Op vrijdag 11 oktober 2024 is het World Egg Day. Een dag die in het teken staat om te tonen waar eieren echt voor staan. En dat licht Animal Rights graag toe. Want waar eieren echt voor staan is helaas heel wat dierenleed. Wij zetten 5 redenen op een rijtje om geen eieren meer te eten.
Hennen worden op zo’n kort mogelijk tijd zo hard mogelijk uitgebuit in de eierindustrie. Tijdens hun korte en miserabele bestaan zien de meeste dieren geen daglicht en krijgen ze geen individuele medische zorgen. Veel dieren sterven al nog voor ze naar het slachthuis gebracht worden op de leeftijd van 17 maanden tot 2 jaar. Volgens de politieke partij Groen ging het in Vlaanderen alleen al om 2,7 miljoen pluimveedieren in 2021 die vroegtijdig overleden. Het merendeel daarvan zijn kippen.
2. Mannelijke kuikens worden vrijwel altijd meteen gedood
In de broeierij worden de kuikens geboren. Mannelijke kuikens worden meteen om het leven gebracht. Vergassen, versnipperen, nekjes breken op de rand van plastic kratten of hen verdrinken in emmers water. Het zijn slechts enkele technieken van broeierijen om van de kuikens af te geraken die economisch niet rendabel zijn.
Daarnaast worden de mannelijke kuikens in sommige bedrijven vetgemest om erna toch te eindigen in het slachthuis. Ook deze dieren worden dus nooit ‘gered’, maar worden uitgebuit en erna gedood.
3. Ouder-, grootouder- en overgrootouderdieren lijden ook
Het grootste deel van de totale ‘leghenstapel’ bestaat uit leghennen die eieren leggen bestemd voor menselijke consumptie. Maar ook deze leghennen zijn zelf ooit uit een ei gekomen. De hennen die consumptie-eieren leggen worden ‘geproduceerd’ in gespecialiseerde vermeerderingsbedrijven. In Vlaanderen zijn er in 2018 bijna twee miljoen moederdieren die instaan voor het voortbrengen van leghennen voor legbedrijven. 1 In Nederland gaat het in 2022 om meer dan 2 miljoen moederdieren. 2
4. Intensieve pluimveehouderij staat bol van misstanden
Onderzoek van Animal Rights naar de misstanden in de eierindustrie laat keer op keer hetzelfde beeld zien: kippen worden op nietsontziende wijze gereduceerd tot een productiemiddel. De kippen krijgen geen individuele verzorging en gaan – ongeacht uit welk systeem ze komen – op een leeftijd van anderhalf jaar tot twee jaar naar de slacht. Kippen kunnen tot wel tien jaar oud worden, maar krijgen die kans niet in de intensieve pluimveehouderij.
5. Plantaardige alternatieven zijn er al
Gelukkig zijn eieren niet nodig of zelfs maar wenselijk in een gezond voedingspatroon. Je kunt de keuze maken om niet aan het lijden van dieren bij te dragen. Eieren zijn makkelijk te vervangen door gezonde en smakelijke plantaardige alternatieven. Hier vind je onze tips.
Nadat Groningen, na bezwaar door Animal rights en Fauna4Life, op 6 september alsnog de vergunning weigerde voor het afschieten van roeken in die provincie, trok ook Drenthe een vergelijkbare vergunning in op 25 september.
In Drenthe werd de omgevingsvergunning op 8 maart aangevraagd door de Faunabeheereenheid (FBE) en op 30 mei verleend door Gedeputeerde Staten voor het ‘beheer’ van roeken “ter voorkoming van schade aan percelen met ingezaaide mais”.
Het amateurisme van de FBE Drenthe blijkt uit de motivering voor het intrekken van de vergunning. De provincie schrijft: “Deze aanvraag was niet ondertekend, was niet vergezeld van een machtiging en bevatte niet de benodigde gegevens en bescheiden die voor de beslissing op de aanvraag nodig waren.” De FBE werd in de gelegenheid gesteld om de aanvraag aan te vullen, maar: “Wij hebben geen aanvullende informatie of een ondertekende aanvraag ontvangen.”
