd. Deze is door de CCD beoordeeld en getoetst. De ethische afweging is hierbij een belangrijk aspect. De CCD heeft na zorgvuldige afweging van alle criteria een vergunning afgegeven.”2
Niet onafhankelijk
Saillant detail is dat één van de vijf leden van de Centrale Commissie Dierproeven de directeur van het proefdiercentrum van de RUG is.3 Molenaar: “In de praktijk worden dierproeven vrijwel altijd goedgekeurd. 4 Dat is niet vreemd want de commissies bestaan uit mensen die direct of indirect betrokken zijn bij dierproeven of de betreffende instantie. Dan kan ook nieuwsgierigheidsonderzoek op wilde vogels goedgekeurd worden.”
Wildvangst
Animal Rights vindt dat de RUG in overtreding is van artikel 10f van de Wet op de Dierproeven omdat het verboden is om dieren uit het wild te gebruiken voor dierproeven. De RUG heeft weliswaar een ontheffing gekregen, maar deze had nooit verstrekt mogen worden. 5
Dierproeven worden vrijwel altijd goedgekeurd. Dat komt door de samenstelling van de commissies.
Straathof wil een nieuwe megastal bouwen op dezelfde locatie waar vorig jaar maar liefst 20.000 varkens een verschrikkelijke dood stierven. Animal Rights en Burning Souls zijn faliekant tegen een nieuwe vleesfabriek van de beruchte varkensbaron. De dierenorganisaties organiseren dinsdagavond 30 januari een actie voorafgaand aan de raadsvergadering in Maurik: tijdens de raadsvergadering zal nieuwbouw van de megastal besproken worden.
Petra Spoor en Hetty van Wijk, oprichters van Burning Souls: “Vorig jaar zomer brandde de megastal tot de grond toe af. Deze zat tjokvol varkens die omkwamen in het vuur. Een afschuwelijke dood die voorkomen had kunnen worden. Een nieuwe megastal is onacceptabel.”
“Een nieuwe megastal is onacceptabel.”
Burning Souls
Ooggetuige
Uit de beelden die Animal Rights in 2016 in Erichem heeft gemaakt blijkt dat de megastal slecht onderhouden werd. Een zeug stond in een straal van water vanwege een kapotte waterleiding. Omdat zij opgesloten zat tussen stangen kon ze letterlijk geen kant op. De andere zeugen hadden hierdoor geen water tot hun beschikking.
Robert Molenaar, directeur van Animal Rights: “De afgebrande megastal was een doolhof van gangen. Achter elke deur bevond zich een ruimte met vleesvarkens, zwangere zeugen of biggen. De vele duizenden dieren, de vieze muren, de enorme stank, het lekkende dak en de geluiden van draaiende machines maakte het tot een akelige plek. Nieuwbouw is voor ons geen optie.”
De uitgebrande megastal van Straathof in Erichem. Foto: Ed Heesbeen
Actie
Kom naar de actie op dinsdagavond 30 januari om 18:30 aan De Wetering 1 in Maurik. Animal Rights en Burning Souls zorgen voor spandoeken en kaarsjes. We roepen alle deelnemers op om een dierenrechtenshirt aan te trekken. Al 100 mensen hebben aangegeven mee te doen.
Programma
Actie met kaarsjes voor de ingang van het gemeentehuis in Maurik;
Toespraken van Animal Rights, Burning Souls en de Partij voor de Dieren;
Bijwonen van de raadsvergadering.
Let op:
Gebruik je verstand, je vertegenwoordigt de dieren, Animal Rights en Burning Souls;
We hebben speciale spandoeken gedrukt voor de actie. Eigen spandoeken zijn niet toegestaan. Luister naar de aanwijzingen van de organisatie en politiediensten;
We hebben Animal Rights t-shirts en jasjes te koop voor de actie;
Kun je niet op tijd komen? Geen probleem, de raadsvergadering begint om 20:00 uur;
**Volgens het Koninklijk besluit van 15 mei 2003 betreffende de bescherming van varkens in varkenshouderijen is het verboden om varkensstaarten routinematig te couperen als preventiemaatregel tegen staartbijten.**
“Couperen mag slechts toegepast worden wanneer bepaalde kwetsuren van spenen bij zeugen of van oren en staarten bij andere varkens zijn geconstateerd. Voordat tot deze ingrepen wordt besloten, moeten maatregelen worden getroffen om staartbijten en andere gedragsstoornissen te voorkomen, de omgeving en de varkensdichtheid in aanmerking genomen. Hiertoe moeten ontoereikende omgevingsfactoren of beheerssystemen worden aangepast”.1
Deze voorschriften gelden niet alleen in België, maar in alle Europese lidstaten. De wet wordt echter in verscheidene lidstaten niet nageleefd.
Ook de Vlaamse varkenshouders beroepen zich op de uitzonderingsclausules om op grote schaal door te gaan met het couperen van staarten, dit in samenwerking met hun veeartsen die hen van ‘uitzonderings’- attesten voorzien. Er wordt vanuit de overheid niet gecontroleerd of er daadwerkelijk sprake is van aanwezigheid van bijtkwetsuren bij de varkens. Noch wordt de varkenshouder op enige manier verplicht om alle alternatieve maatregelen ter voorkoming van staartbijten te proberen vooraleer over te gaan tot het couperen van staarten.
Vanuit de varkenssector zelf wordt als excuus aangevoerd dat routinematig couperen noodzakelijk is omdat er onvoldoende alternatieve oplossingen beschikbaar zouden zijn ter preventie van staartbijten.
