De afgelopen veertig jaar werden aan de Radboud Universiteit honderden proefapen gebruikt en gedood voor hersenonderzoek. Momenteel zijn er nog twee apen overgebleven in het proefdierencentrum van deze universiteit. Het onderzoeksproject waarvoor deze twee laatste apen ingezet wordt loopt ten einde. Goed nieuws voor de apen, zou je denken. Gedaan met de experimenten in dienst van de wetenschap! Helaas is er een keerzijde aan de medaille.
De Radboud Universiteit heeft geen uitplaatsingsbeleid voor ex-proefapen. Bij Radboud worden proefapen afgemaakt wanneer de onderzoekers er klaar mee zijn. Dat bespaart hen de kosten van een opvangcentrum waar de dieren zouden kunnen genieten van een waardig pensioen. Wij maken ons ernstige zorgen om het lot van de twee laatste proefapen.
Publicaties
Met afschuw denk ik aan de vele publicaties die ik gelezen heb over de apenexperimenten van Radboud. De vroegste publicaties over het Radboud-hersenonderzoek bij apen dateren van zo’n veertig jaar geleden. Het begin van een lange reeks. Wij hebben deze publicaties grondig bestudeerd. Publicaties in wetenschappelijke vaktijdschriften zijn voor ons een belangrijke bron van informatie. Ze vormen zowat de enige objectieve verslaggeving die over het onderwerp ‘dierproeven’ te vinden is. In tegenstelling tot de berichtgeving die de dierproeflobby verspreidt voor het bredere publiek, zijn publicaties niet doorspekt met pr-praatjes over ‘welzijn en comfort voor proefdieren’. Wetenschappelijke publicaties beschrijven dierproeven zoals ze in werkelijkheid gebeuren.
Stress, angst en pijn
Zo las ik in de Radboud-publicaties hoe schedelboringen en hersenoperaties bij de proefapen worden uitgevoerd om elektroden te implanteren in hun brein. Sommige apen worden meerdere keren geopereerd omdat hersenimplantaten na verloop van tijd beschadigd raken. Ontstekingen in het hersenweefsel rond de implantaten komen regelmatig voor.
De publicaties van de Radboud Universiteit brengen ook verslag uit over de zware trainingsprogramma’s die proefapen moesten doorlopen voordat ze ingezet werden in onderzoeksprojecten. Apen werken niet gewillig mee met onderzoekers. Dat is nog zo’n pr-fabeltje. Apen laten meewerken in proeven lukt alleen onder dwang. De Radboud-apen worden met vangstokken in primatenstoelen geduwd en vastgebonden. Ze moeten opdrachten uitvoeren die voor hen zeer moeilijk zijn. Als ze een taak juist uitvoeren, krijgen ze een paar druppels sap te drinken als ‘beloning’.
Als de training eenmaal is afgerond, worden de proefapen ingezet in langdurige onderzoeksprojecten. De taken die ze aangeleerd hebben tijdens de training moeten dan uitgevoerd worden tijdens proeven waarbij de activiteit in hun hersenen gemeten wordt via de geïmplanteerde elektroden. De dwangmethoden die gebruikt werden om de taken aan te leren, worden ook tijdens de latere proeven toegepast om de apen blijvend onder de duim te houden. Niets dan stress, angst en pijn voor de proefapen. Na een aantal jaren meedraaien in het Radboud-lab, worden de apen afgedankt en afgemaakt.
Genoeg is genoeg!
Hoe wreed moet je zijn om een weerloos dier aan je eisen te onderwerpen door het vast te binden in een stoel? Hoe onrechtvaardig ben je om een onschuldig dier na jarenlange dwangarbeid ook nog te veroordelen tot de dood?
Ik kan mijn boosheid niet langer wegslikken. Nu is het genoeg geweest! Twee proefapen zijn er nog over in het Radboud-lab. Het wordt hoog tijd dat de Radboud-onderzoekers iets teruggeven voor de honderden apenlevens die ze veertig jaar lang ongevraagd genomen hebben. Een waardig pensioen in een goed opvangcentrum voor de laatste twee proefapen is niet meer dan hun morele plicht.
