Onder toeziend oog van heel wat pers kwamen een honderdtal mensen afgelopen zaterdag bijeen voor de manifestatie in het West-Vlaamse Langemark. Drie weken eerder bracht Animal Rights schokkende undercoverbeelden naar buiten van de misstanden die plaatsvinden in de voormalige steenbakkerij.
Animal Rights staat niet alleen in haar strijd tegen bont. GAIA, Bite Back, Stop Dierenmishandeling, Animaux en Peril en vzw Dierengeluk sloten zich aan bij de manifestatie. Vlaams politicus Hermus Sanctorum van Groen kwam zijn steun betuigen voor een nertsenfokverbod en sprak de menigte toe. De aanwezigen legden een witte tulp neer bij de nertsenfokkerij als symbool voor de hoop voor een snelle sluiting.
“Voor ons is de maat vol en wij eisen dan ook directe sluiting.”
Nadine Lucas, voorzitter Animal Rights
Nadine Lucas, voorzitter van Animal Rights, was zelf ooggetuige van de misstanden in de voormalige steenbakkerij. “De undercoverbeelden schetsen een duidelijk beeld van lange rijen van draadgazen kooien met daarin verwaarloosde, gewonde en krijsende nertsen. Niet voor niets hebben al 12.500 mensen de petitie op onze website getekend.”
Nertsenfokverbod
Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA) heeft al de intentie uitgesproken om een uitdoofbeleid voor nertsenfokkerijen te realiseren, waarbij er geen nieuwe fokkerijen meer worden toegelaten, en waarbij bestaande fokkerijen op termijn moeten verdwijnen. Maar het ontwerpdecreet van de minister krijgt tot hiertoe tegengas van coalitiepartner Open VLD. Coalitiepartner CD&V dringt nu bij de minister aan voor stopzetting van de nertsenfokkerij per 1 januari 2017 wegens het ontbreken van een maatschappelijk draagvlak.
GAIA steunt elke positieve actie die kan leiden tot een verbod op nertsenfokkerijen in Vlaanderen, naar het goede voorbeeld van Wallonië, Brussel en almaar meer Europese landen. Het grote publiek pikt het duidelijk niet langer dat pelsdieren zo moeten afzien voor de productie van bont, een puur luxeproduct. Het is daarom ongehoord dat Vlaanderen nog steeds 17 nertsenfokkerijen telt.
De Noorse bontindustrie sleept ‘Network for Animal Freedom’ voor de rechter. Deze Noorse dierenrechtenorganisatie voert al jaren strijd tegen pelsdierenleed. Gewapend met camera’s bezocht Network for Animal Freedom meer dan tweehonderd Noorse bontfokkerijen. Hun onderzoek bracht de verschrikkelijke levensomstandigheden van pelsdieren in de gehele Noorse sector aan het licht.1
Structureel dierenleed
De undercover beelden van Network for Animal Freedom tonen ernstig verwaarloosde nertsen en vossen in de Noorse bontindustrie. Op vele fokkerijen zijn de hygiënische omstandigheden ondermaats. Het gedwongen samenleven in kleine draadgazen kooien resulteert in agressie en vechtpartijen tussen de dieren. Op de beelden zijn nertsen en vossen te zien met zware verwondingen. Sommige dieren missen ledematen of staarten. Ze krijgen geen medische verzorging. Behalve fysiek leed, getuigen de beelden ook van mentale stoornissen bij de dieren. Zowel vossen als nertsen vertonen ernstig neurotisch gedrag ten gevolge van de stresserende levensomstandigheden op de fokkerijen.
In Noorwegen zijn zo’n 340 pelsdierenfokkerijen actief. Zij produceren jaarlijks rond de 850.000 nertsenpelzen en 165.000 vossenpelzen.2
Sluiting van bontfokkerijen
Op basis van hun undercoveronderzoek diende Network for Animal Freedom klachten in tegen verscheidene bontfarms. Ze riepen de overheid op om een grondig onderzoek in te stellen naar het dierenwelzijn in de Noorse bontindustrie. De daaropvolgende officiële controles wezen uit dat de beelden van de dierenrechtenorganisatie een waarheidsgetrouwe weergave zijn van de Noors bontsector.
