In maart vorig jaar diende Animal Rights een handhavingsverzoek in nadat onze Hunt Saboteurs getuige waren van een gans die na aangeschoten te zijn hulpeloos lag te spartelen op de grond, terwijl de jager in kwestie niets deed om het dier uit zijn lijden te verlossen.
Verder blijkt dat er helemaal niet gejaagd mag worden in het gebied in maart. Ook was de jager die het schot loste niet bevoegd om op de betreffende locatie te schieten.
In november 2023 wordt het handhavingsverzoek afgewezen. Er wordt gesteld dat de wanhopige kreten en pogingen van de gans om overeind te komen simpelweg “stuiptrekkingen” zijn. Het feit dat er was geschoten op een plek waar dit niet is toegestaan kwam “door een tegenstrijdig besluit van de provincie” en kon de jagers niet worden aangerekend.
Animal Rights diende op 23 januari bezwaar in tegen het besluit om het handhavingsverzoek af te wijzen, maar ook dit bezwaar wordt van tafel geveegd. Nog steeds kon er volgens het college niet vastgesteld worden of de gans had geleden.
Bekijk de beelden hier:
Tik op de vingers voor overtreding
Wél wordt er toegegeven dat er een overtreding is begaan wat betreft het moment van schieten in dat gebied, maar er “geen kans op herhaling zou zijn” en er “tijdens de hoorzitting is verklaard dat hierover nog een verduidelijkende brief naar de betrokken partijen zou worden gestuurd”. Kortom, enkel een tik op de vingers voor het overtreden van de wet.
Artikel 3.24, eerste lid, van de Wet natuurbescherming luidt: “Een ieder die een in het wild levend dier doodt of vangt voorkomt dat het dier onnodig lijdt.” En artikel 2.1, zesde lid, van de Wet dieren bepaalt: “Een ieder verleent een hulpbehoevend dier de nodige zorg.” Op de beelden is duidelijk te zien dat de jager in strijd met deze wet handelt.
Deze zaak is weer een goed voorbeeld van hoe stuntelende sociopaten met een geweer, door dik en dun worden gesteund door moreel-corrupte, lokale politici.
De collecteweek van het Prinses Beatrix Spierfonds is van start gegaan, en Animal Rights waarschuwt opnieuw: dierproeven worden nog steeds gefinancierd met goedbedoelde donaties. Deze praktijken zijn niet alleen wreed, maar ook wetenschappelijk achterhaald.
Rowena Vanroy, Animal Rights: “We hebben het fonds een brief geschreven om hen op te roepen volledig de kaart van dierproefvrije methoden te trekken.”
Genetisch gemanipuleerde muizen
Animal Rights heeft verschillende dierproeven onderzocht die mede mogelijk zijn gemaakt door het Prinses Beatrix Spierfonds. 12345 Helaas is het onduidelijk welke dierproeven momenteel worden uitgevoerd, omdat het fonds hierover zeer terughoudend is. Wel maakt het fonds bekend dat jaarlijks gemiddeld €35.000 wordt besteed aan dierproeven. 6
Voor dierexperimenten rond myotone dystrophie wordt aan de Radboud Universiteit in Nijmegen gefokt met transgene muizen. Het Spierfonds financierde onder meer proeven waarin verschillende transgene muizentypes een half uur lang rondjes moesten draaien in tredmolens. Na het nemen van bloedstalen en het toedienen van injecties werden de muizen tenslotte gedood door middel van het breken van de nek.
In een andere studie werden de muizen na eerst dagenlang pijnlijke injecties gekregen te hebben, onthoofd.
Ook dierproefnemers van het LUMC in Leiden worden al sinds jaar en dag gesponsord door het Prinses Beatrix Spierfonds. Genetisch gemanipuleerde muizen worden gekweekt met een verzwakt skelet. De dieren worden alleen in een kooi gestopt wat een ramp is voor deze sociale dieren. Uiteindelijk worden de dieren gedood om het skelet te onderzoeken.
Dierproefnemers van het LUMC hebben voor een dierproef muizen besteld bij een Amerikaanse proefdierfokker genaamd Jackson Laboratories. Eenmaal in Nederland aangekomen worden de dieren onderworpen aan injecties in de spieren. De proefdieren worden wekelijks onder de scanner geplaatst en tenslotte gedood door het breken van de nek.