Wij zijn [een petitie](/red-de-radboud-apen) gestart om te eisen dat de laatste twee apen in leven gelaten worden en met pensioen mogen. Steun je onze eis? Teken en deel onze petitie zoveel je kan. We willen tienduizenden handtekeningen inzamelen! Samen kunnen we ervoor zorgen dat de laatste Radboud-apen de bescherming en de zorg krijgen die ze zo broodnodig hebben.
Uit opgevraagde stukken bij het Departement van Leefmilieu, Natuur en Energie1 blijkt dat Janssen Pharmaceutica in Beerse in 2015 maar liefst 1561 dierproeven op honden heeft uitgevoerd. Een flinke toename ten opzichte van het jaar ervoor. Toen waren het 1070 dierproeven op honden.
Uit de milieuvergunning blijkt dat Janssen Pharmaceutica een ‘hondenpaviljoen’ in Beerse heeft voor maar liefst 600 honden. Beaglehonden in de leeftijd van één tot twee jaar oud worden bij Janssen veel gebruikt in toxicologische proeven en onderzoek naar psychische aandoeningen. Lucas: ‘Beagles zijn al sinds de jaren zestig van de vorige eeuw in trek bij proefdiercentra omdat deze honden niet te groot zijn, een hoge pijngrens hebben en zich amper verzetten.’
Uit de opgevraagde statistieken blijkt dat veel honden bij Janssen Pharmaceutica meerdere malen gebruikt worden in diverse dierproeven. Het gaat om 1147 van de 1561 experimenten op honden. Voor 414 dierproeven werden ‘nieuwe honden’ gebruikt: honden die voor de eerste maal gebruikt werden. Deze ‘nieuwe honden’ zijn onder meer afkomstig van de enorme hondenfokkerij CEDS in het Franse Mézilles.2 Hier worden jaarlijks maar liefst 4.000 puppy’s voor dierproeven gefokt.
Volgens Janssen Pharmaceutica werden in de afgelopen jaren zo´n 50 honden herplaatst via een dierenwelzijnsorganisatie. Lucas: ‘Nog steeds worden veruit de meeste honden afgemaakt tijdens of na afloop van het experiment. We willen dat Janssen Pharmaceutica het vervangen van dierproeven als prioriteit stelt; dat zij nu eens flink investeren in innovatieve dierproefvrije technieken.’
Demonstratie
Op donderdag 26 mei, om 14:00 uur zullen activisten van Animal Rights [demonstreren voor de ingang van Janssen Pharmaceutica](/janssen-pharmaceutica-vervang-dierproeven) aan de Turnhoutseweg 30 in Beerse. Animal Rights roept Janssen Pharmaceutica op om dierproeven te vervangen door alternatieven. De dierenrechtenorganisatie wil een einde aan dierproeven.3
Over Animal Rights
Met onthullende undercoverbeelden, goed onderzoekswerk, sterke argumenten, levensreddende acties en krachtige petities is Animal Rights een ware stem voor de allerzwaksten in de maatschappij.
‘In Beerse worden massaal dierproeven gedaan op onze trouwe viervoeters. Wij gaan actievoeren en willen dat de dierproeven vervangen worden door alternatieven.’
Aan de Rijksuniversiteit Groningen zetten onderzoekers jonge muizen aan een sigarettenrookmachine. Het experiment heeft als doel om rokerslongen op te wekken bij proefdieren. Deze dierproeven worden mede mogelijk gemaakt met financiële steun van het Longfonds. Robert Molenaar van Animal Rights: ‘Mensen kiezen er zelf voor om te roken. De proefdieren in Groningen hebben deze keuze echter niet en worden moedwillig ziek gemaakt. Het Longfonds laat proefdieren letterlijk stikken.’
