De hunt saboteurs van Animal Rights wisten afgelopen twee weekenden verschillende jachtpartijen te dwarsbomen. In de Hoeksche Waard worden jaarlijks tienduizenden wilde dieren gedood. Het gaat om verschillende soorten vogels, zoals ganzen, eenden, duiven, knobbelzwanen, fazanten, kraaien en roeken, maar óók konijnen, vossen, hazen, reeën en herten. Sinds 2015 zetten wij ons in voor het grootste slachtoffer van de jacht: de gans.
Vroeg in de ochtend vonden de activisten de jagers in het veld: ze gebruikten mechanische lokgeluiden en lokstallen om de overvliegende ganzen hun kant op te lokken. Bij het gebruik van een lokstal worden groepen plastic ganzen neergezet in het veld. De plastic lokganzen moeten veiligheid en voedsel suggereren. De mechanische lokgeluiden zorgen er voor dat de ganzen naar het betreffende veld worden gelokt. Zodra de overvliegende dieren dichtbij genoeg zijn, worden ze neergeschoten.
In Zuid-Holland mogen grauwe ganzen, kolganzen, brandganzen en Canadese ganzen gelokt worden met lokvogels (ook levende vogels), lokfluiten, lokvoer, mechanische en elektronische lokinstrumenten en geluidsnabootsingen. Daarnaast mogen bij het doden van ganzen ook slag-, snij- en steekwapens worden
gebruikt. Caring Vets zegt over het gebruik van deze middelen: “‘Het doden van gewonde grote vogels met slag- snij- of steekwapens is een zeer ernstige en onaanvaardbare aantasting van het dierenwelzijn, dat gepaard gaat met een pijnlijk onnodig langzaam lijden bij het volle bewustzijn waarbij bewustzijnsverlies of de dood niet direct intreden.”
Drie weken geleden filmden de activisten in Zuid-Holland hoe [levende lokganzen](https://www.animalrights.nl/levende-lokdieren-ingezet-tijdens-de-jacht) lokganzen werden ingezet tijdens de jacht. Levende dieren worden ingezet als instrument om hun wilde soortgenoten te lokken en te doden: barbaars en onacceptabel.
Zodra een jachtpartij is gesignaleerd, stellen de activisten zich op op de openbare weg om de jachtpartij te stoppen. Overvliegende ganzen worden gewaarschuwd met toeters. De jachtliefhebbers stellen het niet op prijs wanneer er een camera op hen wordt gericht. In de meeste gevallen ruimen ze hun spullen op. Dat gebeurde de afgelopen twee weekenden ook: in totaal werden drie jachtpartijen verstoord.
Vanaf maart tot eind oktober mogen jagers in Zuid-Holland ongestraft 85.000 ganzen doodschieten. Er is nu een populatie van ongeveer 140.000 ganzen en deze moet volgens de provincie flink gereduceerd worden.
De hunt saboteurs hebben al verschillende [schokkende jachttaferelen](https://www.animalrights.nl/ban-de-jacht/onderzoek-naar-de-jacht) op camera vastgelegd. “De jacht op ganzen brengt onvoorstelbaar dierenleed met zich mee,” aldus Smit. “Zo troffen we dieren aan die minuten lang aangeschoten en gewond in het veld lagen.”
De meeste ganzensoorten komen van nature al voor in Nederland. Animal Rights ontkent niet dat de laatste jaren de populatie ganzen is gegroeid en tevens niet dat zij schade kunnen veroorzaken aan gewassen, maar de huidige ingeslagen weg is een gebed zonder eind. Animal Rights pleit voor een andere inrichting van het landschap als [duurzame en diervriendelijke oplossing](https://www.animalrights.nl/ganzen-nederland). Met behulp van de juiste landinrichting, in combinatie met alternatieve methoden, kan het gedrag van ganzen worden gestuurd en daarmee overlast worden voorkomen.
Het afschieten van tienduizende weerloze dieren, zonder te werken aan een duurzame en diervriendelijke oplossing, is onacceptabel.
Ik ben Fien, maar nu leef ik niet meer. Ik werd gedood omwille van de honger naar vlees. Grote honger, want elk jaar sterven er driehonderd miljoen van mijn soortgenootjes in een slachthuis. Ik vraag jou niets. Lees enkel mijn verhaal, dat is het enige wat ik vraag.
Hier komt het dan.
De start van mijn miserabel leven
Ik werd geboren in een broeierij. Een wat? Ja inderdaad, het is een vreemde plaats, een bedrijf waar ze eieren uitbroeden tot kleine kuikens, zoals ikzelf, niet zolang geleden.
We worden uitgebroed door machines. Het eerste wat we zien als we uit het ei komen, is de binnenkant van een plastic container.