Afbeelding uit de wetenschappelijke publicatie waarbij muizen gekweekt worden met een zwak skelet
Dierproeven werken niet
Ondanks de jarenlange inzet van dierproeven, leveren ze nauwelijks bruikbare resultaten voor de mens op. Voor onderzoek naar spierziekten worden muizen genetisch gemanipuleerd, maar zelfs dan slagen de modellen er niet in om menselijke ziekten nauwkeurig na te bootsen. Het meest gebruikte muismodel voor ALS, bijvoorbeeld, representeert slechts 2% van de gevallen bij mensen. Ondanks talloze dierproeven is de oorzaak van ALS bij mensen nog altijd niet bekend, en van de vele experimentele medicijnen die op dieren zijn getest, heeft slechts één medicijn de markt gehaald.
Voor andere spierziekten, zoals Duchenne en Pompe, geldt hetzelfde. Muizenmodellen vertonen slechts milde vormen van deze ziekten, terwijl de ziekte bij mensen vaak veel ernstiger en dodelijk is. Dit toont nogmaals aan dat dierproeven niet geschikt zijn om menselijke ziekten te begrijpen of behandelen. Zoals Rowena Vanroy, campagnecoördinator van Animal Rights, stelt: “De fysiologie en neurologie van de geknutselde muizen wijkt simpelweg te veel af van die van mensen, de dieren hebben bijvoorbeeld een verschillende spierstructuur en andere immuunreacties. Proefdieronderzoek schiet ernstig tekort.”
Alternatieven
Gelukkig bestaan er inmiddels geavanceerde alternatieven die zonder dierproeven evenveel, zo niet meer, inzicht bieden in spierziekten. Zo worden er al studies uitgevoerd met geïnduceerde pluripotente stamcellen, die het grote voordeel hebben dat ze patiëntspecifieke cellen gebruiken. Dit maakt gepersonaliseerde behandelingen mogelijk, iets wat met dierproeven onmogelijk is. 78
Daarnaast worden organoïden, zoals hartspieren gekweekt uit menselijke cellen, ingezet om ziekten zoals Pompe te onderzoeken. 9 Dit biedt veel betere resultaten dan muizenmodellen, die de hartproblemen van Pompe-patiënten niet adequaat nabootsen. Ook computermodellen en multi-omics-benaderingen, die complexe moleculaire veranderingen in ALS-cellen analyseren en leiden tot gepersonaliseerde modellen, bieden belangrijke inzichten zonder dierenleed. 10
Oproep tot verandering
Vanroy pleit voor een dringende koerswijziging: “Het is tijd dat goede doelen volledig overstappen op proefdiervrij onderzoek. Er zijn al talloze doorbraken bereikt, zonder het gebruik van dieren. Laten we zorgen dat donaties goed besteed worden – aan onderzoek dat zowel ethisch verantwoord is als wetenschappelijk vooruitstrevend.”
Met de technologieën van vandaag is er geen reden meer om vast te houden aan achterhaalde en onnodig wrede dierproeven. Het is tijd voor een toekomst waarin wetenschap én ethiek hand in hand gaan.
Op 24 augustus 2024 toont Animal Rights met nieuwe undercoverbeelden hoe eenden systematisch mishandeld werden door vangploegen op maar liefst 7 bedrijven in Nederland. Alle beelden werden in de eerste helft van 2024 gemaakt. Hoewel deze eenden in de eerste plaats geslacht worden voor vlees, verkoopt Nederlandse eendenslachter Tomassen Duck-To ook de veren. Deze gaan naar het Nederlandse bedrijf Ducky Dons om er dekbedden en kussens van te maken.
De producten van Ducky Dons werden nog steeds bij Leen Bakker België verkocht. Al in 2018 riep Animal Rights Leen Bakker op om actie te ondernemen en dons uit de rekken te halen, maar tot gisteren bleef Leen Bakker deze gruwelijke producten van Ducky Dons gewoon verkopen. Animal Rights riep de winkelketen op om deze artikelen onmiddellijk uit de rekken te halen. En daar geven ze nu dan vooralsnog gehoor aan.
Animal Rights campagneleider Els Van Campenhout: “Er kleeft bloed aan het dons van deze mishandelde eenden. De dieren worden ruw gevangen, ze kunnen geen kant op en worden hardhandig in transportkratten gegooid of gepropt worden en vervolgens afgevoerd naar het slachthuis. De gebruikte certificeringen als RDS (Responsible Down Standard) of Downpass bestempelen beddengoed met deze eendendons onterecht als ‘ethisch'”.