Sinds 2006 verschenen 17 publicaties met ‘het rokende muismodel’ van aan de Rijksuniversiteit Groningen verbonden onderzoekers. De achterliggende motivatie is inzicht verkrijgen in het verloop van chronische longziektes (COPD). In 9 van de 17 publicaties wordt het Longfonds vermeld als geldschieter. Op haar website geeft het Longfonds aan dat zij ‘strikte eisen stellen aan onderzoekers’ en ’terughoudend is met onderzoek waarbij dieren een rol spelen’.1
Animal Rights bestudeerde de publicaties.2 In de periode 2010 tot heden worden onderzoeken uitgevoerd waarbij proefdieren in een bak van plexiglas gestopt worden. Tweemaal per dag wordt er 25 minuten lang via een rookmachine sigarettenrook in de bak geblazen. Na vijf dagen en 100 sigaretten verder worden de proefdieren gedood met een injectie in de buik.
Deursticker
Animal Rights publiceert een lijst van Nederlandse en Belgische gezondheidsfondsen die onderzoeksprojecten financieren waarbij gebruik gemaakt wordt van proefdieren. De dierenrechtenorganisatie heeft deurstickers met de tekst ‘ik geef niet aan dierproeven’ uitgebracht die je kunt bestellen via de webshop. Maandag 23 mei start de collecteweek van het Longfonds.
Molenaar: “We geven met de lijst en de deursticker donateurs een handvat om een bewuste keuze te maken. We willen dat de gezondheidsfondsen dit signaal oppakken en niet langer onderzoek financieren waarvoor proefdieren hoeven te lijden.”
Het is een eindeloze reeks aan dierproeven. De testen zorgen voor stress, angst en pijn bij de proefdieren. Animal Rights roept de betrokken onderzoekers en het Longfonds op om een einde te maken aan deze onethische dierproeven.
“Jullie gooien de deuren wagenwijd open. De foto’s en uitleg liegen er niet om. Er wordt geen mildere strik omheen gedaan, maar gezegd wat er echt aan de hand is. Het voelt echt, pijnlijk echt.” Ik had via Facebook een 23-jarige studente gevraagd welke associaties onze organisatie Animal Rights bij haar oproept. Haar feedback kwam recht uit het hart. Voltreffer.
En ze had gelijk. We zijn activisten. Mannen en vrouwen die bewapend met camera’s de schuren in gaan om dierenleed vast te leggen. Om de bevolking te laten zien dat dierenleed in ons land structureel voorkomt. Want zonder beelden schuurt het niet, doet het geen pijn en komt er geen beweging. Zonder beelden is ons verzet een papieren tijger die nauwelijks tot de verbeelding spreekt.
We staan waar we voor staan. Open en bloot. Geen geheimzinnig gedoe. Ja, we betreden terreinen zonder toestemming. Ja, we redden dieren uit hun benarde situaties. We nemen ze mee naar een nieuw leven zonder stress, angst en pijn. Ja, daar zitten consequenties aan. Kom maar op. Elk gered dier is een overwinning en geeft ons hoop voor een betere wereld. Als wij het niet doen, wie dan wel?
We doen onderzoek naar het structurele dierenleed. Niet alleen met de camera. Ook doen we veel papierenonderzoek: inspectierapporten, we bekijken vergunningen we lopen meldingen na, kijk naar (onterecht) verleende toestemmingen en meer. We willen weten wat wel en niet mag. We willen weten of de overheid deze bedrijven überhaupt controleert. We zijn dan ook in constante strijd met de overheidsdiensten om deze informatie openbaar te maken. Want – je raadt het al – de overheid kijkt vaak de andere kant op. We voeren eigenlijk ‘overheidstaken’ uit, maar toch werkt de overheid ons tegen.
Er zitten grote blinde vlekken in onze wetten, wanneer het aankomt op de bescherming van dieren. De wetten die er zijn worden elke dag gebroken. Deze overtredingen en misdaden worden amper aangepakt. Onze advocaten voeren in opdracht van Animal Rights dan ook een juridische strijd. Dieren zijn individuen met recht op leven en welzijn. En dat moet vastgelegd worden.
