Animal Rights bracht in september 2020 verschrikkelijke beelden naar buiten die gefilmd waren in het slachthuis Moerbeko in Zele. In de beelden is te zien hoe er met schapen wordt gesmeten, hoe de dieren getuige zijn van de slacht van hun lotgenoten en hoe zeker één schaap bij volle bewustzijn aan de slachthaak lijkt te hangen.
De schapen in de beelden zitten al voor de slacht onder het bloed van hun soortgenoten, mogelijk zelfs familieleden. Ze kunnen zien, horen en ruiken hoe hun lotgenoten sterven, terwijl ze wachten op hun beurt. “Je ziet de schapen op elkaars rug klauteren om zo ver mogelijk weg te komen van de slachtplek,” zei Animal Rights campagneleider Els Van Campenhout destijds. “Dit moet enorm stressvol voor deze dieren zijn.”
Animal Rights diende in 2020 een klacht met burgerlijke partijstelling in tegen slachthuis Moerbeko. De klacht werd ingediend naar aanleiding van de undercoverbeelden die Animal Rights in 2020 naar buiten bracht uit het slachthuis Moerbeko. Het gerechtelijk onderzoek naar de gefilmde wantoestanden loopt nog steeds.
“Het ergste zijn misschien nog wel de runderen die in de trailers liggen en niet meer recht geraken.”
Susan Hartland, Animal Rights
Volgens de Afdeling Dierenwelzijn werden de activiteiten van slachthuis Moerbeko te Zele stil gelegd op 9/12/2022 en opnieuw opgestart op 27/01/2023, nadat aan een aantal voorwaarden werd voldaan, zoals het voorleggen van een actieplan om een oplossing te bieden voor de vastgestelde overtredingen uit de PV’s via bijscholing van het personeel (incl. AWO) en werkwijzen over het gebruik van het reserve-penschiettoestel en voor het drijven van dieren zonder elektrische prikkelaar. Verder moesten er standaardwerkwijzen en monitoringsprocedures worden aangepast op basis van het hiervoor vermelde actieplan en moest er binnen drie maanden cameratoezicht geïnstalleerd zijn.
Animal Rights vroeg vervolgens de bij het slachthuis opgestelde informatieformulieren op.
‘Wrak’ vee
Wat de opgevraagde rapporten vooral laten zien is dat Moerbeko jarenlang een ‘magneet’ is geweest voor Nederlandse, maar ook Belgische, Franse en Luxemburgse veehandelaren, die een geschikte plek zochten om hun ‘wrakke’ vee te dumpen.
Het gaat om kreupele dieren die amper tot niet kunnen staan of pijnlijke verwondingen hebben. Verder gaat het om dieren met prolapsen, abcessen, breuken, verwondingen en kreupelheid van allerlei aard. “Het ergste zijn misschien nog wel de runderen die in de trailers liggen en niet meer recht geraken,” zegt Animal Rights directeur Susan Hartland.
Op 16 mei 2022 werd een schaap met prolaps (de schedewand wordt naar buiten geperst waardoor je een roze-rode bal uit de schede ziet komen) aangevoerd bij het slachthuis. De operator meldt dit niet bij de zelfstandige dierenarts belast met opdracht (BMO). Het dier wordt in beslag genomen en afgemaakt ter destructie. Een proces-verbaal (PV) volgt.
14 februari 2022 wordt een koe liggend aangevoerd, ze kan niet opstaan. Ze heeft diverse bloedingen op de rug, schouder en het wervelkanaal, een hematoom (ophoping van bloed buiten een bloedvat) aan het linkeronderbeen, zwellingen, een fractuur van de rugwervel en verschillende abcessen. Ze had nooit vervoerd mogen worden en er volgt een PV van waarschuwing.
Op 28 mei 2021 staat er een rund in de stal van het slachthuis met een open wond aan de bek waaruit op verschillende plaatsen bloed drupt; het blijkt een versplinterde rechterkaakfractuur te zijn.