UPDATE: LEEN BAKKER HAALT DUCKY DONS UIT SCHAPPEN EN WEBSHOP
Leen Bakker antwoordde binnen een dag op onze oproep: “Dank voor uw mail. Wij nemen deze situatie uitermate serieus en gaan heel diepgaand uitzoeken wat hier aan de hand is. Wij hebben gelijk actie ondernomen en alle producten van Ducky Dons van onze website gehaald. Ook halen we in onze winkels de 2 Ducky Dons producten uit de schappen. Wij komen zo spoedig mogelijk terug bij u met een inhoudelijke reactie.”
Animal Rights is tevreden over deze snelle reactie en actie. We wachten geduldig op het vervolg.
Misselijkmakende mishandelingen
Animal Rights filmde vanaf de openbare weg en met drones hoe bij de eendenmesterijen er nog altijd misselijkmakend hardhandig met eenden wordt omgegaan tijdens het vangen en laden. Eenden worden ruw, van een afstand in de transportlades gegooid; de laatste eenden worden in de lades gepropt als vuile was in een wasmachine; de eenden klappen door het smijtwerk keer op keer tegen het frame van de container en bovenliggende lades aan; eenden raken voortdurend bekneld waneer lades achteloos worden dicht geduwd of getrapt. Individuele eenden worden getrapt en geslagen; eenden vallen uit lades op de grond en worden ruw weer opgeraapt en terug in een lade gesmeten.
“Aan dons kleeft het bloed van de mishandelde eenden die geen kant op kunnen wanneer ze ruw gevangen en in transportkratten gegooid of gepropt worden om afgevoerd te worden naar het slachthuis.”
Els Van Campenhout, Animal Rights
Een eend wordt ruw vastgehouden aan de kop door een vangploegmedewerker
Ducky Dons
De eenden worden in de eerste plaats geslacht voor vlees. Maar Tomassen Duck-To verkoopt ook de veren aan het Ermelose bedrijf Ducky Dons dat er dekbedden en kussens van maakt. Hoewel Ducky Dons zich verschuilt achter keurmerken zoals Downpass en RDS, tonen de beelden van Animal Rights duidelijk aan dat hun beweringen over dierenwelzijn holle woorden zijn. “Alle donzen dekbedden en hoofdkussens van Ducky Dons zijn gecertificeerd volgens Downpass of de Responsible Down Standard (RDS),” schrijven ze, maar de realiteit laat zien dat de eenden wel degelijk worden mishandeld.
Op hun ‘dons en dierenwelzijn’ pagina zegt Ducky Dons: “… ook voor ons als producent van donzen dekbedden en kussens is het belangrijk dat we zeker weten dat we een verantwoord product verkopen. Zo willen we kunnen herleiden waar ons dons vandaan komt en of deze bedrijven erop toezien dat hun eenden en ganzen zo prettig en natuurlijk mogelijk leven.” 1 De veren komen van eenden die geslacht worden voor vlees, eenden worden niet levend geplukt en de veren komen niet uit de foie gras dwangvoeder industrie. Aan deze voorwaarden is eenvoudig te voldoen, maar verder zegt Ducky Dons: “Ook mogen ze natuurlijk niet geslagen, geschopt of anderszins mishandeld worden.” En dat gebeurt wel zoals in de beelden van Animal Rights uit 2018 en 2024 te zien is.
Laat de gruwel uit je bed
Dons is net als vlees een product van de intensieve veeteelt, waar economische belangen primeren. Koop alsjeblieft geen dons, kies voor synthetische of plantaardige materialen als katoen en bamboe. Zo laat je de gruwel uit je bed.
Even leek het een kleine overwinning voor de konijnen, die leven in het gebied waar het Texelse vakantiepark Landal Sluftervallei zich heeft gevestigd, te worden. De konijnen, die gevangen en afgeschoten ‘moesten’ worden vanwege ‘schade’ en ‘overlast’, zouden verplaatst worden naar andere gebieden op het eiland waar de konijnenpopulatie in het geding is. Bijna alles is beter dan de kogel, maar vangen en uitzetten blijft zeer stressvol. Het lijkt nu, echter, slechts om een deel van de dieren te gaan.
