Hartverscheurende undercoverbeelden uit bontfokkerijen in verschillende Europese landen getuigen van de ellendige levensomstandigheden waarin vossen gehouden worden voor de productie van bont. Het leven van deze dieren wordt gekenmerkt door ernstig fysiek en mentaal leed. Aan het eind van deze lijdensweg wacht hen een gruwelijke dood.
Vossen in de bontindustrie
Voor de productie van bont worden vossen gefokt in grote fokkerijen bestaande uit lange rijen schuren met draadgazen kooien. De vloeroppervlakte van een kooi bedraagt gemiddeld 0,6 tot 1,2 vierkante meter, de hoogte van de kooien is gemiddeld 60 à 75 cm. Volwassen fokdieren worden individueel in een kooi gehouden, opgroeiende jongen zitten samen in kooien. 1
In de paartijd (tussen februari en april, afhankelijk van de vossensoort) worden mannetjes en vrouwtjes kortstondig bij elkaar gezet, of vrouwtjes kunnen ook kunstmatig bevrucht worden. De zwangerschap duurt 52 tot 54 dagen. Het aantal jongen varieert naargelang het soort vos. Zilvervossen werpen 3 tot 6 jongen, blauwe vossen hebben grotere nestjes, van 6 tot 8 jongen. 2
Vele jongen worden doodgeboren of sterven binnen de eerste levensweken, nog voor ze gescheiden zijn van de moeder. In studies,uitgevoerd in verschillende landen, werden uitvalpercentages gerapporteerd tussen 10 en 20%. In een studie rond de oorzaken van uitval werden als redenen genoemd: problemen bij de bevalling, aangeboren nierproblemen, ondervoeding, verwondingen zoals gebroken ribben of gescheurde lever, infecties. De uitval onder opgroeiende jongen (na scheiding van de moeder) en volwassen dieren wordt geraamd op 5%. 3
Als de jongen tussen zes en acht weken oud zijn worden ze gescheiden van hun moeders. Het moederdier wordt naar een aparte kooi overgeplaatst, de jongen blijven in groepjes van 3 tot 6 samen zitten. Naarmate de jongen groeien, worden de groepjes verder verdeeld over meerdere kooien, zodat er 2 tot 3 jongen per kooi zitten tegen de tijd van het ‘pelzen’. Om vossen over te plaatsen naar andere kooien maken de fokkerijarbeiders gebruik van nek-tangen. Ee nek-tang heeft een lange steel met aan het uiteinde een grijper die rond de nek van een vos kan geklemd worden. Met de ene hand hanteert de arbeider de nek-tang, met de andere hand grijpt hij de vos bij de staart vast.
Op de leeftijd van zes à zeven maanden worden de vossen gedood door elektrocutie. Elektroden worden aangebracht in mond- en aarsopening om stroom door het lichaam te jagen, wat na een drietal seconden resulteert in een hartstilstand. 4
Bron: Oikeutta Eläimille
Geen duidelijke cijfers
Hoeveel vossen er precies gebruikt worden in de bontindustrie is onbekend. De enige beschikbare cijfers over bontproductie zijn afkomstig van de sector zelf. De bontsector publiceert cijfers over het aantal gefokte dieren waarvan de pelzen verhandeld werden. Niet over de honderdduizenden moederdieren die de jongen hebben gebaard, noch over de vele jongen die gestorven zijn op de fokkerijen voordat ze ‘oud’ genoeg waren om een bruikbare pels op te leveren.
De cijfers over de pelzenproductie, gepubliceerd door verschillende belangengroepen uit de sector, blijken bovendien niet overeen te stemmen. De EFBA, de Europese belangengroep van de bontindustrie, geeft aan dat er in 2015 ‘wereldwijd bijna 9 miljoen vossenpelzen’ geproduceerd werden. 5 De Chinese bontsector geeft aan dat in China in 2015 maar liefst 14,5 miljoen vossenpelzen werden geproduceerd. 6
Volgens de EFBA werden in Europa in 2015 ongeveer 2 miljoen vossenpelzen geproduceerd, waarvan 1.740.000 in Finland. Finland is hiermee de tweede grootse producent van vossenbont ter wereld. Andere Europese landen waar vossen gefokt worden voor de bontindustrie zijn Polen, Noorwegen, Estland, Letland, Tsjechië, Denemarken en Roemenië. 7
Bron: Oikeutta Eläimille
Horrorbeelden uit Europese fokkerijen
In Polen filmden dierenactivisten zieke en gewonde vossen in vieze draadgazen kooien. De dieren beschikken niet over schoon drinkwater. Ze vertonen ernstige mentale stoornissen ten gevolge van de miserabele en onnatuurlijke levensomstandigheden. Op andere Poolse beelden is te zien hoe vossen geëlektrocuteerd worden in het zicht van nog levende soortgenoten die hetzelfde lot staat te wachten.
