De provincie Limburg heeft besloten dat naast kauwen, ook kraaien in de hele provincie gevangen mogen worden met vangkooien, waarna ze worden doodgeschoten. Ook midden in het broedseizoen. Er zijn twee besluiten genomen die gelden tot en met 2026. De besluiten zijn genomen om weide- en akkervogels te beschermen tegen predatie en om gewassen te beschermen tegen schade. De dierenbelangenorganisaties Fauna4Life en Animal Rights reageren: “Provinciebesturen in Nederland nemen te pas en te onpas besluiten met dodelijke gevolgen. Er worden jaarlijks in Limburg al duizenden kraaien doodgeschoten. Wij vragen de provincie haar besluiten in te trekken.”
De zwarte kraai is een landelijk vrijgestelde soort. Dieren die op de landelijke vrijstellingslijst staan mogen het hele jaar worden doodgeschoten om schade aan landbouwgewassen te voorkomen. In Limburg zijn er in drie jaar maar liefst 26.186 kraaien gedood.1 Een vangkooi is een verboden middel. Voor het gebruik hiervan is een ontheffing van de provincie nodig. Deze kan alleen worden verleend als er sprake is van belangrijke schade én als er geen alternatieve maatregelen mogelijk zijn.
Kraaien worden veelal gezien als een pestsoort en het is algemeen aanvaard kraaiachtigen in grote aantallen te doden. “Het zijn bijzonder sociale en intelligente vogels. Een veelgehoorde opmerking is dat er steeds meer kraaien zijn, maar dat is niet zo. De aantallen nemen landelijk juist af”, zegt Jessica Smit van Animal Rights. Volgens Sovon Vogelonderzoek was de afgelopen 12 jaar sprake van een significante afname.2 Er zijn nu ongeveer evenveel kraaien als in 1990.
Een lokkraai in een trechterval in België.
Vogels vliegen van boven naar binnen, maar kunnen er daarna niet meer uit.
EEN VRIJBRIEF VOOR KOOIEN EN AFSCHOT
Over de afgelopen jaren is amper schade bekend. Toch mogen vangkooien gebruikt worden tot maximaal 100 meter van schadegevoelige percelen in de hele provincie Limburg. “Wat er verstaan wordt onder schadegevoelige percelen mag Joost weten. Dat wordt namelijk net als bij het besluit over de kauwen niet gedefinieerd. Dit heeft veel weg van een vrijbrief voor kooien en afschot voor elke grondgebruiker in Limburg”, zegt Pauline de Jong van Fauna4Life.
De kooien mogen ook geplaatst worden op en rondom percelen waar akker- en weidevogels leven. Maar er zijn geen gegevens omtrent predatie bekend. De organisaties: “Provincies moeten ontheffingen tot afschot veel kritischer gaan beoordelen. Het is onbegonnen werk om alle provinciebesturen te blijven wijzen op de gebreken in hun besluiten. Dieren zijn nu voor hun bescherming nu afhankelijk van particuliere organisaties die naar de rechter blijven stappen, want anders krijgen ze de kogel. Dat kan natuurlijk niet.”
Met Wereldproefdierendag in aantocht roept Animal Rights in een brandbrief de minister op om het fokken en doden van overtollige proefdieren aan te pakken. Ondanks meerdere aangenomen moties daalt het aantal proefdieren dat gedood wordt zonder te zijn gebruikt al jaren niet. Het gaat gemiddeld om 440.000 overtollige proefdieren per jaar.
Animal Rights oprichter Robert Molenaar: “De minister heeft het aanpakken van het fokoverschot bij de dierproevensector neergelegd maar zelfregulatie faalt hopeloos. De minister moet maatregelen opleggen om dit onacceptabele dierenleed aan te pakken.”
Het terugdringen van het overschot aan proefdieren is een sterke wens vanuit de Tweede Kamer; zowel in 2013 als in 2018 werden moties aangenomen om hier beleid op te maken. 123 Toch werden in 2019 maar liefst 442.767 overbodige proefdieren gedood. Dat is een stijging van 5.261 dieren t.o.v. 2018. Het gaat om gewone, wilde of genetisch gemanipuleerde proefdieren en met name muizen, ratten en vissen.
Molenaar: “Het is te gek voor woorden dat er twee keer zoveel dieren worden gedood als dat er in proeven worden gebruikt. Pak het fokoverschot aan want deze vrijblijvendheid heeft veel te lang geduurd.”