In een zienswijze van 16 september zegt de FBE zonder enige schaamte dat “tijdens het proces tot onderbouwing van een omgevingsvergunning is herhaald aangegeven dat de staat van instandhouding van de roek ongunstig is. Omdat dit is aangegeven is door de provincie bewust gekozen een significant risico te lopen.”
De FBE lijkt hier te zeggen dat de provincie Drenthe de vergunning, die de FBE zelf aanvroeg, eigenlijk helemaal nooit had mogen verlenen, omdat deze onverdedigbaar is. En dat Drenthe het verzet van Fauna4Life en Animal Rights daarmee over zichzelf afgeroepen heeft.
Het heeft veel weg van een schoolplein-achtige pot-verwijt-de-ketel situatie, maar dan een waarbij de inzet bestaat uit de levens van individuele dieren en het voortbestaan van een diersoort.
Waarom de provincie Drenthe de aanvraag ondanks de onvolkomenheden niet alleen in behandeling nam, maar ook nog eens de vergunning verleende blijft een raadsel.
Het is hoe dan ook een mooi resultaat voor de roeken die de slachting overleefd hebben, de reeds vermoorde roeken hebben er niets aan. De ambtenaren van de provincie Drenthe moet zelf hun hersens en moreel kompas gebruiken, niet afgaan op wat de FBE influistert en stoppen met het frivool afgeven van jachtontheffingen.
Op donderdag 10 oktober om 11u zal Animal Rights aanwezig zijn in het Hof van Beroep in Brussel. Deze keer is de dierenrechtenorganisatie aanwezig voor de pleidooien in beroep m.b.t de rechtszaak tegen de dader die de vos Willie ving door middel van een illegale staaldraadstrop. De feiten speelden zich in 2021 af in het Vlaams-Brabantse Bierbeek en kregen een juridisch staartje.
Animal Rights stelde zich in 2021 burgerlijke partij in deze zaak en eiste gerechtigheid voor de misdaden tegenover de vos. En dat werd een succes: De dader werd in 2023 door de rechtbank van eerste aanleg in Leuven schuldig bevonden aan alle tenlasteleggingen. De rechter volgde de vordering van het openbaar ministerie en veroordeelde de beklaagde tot een gevangenisstraf van 4 maanden met uitstel en een boete van 250 euro. De beklaagde ging in beroep tegen de beslissing en dat betekent dat het Hof van Beroep Brussel zich nu over de zaak buigt.
Animal Rights campagneleider Els Van Campenhout: “Wij hopen dat het Hof van Beroep Brussel de uitspraak van de rechtbank van eerste aanleg in Leuven zal volgen. Deze gruwelijkheden mogen niet onbestraft blijven.”
Op 5 maart 2021 maakten buurtbewoners van de gemeente Bierbeek melding van een sterk spartelende vos nabij een terrein waar kippen gehouden werden. De strop was geplaatst langs de afsluiting, zodat de vos erin vast zou komen te zitten als die onder de draad door probeerde te kruipen. Uit het bewijsmateriaal blijkt dat de vos werd gelokt door gebruik te maken van enkele oude kippenlijken. De vos werd door het Animal Rescue Team bevrijd, verzorgd en later op een andere plaats opnieuw vrijgelaten.
Arrest in november 2024
Het Hof van Beroep Brussel zal een uitspraak doen op donderdag 14 november om 9u.
Vos Willie in een illegale staaldraadstrop. Foto: Animal Rescue Service
Inbreuken op het dierenwelzijn en het jachtdecreet
De dader heeft zich schuldig gemaakt aan overtredingen van zowel de Dierenwelzijnswet als het Jachtdecreet. De eerste wet verbiedt dat een dier zonder noodzaak verminking, letsel of pijn ondergaat, wat een dergelijke strop zonder twijfel veroorzaakt. Bovendien heeft de dader gejaagd buiten de wettelijk vooropgestelde data waarop de jacht op vossen is toegestaan. Het gebruik van een strop is ook strikt verboden vanwege de verwondingen, angst en stress die het kan veroorzaken en omdat het een niet selectief middel is waarin ook andere soorten dan de beoogde soort vast kunnen komen te zitten.
