SHOCKING: FLEMISH GOVERNMENT WASTES MILLIONS OF TAXPAYERS’ MONEY ON THE KU LEUVEN TO KILL MONKEYS

The Flemish government has allocated no less than 1,828,610 euros, in 2019 alone, to the KU Leuven to finance brain experiments on monkeys. Animal Rights is raising the alarm and is calling on the government to end subsidies for animal testing and to invest public funds for research into alternatives. Animal Rights launches a new [petition to save the KU Leuven monkeys](https://www.animalrights.be/save-ku-leuven-monkeys) and organises a [silent protest on 1 October to end all monkey testing at the KU Leuven](https://www.facebook.com/events/2772027856412861/).

In Flanders, Minister Weyts allocated a one-off sum of 350,000 euros in 2017 for the research into alternatives.1 At the same time, the Flemish government allocates millions of euros annually for the funding of animal testing. Research by Animal Rights shows that in 2019 alone, animal experimenters from the KU Leuven received a 1,828,610 million euro subsidy from the government via the FWO (Research Foundation – Flanders) to carry out experiments on 12 rhesus monkeys.23 In addition, several other long-term monkey experiments, most of which are subsidised by the government, will continue unhindered at the KU Leuven.4 At the end of the journey, almost all the experimental animals will be killed.

In an opinion poll on animal experiments, a large majority of Belgians state that experiments on monkeys (79%), as well as on all other animals (64%), should be banned.10 Toxicologist and campaign coordinator Jen Hochmuth reacts outraged: “Our tax money is being wasted on cruel animal experiments that the majority of the population wants to see banned. Animal Rights has previously uncovered that one million euros was approved via FWO in 2017 for controversial monkey experiments at KU Leuven. “Through government bodies like the FWO, Flemish universities are given full freedom to decide for themselves on which research projects public budgets are spent on”, says Hochmuth.

10: IPSOS: Survey of the knowledge and attitude of Belgians towards experiments on monkeys.

1: Article in The Standard: Weyts seeks alternatives to animal testing.

2: FWO grants for senior research projects 2019

3: FWO allocations of credit to navors 2019

4: Approved animal testing propsals on monkeys at the KU Leuven

The brain experiments cause the monkeys a lot of suffering. In order to be able to measure their brain activity, all test monkeys are made ‘ready for use’. Electrodes are implanted into the brain via boreholes in their skulls. Cement is used to attach a fixation rod or ‘hat’ to the skull. This rod serves to fix the head of the monkeys during later brain measurements. The animals have to go through heavy training programmes for months and are put on strict water diets to force them to cooperate with the researchers.In the meantime, KU Leuven has been conducting gruesome experiments on monkeys that cause a great deal of suffering for more than 30 years. Previous media attention, revealing that the KU Leuven was conducting cocaine experiments, sparked a storm of international protest.

Information from the Flemish government shows that 3 new animal testing projects on rhesus monkeys have been started in 2020 at the KU Leuven.5 Over the next 4 years, no less than 12 rhesus monkeys will undergo major brain operations in which electrodes are implanted in their brains and are withheld water to force them to cooperate with the experimenters.

At KU Leuven animal experimenters claim that “it is not ethically justifiable to plant electrodes in normal human subjects. In monkeys, that is justifiable”. 6 This shows that animal experimenters have double standards. If you ask the experimenter why they use animals it is because they are like us, but if you ask why we are allowed to test on animals, the researcher says because they are not like us” (quote from Charles R. Magel).

5: NTS Vlaanderen 2018

6: Canvas program ‘Animals as instruments’

According to the experimenters at the KU Leuven, experiments on monkeys are justified because they provide us with new insights into human brain functioning. In this way, the KU Leuven aims to develop effective medicines or treatments for humans. In these experiments, monkeys are used as a model for facial recognition in humans but it is scientifically proven that rhesus monkeys are not a suitable model of human individual facial recognition. 6

According to Hochmuth, these experiments are not only morally unacceptable but also completely useless from a scientific point of view: ‘These animal experiments are not legally required for the development of new medicines. They are useless and cruel experiments that only serve to satisfy the curiosity of scientists lacking compassion’, she emphasises.