Toen ik uit het ei kwam, wou ik dicht tegen mijn mama aankruipen voor warmte en veiligheid. Mijn mama was nergens te zien. Ik hoorde tienduizenden andere kuikens piepen naar hun mama, net als ik.
Ik voelde me erg alleen en verward, zoals ik me eigenlijk de rest van mijn leven zou voelen.
We worden uit de grote bakken gehaald, en de eierschalen worden verwijderd. De zwakke en kleine soortgenootjes worden gedood door ze in een machine met gas te stoppen. Ze stikken langzaam. Hun leven is al afgelopen, en het was nog maar net begonnen.
Onze genen zijn onze grootste vijand
Degenen die wel goedgekeurd zijn om vet te mesten, worden afgevoerd met een vrachtwagen naar enorme stallen. Met tienduizenden zijn we nu in een compleet vreemde omgeving. We moeten onze behoefte gewoon op de grond doen, en iets anders dan eten en drinken is er niet te doen. Het gepiep van de tienduizenden andere kuikens is oorverdovend. De lichten blijven bijna constant aan, er zijn maar enkele uren dat we kunnen slapen in het donker. Als het lang licht is eten we meer, zegt de boer. Dan kunnen we sneller geslacht worden.
Sommige soortgenootjes vallen plots neer. Of ze gaan slapen, en worden niet meer wakker. Wat ons niet verteld werd, is dat onze ouders geselecteerd werden op snelle groei. Weinig romantisch dus: we zijn het resultaat van de geselecteerde genen die ons tot dikke, zware kuikens maken. Dat belooft voor mijn verdere leven.
Groeipijnen en ons strontleven (letterlijk)
We groeien erg snel. Elke dag word ik zwaarder en groter. Ik krijg er pijn van. Helse pijn. Mijn poten doen pijn: het contact met de urine en ontlasting op de grond zorgt voor een brandende pijn. Mijn gewrichten worden zo belast, dat ik mijn gewicht haast niet meer kan dragen. Ik lig de hele tijd, maar dat is niet fijn: door het contact met de ammoniak van de mest op de grond krijg ik pijnlijke zweren. Ik kan ook moeilijk ademen: de lucht is stoffig en de ammoniak prikt in mijn ogen.
De tijd gaat tergend langzaam. Er is niets te doen. De ruimte wordt altijd maar krapper, doordat we groter worden. Ik zie dat sommige van mijn broers en zusjes er erg aan toe zijn: ze zijn kreupel. Hun poten zijn zo pijnlijk dat ze niet meer kunnen lopen. Ze raken niet meer tot bij het water en voedsel. Ze hongeren langzaam uit. Sommigen eten mest van anderen, in een poging te overleven. Elke dag komt de boer langs om mijn dode vrienden eruit te halen. Hij ziet al eens eentje over het hoofd, die blijft dan rotten tussen de anderen.
Angst en paniek: we worden gevangen
We zijn kuikens van 6 weken oud. De boer zegt dat we vet genoeg zijn voor het slachthuis. Hij zorgt ervoor dat onze ‘reis’ geregeld wordt.
Als het donker is ’s avonds, worden plots containers aangevoerd en een ploeg van 6 mensen gaat aan de slag.
Ik hoor veel angstig gepiep en mijn soortgenootjes zijn in paniek. Ze worden bij hun poten gepakt, ondersteboven naar de containers gedragen.
Met een grote zwaai worden ze erin gesmeten. Ze krijsen het uit, sommige van de vangers gaan heel ruw te werk en breken de pootjes van mijn vrienden.
Het is mijn beurt. Ik ben erg bang, want ik besef amper wat er gebeurt. De mensen zijn groot en ruw, en komen erg bedreigend over.
Ik word bij een poot gepakt, en met een ruk omhoog getrokken. Er bengelen nog enkele van mijn buren aan de hand die mij vastpakt.
Ik word hardhandig in de container gesmeten, en ik voel een scherpe pijn in mijn vleugel. Ik kruip weg in een hoekje en maak me zo klein mogelijk.
Het einde van de pijn
Op de vrachtwagen is het 25 graden en bloedheet. Ik hoor soortgenootjes hun laatste adem uitblazen. Wij kippen kunnen net als honden en varkens niet zweten. We hijgen en proberen onze vleugels te openen als we het warm hebben.
Zo’n hitte overleven we vaak niet, want de lichamen van iedereen geeft ook nog eens heel wat warmte af.
We komen aan op onze bestemming. Ik word uit de container gehaald, al even ruw als dat ik erin gegooid werd. Mijn vleugel is gebroken en dat doet me een helse pijn aan.