Het tijdsverloop
Op 5 april 2023 verleende de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord een Wet natuurbescherming ontheffing voor het vangen en doden van konijnen. De ontheffing werd verleend aan vakantiepark Landal Sluftervallei ter voorkoming van schade of overlast door konijnen.
Samen met Stichting Fauna4Life diende Animal Rights op 16 mei 2023 bezwaar in tegen de ontheffing, maar dit bezwaar werd afgewezen. Op 7 december gingen de stichtingen in beroep tegen dit besluit en vroegen een voorlopige voorziening aan. Ook deze werd afgewezen. De stichtingen gingen in januari 2024 in hoger beroep tegen het besluit.
De beroepsgronden
Een van de beroepsgronden van de stichtingen is dat de staat van instandhouding van het konijn ongunstig is. De diersoort staat in Nederland al sinds 2020 op de rode lijst van bedreigde zoogdieren en is bovendien een beschermde soort.
“Het Nederlandse beleid is zo ingericht dat woorden als ‘bedreigd’ en ‘beschermd’ eigenlijk geen meerwaarde hebben en in de praktijk helemaal geen verschil maken,” aldus Animal Rights campagnecoördinator Aysis Plet.
Verder is de noodzaak van de ontheffing niet aangetoond en is de ontheffing enkel verleend op basis van waarnemingen van het park. Een gedegen onderzoek door een onafhankelijke ecoloog bleef uit.
Artikel 3.8, vijfde lid van de Wet natuurbescherming stelt duidelijk dat een ontheffing of vrijstelling uitsluitend verleend mag worden wanneer aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. Zo moet er gekeken worden naar andere bevredigende oplossingen, de noodzaak van de ontheffing en moet er zekerheid zijn dat er geen afbreuk wordt gedaan aan de gunstige staat van instandhouding van de diersoort in het natuurlijk verspreidingsgebied.
Met het verlenen van de ontheffing is er bovendien géén rekening gehouden met het feit dat het vakantiepark grenst aan het Natura-2000 gebied “Duinen en de Lage Land Texel”. Dit is het leefgebied en tevens het natuurlijke verspreidingsgebied van het konijn.
De schizofrene houding van Landal Greenparks tegenover konijnen
Een opmerkelijk feit is dat Landal Greenparks, de overkoepelende organisatie achter Landal Sluftervallei, schijnbaar niet altijd ‘last’ heeft van konijnen. Bij Landal Rabbit Hill, een van hun andere locaties, die zich midden op de Veluwe bevindt, kan je namelijk de “huppelende konijntjes” zien wanneer je “de deuren van je bungalow opent,” volgens de beschrijving op hun website.
“Het is te hypocriet om te bevatten dat konijnen voor Landal Greenparks enerzijds als vermaak voor gasten dienen, maar zodra konijnen doen wat konijnen ‘doen’ (graven, voortplanten etcetera) geeft deze organisatie ze zonder pardon de kogel.”
Aysis Plet, Animal Rights
Het vervolg
Op 29 juli 2024 besluit het college om de onderhavige ontheffing aan te vullen en te wijzigen. Kort gezegd houdt de aanvulling en wijziging in dat naast het vangen en doden van konijnen (tot een doelstand van 45) nu ook een deel van de gevangen konijnen uitgezet mag worden.
Op 6 augustus 2024 vraagt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State of de stichtingen zich kunnen vinden in dit besluit. Op 20 augustus laten we weten dat dit niet het geval is.
De gronden die de stichtingen heeft aangevoerd blijven na de aanvulling en wijziging van het besluit relevant, kortom:
Nog steeds blijkt niet dat er sprake is van belangrijke schade of een concrete dreiging daarvan
Er zijn andere bevredigende oplossingen
Het gaat zeer slecht met het konijn in Nederland
Uit het besluit blijkt dat er sprake is van drie uitzetlocaties waar elk jaar per locatie maximaal dertig konijnen kunnen worden uitgezet. Dit is net voldoende om te kunnen spreken van een levensvatbare populatie. Toch staat het college het toe dat er per locatie tien tot dertig konijnen worden uitgezet. De stichtingen begrijpen niet waarom het college het aantal uit te zetten konijnen beperkt ten opzichte van wat mogelijk (volgens Staatsbosbeheer) en nodig (volgens EcoTex) is en vraagt het college om dit alsnog te motiveren.
De stichtingen trekken het hoger beroep naar aanleiding van het aanvullende besluit dus niet in!