Nochtans zijn er effectieve maatregelen gekend om staartbijten te voorkomen, zoals: de varkens meer ruimte geven door de bezettingsgraden in de stallen te verlagen, stro en geschikt afleidingsmateriaal voorzien, kortom de levensomstandigheden van de dieren ietwat draaglijker maken. In Zweden, Zwitserland, Finland en Noorwegen is bewezen dat bovengenoemde maatregelen doeltreffend zijn, zodat het couperen van staarten overbodig is.2
In Vlaanderen worden deze gekende maatregelen niet in de praktijk toegepast. In de Vlaamse stallen zijn een relatief weinig stimulerende omgeving, geen of weinig strogebruik, en andere risicofactoren voor staartbijten nog steeds de norm. De varkenshouders laten na om de alternatieve oplossingen die in Zweden, Finland, Zwitserland en Noorwegen tot positieve resultaten geleid hebben toe te passen, louter omwille van het financiële kostenplaatje.
Dit is in strijd met de dierenwelzijnswetgeving, die stelt dat de alternatieven moeten worden uitgeprobeerd alvorens mag overgegaan worden tot het couperen van staarten. Geldbelangen mogen geen reden zijn om de wetgeving niet na te leven.
Animal Rights is er niet op uit om ‘de boeren kapot te maken’, zoals ons via de media ten laste gelegd werd door de heer Vergote. Wel trekken wij aan de alarmbel omdat de wereld zich in een constante staat van crisis bevindt door de zware druk van vleesproductie op klimaat, leefmilieu, volksgezondheid en dierenwelzijn. Daarom is een transitie naar plantaardig gebaseerde voedselproductie noodzakelijk en hoogdringend. We zijn 100% voor boeren die groenten en fruit produceren.
Zolang er nog dieren gefokt worden voor de productie van vlees verwacht Animal Rights wel dat de wetgeving gerespecteerd wordt. De Vlaamse overheid en veehouders zeggen herhaaldelijk dat zij dierenwelzijn hoog in het vaandel dragen. Wij willen dit graag in de praktijk zien. We vragen dat ook in Vlaanderen, naar voorbeeld van Zweden, Zwitserland, Finland en Noorwegen, gestopt wordt met het routinematig couperen van varkensstaartjes, en dat in plaats daarvan de gekende maatregelen toegepast worden zonder verdere uitvluchten.
We verwijzen hierbij ook naar het voorbeeld van Denemarken waar de minister van Landbouw besloten heeft het routinematig couperen van varkensstaarten aan banden te leggen.3
Couperen mag slechts toegepast worden wanneer bepaalde kwetsuren zijn geconstateerd.
In Vlaanderen worden deze gekende maatregelen niet in de praktijk toegepast.
Een transitie naar een plantaardig gebaseerde voedselproductie is noodzakelijk en hoogdringend
Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) gebruiken honderden in het wild gevangen spreeuwen en kauwen voor dierproeven.1 De wilde vogels ondergaan een zware hersenoperatie en worden ingezet in slaapdeprivatie-testen. Animal Rights directeur Robert Molenaar: “Dit is een klassiek voorbeeld van een onethische dierproef waarbij nut en noodzaak onvoldoende bewezen is. We roepen de RUG op om de dierproeven direct te staken en om de vogels te rehabiliteren en vrij te laten.”
#Wildvangst
Volgens artikel 10f van de Wet op de Dierproeven mogen enkel proefdieren gebruikt worden die hiervoor zijn gefokt. Afwijkingen zoals het gebruik van wilde dieren voor dierproeven zijn slechts toegestaan wanneer het doel niet op een andere manier kan worden bereikt. 2
Molenaar: “De onderzoekers zijn in overtreding omdat het volstrekte willekeur is om voor deze dierproeven wilde dieren te gebruiken. We zien überhaupt niet in waarom proefdieren moeten lijden voor nieuwsgierigheidsonderzoek naar slaapgebrek.”
#Dodelijke experimenten
In de aanvraag van de dierproef staat dat onderzoekers van de RUG nestkasten hebben uitgezet om jonge vogels te vangen. Eenmaal gevangen worden de vogels geïsoleerd gehuisvest. De dieren ondergaan een zware hersenoperatie waarbij meetapparatuur aan het kopje wordt vastgemaakt. Vervolgens worden de vogels gedwongen om heen en weer in de kooi te vliegen voor voedsel. Op deze wijze worden de dieren uit hun slaap gehouden. Na het verzamelen van de data worden alle dieren gedood. 3
Het gaat in de proefopzet om maximaal 250 wilde spreeuwen, 50 wilde kauwen en 150 tupaia’s, een eekhoornachtig diertje uit Azië.
#Dierproefvrij onderzoek
Animal Rights is teleurgesteld in het feit dat er jaarlijks nog 1 miljoen proefdieren in Nederland worden gedood. Om hier verandering in te brengen heeft de dierenrechtenorganisatie [al bijna 100.000 handtekeningen ](https://www.animalrights.nl/vervang-dierproeven-petitie)opgehaald met als doel om de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Carola Schouten, aan te sporen meer geld te investeren in dierproefvrij onderzoek.
Molenaar: “Het vervangen van dierproeven is een gezamenlijke verantwoordelijkheid en een morele verplichting naar de dieren toe.”
—————————-
Tupaia’s zijn eekhoornachtige diertjes die oorspronkelijk afkomstig zijn uit Azië. De Groningse hoofdonderzoeker importeerde de Tupaia’s uit het Duitse primatencentrum DPZ in Göttingen. Hij voerde eerder in samenwerking met Duitse onderzoekers slaapdeprivatie-testen uit op marmosetapen in het DPZ. 4
We roepen de RUG op om de dierproeven direct te staken en om de vogels te rehabiliteren en vrij te laten.