Animal Rights is een actie gestart: met 10.000 handtekeningen stappen we naar de Tweede Kamer in Den Haag om de (https://www.animalrights.nl/oproep-aan-minister-pak-fokoverschot-proefdieren-aan) te overhandigen. We kunnen dan direct de Kamerleden informeren over het dierenleed.
Vorig jaar gaf de provincie Utrecht toestemming om [het hele jaar door in de nachtelijke uren met kunstlicht, lokmiddelen, honden en geluiddempers op vossen te schieten](https://www.animalrights.nl/utrecht-gaat-s-nachts-vossen-afschieten). De dierenbelangenorganisaties Animal Rights en Fauna4Life tekenden bezwaar aan. Volgens het oordeel van een interne adviescommissie is de relatie tussen de vossen en mogelijke schade aan flora en fauna en bedrijven met vrije uitloopkippen niet duidelijk genoeg. De organisaties: “De commissie heeft in ons voordeel geoordeeld, maar de provincie blijft grotendeels bij haar besluit. Vossen worden vogelvrij verklaard. Dit kan niet.”
De organisaties komen ook op voor de bescherming van [knobbelzwanen](https://www.animalrights.nl/utrechtse-zwanen-voorlopig-veilig), [spreeuwen](https://www.animalrights.nl/utrecht-doodt-duizenden-spreeuwen), [reeën](https://www.animalrights.nl/ook-utrechtse-ree%C3%ABn-worden-afgeschoten), [kraaien en kauwen](https://www.animalrights.nl/vangkooien-voor-kraaien-en-kauwen-utrecht) in Utrecht.
De afgelopen jaren is er in Utrecht zowel ’s nachts als overdag op vossen gejaagd. In totaal zijn er in drie jaar tijd maar liefst 3.000 vossen gedood.1 In de plannen van de provincie valt desalniettemin te lezen dat de populatie vossen al 15 jaar min of meer stabiel is. Ook toen de vos nog vrij bejaagbaar was en er jaarlijks landelijk 10.000 tot 15.000 dieren geschoten werden, had dit geen invloed op de vossenstand.2
Sterke bejaging zorgt er meestal voor dat er meer jongen worden geboren. Zo blijkt uit onderzoek uit Limburg dat meer dan driekwart van de geschoten vossen nog geen jaar oud was.3 “Het afschieten van zoveel vossen, zowel overdag als ’s nachts, komt neer op een vorm van zinloos geweld. Het zorgt voor veel dierenleed. Waarom staan we dit nog toe?”, vraagt Jessica Smit van Animal Rights zich af.
De ontheffing in Utrecht is verleend om schade aan fauna te beperken. Daarmee wordt gedoeld op de weidevogels die in de provincie leven. Vossen [kunnen weidevogels en hun kuikens en eieren opeten](https://www.animalrights.nl/weidevogels-en-predatie). De provincie laat in haar besluit ook weten dat het percentage uitgekomen eieren in de provincie hoog en constant is en jaarlijks minimaal 70% bedraagt. Dit zou ruim voldoende moeten zijn voor een stabiele weidevogelpopulatie, maar toch gaat het niet goed met de weidevogels in Utrecht. “Ondanks de complexiteit is er grote overeenstemming over de hoofdoorzaak van de achteruitgang van boerenlandvogels, namelijk de intensivering van de landbouw.4 Zo is het voor kuikens bijvoorbeeld steeds moeilijker om voedsel te vinden”, zegt Pauline de Jong van Fauna4Life.
Daarnaast geeft de provincie toe dat door een gebrek aan data niet kan worden vastgesteld in welke gebieden vossen voor schade zorgen. Maar toch wordt de vos [veroordeeld tot de kogel](https://www.animalrights.nl/vossen-0). De tweede reden waarom de provincie Utrecht deze toestemming heeft verleend is schade die vossen kunnen veroorzaken bij pluimveehouders met vrije uitloopkippen. Vervolgens wordt aangegeven dat er in de afgelopen jaren geen schade is gemeld. De organisaties stappen vol vertrouwen naar de rechter.
Op 12 september 2017 publiceert Animal Rights gruwelijke beelden gemaakt op 17, 20, 24 en 31 juli 2017 in het slachthuis van Izegem. Diezelfde dag legt Animal Rights een klacht neer bij de Vlaamse inspectie Dierenwelzijn.