Al ruim dertig jaar worden aan de ULB (Université libre de Bruxelles) honden gebruikt voor long- en hartonderzoek. De geschiedenis van de hondenexperimenten staat beschreven in de wetenschappelijke publicaties van de ULB. Keer op keer werden operaties uitgevoerd om vitale lichaamsfuncties van proefhonden te beschadigen en te bestuderen. Honderden levens werden opgeëist om de wetenschappelijke nieuwsgierigheid van de onderzoekers te bevredigen. Opensnijden, experimenteren, afmaken en wegwerpen. Jaar na jaar, proef na proef, opnieuw en opnieuw. Voor de komende jaren kregen de Brusselse onderzoekers toestemming om tientallen nieuwe proefhonden te gebruiken.
Als aanvulling op de hondenexperimenten worden ook varkentjes ingezet voor het long- en hartonderzoek van ULB. Bij biggen van amper achttien dagen oud worden operaties uitgevoerd om hun piepjonge harten te verzwakken. De biggen groeien in zes maanden tijd op tot jongvolwassen varkens met ernstige hartproblemen. Vervolgens worden ook zij afgemaakt en weggeworpen.
Propagandamachine
In de Waalse krant Avenir beroept ULB zich op ‘strenge wetgeving en controles’ om de lezer ervan te overtuigen dat het allemaal wel meevalt voor de proefdieren.1 Ons informatieverzoek bij de bevoegde overheidsdienst wees uit dat het proefdiercentrum van ULB in de periode 2009 tot heden één maal gecontroleerd werd, om precies te zijn op 23 september 2015. De dienst weigerde de resultaten van de inspectie voor te leggen. ‘De waarnemingen zijn momenteel nog niet geanalyseerd’, zo kregen we te horen.
‘Dierproeven worden uitgevoerd met het grootste respect en de beste zorg voor het welzijn van het proefdier.‘ Met dit soort holle propaganda voeren dierproefnemers hun zaak in de media om het door hen veroorzaakte dierenleed verkocht te krijgen aan het publiek. Het is mij een raadsel hoe onderzoekers het zouden kunnen klaarspelen om levende, voelende wezens ‘respectvol en zorgzaam’ ziek te maken en dood te spuiten. Nog een groter raadsel is dat politici en journalisten de PR-nonsens van de dierproeflobby kritiekloos blijven overnemen.
De 2 foto’s in dit artikel zijn archieffoto’s van proefhonden.
Toch weerklinken vanuit wetenschappelijke kringen ook andere stemmen. Heel wat wetenschappers waarschuwen voor de gevaarlijke tekortkomingen van dierproeven. Zo ook dr. André Menache,2 directeur van Antidote Europe, een vereniging van wetenschappers die hun kennis en krachten bundelen om dierproeven te stoppen en te vervangen door ethisch verantwoord onderzoek. Alternatieve methoden die niet alleen dieren sparen, maar bovendien resultaten opleveren die betrouwbaar en relevant zijn voor de menselijke geneeskunde.
‘De fysiologische verschillen tussen mens en dier zijn dermate groot dat de resultaten amper te vertalen zijn naar de menselijke situatie,’ legde Dr. Menache uit tijdens een recente conferentie aan de ULB. Hij werd uitgenodigd als gastspreker door kritische studenten die ook de andere kant van het dierproevenverhaal wilden horen.
De argumenten waarmee Dr. Menache het failliet van dierproeven en de winstpunten van alternatieve methoden aantoont, zijn stuk voor stuk onderbouwd met wetenschappelijke feiten. De lezing van dr. Menache kon dan ook rekenen op veel bijval van de studenten. Voor de jonge generatie zijn dieren niet langer wegwerpdingen waar wetenschappers hun nieuwsgierigheid op mogen botvieren. Een frisse ethische wind waait aan de Brusselse universiteit. Het is nog een kwestie van tijd voor het protest doordringt tot in de afgelegen lokalen waar de proefdieren gevangen worden gehouden. ‘VERVANG DIERPROEVEN, ULB!’ De nieuwe generatie studenten brengt hoop voor de honden, biggen en andere proefdieren van de universiteit.