Op 20 juli 2021 blijkt er een schaap in de wachtstallen te staan met een etterende oude wond aan de linker flank vol maden. Het dier is ook mank en mager en wordt afgekeurd.
Op 13 augustus 2021staat er een uit Luxemburg aangevoerd rund in de stal met een ingegroeide hoorn.
Op 5 november 2021 blijken er twee runderen in de stallen van Moerbeko te staan, die beide mank zijn en nooit vervoerd hadden mogen worden.
In december 2020 werden ongehoornde schapen bij gehoornde geitenbokken gehuisvest. Dat mag niet. Ook zijn er dieren in gangen gehuisvest zonder water of ligbed. Diezelfde maand worden runderen, onder andere aangevoerd vanuit Luxemburg, gehuisvest in drijfgangen en hadden geen water.
Zo gaat de lijst maar door. Tekenend is het geval van een stierkalf dat op 2 mei 2019 wordt aangevoerd. Het Informatieformulier dierenwelzijn vermeld: “Aanvoer van een kalf dat niet meer zelfstandig kan stappen. Beide carpi [pezen] opgezet en bebloed. Kan enkel steunen op carpi en valt steeds om. Tachypnee [snel ademen]. Dier komt op de loskaai ten val en kan niet meer recht. Transporteur probeert het dier recht te trekken maar dit heeft geen baat.” Op 22 mei volgt een ‘Aanvankelijk PV van inlichtingen’. De eigenaar kreeg eerder al een waarschuwing op 7 maart voor het “vervoer van een rund dat niet meer zonder hulp kan lopen.” In zijn of haar verweer zegt de vervoerder, zoals gebruikelijk, dat het kalf zelf de veewagen is ingelopen en eindigt met “dit was een mooi, zoet stiertje dat grootgebracht is met veel liefde en zorg zonder pijn, het verbaast ons ten zeerste dat er zulke ophef wordt gemaakt over de toestand van het dier.” Bekijk, met dit in gedacht, de video van het dier op de losramp bij het slachthuis. Dit is het resultaat van de ‘liefde’ van veeboeren voor ‘hun’ dieren.
Inspectierapporten wrakke runderen 2022
Animal Rights vroeg in 2023 de inspectierapporten op van bij slachthuizen aangevoerde ‘wrakke’ runderen in het jaar daarvoor. Opnieuw treedt Moerbeko negatief voor het daglicht:
03/02/2022 Om 11.30 tekent de inspecteur Dierenwelzijn op dat een noodslachting werd aangevoerd. Het dier met als reden tot noodslachting “rugletsel” vertoont uitgebreide necrotische decubitusletsels ter hoogte van de linker elleboog en radius met uitstraling naar de volledige borststreek met insijpeling van vocht. Tevens wordt ter hoogte van de schedel (basis van de linkerhoorn) een ontstoken necrotiserende schedelfractuur vastgesteld (nerveuze symptomen)?
14/02/2022 Het dier (rund, vrouwelijk, °02/12/2017, ) uit deze aangifte werd apart aangevoerd door een persoon die voor de transporteur werkt/helpt. De aangever is … . Het dier werd afzonderlijk vervoerd. Bij aankomst lag dit dier neer op de aanhangwagen. Het dier raakte niet meer recht en de vervoerder verwittigde het FAVV. Het dier werd ter plaatse bedwelmd en gekeeld op vraag van de ante-mortem keurder. Tijdens de post mortem keuring werden volgende vaststellingen gedaan: diverse bloedingen over de rug en schouderstreek, een duidelijk hematoom op het linker onderbeen (van ellebooggewricht tot voorbij carpus, zwelling van en rond de elleboog, bloedingen in en rond de rugspieren, bloeding in het wervelkanaal en een fractuur van de rugwervel, verschillende abcessen waarneembaar bij insnede van de hals. Dit dier is niet transportwaardig en hoorde een noodslachting te ondergaan op het bedrijf zelf.