Animal Rights stelde zich burgerlijke partij in deze zaak en eiste gerechtigheid voor de daden tegenover deze vos. De dader werd vandaag schuldig bevonden aan alle tenlasteleggingen. De rechter volgde de vordering van het openbaar ministerie en veroordeelde de beklaagde tot een gevangenisstraf van 4 maanden met uitstel en een boete van 250 euro, te verhogen met opdeciemen.
Beroep
De dader nam geen genoegen met de uitspraak en ging in beroep. Dat betekent dat het Hof van Beroep in Brussel zich nu over de zaak buigt. De pleidooien vinden plaats op 10 oktober om 11u in het Hof van Beroep in Brussel. Diezelfde dag zal de datum voor de uitspraak bekend gemaakt worden. Animal Rights zal zowel bij de pleidooien als bij de uitspraak van het arrest aanwezig zijn om live verslag uit te brengen over de zaak.
Wij hopen dat het Hof van Beroep Brussel de uitspraak van de rechtbank van eerste aanleg in Leuven zal volgen. Deze gruwelijkheden mogen niet onbestraft blijven.
Animal Rights kreeg begin 2024 een tip dat er zich in een Spaans laboratorium apen bevonden afkomstig van de Tilburgse apenhandelaar Hartelust die besmet waren met tuberculose. Al snel werd duidelijk dat er ook in Nederland met tbc-besmette apen werden afgemaakt. Uit een antwoord op een van de vragen van de Partij voor de Dieren blijkt hoe harteloos Hartelust werkelijk is: “De apen in het Nederlandse bedrijf, zowel de besmette apen als de nog aanwezige apen waar geen besmetting bij is aangetoond, zijn uiteindelijk op verzoek van de eigenaar door de eigen bedrijfsdierenarts geëuthanaseerd. Er bestaat geen verplichting deze dieren te euthanaseren […]. De apen waren niet meer geschikt voor het onderzoeksdoel waarvoor ze waren gekomen, noch was gebruik in een dierentuin mogelijk omwille van de gezondheidsrisico’s voor andere apen en voor bezoekers.” Het ging om 177 individuen.
Uit recent ontdekte documenten blijkt dat Hartelust al zeker 35 jaar aapjes als gevoelloze, levenloze producten behandelt, dat het niet de eerste keer is dat Hartelust een hele zending apen laat afmaken, en dat, als het mis gaat, het bedrijf er niet voor terugdeinst om dit te verbergen voor autoriteiten en burgers.
Eind jaren 80 gaat het Hartelust blijkbaar voor de wind. Hartelust wil in november 1989 graag 100 tot 200 aapjes per week ontvangen uit Tanzania. En als de ‘kwaliteit’ goed blijft overweegt hij een contract voor 1990 voor 200 tot 300 apen iedere maand.
Twee weken later, op 23 november, is Hartelust al een stuk minder tevreden: ”Last shipment 17 heads dead on arrival, another 8 heads within 24 hours and another 5 heads within 48 hours. Still over 10 heads seriously ill,” foetert hij, maar niet uit mededogen met de dieren.
Het gaat om ‘vrachten’ vervetapen. 70 vliegen er in het ruim van de KL564 op 2 november 1989 en 100 met hetzelfde vluchtnummer op 16 november. Op 27 september stuurde dit bedrijf ook al 100 vervetapen naar Nederland. Hartelust betaalt voor die eerste zending, maar daarna volgen alleen nog beloftes.
Eén vervetaapje kostte Hartelust destijds $40 US. Hartelust trekt op papier $1200 van de afgesproken prijs van de laatste zending af voor de 30 dode aapjes, maar betaalt in zijn geheel niet. Hartelust overlegt ook geen veterinair rapport om zijn beweringen te staven, ondanks diverse verzoeken uit Tanzania daartoe.