[Zie hier de tijdlijn van deze zaak](https://www.animalrights.be/campagne-slachthuis-izegem-de-tijdlijn)
Die morgen voert de inspectie Dierenwelzijn een controle uit in het slachthuis en doet de volgende vaststellingen:
– Aan de fixatiebox is een scherpe rand aanwezig ter hoogte van de openingswand waaraan dieren zich kunnen kwetsen.
– Wanneer dieren in de fixatiebox staan, kunnen zij andere opgetakelde runderen ter hoogte van de uitbloedingslijn zien hangen.
– De standaardwerkwijzen zijn onvolledig.
– De monitoringsprocedure op de bedwelming is onvolledig.
– De controle op de bedwelming wordt niet uitgevoerd op een representatieve steekproef van de dieren.
De videobeelden worden door de inspecteurs van Dierenwelzijn geanalyseerd en de vaststellingen ter zake opgenomen in een proces verbaal (pv). Er worden diverse inbreuken vastgesteld:
– De dieren worden herhaaldelijk hard geslagen met een stok op de flank, de achterhand en/of de kop.
– De dieren worden herhaaldelijk met een stok in de anusstreek gepord waardoor ze vermijdbaar pijn en lijden berokkend worden.
– Herhaaldelijk en kort na elkaar wordt een elektrische prikkelaar gebruikt waarbij soms gedurende meerdere seconden elektrische schokken worden toegebracht en schokken op verschillende lichaamsdelen worden toegebracht waaronder de rug en romp.
– De dieren achter het dier dat zich in de fixatiebox bevindt, worden niet tegengehouden en de schuif aan de achterzijde van de fixatiebox bevat geen beveiligingssysteem waardoor dieren bij het neerlaten van de schuif soms klem komen te zitten.
– De toestand van bewusteloosheid en gevoelloosheid wordt niet aangehouden tot bij het dier de dood is ingetreden doordat ze niet steeds correct bedwelmd worden.
– Er worden onvoldoende controles uitgevoerd om te garanderen dat de dieren geen tekenen van bewustzijn of gevoeligheid vertonen in de periode tussen het einde van het bedwelmingsproces en hun dood. Daardoor worden dieren losgelaten uit de fixatiebox, opgetakeld en gekeeld zonder dat zij volledig buiten bewustzijn zijn.
– Er worden dieren geslacht zonder voorafgaande bedwelming zonder dat het gaat om slachtingen voorgeschreven door de ritus van een eredienst.
– De fixatiebox fixeert de dieren onvoldoende waardoor zij te veel bewegingsruimte hebben en de kop 180° achterom kunnen draaien. Hierdoor kunnen ze zich kwetsen. De tijd tussen fixatie en bedwelming wordt onnodig verlengd, het risico op een verkeerde plaatsing van het bedwelmingspistool neemt sterk toe.
– Runderen kunnen met de poten door de opening van de zijwand glijden, daardoor kan de fixatiebox geopend worden en kunnen zij zich verwonden.
– Dieren zien andere dieren opgetakeld worden wat vermijdbare angst veroorzaakt.
– Dieren vertonen tekenen van vermijdbare pijn, angst of abnormaal gedrag en vertonen nog tekenen van bewustzijn op het moment van loslaten uit de fixatiebox.
– Dieren worden niet steeds correct bedwelmd. Zij moeten dan een tweede keer bedwelmd worden en/of worden zonder volledig bewustzijnsverlies getakeld en/of gekeeld.
– De standaardwerkwijzen zijn niet of onvoldoende gedetailleerd voor de verschillende stappen in het proces van bij aankomst van de dieren in het slachthuis tot aan hun dood. Er kan dus niet gegarandeerd worden dat het doden van dieren en daarmee verband houdend activiteiten plaatsvonden overeenkomstig de reglementaire bepalingen.
– Het personeel is onvoldoende bekwaam.
– Hetzelfde personeelslid moet de dieren in de fixatiebox drijven en bedwelmen waardoor de tijd tussen de fixatie en de bedwelming verlengd wordt.
– De monitoringsprocedures voor het controleren op bewustzijnsverlies zijn ontoereikend aangezien niet alle dieren buiten bewustzijn zijn op het moment van keling.
De klacht van Animal Rights wordt samen met twee pv’s overgemaakt aan het parket op 11 oktober 2017.
Er vinden openbare rechtszittingen plaats op 24 september 2019, 23 maart 2020, 28 september 2020 en 25 januari 2021. Op die laatste datum worden de debatten gesloten, de zaak in beraad genomen en voor uitspraak gesteld op de openbare rechtszitting van 22 februari 2021. Dat wordt uiteindelijk doorgeschoven naar 22 maart 2021.