Beelden uit Tsjechië tonen soortgelijke misstanden. Vossen leven op draadgazen bodems die pijnlijke verwondingen veroorzaken aan de poten. De kooien bieden geen bescherming tegen barre weersomstandigheden. Gestreste dieren ondernemen wanhopige pogingen om te ontsnappen uit de kooien, wat nog meer verwondingen veroorzaakt. Verzorging krijgen ze niet. In de smerige kooien kunnen de verwondingen al snel ernstig infecteren.
Video: Beelden uit Tsjechië
In Noorwegen werden eveneens ernstig gewonde vossen op film vastgelegd. Sommige dieren zijn zwaar verminkt aan poten, staart of bek. Andere dieren hebben ernstig infecterende huidwonden. In de kooien liggen dode vossen in staat van ontbinding.
Ook in Finland, Europese leider in de vossenindustrie, werden gruwelijke misstanden gefilmd door activisten. We krijgen vossen te zien met infecterende wonden en verminkingen. De dieren worden gek van stress en frustratie in de smerige krappe kooien. Alle gefilmde fokkerijen werken onder de vlag van ‘Saga Furs’, het officiële veilinghuis dat de Europese pelzenhandel beheerst. 8
Video: Beelden uit Finland
Wetenschappelijke rapporten
Reeds in 2009 werd in een rapport van de Europese Commissie aangetoond dat het fokken van vossen en andere pelsdieren in gevangenschap onvermijdelijk gepaard gaat met dierenleed.9 Een recenter wetenschappelijk rapport van ‘Respect for Animals’ uit 2015 10 toont opnieuw aan dat de bontindustrie er nooit in zal slagen om het welzijn van de dieren in haar fokkerijen te garanderen. Het gaat immers om wilde dieren die zich onmogelijk kunnen aanpassen aan een leven in een kooi.
De rapporten wijzen op ernstige welzijnsproblemen met vossen in de bontindustrie, waaronder:
stress ten gevolge van de grote vrees die vossen voelen tegenover mensen (in dit geval het fokkerijpersoneel).
zwakke beenderen van de ledematen ten gevolge van het gebrek aan beweging in de krappe kooien
gedragsstoornissen zoals extreme angstreacties, pelsbijten, staartbijten, zelfverminking
stereotiep gedrag ten gevolge van frustratie en verveling (dit gedrag uit zich in repetitieve bewegingen, zoals voortdurend op en neer of heen en weer springen in de kooi).
hoog niveau van reproductieproblemen bij de moederdieren en hoge uitvalcijfers bij de jonggeboren pups
gedragsgestoorde moederdieren die uit frustratie hun eigen jongen verwonden en doodbijten
Bron: Oikeutta Eläimille
Nog meer horrorbeelden uit China
China is de onbetwiste wereldleider wat betreft de productie van vossenbont. De meest recente statistieken (2015) geven een jaarproductie van 14,5 miljoen vossenpelzen aan. Op de Chinese fokkerijen worden dezelfde ‘welzijnsnormen’ gehanteerd als in Europa. 11
Undercover-onderzoek van Animal Equality toont gruwelijke misstanden aan in de Chinese bontindustrie. Vossen worden er net als in Europa gefokt in kleine draadgazen kooien op megafokkerijen. De dieren lijden ernstig onder het leven in gevangenschap. Bekijk beelden en lees meer over de Chinese bontindustrie.
Weg met bont!
Er is ontegenzeglijk aangetoond dat vossen en andere pelsdieren zeer ernstig lijden in de bontindustrie, zowel in Europa als in China of in andere delen van de wereld. Onder druk van de publieke opinie besloten verschillende Europese landen reeds tot een verbod op de bontfokkerij. In het Verenigd Koninkrijk is er een verbod sinds 2003, in Oostenrijk sinds 2005 en in Wallonië, het zuidelijke landsgedeelte van België, sinds 2015.