Wel stuurt Roberto Hartelust op 11 januari 1990 een brief aan E. Saleh van de overkoepelende Tanzania Wildlife Exporters Association in Dar Es Salaam, om deze te informeren dat de aapjes die op Schiphol in transit waren niet, zoals gepland, doorgevoerd zijn naar Moskou in, destijds nog, de USSR en om zich te beklagen over de exporteur. Volgens deze brief crepeerden er 40 apen in de eerste 48 uur. “We then killed the rest here to avoid further diseases outbreak etc, to avoid risk of our other primates (600) heads.” Dat lijkt verdacht veel op de reactie van Hartelust 35 jaar later bij de tbc-besmetting.
Hartelust maakt niet alleen alle apen af, hij verbergt de ziekte en sterfte ook voor de autoriteiten: ”No report issued at Amsterdam KLM. This to avoid government inquiries aswell animal protection groups. If this was public etc., import from Tanzania would have been totaly banned to Holland. Furthermore Dr. Shaka of Primavet was here and seen these terriable animals. Also talked with him about Government policy etc. if this was known to all.” In 2023 was er dankzij internationale afspraken geen mogelijkheid tot het verbergen van de tbc-uitbraak, maar NVWA/LNV hielpen Hartelust om de Nederlandse burger onwetend te houden.
De vervetaapjes waren afkomstig van ene Moez Rahim Karmali (import & export) uit Arusha in Noord Tanzania, die zich achtereenvolgens bij de Nederlandse ambassade in Tanzania en de Tanzaniaanse ambassade in Nederland beklaagt dat hij zijn geld ($4940 na aftrek van dode aapjes) niet heeft ontvangen. Hij verklaart dat volgens alle betrokkenen er niets mis was met de zending. Pas een jaar later, op 3 februari 1991, stuurde Roberto Hartelust zijn advocaat met een koffer geld naar Arusha om Karmali te betalen en contracten met andere leveranciers af te sluiten.
Gewetenloze afnemers, zoals Hartelust, hielden de handel in Tanzania’s wilde dieren in stand, want het ontwikkelingsland kon de buitenlandse deviezen goed gebruiken. Tanzania heeft pas sinds 2016 een verbod op het exporteren van haar wildleven. In juni 2022 werd de beschermingsmaatregel al weer opgeheven, zodat handelaren hun voorraad konden verpatsen. Vorige maand werd het verbod weer van kracht, niemand weet voor hoelang.
Op 10 juni 2022 werd op een pluimveebedrijf vogelgriep vastgesteld, waarna ruim 100.000 eenden werden ‘geruimd’. Het ging om het bedrijf aan de Parallelweg 20 te Hierden dat eigendom is van (Tomassen) Duck-To Farm B.V. en wordt gehuurd door voormalige eigenaar Hendrikse & Roos B.V. Het bedrijf heeft vergunningen voor het houden van ‘slechts’ 80.595 ‘vleeseenden’, zo ontdekte Animal Rights. Op het moment van ruimen werden dus nagenoeg 25% meer eenden gehouden dan toegestaan.
Animal Rights vroeg zowel de gemeente Harderwijk als de provincie Gelderland om hier tegen op te treden. Beiden legden lasten onder dwangsom op, maar bestraften niet. De provincie trok zelfs haar last onder dwangsom weer in, op onnavolgbare gronden. Op het gebied van natuurbescherming – de provincie verstrekte immers de natuurvergunning – wordt dus in zijn geheel geen actie ondernomen tegen het bedrijf. Hiertegen lopen bezwaren van Animal Rights.