De twee beklaagden zijn: NV E.E.G. Slachthuis Verbist Izegem en “gedelegeerd bestuurder” Lodewijk Verbist.
De tenlasteleggingen worden onderverdeeld in letters van het alfabet. A t/m D vertegenwoordigen inbreuken op de Europese Verordening (EG) nr. 1099/2009 van de Raad van 24 september 2009 inzake de bescherming van dieren bij het doden. 1 A en B gaan over de algemene voorschriften voor het doden van dieren en daarmee verband houdende activiteiten, zoals vooral vastgelegd in Artikel 3.1: “Bij het doden van dieren en daarmee verband houdende activiteiten wordt ervoor gezorgd dat de dieren elke vermijdbare vorm van pijn, spanning of lijden wordt bespaard.”
Tenlastelegging C gaat over inbreuken op Artikel 6 waarin staat dat bedrijfsexploitanten standaardwerkwijzen op moeten stellen en uitvoeren om te waarborgen dat het doden van dieren en de daarmee verband houdende activiteiten overeenkomstig Artikel 3, lid 1, plaatsvinden.
Tenlastelegging D gaat over inbreuken op Artikel 16 waarin staat dat bedrijfsexploitanten in slachthuizen passende monitoringsprocedures invoeren en toepassen
A tot en met D komen direct voort uit de beelden van Animal Rights, uit de analyse van die beelden door de inspecteurs van Dierenwelzijn en de inspectie van het slachthuis dat volgde op de openbaring van de beelden.
Tenlastelegging E gaat over inbreuken op Artikel 17 en 18 van de dierengezondheidswet: runderen te hebben verplaatst of verhandeld, zonder dat deze runderen vergezeld waren van hun paspoort, namelijk door het vervoer van runderen zonder (correct) paspoort.
Tenlasteleggingen F, G en H gaan over “hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong” 2, “levensmiddelenhygiëne” 3 en “gezondheidsvoorschriften inzake niet voor menselijke consumptie bestemde dierlijke bijproducten en afgeleide producten” 4.
Eén beeld zegt meer dan duizend woorden – dat is ook het geval bij muizen die voor dierproeven zijn geïmplanteerd met een zogenaamde ruggenhuidkamer. Deze zware experimenten worden gefinancierd door ‘goede doelen’ zoals Kom op tegen Kanker en Stichting tegen Kanker. Jen Hochmuth van Animal Rights uit zware kritiek uit op de experimenten: “Deze vreselijke foltermethoden zijn ethisch inacceptabel. In tijden waarin het mogelijk is menselijke bloedvaten op een chip te kweken, is het onbegrijpelijk dat dergelijke experimenten nog steeds worden toegestaan en zelfs door ‘goede doelen’ worden gefinancierd.”
Onderzoekers van de VUB, de KU Leuven, UZ Brussel, het Leids Universitair Medisch Centrum en de Universiteit van Montpellier hebben eerst kankercellen in de achterpoten van gezonde proefmuizen ingespoten.1 De kankergevoelige muizen worden besteld bij beruchte proefdierfokkers van [Charles River](https://www.animalrights.nl/het-proefdieren-imperium-van-charles-river). Recent heeft [Animal Rights nog bezwaar ingediend tegen de geplande uitbreiding van Charles River](https://www.animalrights.nl/975-bezwaarschriften-afgewezen-tegen-uitbreiding-proefdiercentrum-charles-river).
Nadien worden de muizen uitgerust met een zogenaamde ruggenhuidkamer: twee metalen frames waartussen de rughuid van de muis extreem strak wordt opgespannen en als een sandwich op zijn plaats wordt geklemd. Nadien wordt een gat gesneden in een kant van de opgerekte huid. In het midden van de metalen frames bevindt zich een doorzichtig kijkvenster waardoor de bloedvaten door de radicaal uitgerekte huid kunnen worden geobserveerd. De muizen moesten 10 dagen leven met het enorme metalen frame op hun rug. Op het einde van de rit werden alle dieren afgemaakt.
Ruggenhuidkamers worden sinds ongeveer 1943 bij dierproeven gebruikt om veranderingen in de vorming van bloedvaten (vascularisatie) gedurende dagen of weken bij het levende dier te observeren.2 Zij worden gebruikt bij knaagdieren, vooral muizen maar ook ratten en hamsters.3 Na de chirurgische bevestiging van de kamer treedt er bij de proefdieren een verhoogde bloedophoping in het gebied op en krijgen de dieren vaak last van infecties, oedeem of stoornissen van de bloedsomloop.