Op vier fokkerijen troffen de inspecteurs dieren aan wiens gezondheidstoestand zodanig slecht was dat ze onmiddellijk geëuthanaseerd dienden te worden. Daarnaast werden inbreuken vastgesteld bij het vergassen van de dieren voor het pelzen. De arbeiders grepen de dieren hardhandig bij de staart en gooiden ze met bruut geweld in de gaskist. Na twee jaar opvolging met herhaalde controles, stelden de inspecteurs vast dat in niet één van de vier farms enige verbetering merkbaar was. De Noorse overheid ging over tot gedwongen sluiting.3
Ook bij ‘Rogaland en Hordaland’, één van de vooraanstaande marktleiders van de Noorse bontindustrie, werden ernstige inbreuken vastgesteld door de officiële diensten. De inspecteurs vonden in de kooien zwaargewonde en dode dieren tussen levenden soortgenoten.
[vimeo:https://vimeo.com/155896988]
Critici de mond snoeren
In reactie dient de Noorse bontsector een klacht in tegen ‘Network for Animal Freedom’ voor het filmen van de wantoestanden bij Rogaland en Hordaland.4 In plaats van oplossingen te zoeken voor de aangetoonde welzijnsproblemen, eist de bontindustrie ‘schadevergoeding’ van de klokkenluiders. Door het indienen van schadeclaims hoopt de sector verdere kritiek de kop in te drukken en mensen af te schrikken om nog beeldmateriaal van dierenleed in Noorse fokkerijen te verspreiden.
Europese bontindustrie ontmaskerd
De beelden van Network for Animal Freedom tonen mishandeling van vossen en nertsen in de Noorse bontsector. In Nederland en België bracht Animal Rights wantoestanden met nertsen aan het licht.56 In Polen toonde Otwarte Klatki beelden van zwaar gewonde pelsdieren.7 Overal in Europa bewijzen dierenrechtenorganisaties dat verwaarlozing en mishandeling een structureel probleem is in de hele bontindustrie. Er blijft nog weinig heel van de façade van luxe en elegantie waar de sector zich jarenlang achter verstopt heeft.
In het Verenigd Koninkrijk, Oostenrijk en Bulgarije is reeds een verbod op de bontfokkerij ingevoerd. In Kroatië werd een uitdovingsbeleid uitgestippeld en in Zwitserland zijn de normen zodanig streng dat het economisch niet meer rendabel is om pelsdieren te fokken. In Wallonië zijn bontfokkerijen verboden, in Vlaanderen hangt een uitdovingsbeleid in de lucht. Nederland is een wereldproducent van nertsenbont maar besliste in 2012 om de productie tegen 2024 te verbieden. Andere EU-landen zullen ongetwijfeld het voorbeeld volgen. In een beschaafde samenleving is geen plaats voor een overbodig luxeproduct waar bloed aan kleeft.
‘Al jaren leveren wij bewijs dat de regels voor dierenwelzijn systematisch geschonden worden in de Noorse bontindustrie. Het feit dat de sector enkel heil kan zoeken in het monddood maken van critici, toont aan dat zij noch de wil, noch de mogelijkheden hebben om het welzijn van de dieren in hun fokkerijen te garanderen.’
Vanuit de samenleving is er veel weerstand tegen dierproeven. Niet voor niets sloegen dierenorganisaties over de grenzen heen de handen in elkaar voor het Europese Burgerinitiatief ‘Stop Vivisection!’.1 Dit initiatief werd opgezet om dierproeven in heel Europa te verbieden en te vervangen door proefdiervrije onderzoeksmethoden. De aanhoudende kritiek op dierproeven zorgde mede voor de financiering van het het veelbelovende EU-ToxRisk Project.2
De Europese Commissie kondigde in januari aan dat het de komende zes jaar dertig miljoen euro aan onderzoeksinstituten in negenendertig Europese lidstaten ter beschikking stelt. Zij gaan in het kader van het EU-ToxRisk project testmethoden ontwikkelen die het gebruik van proefdieren overbodig maakt. Deze nieuwe ‘in vitro’-methoden, waarbij de veiligheid van stoffen getest wordt op menselijke cellen en weefsels, biedt hoopvolle perspectieven.
