HERHALING VAN ZETTEN: SECTOR MAG OPNIEUW ZELF ZORGEN VOOR BETER WELZIJN BIJ VANGEN EENDEN

Op 23 september beantwoordde Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur Femke Marije Wiersma de vragen van Esther Ouwehand over de onveranderde structurele mishandeling van eenden bij transport, 6 jaar na beloofde beterschap. 1 Het ging daarbij om de dronebeelden die zijn gemaakt door Animal Rights, waarop te zien is dat eenden in de veehouderij, wanneer de eendenboer heeft besloten dat ze op transport moeten naar de slacht, nog altijd zeer ruw worden gevangen en ruw in transportkratten worden gesmeten en gepropt?

De antwoorden en de bewoording in de beslisnota 2 wijzen op een herhaling van zetten uit 2018. Ook toen mocht/moest de eendensector – lees de integratie van eendenslachter Tomassen Duck-To – zelf verbeteringen aanbrengen in het systeem van vangen en laden van eenden voor de slacht met het bekende non-resultaat. Ook toen zou de Nederlandse voedsel- en warenautoriteit (NVWA) daar toezicht op houden. We weten dus al dat dat niet werkt.

Lees ook:

BBB-minister Wiersma gebruikt net als eendenslachter Tomassen en de NVWA understatements in de beschrijving van de beelden: ”Ik kan bevestigen dat op de beelden van RTL Nieuws te zien is dat eenden niet altijd op de juiste manier worden gevangen en geladen, …”
Maar in ieder geval vindt ze de wijze waarop eenden gevangen worden niet acceptabel: ”Op de beelden is te zien dat het vangproces niet altijd zorgvuldig uitgevoerd wordt en dat vind ik onacceptabel.”
In tegenstelling tot bij het taseren van varkens ziet ze bij het gooien met eenden wel in dat dit ongewenst is: ”De manier van vangen die op de beelden te zien is, leidt tot onnodige stress en mogelijk tot pijn en lijden.”
En: ”…, zo hoor je niet met dieren om te gaan.”

Minister Wiersma is er mee bekend dat het onderwerp van het mishandelen van eenden bij het vangen en laden ook in 2018 al op de agenda stond, ook toen dankzij beelden van Animal Rights: ”Naar aanleiding van de beelden in 2018 is de eendensector met een set aan aangescherpte maatregelen gekomen om ervoor te zorgen dat dit niet meer gebeurt. De sector heeft hiermee laten zien dergelijke praktijken onacceptabel te vinden. Helaas moet ik constateren uit de recente beelden dat bedrijven zich niet altijd aan deze maatregelen houden, en dit is onacceptabel.”

Ze weet nog even streng te klinken: ”Ik ben echter niet trots op hoe er met deze eenden wordt omgegaan op deze beelden. Dat moet echt anders.”
En: ”Zoals de eenden op de beelden getoond door RTL Nieuws werden behandeld vind
ik onacceptabel. Dat moet afgelopen zijn.”

Maar vervolgens laat de minister het toch weer aan de eendensector zelf over om verbeteringen aan te brengen: “Ik concludeer aan de hand van de nieuwe beelden dat bij een aantal bedrijven het dierenwelzijn wordt geschaad door de eenden op een dergelijke manier ruw te vangen en te laden en dat dit onvoldoende verbetering laat zien ten opzicht van het beeld van 2018. Dat betreur ik en ik verwacht van de Nederlandse eendensector, dat zij zich aan de wet- en regelgeving en hun eigen aangescherpte maatregelen van 2018 houden en zelf actie ondernemen als blijkt dat dit niet het geval is.”

Haar benadering is naïef: ”Ik ga ervan uit dat de eendensector in staat is ervoor te zorgen dat dergelijke praktijken niet meer gebeuren, en dat het nogmaals tonen van deze beelden laat
zien dat er meer voor nodig is dan in 2018. Helaas zijn de maatregelen van destijds onvoldoende gebleken, en ik verwacht dat de sector hier van leert.”

Ze vervolgt: ”Ik verwacht dat de eendensector zelf onderzoekt welke aanvullende aanpassingen in het vang- en laadproces nodig zijn, zodat onnodige stress, pijn en lijden bij de eenden vanaf nu voorkomen wordt. Ook verwacht ik van de eendensector dat zij er zelf op toeziet dat het welzijn van de eenden voldoende wordt gewaarborgd tijdens het vangen en laden, en waar dat nodig is passende maatregelen neemt. Daarvoor gaan de staatssecretaris en ik samen met de NVWA nogmaals het gesprek met de sector voeren. De NVWA onderzoekt verder of met een aangepaste handhavingsaanpak de sector bewogen kan worden eenden zodanig te behandelen dat er geen onnodige stress, pijn of lijden ontstaat. Daarnaast beoordeelt de NVWA alle beelden gemaakt door Animal Rights en handhaaft waar mogelijk.”

Een van de laatste vragen van Esther Ouwehand luidt: ”Hoe gaat u waarborgen dat de regels worden nageleefd en we niet over zes jaar opnieuw moeten constateren dat het dierenleed gewoon doorgaat?” De minister antwoordt door naar haar eerdere reactie hierboven te verwijzen. Animal Rights heeft daar ook wel een antwoord op: we zullen niet opnieuw zes jaar wachten!