According to Animal Rights, this is also a violation of the European directive on the protection of animals used for scientific purposes.7 Article 12 prescribes that animal testing may only be considered if an alternative to animal testing is not available. Scientists have already carried out numerous measurements on humans, which, unlike experimental animals, can give their consent. 8

6: Scientific publication: What can we learn about human individual face recognition from experimental studies in monkeys?

7:Directive 2010/63/EU on the protection of animals used for scientific purposes

8: Face-selective neurons in the vicinity of the human fusiform face area

Animal Rights demands the release of all the test monkeys locked up in the laboratory animal centre of the KU Leuven. More than forty monkeys are currently confined in the KU Leuven laboratory animal centre. The animals are (re)used at KU Leuven for an average of 7 to 10 years. Some monkeys undergo several brain surgeries during this long period to replace loose or damaged implants or rods. These animals deserve a dignified pension in a specialised shelter.

Animal Rights demands an end to government support for all monkey testing at the KU Leuven. “The brain experiments on monkeys are not a necessary evil but plain evil,” says Hochmuth.

[Sign the petition: Save KU Leuven monkeys!](https://www.animalrights.be/save-ku-leuven-monkeys)

English translation of the Dutch petition
TEKEN NU DE PETITE = SIGN THE PETITION NOW
Voornaam = First name
Achternaam = Last name
Geboortedatum = Date of birth
E-mailadres = Email address
Woonplaats = Place of residence
Land (‘Nederland’, ‘België’, of ‘Andere’) = Country (‘The Netherlands’, ‘Belgium’, or ‘Other’)
Telefoonnummer = Telephone number
Ja, ik ontvang graag de digitale nieuwsbrief = Yes, I would like to receive the digital newsletter (in Dutch ONLY)
We gaan vertrouwelijk met jow gegevens om (verplicht aan te vinken). = We will keep your details confidential (mandatory tick).
Teken de petitie (hierop klikken) = Sign the petition (click on it)

Animal Rights is fundamentally opposed to all animal testing. If we do not want to use humans as objects of experimentation without their consent, then this applies universally to all living beings. Every animal is an individual with a right to life and welfare, regardless of usefulness or necessity to humans.

On Thursday 1 October, Animal Rights, together with Bite Back, will organise a [silent and peaceful protest](https://www.facebook.com/events/2772027856412861) at the entrance to the rectorate of KU Leuven.

We would like to draw attention to the more than 40 monkeys currently sitting in the laboratory animal centre of KU Leuven.

Animal Rights therefore demands that the government stop funding all monkey experiments. We demand that research budgets be invested in the development of alternative methods worthy of a civilised society.

Our taxpayers’ money is being wasted on cruel animal experiments that the majority of the population wants to see banned.

At KU Leuven animal experimenters claim that “it is not ethically justifiable to plant electrodes in normal human subjects. In monkeys, that is justifiable”.

These animal experiments are not legally required for the development of new medicines. They are useless and cruel experiments that only serve to satisfy the curiosity of scientists lacking compassion.

The brain experiments on monkeys are not a necessary evil but plain evil!

CRUCIAAL MOMENT VOOR DE PATRIJS!

Volgende week woensdag buigt de commissie leefmilieu en natuur zich over [het wetsvoorstel van Groen-politica Mieke Schauvliege om de patrijs van de lijst van jachtwild te halen](http://docs.vlaamsparlement.be/pfile?id=1534607).

Rowena Vanroy, Animal Rights: “Dit is een cruciaal moment voor de patrijzen! Volgende week woensdag kan voor tienduizenden dieren het verschil betekenen tussen leven en dood.”