Ik word aan mijn poten aan een metalen haak gehangen. Ik ben erg bang omdat ik ondersteboven hang.
Even later gaat de transportband naar een grote bak met water. Mijn hoofd wordt ondergedompeld. Een helse pijn. Ik verlies even het bewustzijn. Als ik door het water ben, kom ik terug bij.
Nu passeer ik met mijn hoofd langs ronddraaiende messen die mijn keel doorsnijden. Het bloed loopt langs mijn hoofd.
Even later wordt het zwart voor mijn ogen. Alle pijn is nu weg. Mijn laatste wens die door mijn hoofd ging, was dat ik een moment van vreugde gehad had in mijn korte leven. Ik ben een wezen net als alle anderen: ik wil enkel maar gelukkig zijn.
Op 1 augustus gaf Minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) haar antwoorden vrij op de vragen van de vaste commissie voor LNV over de misstanden in slachthuizen, zoals naar buiten gebracht in de uitzending van RTL Nieuws op 19 juni jl.1
De uitzending was gebaseerd op “rapporten van bevindingen die tot bestuurlijke boetes hebben geleid” van de NVWA op het gebied van dierenwelzijn in de zogenaamde roodvleesslachthuizen in de periode januari 2015 t/m maart 2017 en toonden beelden van Animal Rights. RTL had deze rapporten op basis van een WOB-verzoek (Wet Openbaarheid van Bestuur) verkregen.
“We moeten er niet naar streven om het huidige systeem te verbeteren, maar om drastisch met dit systeem te breken“
Boetes
“Aan 59 slachterijen is een of meerdere maatregelen opgelegd. Er zijn 76 rapporten van bevindingen opgesteld voor overtredingen die zwaar genoeg zijn voor het opleggen van een bestuurlijke boete. Rapporten van bevindingen vormen de grondslag voor de bestuurlijke boetes. De boetes varieerden van €1.500 tot €5.000.”
Waarschuwingen
RTL verkreeg blijkbaar niet alle rapporten: “Een aantal rapporten is niet verstrekt omdat tegen de openbaarmaking daarvan bezwaarschriftprocedures lopen.” En had niet gevraagd om de rapporten met betrekking tot overtredingen waarvoor geen boetes zijn opgelegd of waarvoor alleen schriftelijke waarschuwingen zijn uitgedeeld. Uit de antwoorden van de minister bleek dat 51 bedrijven één of meer schriftelijke waarschuwingen ontvingen: “Naast rapporten van bevindingen kunnen onder andere schriftelijke waarschuwingen worden gegeven. In de periode januari 2015 tot en met maart 2017 heeft de NVWA 60 schriftelijke waarschuwingen gegeven vanwege dierenwelzijnsovertredingen in slachterijen.”
De beelden
Zowel bij de VVD als bij het CDA was er blijkbaar wat verwarring ontstaan over de begeleidende beelden in de RTL Nieuws uitzending. Deze partijen vroegen respectievelijk of “de bewegende beelden [waren] opgenomen in de betreffende slachthuizen” en of “de door RTL Nieuws getoonde beelden afkomstig [waren] van de toezichtcamera’s van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)”. De minister antwoordt terecht: “Deze beelden zijn, zoals vermeld door RTL, afkomstig van Animal Rights en zijn gemaakt in een Belgisch slachthuis. Overigens beschikt de NVWA niet over eigen toezichtcamera’s.”
De beelden zijn begin 2017 door Animal Rights gemaakt in een slachthuis in het Belgische Tielt. RTL Nieuws diende haar WOB-verzoek in naar aanleiding van de aangetoonde misstanden bij onze zuiderburen en het ontkennende, naar we nu weten misleidende, antwoord van de destijds verantwoordelijken op de vraag of dit soort taferelen ook in Nederlandse slachthuizen plaats vonden.
“De boetebedragen die de NVWA kan opleggen zijn vastgelegd in het Besluit en de Regeling handhaving en overige zaken Wet Dieren. Overtredingen van welzijnsregels bij het doden van dieren in slachthuizen zijn ingedeeld in boetecategorie 3 (€2.500). Tot 2 juli 2016 waren deze overtredingen ingedeeld in boetecategorie 2 (€1.500). Het boetebedrag wordt verdubbeld indien de risico’s of gevolgen van de overtreding voor het dierenwelzijn ernstig zijn. Het boetebedrag wordt gehalveerd indien er sprake is van een overtreding waarvan de risico’s of gevolgen voor het dierenwelzijn gering zijn of ontbreken. Indien sprake is van recidive van eenzelfde overtreding binnen vijf jaar worden bij het boetebedrag van de meest recente overtreding verhoogd door daarbij de definitieve boetebedragen van de eerdere overtredingen op te tellen. In de brief van de minister van 6 juli jl. heeft zij aangegeven te willen kijken of de bestuurlijke boetes kunnen worden verhoogd en of bij structurele overtredingen slachterijen eerder gesloten kunnen worden. Minister Schouten zal uw Kamer daar dit najaar over informeren.”