Alle Kamervragen en antwoorden

Vraag 1
Heeft u de dronebeelden die zijn gemaakt door de Stichting Animal Rights bekeken, waarop te zien is dat eenden in de veehouderij, wanneer de eendenboer heeft besloten dat ze op transport moeten naar de slacht, nog altijd zeer ruw worden gevangen en ruw in transportkratten worden gesmeten en gepropt?
Antwoord
Ik heb de door RTL Nieuws getoonde dronebeelden gemaakt door Animal Rights van het vangen van eenden gezien.

Vraag 2
Hoe beoordeelt u deze beelden?
Antwoord
Op de beelden getoond door RTL Nieuws is te zien dat de eenden ruw worden gevangen en geladen. Dat leidt tot onnodige stress en mogelijk tot pijn en lijden en dat is onacceptabel.

Vraag 3
Heeft u ervan kennisgenomen dat RTL Nieuws heeft bevestigd dat de beelden bij zeven verschillende eendenbedrijven zijn gemaakt en dat overal is waargenomen dat er met de eenden wordt gegooid en gesmeten?
Antwoord
Ja.

Vraag 4
Kunt u bevestigen dat er dus niet kan worden gesproken over een incident, maar dat er sprake is van structureel dierenleed? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Ik kan bevestigen dat op de beelden van RTL Nieuws te zien is dat eenden niet altijd op de juiste manier worden gevangen en geladen, en dat dit plaatsvindt bij meerdere bedrijven.

Vraag 5
Wat vindt u ervan dat eenden in de veehouderij na een kort leven in dichte stallen, zonder zwemwater, met tot wel zeven eenden per vierkante meter, vlak voor hun dood ook nog eens in kratten worden gesmeten voordat ze worden gedood in slachthuizen?
Antwoord
Het vangproces moet zorgvuldig uitgevoerd worden, zonder ruw met de dieren om te gaan of met ze te gooien. Op de beelden is te zien dat het vangproces niet altijd zorgvuldig uitgevoerd wordt en dat vind ik onacceptabel.

Vraag 6
Heeft u op de beelden gezien dat eenden regelmatig met hun hoofd klem komen te zitten tussen de kratten? Wat ging er door u heen toen u dit zag?
Antwoord
Ja, ik heb gezien dat een eend klem zat. Ik vind dit onacceptabel.

Vraag 7
Deelt u het inzicht dat de eenden op de beelden ernstig lijden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
De manier van vangen die op de beelden te zien is, leidt tot onnodige stress en mogelijk tot pijn en lijden.

Vraag 8
Vindt u de manier waarop deze eenden worden behandeld dierwaardig?
Antwoord
Nee, zo hoor je niet met dieren om te gaan.

Vraag 9
Kunt u beschrijven hoe het slachtproces van eenden precies verloopt, vanaf het moment dat de vrachtwagen met de dieren opgestapeld in transportkratten het terrein van de eendenslachterij Tomassen Duck-To is opgereden?
Antwoord
De containers met dieren worden afgeladen van de vrachtwagen en ondergebracht in de aanvoerhal. De containers worden van daaruit een voor een op een transportband gezet. Vervolgens worden de dieren uit de kratten gehaald en aan de poten aangehangen aan de slachtlijn. Kort na het aanhangen worden de eenden bedwelmd door middel van het elektrisch waterbad. Daarna worden de bloedvaten in de hals doorgesneden, waardoor het dier dood gaat. Daarna worden de dieren verder uitgeslacht.

Vraag 10
Bent u ermee bekend dat de eendenboeren en eendenslachterij Tomassen Duck-To in 2018 ook al in opspraak kwamen na undercoverbeelden die lieten zien dat eenden ernstig mishandeld worden wanneer de eendenboer ze laat vangen voor de slacht?
Antwoord
Ja.

Vraag 11
Heeft u gezien dat de sector zelf destijds beterschap beloofde en stelde dat er niet meer met eenden mag worden gegooid en dat het vangen en laden van de dieren rustig moet gebeuren?
Antwoord
Ja.

Vraag 12
Bent u ermee bekend dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) over de beelden uit 2018 stelde: Uit de beelden die u mij hebt toegestuurd blijkt een dergelijke minachting voor het welzijn van de dieren, in woord en daad, dat ik niet anders kan dan concluderen dat er sprake was van een bedrijfscultuur van veronachtzaming van het welzijn van de dieren?
Antwoord
Ja.

Vraag 13
Ondersteunt u de NVWA in deze analyse over de situatie in 2018?
Antwoord
De beelden van 2018 lieten een aantasting van het dierenwelzijn tijdens het vangen van eenden zien. In dat opzicht ondersteun ik de analyse van de NVWA over de situatie in 2018.

Vraag 14
Bent u ermee bekend dat de NVWA in 2018 zei dat ze in gesprek wilden gaan met de sector om duidelijk te maken dat dit toch echt niet kan?
Antwoord
Ja.

Vraag 15
Wat zegt het volgens u over de eendensector dat de NVWA duidelijk moet maken dat dieren geen dingen zijn waar je mee kan gooien en in kratten kan smijten en proppen?
Antwoord
Naar aanleiding van de beelden in 2018 is de eendensector met een set aan aangescherpte maatregelen gekomen om ervoor te zorgen dat dit niet meer gebeurt. De sector heeft hiermee laten zien dergelijke praktijken onacceptabel te vinden. Helaas moet ik constateren uit de recente beelden dat bedrijven zich niet altijd aan deze maatregelen houden, en dit is onacceptabel.