Lees ook: [Laat Demir de patrijs uitsterven?](https://www.animalrights.be/laat-demir-de-patrijs-uitsterven)

Begin dit jaar verklaarde minister Demir nog dat er nog meer onderzoek nodig is naar de impact van de jacht op de populatietoestand. Welke stappen ze hierin intussen heeft genomen is niet duidelijk. Het lijkt erop dat Demir niet alleen het sluiten van de jacht, maar ook het onderzoek waar ze het over heeft op de lange baan schuift. De nieuwe studie rond broedvogels in Vlaanderen (Vermeersch, 2020) stelt echter opnieuw dat de patrijs in Vlaanderen in de periode 2007-2018 met 56% is afgenomen. Er zouden nog een 5000 paren over zijn, terwijl er in 2017 alleen al 15.249 zijn gedood door jagers! [Op dinsdag 15 september werd de jacht dan ook opnieuw geopend.](https://www.animalrights.be/animal-rights-woedend-over-start-patrijzenjacht)

Om de commissie en minister Demir aan te sporen actie te ondernemen en de patrijs van de lijst van jachtwild te halen, hebben we je hulp nodig! We roepen iedereen op de minister en de leden van de commissie een beleefde e-mail te sturen om hen te vragen het wetsvoorstel van Mieke Schauvliege te steunen. Alle e-mailadressen vind je [hier](https://drive.google.com/file/d/1QU4nOMd2nuU8QuM0owJiZdF-lRaDRx82/view?usp=sharing).

WELDRA GROOTSTE ZALMKWEKERIJ IN EUROPA IN OOSTENDE

De Noorse zalmkwekerij Columbi Salmon opent een productievestiging in Oostende.1 Vanaf 2023 zal er 15.000 ton zalm per jaar worden gekweekt in enorme tanks op het land. Het bedrijf doet daarvoor een investering van 150 miljoen euro.

Lees ook: Vissen, de vergeten slachtoffers.

UPDATE

De plannen voor de zalmkwekerij worden concreet: op maandag 12 september 2022 werd bekend gemaakt bij HLN dat de vergunningsaanvraag werd ingediend en het openbaar onderzoek momenteel loopt. Dat betekent ook dat er bezwaar kan aangetekend worden.

Animal Rights zal een bezwaarschrift opstellen en roept iedereen op om bezwaar aan te tekenen tegen de plannen om de grootste zalmkwekerij van Europa te laten bouwen dat niet te overzien dierenleed mee zal brengen. Bezwaar indienen kan tot en met 23 september 2022.

Verschrikkelijk dierenleed

Zalmkwekerijen zijn kweekvijvers voor verschrikkelijk dierenleed. Het is niet meer dan een uitwas van de vee-industrie die dieren ziet als product dat kost wat kost zo efficiënt mogelijk geproduceerd moeten worden. Voor het gemak worden vissen zelfs niet uitgedrukt in individuen. De 15.000 ton vis die jaarlijks zal worden gekweekt bestaat echter uit miljoenen dierenlevens die een bewustzijn hebben en pijn kunnen voelen.

In de enorme tanks lijden al deze individuen een totaal onnatuurlijk en ellendig leven. In het wild zijn zalmen behendige jagers, ze leggen grote afstanden af en ze kunnen uitstekend navigeren. In gevangenschap hebben ze geen enkele mogelijkheid om hun natuurlijke gedrag uit te oefenen. Omdat ze zo dicht op elkaar gepakt zitten, hebben ze amper plaats om te bewegen, de dieren krijgen stress en worden vatbaar voor parasieten en ziektes. De sterftecijfers in de Noorse aquacultuur zijn hoog. In 2019 was er sprake van 55 miljoen dode zalmen op een productie van 1,3 miljoen ton zalm.2 Het sterftecijfer in het Belgische bedrijf zal waarschijnlijk vergelijkbaar zijn.

Bijvangst

De zalm is een roofvis en voedt zich in het wild dus met andere vissen. Kweekzalm wordt gevoed met vismeel dat veelal afkomstig is van bijvangst van wilde vis of afval van de visverwerkingsindustrie. Voor de zalm op je bord, hebben er dus nog talloze andere zeedieren geleden! Concreet gaat het om 2,5 kg vis per kg geproduceerde zalm.3

Ellendig einde

Zalmen in viskwekerijen worden aan het einde van hun levenscyclus geslacht. Daarvoor worden ze eerst verdoofd door hen ofwel met een slag op het hoofd of elektrocutie. Vele dieren zijn nog bij bewustzijn wanneer ze worden opengesneden. Ze happen naar adem terwijl ze leegbloeden.