07/03/2022 Rund wordt als noodslachting aangevoerd met als reden “rugletsel”. Bevindingen PM keuring: ylmfangitus in beide billen; spiernecrose en muntbloedingen in billen; decubitusletsels; etterig gewrichtsvocht in carpi en tarsi; opgezette lymfeknopen; organoleptisch afwijkend (stinkende geur bij onthuiden). Symptomen wijzen op chronisch ziek dier dat al een tijdje neerlag. Onterechte noodslachting. BVO werd geannuleerd en karkas werd afgekeurd.
18/03/2022 Aanvoer van 4 runderen die niet geschikt zijn voor transport: – Rund met oormerk … ligt in laterale decubitus op de vrachtwagen, heeft overvloedig snot en een te snelle ademhaling. – Rund met oormerk … weigert om op te staan op de vrachtwagen en heeft diepliggende ogen. Na het recht jagen, valt het dier tegen de wand van de vrachtwagen. Het dier wordt geschoten op de vrachtwagen. Post mortem is er een lokale buikvliesontsteking waargenomen. – Bij rund met oormerk … wordt er post mortem een buikvliesonsteking waargenomen. – Rund met oormerk ligt in laterale decubitus en kan niet recht op de vrachtwagen en wordt geschoten op de vrachtwagen. Post mortem wordt er een abces in de bil en lymfangitis in de voorpoot waargenomen. Afdeling Dierenwelzijn
Het maakt niet hoe vaak je als vervoerder al gepakt bent voor dierenmishandeling, bij Moerbeko ben je altijd welkom. Deze vervoerder had al op zijn kerfstok: 2/10/2015 – Vervoer van een rund dat recent gekalfd heeft. 1/12/2015 – Paard gestorven na lossen in het slachthuis. 22/02/217 – Vervoer van zieke runderen die niet zelfstandig konden staan. 04/10/2017 – Vervoer van zeer mager rund dat niet meer zelfstandig kan staan. 24/10/2017 – Vervoer van mank rund. 08/11/2017 – Vervoer van extreem magere en kreupele dieren. 27/11/2018 – Vervoer van een rund dat niet zelfstandig recht kan; – Vervoer van zwakken en zieke runderen (abcessen, pleuritis, …). 07/05/2018 – Vervoer van een rund dat niet zelfstandig kan staan. 17/05/2018 – Aanvoer van een rund dat dood is bij aankomst. 20/02/2019 – Aanvoer van drie manke runderen die al mank waren voordat ze op transport gingen. 12/03/2019 Drie aanvoeren (op 5/12/2018, 10/01/2019 en 21/02/2019) waarbij het vervoerde rund steeds bij aankomst dood op de vrachtwagen ligt. 02/07/2019 – Vervoer van een rund dat niet in staat is om zich pijnloos voort te bewegen. Het dier heeft een breuk aan de Humerus. 23/07/2020 – Vervoer van een rund op 16/01/2020 dat recenter dan 7 dagen geleden heeft gekalfd; – Vervoer van een drachtige runden op 19/12/2019, 20/01/2020, 21/01/2020 en 27/01/2020 waarbij de draagtijd al meer dan 90% gevorderd is. 27/10/2020 – Vervoer van een hoogdrachtig rund. 20/11/2020 – Vervoer van een hoogdrachtig rund. 17/12/2020 – Vervoer van een drachtige runden op 26/10/2020 en 17/11/2020 waarbij de draagtijd al meer dan 90% gevorderd is. 12/04/2021 – Vervoer van een hoogdrachtig rund. 29/03/2022 Het niet gescheiden vervoeren van geslachtsrijpe mannelijke en vrouwelijke dieren.