Vraag 16
Deelt u het inzicht dat de nieuwe beelden pijnlijk duidelijk maken dat er in de eendensector nog steeds sprake is van minachting voor het welzijn van de dieren en dat er nog steeds sprake is van een bedrijfscultuur van veronachtzaming van het welzijn van de dieren, zoals de NVWA zes jaar geleden al vaststelde? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Ik concludeer aan de hand van de nieuwe beelden dat bij een aantal bedrijven het dierenwelzijn wordt geschaad door de eenden op een dergelijke manier ruw te vangen en te laden en dat dit onvoldoende verbetering laat zien ten opzicht van het beeld van 2018. Dat betreur ik en ik verwacht van de Nederlandse eendensector, dat zij zich aan de wet- en regelgeving en hun eigen aangescherpte maatregelen van 2018 houden en zelf actie ondernemen als blijkt dat dit niet het geval is.

Vraag 17
Wat is uw verklaring voor het feit dat er zes jaar na de beloofde beterschap door de eendensector niks wezenlijks blijkt te zijn veranderd en dat eenden in de Nederlandse eendensector nog steeds ernstig worden mishandeld bij het vangen en laden voor de slacht?
Antwoord
Zoals in antwoord op vraag 16 aangegeven, verwacht ik van de eendensector dat zij toezien op het correct vangen en laden van eenden en dat zij maatregelen nemen wanneer het fout gaat. Dat gebeurt nu blijkbaar onvoldoende.

Vraag 18
Bent u trots op de Nederlandse eendensector?
Antwoord
De Nederlandse eendensector draagt bij aan de economie en werkgelegenheid. Ik ben echter niet trots op hoe er met deze eenden wordt omgegaan op deze beelden. Dat moet echt anders.

Vraag 19
Vindt u dat het afgelopen moet zijn met de ruwe behandeling van eenden bij het vangen voor de slacht, het gooien met dieren, het in kratten smijten en proppen van dieren; kortom, de dierenmishandeling en de overtredingen die we op de beelden kunnen zien in de eendenhouderij? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Zoals de eenden op de beelden getoond door RTL Nieuws werden behandeld vind ik onacceptabel. Dat moet afgelopen zijn.

Vraag 20
Heeft u gezien dat de eendenslachterij Tomassen Duck-To naar aanleiding van de recente beelden heeft aangegeven dat het vangen van eenden er voor buitenstaanders al snel enigszins ruw kan uitzien?
Antwoord
Ja.

Vraag 21
Wat vindt u van deze poging van de eendensector om de dierenmishandeling en het dierenleed die duidelijk op de beelden zijn te zien, te bagatelliseren?
Antwoord
Ik vind niet dat deze beelden moeten worden gebagatelliseerd. Tegen misstanden moet duidelijk stelling worden genomen. Iedere misstand is er een te veel.

Vraag 22
Vindt u het geloofwaardig dat de eendenslachterij Tomassen Duck-To nu tegen RTL zegt het te betreuren dat het nog steeds fout gaat?
Antwoord
Ja.

Vraag 23
Heeft u gezien dat de eendenslachterij heeft aangegeven het protocol opnieuw onder de aandacht te brengen en gaat bezien of ze de intensiteit van steekproeven gaan verhogen?
Antwoord
Ja.

Vraag 24
Denkt u dat het opnieuw onder de aandacht brengen van het protocol dat in 2018 is opgesteld en het bezien of controles – door de sector zelf – moeten worden geïntensiveerd er nu opeens wel voor zorgen dat eenden niet meer worden mishandeld bij het vangen en laden voor transport naar de slacht? Zo ja, hoe denkt u dat het beeld dat Nederland heeft van u als minister in dat geval zal zijn?
Antwoord
Ik ga ervan uit dat de eendensector in staat is ervoor te zorgen dat dergelijke praktijken niet meer gebeuren, en dat het nogmaals tonen van deze beelden laat zien dat er meer voor nodig is dan in 2018. Helaas zijn de maatregelen van destijds onvoldoende gebleken, en ik verwacht dat de sector hier van leert.

Vraag 25
Hoeveel eenden zijn er sinds de vorige belofte tot beterschap van de sector gevangen en in kratten gepropt voor de slacht? Wat vindt u ervan dat al die jaren de mishandeling van zoveel eenden gewoon doorging en dat niemand ingreep?
Antwoord
Jaar Aantal eenden geslacht in Nederland Aantal eenden gevangen in Nederland Aantal eenden gevangen in Duitsland
2018 8.353.093 6.616.540 1.736.553
2019 8.109.684 6.581.028 1.528.656
2020 4.564.103 3.687.120 876.983
2021 6.630.707 5.268.572 1.362.135
2022 6.131.236 4.576.241 1.554.995
2023 5.772.155 4.335.987 1.436.168
2024* 3.299.155 2.499.836 799.319
Totaal 42.860.133 33.565.324 9.294.809

Dit zijn de aantallen geregistreerd tot en met 5 september 2024 (bron: NVWA)
Er zijn in Nederland geen eenden gevangen voor de slacht in een ander land dan Nederland.
Zoals in antwoord op vraag 16 aangegeven, verwacht ik van de eendensector dat zij toezien op het correct vangen en laden van eenden en dat zij maatregelen nemen wanneer het fout gaat. De NVWA heeft toezicht gehouden op het vangen en laden, maar tijdens controles zijn geen overtredingen vastgesteld.