De Europese regelgeving stelt enkel dat er bij het doden van vissen ervoor moet worden gezorgd dat de dieren elke vermijdbare vorm van pijn, spanning of lijden wordt bespaard. Wat dit verder inhoudt is zowel op Europees of Belgisch niveau onduidelijk. Ook welzijnsvoorschriften voor vissen ontbreken.4

EET GEEN VIS

Wie al geen vlees eet uit ethische overwegingen, doet er goed aan ook vis links te laten liggen. Wist je dat vissen de grootste groep dieren zijn die worden gedood voor de voedselproductie? Wereldwijd gaat het naar schatting om 1 – 2,7 triljoen wilde vissen per jaar, bovenop de meer dan 100 miljoen ton kweekvis die er jaarlijks wordt geproduceerd.

Lees hier meer over alternatieven voor vis!

Vissen voelen pijn

Er wordt nog vaak gedacht dat vissen geen pijn voelen. Omdat ze op een heel andere manier communiceren als de mens gaat men ervan uit dat ze minder intelligent zijn. Het feit dat zalmen in het wild duizenden kilometers kunnen afleggen naar hun geboortewateren om zich voor te planten duidt in ieder geval op niet alleen een bewustzijn, maar ook een vorm van herinnering.

Experimenten hebben aangetoond dat vissen pijn voelen. Ze hebben zenuwuiteinden die pijn detecteren – nociceptoren – en dat deze pijnprikkels worden doorgegeven via de zenuwen. Wanneer de receptoren ‘gestimuleerd’ worden, verandert het gedrag van een vis.


  1. KW. Noors bedrijf bouwt zalmkwekerij in Oostendse achterhaven ↩︎
  2. Noors directoraat voor visserij. Aquacultuurstatistieken. ↩︎
  3. the fish site. ↩︎
  4. Verordening (EG) Nr. 1099/2009 VAN DE RAAD van 24 september 2009 inzake de bescherming van dieren bij het doden. ↩︎

Antibioticumgebruik en -resistentie in de vee-industrie

De vee-industrie is een ziekmakende industrie. Voor de ontdekking van antibioticum en vaccins was het niet mogelijk om dieren op elkaar te proppen zoals tegenwoordig in Nederland en elders de standaard is; ze zouden in onrendabele hoeveelheden creperen. Door middel van antibioticum is het creperen van dieren in de vee-industrie terug gebracht tot economisch aanvaardbare aantallen. Het antibioticumgebruik in de vee-industrie ligt dan ook nog altijd zeer hoog al is deze onder overheidsdruk – want sectorafspraken werken nooit – wel wat teruggedrongen.

Kamerbrief antibioticumbeleid

Op 21 juli 2020 kwam Landbouwminister Schouten met een Kamerbrief over de ‘stand van zaken antibioticumbeleid in de veehouderij’. Natuurlijk opent ze met een juichverhaal over hoe het beleid in de periode 2009–2019 heeft geleid tot een vermindering van het antibioticumgebruik in de dierhouderij met 69,6%. Dit geeft alleen maar aan dat antibiotica voorheen als ware het snoepgoed werd gesuppleerd in de vee-industrie.

Na een duidelijke afname in gebruik vanaf 2009, daalt het gebruik in de vleeskuikens-, varkens- en melkveesector niet of nauwelijks meer. Het vertoont al enkele jaren een “gelijkblijvend en stabiel gebruikspatroon met beperkte schommelingen.” Het is dus ongepast van de minister om de vergelijking met 2009 te blijven misbruiken.
De kalversector boekt nog wat winst, maar daar liggen zowel het niveau van antibioticumgebruik als de resistentieniveaus hoog.

Waar het om gaat, de antibioticaresistentie die een gevaar is voor de gezondheid van mens en andere dieren, blijkt volgens de MARAN rapportage nauwelijks nog te dalen. Bij vleeskuikens en varkens stabiliseert deze. Bij vleeskalveren neemt deze iets af ten opzichte van 2018, maar het percentage dieren met ESBL producerende darmbacteriën – volgens de Gezondheidsraad één van de meest risicovolle resistente bacteriën voor de volksgezondheid – in de vleeskalverhouderij, steeg de voorgaande jaren.