“Inspecteurs hebben in een digitaal bedrijvendossier zicht op de inspectie- en sanctiegeschiedenis” en “slachthuizen die slecht functioneren worden besproken in een periodiek handhavingsoverleg binnen de NVWA. Daar wordt bepaald welke aanvullende maatregelen genomen moeten worden om naleving van wet- en regelgeving te bewerkstelligen en te voorkomen dat het bedrijf op deze wijze de werkzaamheden continueert. Het schorsen van de erkenning is daarbij een van de instrumenten die ingezet kan worden.”
“Als er een overtreding geconstateerd wordt moet er conform het interventiebeleid altijd een herinspectie plaatsvinden. Tevens komen slachthuizen met meer overtredingen door het risicogebaseerde toezichtsysteem van de NVWA, terecht in een regime met een hogere controlefrequentie. Deze controlefrequenties worden jaarlijks per slachthuis vastgesteld.”
Levend gekookt varken in broeibad
Sluiten van slachthuizen
Over de mogelijkheid om een falend slachthuis te sluiten antwoordde de minister aan GroenLinks: “Indien dit in verhouding staat tot de ernst, omvang en het herhaald plegen van de overtredingen kunnen ook herstelsancties worden opgelegd waarmee een slachthuis kan worden gedwongen orde op zaken te stellen. Een uiterste herstelsanctie vormt het schorsen of intrekken van de erkenning van een slachthuis. Een dergelijke herstelsanctie moet, na afweging van onder andere de economische belangen van het slachthuis, in verhouding staan tot het te bereiken doel. Ze kan pas worden opgelegd nadat is gebleken dat minder vergaande herstelsancties, zoals het tijdelijk vertragen of stilleggen van de slachtlijn om overtredingen te stoppen, onvoldoende effect hebben.”
Strafrechtelijke vervolging
Met betrekking tot de mogelijkheid van strafrechtelijke vervolging in plaats van de gangbare bestuurlijke waarschuwing of boeteoplegging kwam via verschillende antwoorden wat meer duidelijkheid:
“De dierenartsen van de directie Keuren van de NVWA zijn belast met het permanente toezicht op de naleving van welzijnsregels voor het doden van dieren in slachthuizen. Indien de ernst van de overtreding of de omstandigheden waaronder zij is begaan aanleiding vormen voor eventueel strafrechtelijk onderzoek worden buitengewoon opsporingsambtenaren, werkzaam bij directie Handhaven, ingeschakeld.”
“Indien de ernst van de overtreding of de omstandigheden waaronder zij is begaan daartoe aanleiding geven kan de NVWA een overtreding aan het Openbaar Ministerie voorleggen voor eventueel strafrechtelijk optreden.”
“De NVWA is overigens bezig om intern nadere aandacht te schenken aan het optimaliseren van de keuze voor bestuursrecht en strafrecht zodat er uniformer en effectiever wordt gehandhaafd.”
Er “is in de afgelopen vijf jaar vijf keer een strafrechtelijk proces verbaal opgemaakt voor overtredingen geconstateerd in een slachthuis.”
Eindverantwoordelijke
Daarnaast bestaat de mogelijkheid om getuigschriften van personeel dat ernstige overtredingen begaat in te trekken, “maar daar is tot nu toe geen gebruik van gemaakt. In haar handhaving heeft de NVWA zich tot nu toe geconcentreerd op de exploitant als eindverantwoordelijke voor het slachthuis en niet op het personeel. Ik zal laten onderzoeken in hoeverre de mogelijkheid tot het schorsen of intrekken van getuigschriften een toegevoegde waarde bij de handhaving kan hebben.”
Slachtsnelheid
Er blijkt geen echte regelgeving te zijn voor de snelheid van de slachtlijnen: “In principe kan een slachthuis zelf de slachtsnelheid bepalen, de EU-regelgeving of de NVWA heeft daar geen concrete normen voor. Wel moet de snelheid zodanig zijn dat er aan de regels voor bedwelmen en verbloeden van de dieren kan worden voldaan, dat er hygiënisch geslacht kan worden en dat de keuring na het slachten onder adequate omstandigheden kan worden uitgevoerd. Daarnaast spelen diersoort en type dier, de grootte en de aanwezige voorzieningen van het slachthuis een belangrijke rol bij het bepalen van de uiteindelijke bandsnelheid.