Vraag 26
Welke maatregelen gaat u zelf treffen om ervoor te zorgen dat er een einde komt aan dit ernstige dierenleed?
Antwoord
Ik verwacht dat de eendensector zelf onderzoekt welke aanvullende aanpassingen in het vang- en laadproces nodig zijn, zodat onnodige stress, pijn en lijden bij de eenden vanaf nu voorkomen wordt. Ook verwacht ik van de eendensector dat zij er zelf op toeziet dat het welzijn van de eenden voldoende wordt gewaarborgd tijdens het vangen en laden, en waar dat nodig is passende maatregelen neemt. Daarvoor gaan de staatssecretaris en ik samen met de NVWA nogmaals het gesprek met de sector voeren. De NVWA onderzoekt verder of met een aangepaste handhavingsaanpak de sector bewogen kan worden eenden zodanig te behandelen dat er geen onnodige stress, pijn of lijden ontstaat. Daarnaast beoordeelt de NVWA alle beelden gemaakt door Animal Rights en handhaaft waar mogelijk.

Vraag 27
Hoe gaat u waarborgen dat de regels worden nageleefd en we niet over zes jaar opnieuw moeten constateren dat het dierenleed gewoon doorgaat?
Antwoord
Zie hiervoor mijn antwoord op vraag 26.

Vraag 28
Kunt u deze vragen voor Prinsjesdag 2024 beantwoorden?
Antwoord
Ik heb mijn best gedaan de vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden.


  1. Beantwoording vragen over onveranderde structurele mishandeling van eenden bij transport, 6 jaar na beloofde beterschap ↩︎
  2. Beslisnota bij Antwoorden Kamervragen over onveranderde structurele mishandeling van eenden bij transport ↩︎

HORROR-SLACHTHUIS VANDRIE VRIJGESPROKEN VOOR DIERENMISHANDELING – ANIMAL RIGHTS GAAT IN BEROEP

Op 3 oktober 2023 werd na een jarenlange juridische strijd eindelijk het vonnis uitgesproken in de strafzaak tegen kalverslachterij VanDrie voor de correctionele rechtbank van Hasselt. Het horror-slachthuis, dat inmiddels is gesloten, is over de hele lijn vrijgesproken. De gruwelijke beelden die Animal Rights in 2018 in het Hasseltse slachthuis maakte zijn door de rechter onrechtmatig verkregen verklaard en uit het dossier geschrapt.

Animal Rights campagneleider Els Van Campenhout: “Wij laten het hier niet bij. De beelden zijn echt en het leed heeft effectief plaatsgevonden. Wij zijn verbolgen dat de rechter de privacywetgeving laat primeren op het gruwelijke lot dat deze dieren zijn ondergaan.”

Bekijk hier nogmaals de beelden:

Update: zaak wordt behandeld in Hof van Beroep Antwerpen

Op woensdag 25 september 2024 om 9u ging het beroep van start tegen het Hasseltse kalverslachthuis Van Drie. Animal Rights was aanwezig om live verslag uit te brengen.

Op woensdag 8 januari 2025 was Animal Rights in de het Hof van Beroep Antwerpen aanwezig voor de pleidooien in de Animal Rights rechtszaak tegen kalverslachters VanDrie Hasselt. Zowel het Openbaar Ministerie als burgerlijke partij Animal Rights gingen in beroep tegen het eerste vonnis van de correctionele rechtbank van oktober 2023. Tijdens de zitting op 8 januari 2025 kondigde het Openbaar Ministerie – tegen alle verwachtingen in – aan dat ze afstand neemt van het door hen aangetekende beroep. Dat betekent concreet dat er geen veroordeling meer kan uitgesproken worden. Animal Rights ziet dit als een morele corruptie van het Openbaar Ministerie: Dit getuigt van totale desinteresse in de martelingen die de dieren ondergingen in slachthuis VanDrie Hasselt. Het gaat nu dus alleen nog om het burgerlijke luik van de zaak: de ontvankelijkheid van Animal Rights als burgerlijke partij.

Lees hier alles over de zitting.

De uitspraak staat gepland op woensdag 5 februari 2025.

VanDrie over de hele lijn vrijgesproken in eerste aanleg

Er waren twee tenlasteleggingen tegen de kalverslachter:

• Inbreuken op art. 1 van de Dierenwelzijnswet waarbij er handelingen gepleegd zijn waardoor dieren onnodig pijn, verminking en letsel ondergaan. 1

• Inbreuken tegen de Europese Verordening inzake de bescherming van dieren bij het doden die bepaalt dat de “Bedrijfsexploitanten of bij het doden van dieren betrokken personen de nodige maatregelen dienen te nemen om pijn te vermijden en angst en spanning en lijden tijdens het slacht- of dodingsproces zoveel mogelijk te beperken.” 2

De rechter spreekt VanDrie op beide punten vrij omdat de undercoverbeelden niet als bewijsmateriaal beschouwd worden.