De constructie weegt een tiende van het normale gewicht van een muis. Ter vergelijking: een mens van 70 kg zou wekenlang een metalen frame van ongeveer 7-9 kg op zijn rug moeten dragen. Dierproefnemers beschouwen de rughuidkamer als een ideaal ‘model’ voor de mens. Tegelijkertijd bekken zij echter dat bekend is dat de huid van muizen sterk verschilt van de menselijke huid.
Het doel van deze verschrikkelijke dierproeven was om een nieuwe fluorescente en radioactieve stof te testen die gebruikt kan worden voor een precieze en gevoelige beeldgeleide chirurgie. “Dergelijke dierproeven zijn niet alleen uiterst wreed en zinloos maar ook volkomen overbodig omdat er al lang moderne mogelijkheden zijn om menselijke bloedvaten op een chip te kweken”, zegt Jen Hochmuth.
‘Organ-on-a-chip’ is een nieuwe technologie waarbij kleine stukjes orgaan worden gekweekt vanuit stamcellen op een kunststof plaatje. Een dergelijk stukje bloedvat, hart of zenuw biedt veel nieuwe mogelijkheden voor onderzoek, bijvoorbeeld naar dementie. Zo hebben onderzoekers aan de Universiteit Leiden van patiëntenmateriaal stukjes bloedvat gekweekt, waarin ze kunnen zien wat er precies misgaat bij dementie.4
[Animal Free Science](https://animalfreescience.org/) is het nieuwste project van Animal Rights. Hiermee willen we inspelen op dierproefvrije innovatie en de maatschappij, politici en wetenschappers sensibiliseren. Met deze positieve campagne willen we verandering stimuleren in België en Europa.
Deze horrorpraktijken werden onder andere gefinancierd door Kom op tegen Kanker en Stichting tegen Kanker. De VUB heeft hiervoor 250.000 euro geïncasseerd.5 De Stichting tegen kanker is een nationale vereniging, waar Kom op tegen kanker (vroeger nog vzw Vlaamse liga tegen kanker) zich richt op Vlaanderen. Maar het gaat om verschillende organisaties. De Stichting tegen kanker investeert veel geld in dierproeven, onder meer ook in de projecten waarbij menselijke tumoren opgekweekt worden in proefmuizen.
Behalve subsidies voor het uitvoeren van experimenten, stelt de Stichting tegen kanker ook fondsen ter beschikking voor de uitrusting van onderzoekslaboratoria. Zo kreeg de KU Leuven 1.2 miljoen euro subsidie voor een “superscanner” voor proefdieren. Met deze superscanner kunnen de onderzoekers de tumoren zien groeien in het lichaam van de proefmuizen.6
Animal Rights publiceert een [rode lijst van Nederlandse en Belgische gezondheidsfondsen](https://www.animalrights.be/geef-niet-aan-dierproeven) die onderzoeksprojecten financieren waarbij gebruik gemaakt wordt van proefdieren. De dierenrechtenorganisatie heeft deurstickers met de tekst ‘ik geef niet aan dierproeven’ en een deurhanger uitgebracht die je kunt [bestellen in de webshop](https://www.animalrightsshop.be/).
We geven met de lijst en de deurstickers supporters een handvat om een bewuste keuze te maken. We willen dat de gezondheidsfondsen dit signaal oppakken en niet langer onderzoek financieren waarvoor proefdieren hoeven te lijden.
Animal Rights is blij met de gezondheidsdoelen zoals de Brandwondenstichting en het Nationaal MS Fonds die kiezen voor dierproefvrij onderzoek. [Bekijk de groene lijst hier](https://www.animalrights.be/geef-niet-aan-dierproeven).
Deze experimenten hebben dieren verschrikkelijk laten lijden en hadden nooit mogen worden uitgevoerd. Het is volstrekt onethisch om dieren als gereedschap te behandelen.
Een mens is geen muis van 70 kg. Bijgevolg is het nut voor de mens meer dan twijfelachtig en zijn deze verwerpelijke testen wetenschappelijk nutteloos.
Dergelijke dierproeven zijn niet alleen uiterst wreed en zinloos maar ook volkomen overbodig omdat er al lang moderne mogelijkheden zijn om menselijke bloedvaten op een chip te kweken.