Andere landen werken met een uitfaseringsbeleid. In Kroatië en Bosnië heeft de overheid bepaald dat alle bontfokkerijen moeten sluiten tegen respectievelijk 2017 en 2018. In Nederland is het fokken van vossen, nertsen en chinchilla’s reeds volledig verboden, en tegen 2023 moeten ook alle Belgische nertsenfokkerijen definitief sluiten. In Zwitserland zijn geen bontfokkerijen omdat de overheid de voorwaarden om pelsdieren te fokken zodanig streng heeft gemaakt, dat het niet meer rendabel is.
Ook jij kan er toe bijdragen om de bontindustrie zo snel mogelijk een halt toe te roepen. Koop en draag geen bont. Steun anti-bontcampagnes en neem deel aan protestacties.
Het is alweer een maand geleden: de dag dat we de beelden van het ‘horrorslachthuis’ -zoals het in de media genoemd werd- uitbrachten. De beelden kennen we allemaal. Of we hebben er tenminste over gehoord, want ik hoor van heel wat mensen die ik spreek dat ze ‘het niet konden aanzien’. Ze keken weg of hebben de televisie uitgezet. Begrijpelijk, want wat je ziet op de beelden, dat is met geen woorden te beschrijven.
Inlevingsvermogen
Wat voelen die dieren? Dat kan je je haast niet inbeelden. Zij begrijpen immers niet wat er gebeurt, enkel hun zintuigen vertellen hun vreselijke dingen: de geur van bloed, oorverdovend gekrijs, en overal om je heen zenuwachtige varkensogen die bang rond zich heen kijken. Je ziet mannen rondlopen die je opjagen en slaan met een stok.
Een tijd later hang je ondersteboven terwijl met bloed besmeurde mannen met messen in de hand op je afkomen. Er heerst verwarring in jou, want je weet niet wat ze van je willen. Maar de geur van bloed doet het ergste vermoeden: ze willen jouw vlees. Paniek.
Gelukkig hebben ook heel wat mensen wél de beelden gezien, wekenlang verschenen er immers nieuwsberichten op tv en de beelden kwamen op heel wat krantenwebsites terecht. Velen onder hen vertelden ons dat ze gestopt waren met vlees eten, na het zien van ‘onze beelden’. We feliciteerden hen en vertelden over Plant Power, waarmee we met passie plantaardige voeding promoten.
Hoopvol
Het wekenlange maatschappelijke debat, het plotselinge verbod op onverdoofd slachten, de aankondiging van een doorlichting van alle slachthuizen, de vele maatregelen die beloofd worden, het zijn allemaal positieve gevolgen van ons onderzoek in Tielt.
Waar we echt blij van worden, is dat mensen geen vlees meer eten. Hier en daar pikken we signalen op dat de vleesconsumptie, zeker wat betreft varkensvlees, gedaald is. Dat staat voor echte verandering!
In Wallonië keurde men onlangs een voorontwerp van een decreet goed dat dieren ‘wezens met gevoelens’ maakt. Dankzij zo’n juridisch statuut zal het gerecht strengere straffen kunnen opleggen voor dierenmishandeling. Dit is waar Animal Rights voor ijvert: het fundamenteel toekennen van rechten aan levende wezens die kunnen lijden. Deze erkenning in de grondwet is wat we willen, ook in Vlaanderen. Dieren als onze gelijken, niet als onze ondergeschikten. Er is nog een lange weg af te leggen, maar we zijn hoopvol.
Eet geen vlees
Met dergelijke wetgeving zullen we een einde moeten maken aan het slachten van dieren: dat kan niet zonder leed en pijn verlopen. De beelden van Tielt hebben dat bewezen. Het dierenleed zit diep en structureel verankerd in de vleesproductie. Het wordt tijd dat onze maatschappij geweldloosheid omarmt tegenover dieren. In een persbericht van het slachthuis staat de volgende maatregel te lezen: “De directie maakt van Dierenwelzijn een vast agendapunt op de wekelijkse managementmeetings.”
Het is duidelijk dat Dierenwelzijn dus nooit een agendapunt geweest is voor de directie van Debra Group in Tielt. Het enige wat telt is winstbejag. Het dierenleed is een ongewenst neveneffect, dat nu eenmaal bij massaproductie hoort. Alleen zal een slachthuis of de overheid dat nooit toegeven.