Op de beelden was er echter duidelijk sprake van inbreuken op deze wetgeving. We zagen onder andere dat er elektrische shocks op het hoofd, lichaam en anus werden toegediend, soms in intensiteit versterkt door eerst water te spuiten. Verder is ook te zien hoe runderen werden geslagen, aan de staart en de oren werden getrokken en geschopt. Het is duidelijk zichtbaar dat er angst, paniek en stress heerste bij de runderen.

Beelden ongeldig verklaard

De rechtbank stelt niet of wat er te zien is op de beelden wel of niet inbreuken op de wetgeving vormen. De rechter schrapt de undercoverbeelden gewoon uit het dossier, want onrechtmatig verkregen. Bovendien zegt hij dat de beelden zijn gemonteerd om het publiek te choqueren, hoewel de echtheid van de beelden niet te betwisten valt want ze zijn gecontroleerd door de computer crime unit (CCU). Het leed heeft effectief plaatsgevonden.

“De beelden geven een realistische weergave van hoe het er in dit slachthuis aan toe ging.”

Els Van Campenhout, Animal Rights

Van Campenhout: “De beelden geven een realistische weergave van hoe het er in dit slachthuis aan toe ging. Er zijn regels overtreden, dat is duidelijk op de beelden te zien. De rechter kijkt weg van de misselijkmakende dierenmishandeling en ontzegt de dieren elke vorm van gerechtigheid.”

Willekeurig doelwit

De rechter haalt ook nog aan dat de keuze voor slachthuis VanDrie mogelijk volledig willekeurig was. Voor Animal Rights is er echter geen sprake van willekeur want het leed in de slachthuizen is structureel. In elk slachthuis waar we undercoverbeelden maakten komen er misstanden naar boven: Tielt, Izegem, Hasselt, Torhout…

Ook bij VanDrie is het leed structureel. In Frankrijk bracht dierenrechtenorganisatie L214 in 2020 schokkende beelden naar buiten van dierenmishandeling het VanDrie slachthuis in Sobeval.

“Sinds 2015 zijn met de regelmaat van de klok overtredingen vastgesteld, waarbij kalveren bij volle bewustzijn werden opgetakeld om ze de keel over te snijden. Maar telkens heeft het slachthuis gewoon een minnelijke schikking van 1.000 euro betaald. Ik zie dat als een afkoopsom en ze hebben dat altijd als kost ingecalculeerd”, fulmineerde advocaat Anthony Godfroid namens de dierenrechtenorganisatie.

Beroep

Het is niet de eerste keer dat undercoverbeelden van Animal Rights ongeldig verklaard worden in de rechtbank. Hetzelfde gebeurde met de beelden die Animal Rights maakte in slachthuis Verbist in Izegem. Animal Rights ging toen in beroep en kreeg gelijk van het Hof van Beroep in Gent: Het Hof deed een historische uitspraak door te stellen dat slachthuis Verbist schuldig werd bevonden aan grove dierenmishandeling op basis van de onthullende undercoverbeelden van Animal Rights. Die uitspraak werd door het Hof van Cassatie vernietigd op 11 juni 2024 en de zaak werd doorverwezen naar het Hof van Beroep Antwerpen om inhoudelijk opnieuw beoordeeld te worden.

“Sinds 2015 zijn met de regelmaat van de klok overtredingen vastgesteld, waarbij kalveren bij volle bewustzijn werden opgetakeld om ze de keel over te snijden. Maar telkens heeft het slachthuis gewoon een minnelijke schikking van 1.000 euro betaald.”

Advocaat Anthony Godfroid

Ook nu laten we het er niet bij! Animal Rights gaat in beroep tegen het vonnis. Onze undercoverbeelden zijn de enige manier om wantoestanden aan het licht te brengen. Het leed gebeurt achter gesloten deuren. Inspecteurs zijn slechts beperkt aanwezig en cameratoezicht is slechts een doekje voor het bloeden. Uit het zicht van de camera’s zijn er nog genoeg mogelijkheden om dieren gruwelijk te mishandelen.

Het toezicht in slachthuizen faalt. Dierenbeulen lopen amper tegen de lamp. Wanneer het dan zwart op wit bewezen is dat de beperkte wetgeving die deze dieren beschermt met de voeten getreden wordt, volgen er vaak geen of amper straffen. Daarom zet Animal Rights deze strijd verbeten verder. “Het minste wat we kunnen verwachten is gerechtigheid voor deze dieren die bij VanDrie aan een afschuwelijk einde zijn gekomen, besluit Van Campenhout.


  1. Wet betreffende de bescherming en het welzijn van dieren  ↩︎
  2. Verordening (EG) Nr. 1099/2009 inzake de bescherming van dieren bij het doden ↩︎

MINISTER WIERSMA BLIJFT APENHANDEL STEUNEN

Op 27 mei schreef Animal Rights, samen met dierenrechtenorganisaties People for the Ethical Treatment of Animals – PETA, Action for Primates, Once Voice, Abolición Vivisección en Cheshire Animal Rights Campaigns, een brief aan de minister van Landbouw, Visserij, Volksgezondheid en Natuur met het verzoek om de onmiddellijke opschorting van de import van primaten voor experimenten naar Nederland, in het bijzonder de import van langstaartmakaken (Macaca fascicularis).

In haar antwoord lijkt minister Femke Wiersma niet van plan Hartelust, de enige apenhandelaar in Nederland, ook maar een strobreed in de weg te leggen in het mishandelen van onschuldige dieren. 1

Lees ook: Transparantie en registratie proefapenhandel laat te wensen over.