Kalkoenen en konijnen

Het antibioticumgebruik van de kalkoenen- en konijnensector fluctueert en is volgens de Stichting Diergeneesmiddelenautoriteit SDa zeer hoog; de kalkoensector laat een stijging van 7,9% ten opzichte van 2018 zien.

De konijnenhouderij wordt sinds 2016 gemonitord en het gebruik van antibiotica in deze sector is dus eveneens zeer hoog. Er zijn aanzienlijke fluctuaties in gebruik te zien over de jaren, mogelijk ten gevolge van de kwaliteit van de data en het geringe aantal bedrijven. Daarnaast is het verschil in antibioticumgebruik tussen de bedrijven groot.

Colistine

Net als in 2018 is de verkoop van colistine gestegen. Ondanks dat de leghennensector een in verhouding laag totaal antibioticumgebruik heeft, komt deze sector uit boven de benchmark voor colistinegebruik welke wordt geadviseerd door de European Medicines Agency (EMA).

De stijging in colistinegebruik valt voornamelijk ten deel aan gebruik in de varkens- en pluimveesector en is ongewenst, zegt Schouten. De SDa roept de betreffende sectoren op het gebruik van colistine op korte termijn te verlagen en maatregelen te nemen om dit laag te houden. Het expertpanel is van mening dat de streefwaarde van colistinegebruik nul zou moeten zijn, net zoals voor derde keuze middelen, kritisch voor de volksgezondheid, geldt. Het gebruik van derde keuze middelen is over het algemeen laag, maar niet in de kalkoenhouderij.

In de Kamerbrief van september 2019 (Kamerstuk 29683, nr. 249) riep Schouten de pluimvee- en varkenssector al op om colistinegebruik op korte termijn te verminderen en maatregelen te nemen om dit laag te houden. “Ik moet helaas constateren dat sinds mijn vorige oproep er nog onvoldoende bereikt is en dat het gebruik van colistine weer gestegen is.”

België

September 2020 luidde AMCRA, het Kenniscentrum voor antibioticagebruik en -resistentie bij dieren, de noodklok. Volgens Sanitel-Med is het antibioticagebruik in de veeteelt in België in alle sectoren gestegen. “Deze ongunstige evolutie vraagt een vernieuwde inspanning van dierenartsen en veehouders om het tij te keren,” klonk het.

In SANITEL-MED worden alle voorgeschreven, verschafte en toegediende antibiotica voor diergeneeskundig gebruik bijgehouden. De wetgeving om registratie te verplichten, trad op 27 februari 2017 in werking. Het werd in een eerste fase verplicht bij pluimvee (leg- en braadkippen), varkens en vleeskalveren. Voor rundvee kan er al vrijblijvend gebruik worden gemaakt van SANITEL-MED.

Elk kwartaal publiceren het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten FAGG en AMCRA, op basis van de verplichte registratie van antibioticagebruik in Sanitel-Med, de ‘barometer antibioticagebruik’. Hiermee worden, in enkele grafieken, een aantal tendensen met betrekking tot het antibioticumgebruik per diersoort (varkens, pluimvee, vleeskalveren) getoond en vergeleken met voorgaande jaren.

De meest recente barometer toont de resultaten van het tweede kwartaal van 2018 (’18-Q2) tot en met het eerste kwartaal van 2020 (’20-Q1).

Er worden verder 4 veterinair belangrijke antimicrobiële families uitgelicht, namelijk de polymyxines (colistine), zinkoxide premix bij varkens en de 2 families met een rode Amcra-kleurcode, namelijk de fluoroquinolones en de derde en vierde generatie cefalosporines. Niet alleen is het totale gebruik, geregistreerd in Sanitel-Med, gestegen door een toegenomen gebruik bij varkens en pluimvee, maar ook het gebruik van de fluoroquinolones bij pluimvee en vleeskalveren is toegenomen.

Deze tendens lijkt zich voort te zetten in het tweede kwartaal van 2020 en dit vooral bij pluimvee. Het gebruik van colistine kent ook een toename in de pluimvee, terwijl deze wel verder daalt bij varkens en vleeskalveren.