Omdat provincie en gemeente weigeren bestraffend op te treden, deed Animal Rights ook aangifte. Het Functioneel Parket gaf in mei 2024 aan geen aanleiding te zien om een strafrechtelijk onderzoek op te starten. Het bestuursrechtelijk ingezette handhavingsmiddel zou voldoende effectief zijn gebleken. Animal Rights ziet dat anders en overweegt dan ook om een schriftelijke klacht bij het gerechtshof Den Haag op grond van artikel 12 Wetboek van Strafvordering in te dienen. Voordat Animal Rights daartoe overgaat wil de stichting het Functioneel Parket echter nog op enkele relevante ontwikkelingen in deze zaak wijzen, als zijnde een aanvulling op de reeds ingediende aangifte.
Tegemoetkoming in de schade
Animal Rights deed onder andere een informatie verzoek in het kader van de Wet open overheid bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Animal Rights vroeg om alle documenten die betrekking hebben op de als gevolg van de in de aangifte beschreven eendenruiming aan het bedrijf uitgekeerde ‘tegemoetkoming in de schade’ uit het Diergezondheidsfonds. Animal Rights wilde vooral weten of Duck-To werd vergoed tot het maximaal aantal dieren dat het bedrijf op deze locatie mag houden, of ook kreeg uitbetaald voor de illegaal gehouden dieren. Dat laatste blijkt het geval te zijn.
Bij een ‘ruiming’ zoals die van 10 juni 2022 in Hierden stelt een deskundige vast hoeveel de aanwezige dieren en aanwezige producten (eieren, voer, stro) waard zijn. Die waarde krijgt de veehouder vergoed, omdat iedereen en alles verplicht worden afgevoerd en vernietigd. De overheid betaalt dit uit het Diergezondheidsfonds.
Volgens de Algemene Rekenkamer bedroegen de kosten van de bestrijding en preventie van vogelgriep in 2022 € 55 miljoen, waarvan de bestrijdingskosten € 49 miljoen bedroegen. De pluimveehouders droegen 54% van de kosten en de minister van LNV, de belastingbetaler dus, 46%, oftewel € 26 miljoen. Of en hoeveel de EU bijdroeg is niet bekend. Bij een gemiddelde ruiming beslaat de tegemoetkoming in de schade aan de veehouder ongeveer 60% van de ruimingskosten. 1
De beëdigde deskundige berekende aan de hand van de afleverbonnen van eendagseendjes en de uitval op basis van de digitale hokkaarten, dat er op het moment van de mededeling van de bestrijdingsmaatregel er op het bedrijf 100.487 eenden aanwezig waren. Op basis van de leeftijd en van beoogd slachtgewicht (regulier/medium en zwaar/heavy) werd de waarde per dier bepaald. De totaalwaarde voor de dieren kwam uit op € 278.667,93.
Daar kwam nog € 331,39 aan afgevoerd voer – 100 kilo per stal aanwezig in voerbakken en leidingen – en € 1160.00 aan afgevoerd stro – 16 balen stro van 500 kilogram – bij.
De taxatiewaarde van € 278.667,93 voor 100.487 eenden komt gemiddeld neer op € 2,77 per eend. Duck-To had per vergunning recht op een vergoeding voor 80.595 eenden x € 2,77 per eend = € 223.503,95. Duck-To strijkt dus het verschil, € 55.163,98, op voor de illegaal gehouden eenden.
Als je kijkt naar de berichtgeving van de Algemene Rekenkamer dan steelt Duck-To grofweg de helft daarvan van de belastingbetaler en de andere helft van andere pluimveehouders.
Het bedrijf in Hierden is een van de eendenmesters waar Animal Rights het gooien met eenden filmden
Wederrechtelijk verkregen voordeel
Animal Rights gaat ervan uit dat het wederrechtelijk verkregen voordeel van het bedrijf verder strekt dan enkel de voornoemde ruimingsvergoeding, en ook ziet op de bedrijfsomzet. Duck-To hield structureel teveel eenden in de schuren aan de Parallelweg 20 en deed dat moedwillig en bewust. Het stelselmatig overtreden van de vergunningen levert de eendenslachter al jaren een financieel voordeel op, er worden immers meer eenden afgeleverd per ‘ronde’ van gemiddeld 42 dagen dan legaal mogelijk zou zijn.