Dr. Susanne Hougaard Bennekou: “Veiligheidsonderzoek is voornamelijk gebaseerd op dierproeven. Dit is de beste methode die we vandaag de dag hebben. Er zitten echter grote beperkingen aan dierproeven, wat kan resulteren in een verkeerde voorspelling van de stof. Vals-negatieve resultaten kunnen de veiligheid van de menselijke gezondheid in gevaar brengen, terwijl vals-positieve resultaten en het gebruik van grote veiligheidsmarges kunnen lijden tot het verlies van werkzame chemicaliën en medicijnen.”
Gevaarlijk
Het gebruik van ‘diermodellen’ om de veiligheid van medicijnen en andere producten te garanderen voor de mens ligt steeds vaker onder vuur. In januari 2016 werden de gevaren van dierproeven opnieuw pijnlijk duidelijk toen zes menselijke proefpersonen ernstig ziek werden in een klinische test. De geneesmiddelen waren veilig bevonden bij proefdieren voordat de proefpersonen deze kregen toegediend.3
Europees Burgerinitiatief
Robert Molenaar, directeur van Animal Rights, was één van de initiatiefnemers van het Europees Burgerinitiatief.4 Het initiatief werd weliswaar afgewezen, maar zorgde wel voor nieuwe prikkels in het debat. Binnen een jaar tijd ondertekenden meer dan een miljoen mensen het Europese Burgerinitiatief tegen dierproeven. ‘Stop Vivisection!’ toonde duidelijk aan dat een beschaafde samenleving het gebruik van weerloze dieren om de belangen van mensen te dienen niet langer tolereert.
Er is nog een lange weg te gaan, maar de roep om dierproeven te vervangen wordt steeds luider.
Robert Molenaar, directeur Animal Rights
Een lange weg te gaan
In Europa worden jaarlijks circa 12 miljoen proefdieren gebruikt in experimenten.5 Dat zijn 14 proefdieren die elke minuut lijden. De grootverbruikers zijn de grootste landen in Europa: Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland. In Nederland worden meer dan een half miljoen proefdieren gebruikt.6 In het naar verhouding kleine België loopt het totale proefdierengebruik eveneens op tot meer dan een half miljoen.7 In België wordt het gebruik van dierproeven per gewest bijgehouden.
De klopjacht op de grauwe gans, kolgans, brandgans en Canadese gans wordt in 2016 verder geïntensiveerd in Zuid-Holland. Het nieuwe faunabeheerplan1 is goedgekeurd door de Gedeputeerde Staten van de provincie.
“Broedende ganzen mogen zonder pardon worden afgeknald, piepjonge ruiende ganzen worden vergast of de nek gebroken. De ganzen zijn vogelvrij.”
Robert Molenaar
De gans is ondanks de klopjacht nog steeds een beschermde diersoort. Om de beschermde status te omzeilen, heeft de Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland een zeer ruime ontheffing verleend die tot en met 31 oktober 2020 loopt. Animal Rights dient een bezwaarschrift in tegen de ontheffing.
Molenaar: “We zullen desnoods naar de rechter stappen om de ontheffing aan te vechten. De jacht zorgt al voor veel stress, angst en pijn bij talloze ganzen. Een flink deel van de ganzen wordt niet gedood, maar wel geraakt. Vier op de tien ganzen in ons land vliegt rond met hagel in zijn lijf. Nu wordt ook nog eens op parende ganzen geschoten en rijdt de gaskar straks door Zuid-Holland.”
In actie
Animal Rights overhandigde uit protest tegen de ganzenjacht in november vorig jaar ruim 10.000 handtekeningen aan gedeputeerde Han Weber van de provincie Zuid-Holland.2 Daarin werd aangedrongen op het inzetten van alternatieve verjaagmethoden zoals de lasers van de Bird Control Group.