In België worden de grootgebruikers van antibioticum, zoals de konijnen- en kalkoenenindustrie nog niet eens gemonitord en is registratie voor de melkveeindustrie vrijblijvend. Animal Rights vindt dit uitermate verontrustend.

Kies plantaardig!

De vee-industrie is een overbodige bedrijfstak. Niemand heeft vlees, zuivel of eieren nodig. Het in stand houden van de vee-industrie betekent op velerlei wijzen het in gevaar brengen van de gezondheid van mensen en andere dieren. Antibioticumgebruik en de daaruit volgende antibioticumresistentie is er daar een van. Kies voor compassie, kies voor plantaardige voeding!

RESULTATEN VAN HET EERSTE ONDERZOEK NAAR VERSPREIDING VAN COVID-19 ONDER NERTSEN

De regering deelde de ‘Eindrapportage SARS-CoV-2 bij besmette nertsenbedrijven ‘ pas recentelijk met de Kamer en de Nederlandse bevolking1. Animal Rights vindt het vreemd – ook als je rekening houdt met de wetenschappelijke zorgvuldigheid – dat men pas eind juli een rapport wist te publiceren over de eerste vier besmettingen bij nertsenbedrijven (23 april – 7 mei).

1:https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/07/31/eindrapportage-sars-cov-2-bij-besmette-nertsenbedrijven

Het doel van dit onderzoek is om inzicht te krijgen in de verspreiding van het virus van mens op dier, tussen dieren, tussen bedrijven, van dier op mens, de pathologie bij nertsen en de verspreiding in het milieu. Met behulp van deze gegevens kan het risico worden ingeschat van de infecties voor de volksgezondheid en de diergezondheid. Naast ‘mosterd na de maaltijd’ lijkt het er ook op dat men op grote afstand achter de feiten aanloopt. De teller staat inmiddels op 53 besmette bedrijven.

Hieronder de belangrijkste feiten uit het rapport, door Animal Rights van de anonimisering ontdaan. De bewoording is verder grotendeels intact gelaten.

Op donderdag 23 april en op zaterdag 25 april zijn er bij twee nertsenbedrijven in Noord-Brabant SARS-CoV-2 besmettingen vastgesteld. Het gaat om VOF Kuunders nertsen in Milheeze en Van den Boogaard Mink Ranch BV in Beek en Donk. Kuunders nertsen bestaat uit twee dicht bij elkaar gelegen locaties Bankert 12 en Bankert 5b. Op het eerste bedrijf had een persoon Covid-19 achtige verschijnselen en op het tweede bedrijf is medio maart bij één van de medewerkers Covid-19 bevestigd.

Op 7 mei werd SARS-CoV-2 gediagnosticeerd op een derde bedrijf in Noord-Brabant dat op 6 mei een klinische verdenking meldde (Kuijpers Nertsenhouderij BV in Deurne). Op een bedrijf gelieerd aan VOF Kuunders Nertsen, maar met gescheiden bedrijfsvoering en op ruime afstand van de andere twee locaties (Dr. de Quayweg 62 in De Mortel) werd ook een besmetting vastgesteld.

Het bedrijf van Werner en Miranda Kuunders meldde op 19 april verhoogde sterfte bij drachtige teven. De dieren zijn op 21 april ter sectie aangeboden bij GD Deventer waar pneumonie (longontsteking) werd vastgesteld. Op 22 april was de sterfte afgenomen op de eerste locatie van het bedrijf, maar nam de praktiserend dierenarts luchtwegproblemen waar op de andere locatie. Op dat moment bleken de testen op bacteriële pneumonie negatief en is onder andere SARS-CoV-2 diagnostiek ingezet, die op 23 april positief bleek. De diagnose werd bevestigd in longweefsel.