Met grote trots kunnen we melden dat Animal Rights afgelopen week 33 konijnen heeft gered van een treurig lot als proefkonijn. Deze dieren waren bestemd voor dierproeven voor vaccins, omdat het project werd geschrapt zocht men een nieuwe bestemming voor de dieren. Dankzij Animal Rights kregen ze vervolgens de kans op een nieuw leven. Dit is de eerste keer dat Animal Rights proefkonijnen herplaatst; eerder hebben we met succes labratjes, muizen en cavia’s een beter leven bezorgd.
Dierproeven
In Nederland worden jaarlijks ongeveer 18.000 konijnen onderworpen aan dierproeven. Deze dieren worden gebruikt voor de productie en ontwikkeling van vaccins. Enkele voorbeelden van dierproeven met konijnen:
Productie van antilichamen: onderzoekers injecteren konijnen met virale antigenen, het immuunsysteem van het konijn produceert vervolgens antilichamen. Deze worden gewonnen uit het bloed van het konijn
Preklinische testen: onderzoekers injecteren proefdieren, waaronder konijnen met experimentele vaccins. Vervolgens kijken ze of het konijn antilichamen aanmaakt en hoe lang ze dat doen
Veiligheidstesten van vaccins: konijnen worden geïnjecteerd met een experimenteel vaccin om te kijken of er bijwerkingen optreden zoals ontsteking, koorts, sloomheid of zelfs ernstige allergische reacties zoals anafylactische shock, orgaanfalen of de dood
Challenge experimenten: konijnen worden geïnjecteerd met een experimenteel vaccin en vervolgens krijgen ze virus toegediend om te kijken of het vaccin afdoende beschermt
Deze proeven kunnen leiden tot ernstige bijwerkingen, zoals ontstekingen, koorts, orgaanfalen of zelfs de dood. En aan het einde van deze experimenten wacht hen geen mooi pensioen, maar worden ze afgemaakt. Dieren die in dit soort studies worden gebruikt mogen het laboratorium immers niet meer verlaten.
Waarom dierproeven moeten stoppen
Animal Rights strijdt tegen deze verouderde en wrede praktijk. Hoewel Europese wetgeving dierproeven verplicht bij de productie van vaccins, is het belangrijk om te beseffen dat deze proeven nauwelijks voorspellende waarde hebben voor mensen.
Onderzoekers wijzen vaak op het belang van dierproeven voor de ontwikkeling van vaccins, maar dit is een misleidend argument. Slechts een fractie van de vaccins die preklinische dierstudies ondergaan, slaagt erin de markt te bereiken. In werkelijkheid haalt mogelijk slechts 1% van de kandidaat-vaccins de eindstreep.
Tweede leven voor proefkonijnen
Ondanks onze fundamentele meningsverschillen met het laboratorium over het gebruik van dieren in de wetenschap, waren we het eens dat deze konijnen een tweede kans op leven verdienden. “Veel onderzoekers zouden simpelweg kiezen voor de gemakkelijke weg en de dieren doden, maar we zijn blij dat er in dit geval voor een meer humane oplossing is gekozen,” zegt Rowena Vanroy, campagnecoördinator bij Animal Rights. “Eigenlijk zou het verplicht moeten zijn om proefdieren een nieuw leven te gunnen.”
De 33 geredde konijnen zijn inmiddels verspreid over verschillende konijnenasielen, waaronder Kaatje Keutel in Lelystad, Knijn & Co in Bavel en Konijnenopvang Hazel in Schaijk. Een aantal konijnen verblijft momenteel bij vrijwilligers van Animal Rights, zodat we hun verder van dichtbij kunnen volgen. “Wat hun gezondheid betreft, doen ze het geweldig,” zegt Vanroy. “Ze zijn nog wel bang, maar ze zullen met tijd en liefde wennen aan hun nieuwe leven.”
Adoptie: geef een konijn een nieuw thuis
Ben je geïnteresseerd in het adopteren van een van deze geredde konijnen? Neem dan contact op met Animal Rights via [email protected] of rechtstreeks met een van de konijnenasielen. Alle konijnen zijn gecastreerd en gevaccineerd voordat ze worden herplaatst.
Let er wel op dat de konijnen alleen worden geplaatst in een thuis waar ze minimaal 6 m² ruimte hebben, jaarlijks worden gevaccineerd en gekoppeld worden aan een konijnenvriendin.