Ik denk, in alle bescheidenheid, dat we met ons undercover-onderzoek de ‘landbouwdieren’ op de agenda gezet hebben: bij de overheid en bij de bevolking. De impact is enorm. We zullen onze agenda verder blijven pushen net zolang tot we hebben bereikt wat we willen: geen dierenleed meer. Ondertussen blijft de klok tikken, want met elke seconde worden levens verwoest. We hebben geen tijd te verliezen. Ik hoop dat je de toekomst ook hoopvol tegemoet ziet, en alvast meegaat met de trend: eet geen vlees!
Nertsenfokkerij Rios Mink in Rosmalen is in hoger beroep gegaan bij de Raad van State tegen de [uitspraak van de Rechtbank ](nertsenfokker-met-de-billen-bloot)Oost-Brabant over openbaarmaking van een boeterapport. Dit rapport werd opgesteld naar aanleiding van de undercoverbeelden die stichting Animal Rights in december 2015 bij de fokker heeft gemaakt.
Hierop is te zien hoe op brute wijze nertsen in de gaskist worden gesmeten. Bont voor Dieren en Animal Rights zijn verbijsterd dat Rios Mink sinds januari 2016 een juridische strijd voert tegen het openbaar maken van de waarheid over wat zich nu werkelijk afspeelt op het bedrijf.
#Openbaar
Animal Rights en Bont voor Dieren vroegen begin 2016 de stukken op via de Wet Openbaarheid Bestuur bij de De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Hiermee begon het juridisch getouwtrek tussen de nertsenfokkers en het ministerie, waarbij Animal Rights en Bont voor Dieren gebruik maakten van hun recht om te pleiten voor openbaarheid.
De advocaat van de nertsenfokkers stelde eind vorig jaar in de rechtbank er alles aan te doen om openbaarmaking te voorkomen. Zijn pleidooi was dat er niets aan de hand was bij Rios Mink. Beide organisaties begrijpen niet waarom de inspectie van de dierenarts bij Rios Mink niet openbaar mag worden gemaakt als er niets aan de hand is.
#Misstanden
Campagnecoördinator Paulien Edixhoven van Animal Rights vindt dat de zaak nu lang genoeg geduurd heeft:
“Ondanks het feit dat we keer op keer gelijk krijgen en het boeterapport openbaar moet worden gemaakt vecht Rios Mink door. Daaruit kan ik geen andere conclusie trekken dan dat het rapport aantoont dat er wel degelijk sprake is van misstanden bij deze bontfokker. Waarom anders een procedure van anderhalf jaar voeren?”
#Schimmigheid
Bont voor Dieren directeur Nicole van Gemert wil dat er een definitief einde komt aan de schimmigheid van de sector:
“We zijn met verschillende nertsenfokkerijen en met het Ministerie in gevecht over vele verzoeken tot openbaarheid van gegevens. Ik vind het te zot voor woorden dat de Nederlandse burger niet mag weten hoeveel nertsen we in Nederland hebben en hoe ze behandeld worden. Maar wat Rios Mink kan kunnen wij ook: we vechten door tot de onderste steen boven is.”
De zaak bij de Raad van Staten dient binnenkort.
Rapport toont aan dat er wel degelijk sprake is van misstanden bij Rios Mink.
Wat Rios Mink kan kunnen wij ook: we vechten door tot de onderste steen boven is.
Dit opiniestuk verscheen maandag 24 april in Het Parool.
Op dit moment zitten 16 apen in het proefdiercentrum van het Nederlands Herseninstituut in Amsterdam. Zij worden bewust dorstig gehouden. Wanneer ze een taak goed uitvoeren krijgen ze als beloning een druppel water of sap. Voordat de apen voor experimenten kunnen worden ingezet ondergaan ze één of meerdere hersenoperaties. Via boorgaten in de schedel worden elektroden aangebracht om hersenactiviteit te meten. Met cement wordt daarna een ‘stammetje’ aan de schedel vastgemaakt waarmee de kop van het dier kan worden gefixeerd tijdens een proef.
Wereldproefdierendag
Op jaarbasis worden ruim een miljoen proefdieren in Nederland gebruikt. Het zijn niet alleen apen, maar ook andere dieren als honden, konijnen en muizen. En iedereen wil ervan af. 24 april is het Wereldproefdierendag. Een dag die sinds 1979 jaarlijks wordt gehouden als protest tegen het gebruik van proefdieren.