12/04/2022 Aanvoer noodslachting met als reden: trauma (wonde) thv beide carpi. AM bevindingen: mager – anorexie; open wonde linker carpus met zwarte korsten, etter en stank; ogen liggen diep in de oogkassen. PM bevindingen: fibreuze exsudatieve peritonitis na keizersnede, opgezette boeg en bekken lymfeknopen, decubitusletsel linker flank, necrotiserende arthritis linker voorpoot, arthritis en opgezette rechter voorpoot. Besluit: ziek dier dat al geruime tijd neerlag, geen reden voor noodslachting. Rund pm afgekeurd.
29/04/2022 Een rund dat ’s nachts wordt aangevoerd vanuit Luxemburg heeft een zwelling aan de rechter achterpoot. De zwelling is ter hoogte van de sprong en daaronder is een fractuur. Het is niet bekend of dit gebeurd is voor het laden, tijdens het transport, tijdens het lossen of in de stal. Post mortem treft men artritis van het tarsusgewricht en een opzetting van de inguinale streek.
07/07/2022 Het betreft hier een hoogdrachtig dier en dus niet geschikt voor transport.
17/08/2022 1 rund mank 3 poten, onvoldoende steunname voor transport (…). Dit dier is niet transportwaardig.
21/09/2022 Bij meerdere runderen incorrect gebruik prikkelaar tijdens drijven naar logetten door transporteur. < 5 sec tussen 2 prikkels. Deze brief is een waarschuwing. Indien overtredingen zich herhalen kan er een proces-verbaal Zelfde vervoerder als 17/08/2022, 1 rund mank 3 poten, onvoldoende steunname voor transport
23/09/2022 5 runderen waarbij de volgende feiten werden vastgesteld: – Stier … en koe samen op transport. – 2 runderen met grote harde abcessen bilateraal, beide met oudere huidwonde, (NL…). NL… meerdere grote sc abcesse bil links achteraan lateraal en caudaal. NL… heel groot abces bil LA.
30/09/2022 2 runderen waarbij de volgende feiten werden vastgesteld: – rund in logette met oude open bloedende wonde thv de sprong rechts achteraan, NL… . Er werd geen voorrang gegeven om te slachten mbt dierenwelzijn. aankomst 10u15, geslacht 12u45. – rund in loget met etterende open oude wonde heup rechts achteraan. NL… , niet geschikt voor transport. Zelfde vervoerder als 23/09/2022
14/10/2022 3 runderen waarbij de volgende feiten werden vastgesteld: NL… : mank op 3 poten, geen contact met grond tijdens stappen rechts achter. NL… : heeft etterige mastitis. NL… : open wonde met bloedverlies tgv abces tarsus links lateraal. Deze dieren zijn niet transportwaardig. Zelfde vervoerder als 23/09 & 30/09
Animal Rights vraagt om definitieve sluiting
Waar de verantwoordelijkheid voor dit immense leed door de veeboeren, veehandelaren en veetransporteurs eindigt en die van het slachthuis begint, is uit de documenten vaak moeilijk op te maken. Het is in ieder geval duidelijk dat die eerste groep er vanuit ging dat de aanvoer van ‘wrak vee’ bij het slachthuis van Moerbeko niet op grote bezwaren zou stuiten.
Al met al zijn er genoeg goede redenen om dit slachthuis voorgoed te sluiten.
Op 18 maart 2022 komen 33 runderen uit Nederland aan bij slachthuis Moerbeko in het Vlaamse Zele. De inspecteurs die de dieren levend moeten keuren vóór de slacht, schrikken van wat ze aantreffen. Zeker drie van de afgedankte koeien kunnen niet overeind komen. Één koe ligt op haar zij in de vrachtwagen en ademt razendsnel. Een ander dier, een magere Limousin met diepliggende ogen, weigert op te staan en als ze rechtop gejaagd wordt, valt ze tegen de wand van de vrachtwagen. Tenminste twee van de runderen blijken een buikvliesontsteking te hebben.
In een tweede vrachtwagen met 21 runderen, afkomstig van hetzelfde Nederlandse bedrijf, ligt ook een koe op haar zij die niet meer overeind kan komen. Post mortem wordt een half karkas afgekeurd wegens een abces in de bil en ontsteking van lymfevaten aan de voorpoot. Een ander dier heeft een abces in de bil en knie.