De slachthuisexploitant dient tijdens het slachten ervoor te zorgen dat voortdurend aan de genoemde voorwaarden wordt voldaan. De NVWA ziet hier bij haar toezicht op toe en grijpt in als één van deze voorwaarden niet in orde is, bijvoorbeeld door het verlagen van de bandsnelheid. Dit betekent dat de slachtsnelheid gedurende een dag kan fluctueren. In de grote slachthuizen worden 500 tot 700 varkens per uur geslacht, 150 tot 200 kalveren en 50 tot 70 runderen.”
“De NVWA kan dan eisen om de slachtsnelheid te verlagen zodat er voldoende tijd is voor de keuring na het slachten. Als hygiënisch slachten een structureel probleem wordt kan de NVWA ook ingrijpen zoals besluiten dat de slachtsnelheid verlaagd wordt; het slachten kan in deze gevallen zelfs gestopt worden. Dat heeft bijvoorbeeld plaatsgevonden bij ‘slachthuis 23’ uit de RTL-berichtgeving.”
Extreme temperaturen
De uitleg over het hitteprotocol blijft vaag en vrijblijvend: “Slachthuizen dienen de aanvoer van de dieren zorgvuldig te plannen en ervoor te zorgen dat er voldoende wachtruimte is voor alle aangevoerde dieren. Als de dieren een deel van de wachttijd moeten doorbrengen in het voertuig op het terrein, moet die tijd zoveel mogelijk beperkt worden en moet er worden gezorgd voor schaduw en ventilatie.”
“Het Nationaal plan voor veetransport tijdens extreme temperatuursomstandigheden is op 1 juli 2016 in werking getreden. In dit plan staat aangegeven bij welke temperaturen er extra maatregelen genomen kunnen worden en welke verantwoordelijkheden de verschillende organisaties hebben. Tijdens het transport onder extreme weersomstandigheden geldt onverkort de verantwoordelijkheid van de vervoerder voor het welzijn van de dieren. De invulling hiervan blijkt uit de protocollen van de veehandelaren/transporteurs en slachthuizen. […] Bij extreme temperaturen monitoren slachterijen de dierenwelzijnsstatus bij aankomst en plannen het transport optimaal. Hierdoor wordt de wachttijd onder extreme temperaturen voor de dieren zo veel mogelijk beperkt. De NVWA voert bij extreme hitte extra controles uit op transporten met extra aandacht voor temperatuur, noodplan, watervoorziening en ventilatie.”
Toezicht
In de grote slachterijen is de NVWA permanent aanwezig. Daarnaast wordt met ingang van 1 januari 2018 permanent toezicht gehouden op de onbedwelmde slacht en er loopt een pilot met cameratoezicht. Het valt dus te verwachten dat de grootste misstanden plaats vinden in de kleinere slachthuizen waar geen permanent toezicht is.
Slachthuis 23
In het onderzoek van RTL Nieuws sprong één slachthuis er uit. In een half jaar tijd legt de NVWA het bedrijf elf boetes op met een totaalbedrag van 21.000 euro. Hoe kon dit zo lang doorgaan? De minister legt uit: “Bij de elfde, door RTL genoemde overtreding is het boetebedrag verhoogd tot €4.500 vanwege recidive. De NVWA heeft aan slachthuis 23 op 14 december 2015 een voornemen tot schorsing van de erkenning kenbaar gemaakt, onder andere in verband met de geconstateerde welzijnsovertredingen. Tot een daadwerkelijke schorsing is het niet gekomen, omdat dit slachthuis inmiddels was gesloten. Uiteindelijk is de beslissing tot sluiting een zelfstandige beslissing van de exploitant geweest.”
Levend koken en villen
De minister meldde dat de NVWA heeft kunnen achterhalen dat in de periode tussen 18 januari 2016 en 2 januari 2018 in totaal 6 gevallen zijn geconstateerd waarbij varkens werden gebroeid waarbij het dier nog tekenen van leven vertoonde en dat in de periode tussen 12 september 2016 en 24 oktober 2017 in totaal 3 gevallen zijn geconstateerd waarbij schapen of kalveren werden uitgeslacht waarbij het dier nog tekenen van leven vertoonde.
Lijden
De minister erkent dat elke bedwelmingsmethode nadelen heeft en dat het “doden van dieren en de daarmee verband houdende activiteiten […] angst, stress of andere vormen van lijden bij de dieren [kunnen] veroorzaken.”
“We moeten er dus niet naar streven om het huidige systeem te verbeteren, maar om drastisch met dit systeem te breken,” zegt Animal Rights campagneleider Erwin Vermeulen.