Bovendien voert Animal Rights actie met toeters om de ganzen voor jagers in de Hoeksche Waard te waarschuwen. Hiermee werden tientallen ganzenlevens gespaard. “In 2016 zullen we onze activiteiten om de levens van ganzen te redden voortzetten. Als de overheid de dieren niet beschermt, dan doen wij het wel,” aldus Molenaar.
Animal Rights organiseert zaterdag 27 februari een manifestatie voor sluiting van de nertsenfokkerij in Langemark. De dierenrechtenorganisatie bracht tot twee maal toe undercoverbeelden naar buiten van verwaarloosde en gewonde nertsen in de voormalige steenbakkerij. Animal Rights staat niet alleen in haar strijd tegen bont. GAIA en Bite Back sluiten zich aan bij de manifestatie.
Michel Vandenbosch, voorzitter GAIA: “GAIA steunt elke positieve actie die kan leiden tot een verbod op nertsenfokkerijen in Vlaanderen, naar het goede voorbeeld van Wallonië, Brussel en almaar meer Europese landen. Het grote publiek pikt het duidelijk niet langer dat pelsdieren zo moeten afzien voor de productie van bont, een puur luxeproduct. Het is daarom ongehoord dat Vlaanderen nog steeds 17 nertsenfokkerijen telt.“
“De undercoverbeelden schetsen een duidelijk beeld van lange rijen van draadgazen kooien met daarin verwaarloosde, gewonde en krijsende nertsen. Niet voor niets hebben al 12.500 mensen de petitie op onze website getekend. Voor ons is de maat vol en wij eisen dan ook directe sluiting.”
Nadine Lucas, voorzitter Animal Rights
Dierenleed vastgelegd
Animal Rights bracht zeer recentelijk beelden naar buiten van verwaarloosde en gewonde nertsen in de voormalige steenbakkerij in Langemark.
Drie maanden geleden onthulde GAIA ook al videobeelden uit verschillende Vlaamse nertsenfokkerijen. Die beelden tonen aan dat nertsen zich zwaar neurotisch gedragen in kleine kooien. Van waardige levensomstandigheden kan je bezwaarlijk spreken.
Uitbreiding
De fokkerij in Langemark kreeg eind 2012 zelfs nog een milieuvergunning van bevoegd minister Joke Schauvliege (CD&V) om uit te breiden, ondanks het bezwaar dat GAIA daartegen indiende samen met de buurtbewoners.
Ook de Raad van State had de toekenning van de milieuvergunning vernietigd, maar minister Schauvliege legde dat indertijd allemaal naast zich neer. Meer nog, de zone van de nertsenfokkerij werd omgetoverd in landbouwgebied om de dieronvriendelijke praktijken te kunnen voortzetten. Het wordt dringend tijd dat aan dit verhaal definitief een einde komt.
Michel Vandenbosch
Verbod
Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA) heeft al de intentie uitgesproken om een uitdoofbeleid voor nertsenfokkerijen te realiseren, waarbij er geen nieuwe fokkerijen meer worden toegelaten, en waarbij bestaande fokkerijen op termijn moeten verdwijnen. Maar het ontwerpdecreet van de minister krijgt tot hiertoe tegengas van coalitiepartner Open VLD. Coalitiepartner CD&V dringt nu bij de minister aan voor stopzetting van de nertsenfokkerij per 1 januari 2017 wegens het ontbreken van een maatschappelijk draagvlak.
Programma manifestatie
Het programma ziet er als volgt uit: de dierenrechtenorganisaties en sympathisanten komen om 14:00 bij elkaar voor de ingang van de nertsenfokkerij aan de Groenestraat 27 in Langemark. Daar zal een spandoek met de tekst ‘laat de nertsen niet stikken’ ontrold worden. De dierenactivisten houden uitvergrote foto’s vast van de nertsen die een kort en ellendig leven gehad hebben in de nertsenfokkerij. Nadine Lucas en Michel Vandenbosch zullen op locatie een toespraak houden.