Deze voorbeelden van veetransporten die de ‘België-route’ volgden komen uit door Animal Rights opgevraagde documenten die zijn opgesteld door Vlaamse dierenartsen bij slechts één slachthuis.
Al in 2018 verzucht een Vlaamse inspecteur op het Informatieformulier: “Het kan niet de bedoeling zijn dat sterk verzwakte dieren en zieke dieren vanuit Nederland als afval worden getransporteerd naar een Belgisch slachthuis.” Nu blijkt het dat aan deze situatie nog niets veranderd is.
Exportkeuring
Voordat dieren vanuit Nederland op internationaal transport mogen – en dat geldt ook voor België – worden ze gekeurd door een dierenarts van de Nederlandse voedsel- en warenautoriteit (NVWA). “Een Nederlandse dierenarts werkend voor de NVWA zette een handtekening onder het ‘certificaat voor intracommunautaire handel’ en verklaarde daarmee dat al deze dieren geschikt waren voor transport, terwijl Vlaamse collega’s enkele uren later bij aankomst in het Belgische slachthuis constateerden dat deze dieren ‘niet-transportwaardig’ waren,” zegt Animal Rights directeur Susan Hartland. “De NVWA verzaakt daarmee haar wettelijke taak om deze dieren te beschermen tegen gewetenlozen veehouders, verzamelcentra en transporteurs.”
“Dit gaat al jaren fout. Ook bij het externe 2Solve-onderzoek uit 2019 naar het functioneren van de NVWA was exportcertificering één van de onderwerpen. Uit deze nieuwe documenten blijkt dat het vernietigende oordeel uit 2019 niet tot verbeteringen heeft geleid,” voegt Hartland daar aan toe.
Animal Rights heeft reeds een handhavingsverzoek ingediend. De dierenrechtenorganisatie zal desnoods via de rechter (opnieuw) handhaving door de NVWA afdwingen.
Een veehandel uit Oudemolen
Zoals gebruikelijk zijn documenten die verkregen worden uit een informatieverzoek via de Wet openbaar bestuur (Wob) of, tegenwoordig, open overheid (Woo) verregaand geanonimiseerd. Dit maakt het achterhalen van de daders achter deze vorm van dierenmishandeling vaak praktisch onmogelijk.
Toch wist Animal Rights, via erkennings- en UBN-nummers (17211 en 6431350 respectievelijk) te achterhalen dat tenminste zeven transporten georganiseerd werden door Firma Dane en Zoon Agrarisch 1, een veehandel in het West Brabantse Oudemolen. Dit bedrijf kwam recent nog in het nieuws naar aanleiding van undercoverbeelden.
Een opsomming:
Op 14 december 2018 worden sterk verzwakte dieren aangeleverd bij slachthuis Moerbeko. De frustratie van de Vlaamse keurders komt duidelijk naar voren uit de notities op het Informatieformulier dat zij invullen: “Twee dieren die moeilijk konden voortbewegen werden na het lossen in de zijgang gelost. Beide dieren kwamen ten val en 1 dier geraakte niet meer recht. Eerder deze morgen werd een ander dier (stier) met sterke cachexie [extreme vermagering] en zeer bevuilde vacht AM [ante mortem: voor de dood, levend dus] afgekeurd. Regelmatig worden manke dieren aangevoerd ten gevolge van Mortellaro [een infectie van de overgang huid-hoorn, meestal tussen de ‘klauwen’ van een koe], abcessen aan de heup, knieën en Tarsus [voetwortel]. Op deze manier kunnen deze dieren zich niet pijnloos voortbewegen. Sommige dieren liggen in laterale decubitus [zijligging] en worden AM gedood en afgekeurd.”