Op 30 april waren sinds het begin van de klachten 285 dieren gestorven op 12000 totaal aanwezige dieren op beide locaties (2,4%). Niet al deze dieren zullen gestorven zijn aan de gevolgen van SARS-CoV-2 infectie. De sterfte is in de weken daarna langzaam afgenomen naar het oude niveau alhoewel er incidentele verhogingen in de uitval bleven. De veehouder geeft aan dat de uitval eind mei vergelijkbaar was met de verwachtingen voor deze periode. Er was wel wat diarree bij pups van de jonge teven en de pups waren volgens de veehouder ‘minder mooi’ dan andere jaren, maar dit is niet te kwantificeren en de relatie met SARS-CoV-2 is onduidelijk.

Op de locaties in Milheeze werd bij vier personen met klachten op 28 april materiaal afgenomen voor onderzoek. Alle vier testten positief op SARS-CoV-2, maar met relatieve lage virale loads. Op 11 mei werden nog twee andere personen bemonsterd vanwege klachten. Een van hen testte positief met een lage virale load.

Van den Boogaard meldde op 20 april klachten van de luchtwegen bij dieren en verhoogde sterfte. De dieren zijn geïnspecteerd op 22 en op 24 april. Gedacht werd aan een bacteriële pneumonie en daar is de therapie op ingezet. Toen dat niet bleek te werken zijn op 25 april longen van gestorven dieren verzameld door de praktiserend dierenarts en aangeboden bij GD Deventer voor uitwerken van virale differentiaal diagnoses. Diagnostiek op SARS-CoV-2 bleek op 25 april positief en ook deze uitslag werd bevestigd.

Op 30 april waren sinds het begin van de klachten 90 dieren gestorven van de 7500 aanwezige dieren (1,2%). Niet al deze dieren zullen gestorven zijn aan de gevolgen van SARS-CoV-2 infectie. De sterfte is in de daaropvolgende twee weken teruggegaan naar het oude niveau en was daarna vergelijkbaar met de verwachtingen van de veehouder voor deze periode. Er was wel wat diarree bij pups van de jonge teven en bij een evaluatie op het moment van de ruiming viel het de veehouder op dat zowel het aantal pups als de grootte van de pups achterliep op zijn verwachtingen.

Bij het bedrijf in Beek en Donk was op 31 maart een persoon met klachten opgenomen in het ziekenhuis en positief getest op SARS-CoV-2. Een tweede persoon werd getest vanwege klachten op 30 april maar bleek negatief.

De sequenties van de virussen zijn bepaald en geanalyseerd. De nertsen uit Milheeze en Beek en Donk behoren tot verschillende clusters en zijn dus vanuit een verschillende bron besmet en hebben niet elkaar besmet.

Kuijpers meldde op de ochtend van 6 mei verhoogde sterfte en verschijnselen van longontsteking bij de drachtige teven. De dieren zijn dezelfde dag geïnspecteerd en de PCR voor SARS-CoV-2 bleek op 7 mei positief. Op 11 mei gaf de veehouder aan dat er nu ook pups doodgingen, en dat teven met pups voer weigerden. Hierop zijn pups opgehaald en op 12 mei onderzocht waarbij SARS-CoV-2 aangetoond werd. Ziekte en uitval bij de teven met nesten hielden aan, met sterfte van pups door hetzij gebrek aan maternale zorg, hetzij door infectie met het virus.

Teven die voer weigeren verliezen sowieso al snel het nest en deze dieren worden uit welzijnsoogpunt in een vroeg stadium geëuthanaseerd. De mortaliteit ligt op dit bedrijf daarom ook dichter bij de morbiditeit, en is moeilijk te vergelijken met de andere bedrijven. Over de periode april-mei ging 9,8% van de volwassen teven dood. Niet al deze dieren zullen gestorven zijn aan de gevolgen van SARS-CoV-2 infectie, maar bij incidentele sec ties was longontsteking met een vermoeden van COVID wel de voornaamste bevinding. In de dagen voor de ruiming was de sterfte al aanzienlijk lager.

In Deurne testten alle betrokken personen op het moment van detectie van het bedrijf negatief op viraal RNA en antistoffen. Later traden bij drie personen klachten op en werd materiaal afgenomen voor PCR op respectievelijk 18 mei en 20 mei. Alle drie werden positief getest.