“Het kabinetsbeleid is gericht op het terugdringen van het gebruik van proefdieren in het algemeen (transitie naar proefdiervrije innovatie), zeker als het gaat om gebruik van apen. Bij bepaalde specifieke onderzoeksdoeleinden zijn apen echter nog altijd wel nodig, bijvoorbeeld voor onderzoek aan bepaalde infectieziekten die de volksgezondheid bedreigen.”

Hoe lang zullen onderzoekers en beleidsmakers zich blijven verschuilen achter de smoes dat apenexperimenten nodig zijn? Al 75 jaar lang wordt er bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar malaria op primaten. Maar een goed vaccin is er nog steeds niet. Het decennialange onderzoek naar MS op apen heeft tot niets geleid, behalve dode aapjes dan.

In onze brandbrief hebben we het er verder over dat de handel in Java-apen vanuit Zuidoost-Azië een bedreiging vormt voor de biodiversiteit. De minister antwoordt:

“De Nederlandse Wetenschappelijke Autoriteit CITES (WA) heeft in het geval van bovengenoemde invoer van levende exemplaren van de soort Macaca fascicularis getoetst of deze invoer gefokte exemplaren betrof en of deze schadelijk was voor de instandhouding van de wilde populatie. Consultatie met de Vietnamese overheid leverde een aantal documenten op zoals een exportvergunning voor deze uitvoer vanuit Vietnam, alsmede een certificaat voor de desbetreffende exporteur als zijnde een bonafide fokker van deze soort. Op basis van beoordeling van deze beschikbare informatie heeft de WA positief geadviseerd, in overeenstemming met huidige Europese regelgeving (artikel 4, tweede lid, van Verordening (EG) nr. 338/97 en artikel 54 van Verordening (EG) nr. 865/2006).”

Echter heeft CITES onlangs nog beslist extra toezicht te blijven houden op de handel uit o.a. Vietnam omdat de overheid onvoldoende kan aantonen dat de geëxporteerde dieren in gevangenschap zijn gefokt. 2

Tenslotte haalt de minister aan:

“De onderzoeksinstituten die gebruik maken van apen uit de populatie zijn zich bewust van hun herkomst. Het is in eerste instantie aan hen om, indien zij interferentie van andere kiemen vrezen, hier gericht onderzoek naar te doen.”

Hartelust kan zijn apen enkel buiten Nederland verkopen. Zelfs Nederlandse onderzoekers zoals BPRC en KNAW vinden het een brug te ver om te gaan experimenten op buitenlandse aapjes. Animal Rights blijft het hypocriet vinden dat de Nederlandse overheid een wrede, onethische handel die enkel gericht is op de verrijking van een bepaald individu, de hand boven het hoofd blijft houden.


  1. Reactie op verzoek commissie over de brandbrief van Animal Rights en meerdere organisaties aan minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en inspecteur-generaal van NVWA m.b.t. apenhandel ↩︎
  2. Thirty-third meeting of the Animals Committee ↩︎

SLACHTHUIS IZEGEM VERSCHIJNT VOOR HOF VAN BEROEP ANTWERPEN

Nadat het Hof van Cassatie het vernietigende arrest bekend maakte op 11 juni 2024, werd de zaak door het Hof van Cassatie doorverwezen naar het Hof van Beroep in Antwerpen. Dat betekent concreet dat het Hof van Beroep Antwerpen nu inhoudelijk over de zaak zal oordelen. Op dinsdag 24 september 2024 om 14u vindt de inleidende zitting plaats in het Hof van Beroep te Antwerpen. Animal Rights zal aanwezig zijn om live verslag uit te brengen.

Lees ook:

Wetsvoorstel Groen

Op 16 september 2024 werd in de Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers een wetsvoorstel ingediend door politica Meyrem Almaci (Groen). Het gaat om de ‘wijziging van het Gerechtelijk Wetboek teneinde de dierenbeschermingsverenigingen de bevoegdheid toe te kennen om in rechte op te treden.’ Als dit wetsvoorstel wordt goedgekeurd, betekent dat dat dierenrechtenorganisaties niet meer onontvankelijk verklaard kunnen worden in de rechtbank.

Animal Rights is blij met dit voorstel en hoopt dan ook dat andere partijen het juiste zullen doen en dit voorstel zullen steunen.

Geen gerechtigheid in Hof van Cassatie

Wat het hoogste gerechtshof van ons land moet voorstellen oordeelde in Brussel, kort gezegd, dat er voor dierenrechtenorganisaties als Animal Rights geen wettelijke grondslag is om toegang te hebben tot de rechter. Men benadrukte daarbij dat de recente opname van dierenwelzijn in de grondwet daar niets aan verandert.

Deze schertsvertoning heeft als gevolg dat geen enkele burger bij de rechter op kan komen voor de dieren. Het verandert België in een regelrechte schijndemocratie waar dierenmishandelaars vrijspel hebben in afwezigheid van een effectieve, daadkrachtige overheid.

“Ons rechtssysteem is duidelijk een vod waar de grootste dierenmishandelaars hun voeten aan mogen vegen. Ze moeten niet eens meer bang zijn voor een rechtszaak nu,” reageerde Animal Rights campagneleider Els van Campenhout toen woedend. “Er is geen gerechtigheid voor de dieren die vreselijke marteling hebben ondergaan. Ik kan niet geloven dat de rechtbank dat zomaar heeft gedaan.”