Anonieme slachthuizen
De minister verstrekte als bijlage bij haar antwoorden een lijst met maatregelen per geanonimiseerd genummerde slachterij in de periode 1 januari 2015 tot en met 31 maart 2017, maar helaas komen de nummers in deze tabel niet overeen met de nummers zoals genoemd in de RTL-berichtgeving. Slachthuis 36 kreeg 13 rapporten van bevinding en slachthuis 38 kreeg 10 rapporten van bevinding plus 1 schriftelijke waarschuwing.
“Anonimiteit is in deze gevallen niet gepast; de bevolking heeft het recht te weten wie deze bedrijven zijn,” zegt Animal Rights directeur Susan Hartland.
Transparantie
Opnieuw zijn er beloften over grotere transparantie vanuit de NVWA: “De NVWA gaat over tot actieve openbaarmaking. Dit betekent dat de komende maanden een naleefmonitor van de roodvleesketen met bedrijfsnamen openbaar zal worden gemaakt. Deze openbaarmaking zal een beeld geven van de staat van dierenwelzijn en hygiëne bij slachthuizen in Nederland. De namen van slachthuizen en de door hen gepleegde overtredingen zullen binnen de juridische kaders van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) openbaar worden gemaakt.”
Biologisch slachten?
De minister maakt in het antwoord op een vraag van de Partij voor de Dieren nog even duidelijk dat het met betrekking tot de behandeling (en dus mishandeling) in een slachthuis niet uitmaakt of een dier afkomstig is uit de biologisch veehouderij of uit de bioindustrie: “Alle aan een slachthuis aangeboden slachtdieren worden conform de hiervoor geldende wettelijke regels geslacht. Er zijn geen specifieke eisen voor het slachtproces van biologisch(dynamisch) gehouden dieren of dieren afkomstig uit een sterrensysteem.”
Dit toont eens te meer aan dat als je om (het welzijn van) dieren geeft, je ze niet moet eten.
Op 11 juli j.l. bracht Animal Rights via Hart van Nederland [schokkende beelden](https://www.animalrights.nl/animal-rights-filmt-misstanden-bij-het-vangen-van-vleeskippen) naar buiten over het mishandelen van vleeskuikens bij het inladen voor transport naar het slachthuis. “Het vangen gaat er hard aan toe,” zegt Animal Rights directeur Susan Hartland, “kippen worden in overvolle kratten gegooid en dieren die in de weg lopen worden geschopt.”
In de beelden is te zien hoe een medewerker van een vangbedrijf een kuiken dat ongeschikt voor de slacht wordt geacht, wegslingert: “te klein”.
De eigenaar van het bedrijf aan de Neerzeldertseweg 4 in Hoogland West in de provincie Utrecht, waar deze opnamen werden gemaakt, wil zijn bedrijf uitbreiden met een stal voor het houden van 40.000 extra vleeskuikens. Op dit moment staan er ter plaatse al twee schuren voor het houden van 63.000 vleeskuikens. Naast een nieuwe stal wil hij ook een nieuwe mestopslag bouwen. Als reden wordt gegeven dat uitbreiding nodig is om het bedrijf toekomstbestendig te maken en financieel gezond te houden. “Mijn zoon wil het bedrijf graag overnemen, maar dan moet hij wel van de opbrengst kunnen leven”, zegt boer Gilbert van den Hengel in een reportage van RTV Utrecht. 1
Volgens de raadsinformatiebrief van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Amersfoort wil de boer dieren volgens het ‘kip-van-morgen principe’ – een van de vele aanduidingen voor de opvolger van de plofkip – gaan houden, inspelend op “de maatschappelijke vraag naar meer ‘welzijnsvriendelijk’ kippenvlees.”
“De kleine verbetering in levensomstandigheden van deze kippen komt nergens in de buurt van een mogelijkheid tot natuurlijk gedrag en is vooral gericht op de gewetensrust van de consument,” zegt Animal Rights campagneleider Erwin Vermeulen, “dit is een plofkip 2.0.”
Omdat de gewenste nieuwe stal en mestopslag buiten het bestaande bouwvlak zullen vallen, is een partiële herziening van het bestemmingsplan Buitengebied West nodig.
In maart 2018 werd de discussie over de uitbreiding van de boerderij gevoerd in de Amersfoortse raad. Een meerderheid stemde voor. GroenLinks stemde tegen, maar door de vorming van het nieuwe college is het nu aan GroenLinks-wethouder Astrid Janssen om hier verder uitvoering aan te geven.
Naast de emissies van geur, ammoniak en fijnstof, en de mogelijk daarmee gepaard gaande, nadelige, gevolgen voor het milieu en de volksgezondheid, zou ook het te verwachten dierenleed een belangrijk discussiepunt moeten zijn.