Uit de bewoordingen van de Vlaamse keurders blijkt dat dit steeds terugkerende taferelen zijn: “Er werd reeds met de transporteurs gecommuniceerd dat er regelmatig sterk verzwakte dieren aangevoerd worden. Het is niet de eerste maal dat dieren AM geweigerd worden. Het kan niet de bedoeling zijn dat sterk verzwakte dieren en zieke dieren vanuit Nederland als afval worden getransporteerd naar een Belgisch slachthuis. Er zijn meerdere mondelinge waarschuwingen gegeven.”
Op 11 januari 2019 wordt een sterk verzwakt rund aangeleverd dat niet meer recht op wil in de vrachtwagen. Over het algemeen worden dergelijke dieren in de vrachtwagen ‘geschoten’ en ‘gekeeld’.
Op 3 mei 2019 vermeldt het Vlaamse informatie formulier: “Reforme melkkoe (NL, cachetisch met multipele ligwonden en verzwakt) word gelost op de loskaai en kan niet meer recht. Dier wordt vastgebonden aan een paal van de laadkaai en transporteur gaat vrachtwagen reinigen. Kleine stier […] wordt gelost op de loskaai en wordt de gang in gedreven. Dit met ernstige artritis (duidelijke abces op de Tarsus links) ligt en geraakt bijna niet meer recht zonder hulp.”
Uitstootkoeien of reformkoeien zijn melkkoeien die door ouderdom of uitputting onvoldoende productief zijn geworden voor de melkveehouderij. Ze worden afgevoerd om letterlijk tot gehakt te worden vermalen. Het transport komt opnieuw uit Nederland. De handtekening onder de certificering is duidelijk leesbaar van een NVWA-dierenarts uit Zuid-Holland.
Op 17 mei 2019 arriveert opnieuw een Nederlands veetransport van de handelaar uit Oudemolen in Zele met 31 “reforme” runderen. Het Informatieformulier dierenwelzijn leest als een horror-script: “Aanvoer 4 kreupele runderen (voornamelijk abces/verwonding/mortellaro achterpoten). Aanvoer 1 rund dat niet meer recht kan op vrachtwagen. Aanvoer cachectisch rund, laterale decubitus, apathisch en etterige uitvloei vaginaal. Het dier zou op bevel van de BMO [zelfstandige dierenarts belast met opdracht] geschoten worden en afgekeurd, maar het dier stierf juist voor het schieten. Volgens de chauffeur omdat hij 15 minuten moest wachten totdat hij de dieren kon lossen. Overdreven gebruik verbaal en fysiek geweld uit frustratie tov de dieren die niet in de stallogettes willen.” De dierenartsen filmen de creperende koe, en noteren verder op het formulier: “Het is niet de eerste melding van inbreuken op dierenwelzijn voor dit bedrijf.”
Op 8 november 2019, vermeldt het Informatieformulier dierenwelzijn: “1/ Rund neergevallen in drijfgang en geraakt niet meer recht, mager, hypothermie (34,7). AM afgekeurd en afvoer naar Sciensano. 2/ Rund is geboren op 30/12/2017 maar is zeer cahectisch en weegt amper 60 kg, eveneens uitgedroogd. AM afgekeurd en afvoer naar Rendac. Beide runderen zaten op 2 verschillende Nederlandse transporten vanuit Fa. Dane & Zn. Agrarisch en werden gezond en geschikt verklaard voor transport?????”
De vraagtekens werden geplaatst door de inspecteurs en kunnen gezien worden als overduidelijke kritiek op de Nederlands collega’s die deze dieren goedkeurden voor transport.
Op 22 november 2019: “1/ Rund neergevallen op vrachtwagen en geraakt niet meer recht. VKI vermeldt dat rund zich nog in wachttijd bevindt zonder specificaties over welke medicijnen het gaat en wat de wachttijd dan wel is. AM afgekeurd en afvoer naar Rendac 2/ Rund geraakt niet meer recht op de vrachtwagen, achterpoten zijn samengebonden Beide runderen zaten op éénzelfde Nederlandse transport vanuit […] en […] en werden gezond en geschikt verklaard voor transport?????” Het transport komt uit Nederland. Het UBN- en erkenningsnummer wijzen opnieuw naar Oudemolen en Dane.