Lees ook:

Juridische tijdlijn

Samenvatting van de belangrijkste gebeurtenissen die vooraf gingen aan het arrest van het Hof van Cassatie

Op 11 september 2017 bracht Animal Rights schokkende beelden naar buiten uit het runderslachthuis te Izegem. Op de beelden is te zien hoe werknemers runderen systematisch mishandelden met de elektrische prikkelaar en stokslagen gaven en één stier werd zelfs anaal gepenetreerd. De bedwelming ging regelmatig mis, de dieren zagen hoe hun soortgenoten opgetakeld werden en meerdere runderen werden bij volle bewustzijn de keel doorgesneden.

Animal Rights diende meteen een klacht met burgerlijke partijstelling in tegen het slachthuis Verbist Izegem en tegen de zaakvoerder wegens dierenmishandeling.

Na vier jaar juridische strijd, werd het slachthuis op 22 maart 2021 vrijgesproken voor dierenmishandeling, maar wel veroordeeld voor inbreuken op hygiëne. De rechtbank in Ieper weigerde de beelden van Animal Rights uit het slachthuis van Izegem als bewijs te accepteren omdat ze verkregen zijn zonder toestemming en daardoor inbreuken op de privacywetgeving zouden vormen.

Animal Rights ging daarop in beroep tegen de beslissing van de rechtbank van eerste aanleg.

Op 20 oktober 2023 kreeg Animal Rights dan toch gelijk toen het Hof van Beroep een historische uitspraak deed, waarbij slachthuis Verbist schuldig werd bevonden aan grove dierenmishandeling op basis van de onthullende undercoverbeelden van Animal Rights.

Het Hof weerlegde het eerdere privacy-oordeel en erkende de legitieme rol van undercoveracties in het blootleggen van misstanden. Bovendien bevestigde het Hof dat slachthuis Verbist nalatig was in het waarborgen van het welzijn van de dieren tijdens het doden en gerelateerde activiteiten, het opstellen van passende werkmethoden en het implementeren van effectieve monitoringprocedures.

Het Hof van Beroep zei daarbij letterlijk: “Er is sprake van grove schending van het dierenwelzijn, waarbij de te slachten dieren als dode, gevoelloze voorwerpen op brutale wijze werden behandeld. Dat dieren wezens met gevoelens zijn en zij fysiek en psychisch kunnen lijden, werd op manifeste wijze miskend.”

Zoals Animal Rights verwachtte hadden zowel slachthuis Verbist als de eigenaar Verbist op 7 december 2023 een cassatieberoep ingediend bij het Hof van Cassatie. Animal Rights heeft daarom ook een cassatie advocate ingehuurd om dit horrorslachthuis voor eens en altijd veroordeeld te krijgen voor grove dierenmishandeling.

Op 11 juni 2023 volgde de uitspraak van het Hof van Cassatie: daarbij volgde het Hof de absurde redenering dat Animal Rights niet voor dieren mag opkomen in de rechtbank, waarvan de dierenrechtenorganisatie geen eigenaar is en dat alleen de eigenaar van de dieren hierbij ‘te lijden’ zou hebben en klacht zou kunnen indienen. Dat betekent concreet dat dierenmishandeling bij dieren die een wettelijke eigenaar hebben (in dit geval was dit het slachthuis) gewoon kan gebeuren en dat de hoogste rechtbank van het land hier de ogen voor sluit.

Het Hof van Cassatie vernietigde daarmee de eerdere uitspraak van het Hof van Beroep van Gent en stuurt de zaak nu door naar het Hof van Beroep Antwerpen. De openingszitting zal plaatsvinden op 24 september 2024 om 9u in het Hof van Beroep in Antwerpen op de Britselei.

Op 11 maart 2025 van 15.30u tot 16.30u vinden de pleidooien plaats in het Hof van Beroep in Antwerpen.

Op 1 april 2025 volgende de vernietigende uitspraak: de burgerlijke partijstelling van Animal Rights wordt onontvankelijk verklaard en het Hof van Beroep Antwerpen verwijst naar de uitspraak van het Hof van Cassatie in haar arrest.

Van Campenhout: “Wat eigen is aan alle rechtszaken die Animal Rights voert, is dat dierenmishandelaars in de rechtbank alle soorten argumenten gaan aanhalen – gaande van privacy, het wijzen met de vinger naar de klokkenluider, tot ons grondwettelijke recht om te mogen opkomen voor dieren in de rechtbank – zodat er zo weinig mogelijk gepraat wordt over het vreselijke leed dat de dieren is aangedaan.”

Animal Rights blijft zich echter inzetten voor toegang tot de rechtbank, zodat de allerzwaksten in onze maatschappij gehoord kunnen worden en ook zij gerechtigheid in de rechtbank kunnen krijgen.

De vreselijke undercoverbeelden uit het horrorslachthuis van Izegem

Steun Animal Rights

Het voeren van rechtszaken vergt een lange adem, maar de minimale wetten die er zijn om dieren te beschermen moeten nageleefd worden. Wij laten het niet bij de uitspraak van het Hof van Cassatie en wachten geduldig het arrest van het Hof van Beroep Antwerpen af. Intussen bekijken de mogelijkheden om naar het Europees Hof te gaan, indien het Hof van Beroep Antwerpen de dieren opnieuw in de steek zou laten. Jij kunt de dieren in de rechtbank helpen door ons te steunen. Samen kunnen we deze rechtszaken blijven bekostigen.