Een voorbeeldberekening
Tussen 17 en 21 januari 2022 voert Duck-To 53.200 eenden af vanaf het bedrijf aan de Parallelweg 20 te Hierden en op 4 februari worden 53.000 eenden geruimd vanwege vogelgriep zonder dat er tussentijds eenden worden aangevoerd. Dit weten we uit de zogenaamde Koppel Informatiesysteem Pluimvee (KIP) formulieren waarop de aan- en afvoer datum en aantallen bij AVINED – brancheorganisatie voor de pluimveesector – worden geregistreerd. Een totaal van 106.200 eenden. Vergund zijn 80.595 eenden. Het aantal teveel gehouden eenden bedraagt dus: 106.200 – 80.595 = 25.605 eenden. Als we de gemiddelde prijs van € 2,77 per eend aanhouden uit de taxatie van de ruiming op 10 juni 2022, levert dat Duck-To € 70.925,85 euro meer op dan als het bedrijf zich aan het vergunde aantal eenden had gehouden.
Na die ruiming voert Duck-To op 7 april en 5 mei 2022 in totaal 102.900 eenden aan op het bedrijf. Er is een uitval van 2250 eenden bij de eenden geboren op 7 april en Duck-To voert de overlevende 50.250 eenden af naar het slachthuis. De 50.400 eenden aangevoerd op 5 mei worden bij de volgende vogelgriep uitbraak op 10 juni geruimd. Duck-To ontvangt deze ‘ronde’ dus geld voor 50.250 geslachte eenden en 50.400 geruimden. Dat zijn 100.650 eenden in totaal waarvan er maar 80.595 vergund zijn. Het teveel aan eenden bedraagt dan: 100.650 – 80.595 = 20.055 eenden x € 2,77 = € 55.552,35 euro.
Tomassen voert op 2 juni 2022 nog 51.000 (eendags)eenden aan, waardoor de ruiming van 10 juni 2022 uitkomt op 101.400 vergaste eenden, waarvoor Duck-To voor iedere eend een ruimingsvergoeding krijgt, zoals hierboven beschreven, ondanks dat hij er slechts 80.595 mag houden.
Een optelsom
Een ‘ronde’ eenden duurt gemiddeld 42 dagen (6 weken). Duck-To kan zo 6 a 7 keer per jaar tussen de € 50.000 en € 75.000 extra opstrijken door zo’n 25% meer eenden op te zetten aan het begin van iedere ‘ronde’ dan vergund. Het bedrijf deed dit in ieder geval in 2022 en 2023 totdat de last onder dwangsom van de gemeente Harderwijk in augustus 2023 werd aangekondigd, voortkomend uit het handhavingsverzoek van Animal Rights.
Hoe lang Duck-To deze truc al uithaalt en op hoeveel eendenmesterijen, weet Animal Rights niet, maar de vergunning voor de Parallelweg 20 stamt uit 2013.
Slotsom
Animal Rights benadrukt dat hier sprake is van een langdurige en hardnekkige overtreding van zowel de vigerende omgevingsvergunning als de natuurvergunning. Het bedrijf heeft onterechte vergoedingen ontvangen en winst gemaakt, welke winst en vergoedingen het gevolg zijn van de keuze van het bedrijf voor de aanhoudende illegale bedrijfsvoering zoals uitvoerig is beschreven.
Animal Rights verzoekt het Functioneel Parket derhalve haar aangifte van 8 januari 2024 in heroverweging te nemen, gelet op deze aanvullende informatie en alsnog een strafrechtelijk onderzoek te starten naar (de feitelijk leidinggevenden van) Duck-To Farm BV en Hendrikse & Roos BV voor de bedrijfsvoering strijdig met de Wet op de economische delicten en daarmee samenhangende milieu/natuurregelgeving.
In aanvulling daarop wordt het Functioneel Parket verzocht een ontnemingsprocedure te starten ter ontneming van het door het bedrijf ontvangen wederrechtelijk verkregen voordeel.