De sequenties van Deurne vormen een cluster binnen de sequenties van Milheeze en samen met de ziektegeschiedenis op de bedrijven lijkt het ook hier het meest aannemelijk dat Deurne vanuit Milheeze is geïnfecteerd. Een epidemiologische link kon hier echter niet worden opgespoord.

Het derde bedrijf van de familie Kuunders werd op 6 mei bezocht door GD en NVWA in het kader van het traceringsonderzoek. Op een incidentele nerts met respiratieklachten na, werd er geen opvallende kliniek waargenomen, maar de enkele gestorven dieren bleken wel longontsteking te hebben. De sterfte was niet verhoogd, maar bij de gestorven dieren werd op 7 mei SARS-CoV-2 aangetoond.

Op 13 mei meldde deze lokatie dat de sterfte bij de teven wat opliep. Op dat moment waren er ook meerdere teven met respiratieklachten en sommige van deze dieren stopten met eten. De uitval bleef nog een week licht stijgen en ging daarna naar beneden. Eind mei meldde de veehouder dat de sterfte bij de teven in zijn beleving gebruikelijk was voor deze tijd van het jaar.

Op bedrijf in De Mortel werd bij één van de drie personen met milde klachten SARS-CoV-2 aangetoond.

De sequentie van SARS-CoV-2 op het bedrijf in De Mortel is nauw verwant aan die van Milheeze. De bedrijven hebben een nauwe relatie en gezien de ziektegeschiedenis is het meest waarschijnlijk dat De Mortel vanuit Milheeze is besmet.

Bij metingen In De Mortel werd virus RNA buiten de stal op het erf aangetroffen in verschillende stoffracties, maar geen virus RNA buiten het erf.

In Milheeze en De Mortel zijn ook katten besmet (geweest) met SARS-CoV-2. Omdat het om “wilde” katten gaat is infectie van nerts op kat meer aannemelijk dan van mens op kat.

Bij verschillende serologische onderzoeken (27-28 april, 12-13 mei en 25-26 mei) op nertsen werden in bijna alle afgenomen monsters antistoffen tegen SARS-CoV2 aangetoond.

De gevonden verschillen tussen de sequenties van de virussen binnen de bedrijven duiden op nerts op nerts transmissie. De ziektegeschiedenis en de clustering van de virussequenties ondersteunen de conclusie dat aanvankelijk de nertsen vanuit een mens geïnfecteerd zijn geraakt maar dat in Milheeze en Deurne tenminste een persoon zeer waarschijnlijk vanuit de nertsen is besmet.

Op basis van de sequentieanalyse, ziektegeschiedenis van betrokken personen en serologie bij de nertsen is introductie van het virus meerdere weken voor detectie op de bedrijven in Milheeze en Beek en Donk waarschijnlijk.

Virus RNA is aangetoond in de inhaleerbare stoffractie in de stal en in persoonlijke monsters, dit wijst op blootstelling van personen in de stal aan virus.

In de databank van virusgenomen van Covid-19 patiënten in Nederland zijn geen sequenties aanwezig die ontstaan kunnen zijn uit het virus dat bij de nertsen op deze vier bedrijven circuleert.

De belangrijkste conclusie is nog steeds dat de nertsen het slachtoffer zijn geworden van met covid besmette nertsenfokkers en hun medewerkers.

Dit onderzoek geeft in ieder geval uitleg over de eerste twee van de vijf clusters die de experts regelmatig noemen in de pers. De besmettingen in Milheeze en Deurne zijn aan elkaar gelinkt; de besmetting in Beek en Donk staat daar los van.

Omdat de conclusie ook is dat introductie van het virus meerdere weken voor detectie op de bedrijven heeft plaatsgevonden, lijkt het moeilijk te achterhalen waar het beginpunt ligt van deze epidemie onder nertsen.

Bij alle vier de bedrijven was de sterfte eind mei, dus voor aanvang van de ruimingen, terug op het niveau dat gebruikelijk is in deze verdorven industrie. Omdat de conclusie ook nog steeds is dat omwonenden geen gevaar lopen, lijkt de ruiming van deze vier bedrijven overbodig of in ieder geval voorbarig te zijn geweest omdat het ontstaan van een virusreservoir niet is aangetoond.