Op 20 mei 2026 oordeelde de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State dat Flevoland de vergunningen van de Straathof varkensflat aan het Zuidermeerpad in Creil, Noordoostpolder terecht heeft ingetrokken. 1Animal Rights was samen met Mobilisation derde belanghebbende in deze zaak. Veel van wat tijdens de zittingen te berde werd gebracht was afkomstig uit langdurig Animal Rights onderzoek.
Tijdlijn
Op 8 oktober 2020 diende Creil Exploitatie B.V., onderdeel van het Straathof varkensimperium, een aanvraag in voor een omgevingsvergunning voor het bouwen bij en veranderen van de varkensfabriek aan het Zuidermeerpad 4 in Creil.
In een besluit van 8 maart 2023 heeft het college van Gedeputeerde Staten van Flevoland de gevraagde revisievergunning geweigerd en de in 2006 voor de varkenshouderij verleende omgevingsvergunningen milieu en de daarop gevolgde gewijzigde vergunningen ingetrokken, omdat volgens het college sprake is van een integriteitsrisico, zoals bedoeld in de Wet bibob.
Animal Rights steunde dit besluit via een zienswijze.
Creil Exploitatie ging in beroep en de zitting vond plaats op 9 november 2023 waaraan Animal Rights als derde belanghebbende deelnam. De rechtbank oordeelde op 1 februari 2024 dat de juiste procedure is gevolgd, dat er een duidelijke band is tussen Straathof, Creil Exploitatie B.V. en bestuurder Maarten Verdoorn, dat Creil Exploitatie in relatie staat tot strafbare feiten op andere locaties, deze samenhangen met de activiteiten waarvoor de vergunning is aangevraagd en reeds vergunningen zijn verleend en het college deze strafbare feiten bij de beoordeling van het gevaar mocht betrekken, dat het college daarin terecht een ernstig gevaar zag voor nieuwe strafbare feiten, en dat het college in beginsel bevoegd is om de vergunningen te weigeren en in te trekken.
De zaak strandde op de evenredigheid van het genomen besluit:
“De rechtbank oordeelt dat het bestreden besluit de evenredigheidstoets niet kan doorstaan, omdat de gevolgen van de permanente intrekking voor eisers zeer zwaar zijn. Er staan grote (eigendomsrechtelijke) belangen op het spel en die worden door de maatregelen op ernstige wijze aangetast. De rechtbank acht niet ondenkbaar dat het permanent intrekken van de vergunningen voor Creil Exploitatie een faillissement kan betekenen.”
Op 13 maart 2024 volgde een pro forma hoger beroep van het college van Gedeputeerde Staten van Flevoland en op 17 april werden de gronden aangevuld. Op 30 mei gaf Animal Rights haar ondersteunende reactie. Op 26 maart 2026 vond de zitting plaats.
Uitspraak
De uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State volgde uiteindelijk pas op 20 mei 2026, maar was het wachten wat Animal Rights betreft waard.
De Afdeling bevestigt opnieuw dat het varkensbedrijf in relatie staat tot de strafbare feiten die Straathof (vermoedelijk) heeft gepleegd. Dat Straathof geen zeggenschap en invloed meer zou hebben, omdat hij niet meer op de werkvloer komt, is, wat daar ook van zij, voor de beoordeling of sprake is van vermogensverschaffing geen relevant element. Ook de strafbare feiten gepleegd onder het bewind van bestuurder Verdoorn kunnen het bedrijf aangerekend worden.
Het Bibob advies weegt zwaar:
“De Afdeling is van oordeel dat het college het standpunt mocht innemen dat een ernstig gevaar bestaat dat de vergunningen mede gebruikt zullen worden om strafbare feiten te plegen. De Afdeling komt tot dat oordeel op basis van de ernst van de strafbare feiten en overtredingen en de veelheid daarvan.”