Ambitie
De ambitie van het kabinet is om in 2025 wereldwijd koploper dierproefvrije innovatie te zijn. Heel de wereld kan dan van Nederland leren hoe onderzoek is te doen met vernieuwde wetenschap: niet met het achterhaalde en beperkte diermodel, maar met innovatieve onderzoeksmethoden die het menselijk lichaam kunnen nabootsen.
Zo kunnen bijvoorbeeld met gekweekte menselijke cellen steeds beter betrouwbare uitspraken worden gedaan, waar eerder proefdieren nodig waren. Bijvoorbeeld of een stof kankerverwekkend is of bijwerkingen op het hart kan veroorzaken. Dit levert ook nog eens betere resultaten op dan dierproeven, omdat een konijn of cavia immers geen mens is.
#Ethiek
Een andere ontwikkeling is de wens van de Tweede Kamer om vanuit ethische overwegingen zo snel mogelijk te stoppen met experimenten op apen. Volgens het onafhankelijke Rathenau Instituut dat hier onderzoek naar gedaan heeft kunnen we met een andere, bredere manier van onderzoek dierproeven drastisch verminderen.
Niet het zoeken naar alternatieven voor dierproeven moet centraal staan, maar de wetenschappelijke vraag en hoe hier antwoord op te krijgen. Er zijn inmiddels zoveel technologische innovaties dat het vaak niet meer nodig is om te experimenteren op dieren.
Maar, ambitie en wensen uitspreken is één. Ernaar handelen is twee. Want de transitie naar dierproefvrij onderzoek gaat veel en veel te traag. De overheid stelde in verschillende rapporten dat het mogelijk is om dierproeven te vervangen door alternatieve testmethoden. Nu willen we dat deze woorden omgezet worden in daden.
Investeer
Vervang dierproeven zo snel mogelijk door alternatieven. Dit kan door een jaarlijkse investering van 37 miljoen euro. Hiermee kan bijna de helft van alle dierproeven vervangen zijn vanaf 2025. Ga ómdenken: stel de wetenschappelijke vraag centraal. Verbeter de internationale samenwerking van bedrijven, overheid en belangenorganisaties, en deel en verspreid kennis.
Regel dat alternatieven voor dierproeven sneller worden geaccepteerd binnen de wetgeving, zodat dierproeven sneller kunnen worden vervangen.
We kunnen nu Nederland op de kaart zetten als koploper van dierproefvrije technieken. Daar heeft iedereen profijt van. Om niet te vergeten, de dieren, die nu in stilte lijden in de laboratoria.
Paulien Edixhoven
Campagnecoördinator ‘Vervang dierproeven’ bij Animal Rights
Op jaarbasis worden ruim een miljoen proefdieren in Nederland gebruikt.
De transitie naar dierproefvrij onderzoek gaat veel en veel te traag.
Ruim driehonderd mensen hebben deelgenomen aan de stille mars tegen dierproeven in Leuven. De mars werd door Animal Rights georganiseerd ter gelegenheid van Wereldproefdierendag. Bite Back, Be Vegan, Animaux en Péril en S.E.A. ondersteunden de actie.
Ziek gemaakt, vergiftigd, verminkt.
Ondanks de beloften van de dierproefsector om minder dieren te gebruiken in experimenten, blijven de statistieken over proefdiergebruik schokkend hoog. Meer dan een miljoen dieren zijn jaarlijks de dupe van wetenschappelijk onderzoek in Belgische en Nederlandse laboratoria. Zij worden ziek gemaakt, vergiftigd of verminkt op alle denkbare en ondenkbare manieren.
Het kan anders!
Met de mars tegen dierproeven gaven 300 mensen een krachtig signaal naar de dierproefsector en de overheid. Dierproeven worden niet langer getolereerd in onze samenleving. Het is de hoogste tijd dat er meer geld geïnvesteerd wordt in de ontwikkeling van alternatieven.
Laat ook jouw stem horen
Kon je er niet bij zijn in Leuven, dan kan je nog altijd [onze petitie](/vervang-dierproeven-petitie) tekenen. Zo zet ook jij onze eis kracht bij om dierproeven te vervangen. Samen staan we sterk om voorgoed een einde te maken aan het gruwelijke leed van dieren in laboratoria.
De meerderheid van de mensen wil een einde aan het leed van proefdieren.