De [Nederlandse voedsel- en warenautoriteit (NVWA)](https://www.animalrights.nl/animal-rights-teleurgesteld-reactie-nvwa-op-beelden-eendenmishandeling) legt, mede naar aanleiding van eerdere Animal Rights undercoverbeelden, de verantwoordelijkheid voor het voorkomen van letsel tijdens het vangen van kippen en eenden bij de pluimveehouders neer.
Boer Van den Hengel zegt er altijd bij te zijn als zijn kippen worden gevangen voor de slacht en is zich tegenover RTV Utrecht van geen kwaad bewust. Hij bevestigd dat wat in de undercoverbeelden van Animal Rights te zien is, de manier van werken is: “Zo laadt je kippen in. Er gebeurt eigenlijk niks. Op dat ene kuikentje, wat aan de kant gegooid wordt na.” In de AD Amersfoortse Courant zegt Van den Hengel dat dat weggooien het enige is dat niet had mogen gebeuren en dat de beelden van Animal Rights gemanipuleerd zijn. 2
Het is een klassieke defensieve reactie: een gebrek aan empathie (hij kan zich niet inleven), gecombineerd met een morele blinde vlek (hij ziet het kwaad niet), leidt tot bagatellisering (er gebeurt eigenlijk niets) en beschuldigingen aan het adres van de ‘klokkenluider’ (manipulatie).
Ook voorzitter Hennie de Haan van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders verklaart in De Amersfoortse Courant dat de vangwerkzaamheden bij deze boer verlopen zoals algemeen gebruikelijk binnen de pluimveehouderij: “… op het aan de kant gooien van het te kleine kuiken na betreft dit de normale manier van vangen en laden van vleeskuikens.”
De Haan is hierbij gemakshalve vergeten dat [de vangploegen](https://www.animalrights.nl/animal-right-eist-uitsluiting-van-vangploegen) in [deze beelden](https://vimeo.com/279050018) ook verantwoordelijk waren voor [de mishandeling van eenden(kuikens)](https://www.animalrights.nl/eenden-geschopt-bij-de-nek-gepakt-doodgetrapt-en-doodgeslagen) in stallen op de Veluwe, waarvan Animal Rights eerder al beelden naar buiten bracht. Als je ook de [undercoverbeelden van vangploegen gemaakt door Animal Rights België](https://www.animalrights.nl/undercover-de-lijdensweg-van-kuikens-naar-het-slachthuis) er bij pakt, komt een beeld naar voren dat het mishandelen van ongewenste dieren structureel is, inherent aan het op deze industriële manier houden van pluimvee.
Uit [de beelden van Animal Rights](https://www.animalrights.nl/animal-rights-filmt-misstanden-bij-het-vangen-van-vleeskippen) blijkt duidelijk dat deze boer of geen boodschap heeft aan dierenleed, of zijn taak om toezicht te houden op de behandeling van ‘zijn’ kippen verzaakt. In de interviews met RTV Utrecht en de Amersfoortse Courant bagatelliseert hij het leed dat onder zijn verantwoordelijkheid en toezicht de vleeskuikens wordt aangedaan. Voor al deze redenen is het onverantwoord om nog eens 40.000 individuen, met eigen belangen onafhankelijk van de toekomstbestendigheid en financiële gezondheid van dit bedrijf, aan deze man toe te vertrouwen.
De SP Amersfoort pleit in de Amersfoortse gemeenteraad tegen de uitbreidingsplannen van de kippenboer. “Dit soort megastallen moeten helemaal uit Nederland verdwijnen”, legt raadslid Rob Molenkamp aan RTV Utrecht uit. “Dieren hebben hier nauwelijks een dierwaardig bestaan. Ze zien geen daglicht en moeten te snel groeien.”
RTV Utrecht: “Die vermoedens van dierenleed werden voor de SP bevestigd toen Animal Rights undercoverbeelden publiceerde die in de Hooglandse stallen werden opgenomen. Daarin is te zien hoe de kippen hardhandig in kratten worden ingeladen. “In megastallen zijn dieren verworden tot dingen. Er wordt zo snel mogelijk vlees geproduceerd.””
In de Amersfoortse Courant zegt Molenkamp: “Op de beelden is te zien dat er met de kippen wordt gegooid, dat ze in overvolle kratten worden gepropt en worden geschopt. Wij moeten ons als gemeente afvragen of wij een megastal, zo’n vleeskuikenfabriek met 100.000 kippen per zes weken, in onze stad willen hebben.”