Deze strafbare feiten en overtredingen laten een patroon van het handelen van Straathof zien. “Dit zijn bovendien ernstige strafbare feiten, omdat deze verband houden met het welzijn van dieren.” Dat volgens Creil Exploitatie geen strafbare feiten meer zouden zijn gepleegd nadat de bedrijfsstructuur in augustus 2020 is gewijzigd, is bovendien onjuist. “Zoals het college heeft beschreven in het besluit van 8 maart 2023, hebben zich sinds augustus 2020 verschillende overtredingen voorgedaan, die in ieder geval tot en met 2022 hebben voortgeduurd. Het tijdsverloop tussen de laatste overtreding en het besluit van 8 maart 2023 is te kort om te kunnen stellen dat, in tegenstelling tot wat het bedrijf betoogt, het gevaar is afgenomen.” Dat bij Creil Exploitatie geen overtredingen hebben plaatsgevonden is, wat daar ook van zij, geen aspect dat van belang is bij de beoordeling of sprake is van een ernstig gevaar. “Uit artikel 3 van de Wet Bibob volgt immers niet dat de overtredingen of strafbare feiten op de locatie zelf moeten zijn begaan, maar is van belang of die samenhangen met de activiteiten waarvoor de vergunning is aangevraagd. De rechtbank is terecht tot dezelfde conclusie gekomen.”
Het belangrijkste is vervolgens het oordeel van de Afdeling over de evenredigheid van het intrekken van de bestaande vergunningen:
“De Afdeling is van oordeel dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat het besluit van 8 maart 2023 niet evenwichtig is.” De Afdeling volgt daarbij het college dat uitgebreid heeft gemotiveerd waarom de weigering en intrekking van de vergunningen evenwichtig is, mede vanwege de betrokkenheid van Straathof. Vast staat dat de financiële gevolgen voor Creil Exploitatie groot zijn. “Zij moet immers naar alle waarschijnlijkheid stoppen met de huidige manier van exploiteren van het bedrijf. Deze gevolgen zijn naar het oordeel van de Afdeling echter niet zo groot dat deze niet in verhouding staan tot de met het besluit te dienen doelen. De strafbare feiten en overtredingen die het college heeft betrokken zijn, zoals hiervoor besproken, zeer ernstig. De feiten zijn daarnaast over een zeer lange periode gepleegd.” Dat het besluit mogelijk tot het faillissement van het varkensbedrijf leidt, is gelet op de ernst van de strafbare feiten, veelal in het kader van het dierenwelzijn, en het structurele karakter daarvan evenredig.
Conclusie
De conclusie van de Afdeling is dan ook dat Flevoland op juiste gronden de aangevraagde revisievergunning heeft geweigerd en de al verleende omgevingsvergunningen heeft ingetrokken.
Flevoland had het bedrijf vorig jaar juli een tijdelijke vergunning van een jaar gegeven. Creil Exploitatie heeft dus nog ruim een maand de tijd om het bedrijf ‘leeg te draaien’. Animal Rights gaat er vanuit dat Flevoland daarna streng zal handhaven zodat het bedrijf alle veehouderij activiteiten staakt.
Straathof imperium
Onmiddellijk nadat het Duitse beroepsverbod van Adriaan Straathof in 2016 definitief was geworden, had dat verbod, naar mening van Animal Rights, ook naar Nederland vertaald moeten worden. Echter, opeenvolgende bewindslieden als Sharon Dijksma, Martijn van Dam en Carola Schouten lieten dat na, met nog jarenlang dierenleed en milieuschade tot gevolg.
Dankzij uitgebreid onderzoek en lange juridische procedures van Animal rights en provincies als Flevoland (Creil) en Gelderland (Kapel-Avezaath) en gemeenten als Buren (Kapel-Avezaath) en Halderberge (Hoeven) die wel hun verantwoordelijkheid nemen, wordt het Straathof imperium nu langzaam alsnog ten grave gedragen.
Animal Rights heeft nog intrekkingsverzoeken lopen voor de vergunningen van Straathof locaties in het Limburgse Koningsbosch en Brabantse Lierop en is derde belanghebbende in de zaak waar de gemeente Halderberge een nieuwe vergunning weigerde voor de Straathof varkensfabriek in Hoeven, Noord-Brabant. Deze uitspraak zal in al deze zaken van pas komen.