Doneer nu!

DE REACTIE VAN EENDENSLACHTER TOMASSEN OP DE DRONEBEELDEN VAN HET EENDEN VANGEN

Beelden van het eenden vangen in Hierden op een bedrijf dat in handen is van eendenslachter Tomassen zelf

“Tomassen Duck-To gaat verdere verbeteringen doorvoeren in onder andere het begeleiden van het vang- en laadproces, met als doel dat onjuiste handelingen en/of incidenten worden voorkomen,” zegt adjunct-directeur Jeroen IJzerman namens Tomassen Duck-To tegen Pluimveeweb. IJzerman reageert hiermee op de dronebeelden van dierenrechtenorganisatie Animal Rights van het vangen en laden van eenden. 1

Lees ook:

“In deze filmpjes zijn helaas enkele tekortkomingen geconstateerd ten aanzien van hoe men het vangen en laden uitvoert. Dit betreuren wij en we zullen hier dan ook actie op ondernemen,” reageert IJzerman.

Hoe anders was de reactie in 2018. Directeur Gertjan Tomassen van Tomassen Duck-To was woedend op Animal Rights en zei tegen de Telegraaf: ”’Wat Animal Rights doet is crimineel”. 2 De eendenslachter heeft dus wat nederigheid bijgeleerd. Of de woorden van de adjunct-directeur daarmee ook wat waard zijn, valt te betwijfelen.

“In eerste instantie gaan wij dit doen door het protocol opnieuw onder de aandacht te brengen bij de vang- en laadploegen. Tomassen Duck-To laat al onafhankelijke steekproeven uitvoeren, maar naar aanleiding van deze beelden gaan wij bekijken of wij de intensiteit van deze steekproeven gaan verhogen om zo de kwaliteit van het vang en laadproces te verbeteren.”

Voor zover Animal Rights weet, heeft niemand verder iets van deze steekproeven en de uitkomsten daarvan gezien; is er niets over gedeeld met, bijvoorbeeld, de NVWA en is er geen rapport van gepubliceerd. Of de steekproeven daadwerkelijk hebben plaatsgevonden, of alleen bestaan in het hoofd van Jeroen IJzerman, is daarmee de vraag.
Tomassen gaat dus in principe nogmaals hetzelfde doen wat de eendenslachter ook al in 2018 deed en niets heeft geholpen.

“Alhoewel wij bepaalde constateringen niet willen bagatelliseren, moet ook worden vermeld dat het vangen van eenden een bijzonder proces is, wat er voor buitenstaanders al snel enigszins ‘ruw’ kan uitzien,” reageert IJzerman. En daarmee is bagatelliseren dus precies wat IJzerman doet. Dat belooft dan ook niet veel goeds voor de intenties van het bedrijf.
”Enigszins ruw” zijn de woorden die IJzerman gebruikt, de NVWA had het over “onnodig ruw”, Animal Rights noemt het gewoon dierenmishandeling.

“Ook de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) die tijdens het slachtproces altijd aanwezig is, heeft de betreffende koppels op de slachterij gemonitord en geen verhoogde welzijnsovertredingen waargenomen,” zegt IJzerman. Dat klopt niet.
We weten uit recent geopenbaarde inspectierapporten dat er in het eerste kwartaal van 2024 op het eendenslachthuis drie vangletsel-tellingen zijn uitgevoerd door de NVWA inspecteurs. In twee van die drie gevallen werd de handhavingsgrens van 1% overschreden; op 7 maart zelfs met 470%! Let wel: Voor het bepalen van het percentage vangletsel worden alleen bloedingen geteld welke minimaal 3 centimeter groot en donkerrood tot paars van kleur zijn!

Lees daarover meer in het volgende artikel:

“Het aantal welzijnsovertredingen bij Tomassen Duck-To is zeer laag, dit wordt door de NVWA openbaar gemaakt in haar halfjaarlijks rapportages,” zegt IJzerman verder. Ook dat klopt niet!
Animal Rights legde vorig jaar al uit dat deze zogenaamde slachthuismonitor helemaal geen afspiegeling is van de misstanden die daadwerkelijk bij de eendenslachter plaatsvinden. Animal Rights en Stichting Doeh vragen al jaren de inspectierapporten op die zijn opgesteld door de NVWA-inspecteurs. Hierin staat veel meer dan wat uiteindelijk door de NVWA als ‘boete-waardig’ of ‘waarschuwing-waardig’ wordt beoordeeld.

Lees daarover meer in het volgende artikel:

”Dit neemt niet weg dat Tomassen Duck-To verdere verbeteringen zal gaan doorvoeren in onder andere het begeleiden van het vang- en laadproces, met als doel dat onjuiste handelingen en/of incidenten worden voorkomen,” besluit adjunct-directeur Jeroen IJzerman namens Tomassen Duck-To. Animal Rights zal dit controleren.


  1. Tomassen Duck-To gaat verbeteringen doorvoeren na dronebeelden eenden vangen’ ↩︎
  2. Eendenslachter woedend: ’Wat Animal Rights doet is crimineel’ ↩︎