Op de vraag van RTV Utrecht waarom hij geen biologische kippen houdt, schuift boer Van den Hengel de verantwoordelijkheid voor de levensomstandigheden van ‘zijn’ kippen van zich af en legt deze bij de supermarkten en de consument: “De supermarkten knijpen ons uit. De consumenten willen een goedkoop stukje vlees. Het gaat om vraag en aanbod. Uiteindelijk beslist de consument met z’n portemonnee.”
In de Amersfoortse Courant weeklaagt hij verder: “Als dat niet verandert, verdienen wij te weinig op het vlees en moeten wij groter worden om het hoofd boven water te houden.”
Voor het eerst zijn we het gedeeltelijk eens: de consument beslist met zijn portemonnee, maar ook [met zijn vork](http://www.plantpower.nu), met zijn (politieke) keuzes en [met zijn acties](https://www.animalrights.nl/hoe-je-kunt-helpen) voor een rechtvaardiger wereld voor alle levende wezens.
kippen worden in overvolle kratten gegooid en dieren die in de weg lopen worden geschopt
De kleine verbetering in levensomstandigheden van deze kippen is vooral gericht op de gewetensrust van de consument
Op 27 juli kwamen bijna 300 mensen samen om de meer dan 20.000 varkens die precies een jaar eerder bij een stalbrand in Erichem levend verbrandden in het vuur of stikten in de vrijkomende dampen, te herdenken. De dieren zaten opgesloten om ongeïnformeerde of gewetenloze consumenten te voorzien van vlees en om de hebzucht van [de Straathof familie](https://www.animalrights.nl/adriaan-straathof-beroepsverbod-duitsland-mag-nederland-gewoon-zijn-gang-blijven-gaan) te stillen. “De varkens hadden geen enkele mogelijkheid om te ontsnappen toen de brand uitbrak,” zei Animal Rights directeur Susan Hartland.
Naast een wake voor de slachtoffers was deze bijeenkomst dus zeker ook een [demonstratie](https://www.animalrights.nl/nooit-meer-knorhof-demonstratie) om te protesteren tegen de plannen van Straathof om te herbouwen én uit te breiden én opnieuw varkens te slachtofferen.
De aanwezigen vormden een prachtige doorsnede van de bevolking, jong en oud, dierenrechtenactivisten van Burning Souls, Bite Back en Animal Rights, naast gedreven politici van de Partij voor de Dieren, en bezorgde buurtbewoners.
Velen van hen waren eerder ook op [30 januari](https://www.animalrights.nl/actie-stop-de-nieuwe-megastal-van-straathof) aanwezig toen de mogelijke herbouw werd besproken in een raadsvergadering in Maurik.
De sprekers bij de ruïnes van Knorhof aan de Burensewal, het doel van de mars, haalden herinneringen op aan [undercoveracties in deze stal](https://www.animalrights.nl/undercover-de-megastal-van-varkensbaron-straathof), Straathof’s beroepsverbod in Duitsland en aan de brand een jaar geleden, herinnerden een ieder aan de voortwoekerende stalbrand-epidemie en het gebrek aan actie van de Nederlandse regering, en bespraken de [plannen van Straathof](https://www.animalrights.nl/stop-de-nieuwe-megastal-van-straathof-0) en de (politieke) reactie daarop.
Eind juni 2018, laat Adriaan Straathof weten dat de nieuwe Knorhof 3,7 hectare moet meten voor 5.000 fokzeugen en hun biggen, terwijl de oude stal 1,8 hectare groot was. Een fors grotere stal is volgens Straathof nodig om aan de veiligheidseisen te voldoen.
Sebava BV, zoals het concern van Straathof inmiddels heet, belooft medio September 2018 een informatie avond over de herbouw te zullen houden.
Nog geen week na de herdenking-demonstratie in Erichem, kwamen op dinsdagnamiddag 31 juli, opnieuw 2500 varkens en een onbekend aantal biggen om bij een hevige brand in een varkensstal, deze keer in het Gelderse Didam. Dit is de negenentwintigste stalbrand van 2018 en daar zijn al bijna 100.000 dieren bij omgekomen. 1 Onze vrienden van [Burning Souls houden aanstaande zaterdag een wake](https://www.facebook.com/events/1986954914669114/).
De stalbrand epidemie gaat gewoon door. Er is nauwelijks overheidsingrijpen, noch zijn er maatregelen door de varkensindustrie zelf. “De enige manier om dit werkelijk te stoppen is, [stoppen met eten van vlees](http://www.plantpower.nu),” zegt Animal Rights campagneleider Erwin Vermeulen.
De varkens hadden geen enkele mogelijkheid om te ontsnappen toen de brand uitbrak
De enige manier om dit werkelijk te stoppen is, stoppen met eten van vlees