De handtekening onder de runderpaspoorten van beide dieren is duidelijk leesbaar van een NVWA-dierenarts uit de Randstad.
Op 18 juni 2021 wordt door dit bedrijf een rund uit Nederland afgeleverd met een groot necrotiserend en etterend abces aan de kop en een aangetast rechter oog.
Topje van de ijsberg
Bovenstaande voorbeelden van ernstige dierenmishandeling moeten slechts het topje van de ijsberg zijn. Animal Rights vroeg slechts de informatieformulieren op die worden opgesteld bij één slachthuis, namelijk Moerbeko 2, waarvan Animal Rights in september 2020 verschrikkelijke beelden naar buiten bracht. Sinds december 2022 is het slachthuis gesloten na herhaaldelijke vaststellingen van dierenmishandeling.
Zonder consequenties
Voor het transport van 18 maart 2022 waarmee we dit artikel openden, wordt op 12 mei 2022 een proces-verbaal opgemaakt. Op dit PV (proces-verbaal) vinden we onder het kopje ‘Historiek’ een lange lijst met eerdere, schokkende overtredingen van de handelaar. Het zijn er zoveel dat op sommige PVs een rits overtredingen wordt samengevoegd:
2 oktober 2015, brief: vervoer van een rund dat recent gekalfd heeft. 1 december 2015, brief: paard gestorven na lossen. 22 februari 2017, PV: vervoer van zieke runderen die niet zelfstandig konden staan. 4 oktober 2017, PV van Waarschuwing: vervoer van zeer mager rund dat niet meer zelfstandig kan staan. 24 oktober 2017, PV: vervoer van mank rund. 8 november 2017, PV: vervoer van extreem magere en kreupele dieren. 7 mei 2018, PV: vervoer van een rund dat niet zelfstandig kan staan. 17 mei 2018, PV: aanvoer van een rund dat dood is bij aankomst. 27 november 2018, PV: vervoer van een rund dat niet zelfstandig recht kan; vervoer van zieken en zwakke runderen (abcessen, pleuritis, ). 20 februari 2019, PV: Aanvoer van drie manke runderen die al mank waren voordat ze op transport gingen. 12 maart 2019, PV: drie aanvoeren (op 5/12/2018, 10/01/2019 en 21/02/2019) waarbij het vervoerde rund steeds bij aankomst dood op de vrachtwagen ligt. 2 juli 2019, PV: vervoer van een rund dat niet in staat is zich pijnloos voort te bewegen. Het dier heeft een breuk aan de Humerus. 23 juli 2020, PV: vervoer van een rund op 16/01/2020 dat recenter dan 7 dagen geleden heeft gekalfd; vervoer van drachtige runderen op 19/12/2019, 20/01/2020, 21/01/2020 en 27/01/2020 waarbij de draagtijd al meer dan 90% gevorderd is. 27 oktober 2020, PV: vervoer van een hoogdrachtig rund. 20 november 2020, PV: vervoer van een hoogdrachtig rund. 17 december 2020, PV: vervoer van drachtige runderen op 26/10/2020 en 17/11/2020 waarbij de draagtijd al meer dan 90% gevorderd is. 12 april 2021, PV: vervoer van een hoogdrachtig rund. 29 maart 2022, PV van Waarschuwing: het niet gescheiden vervoeren van geslachtsrijpe mannelijke en vrouwelijke dieren. En de – zover wij weten – meest recente PV van 12 mei 2022, voor het vervoeren van zieke runderen en 4 runderen die niet geschikt zijn voor transport.
Animal Rights vindt het schokkend en nauwelijks te geloven dat deze handelaar zo lang onbestraft zijn gang heeft mogen gaan, en dit hoogstwaarschijnlijk nog steeds doet. Animal Rights gaat in Vlaanderen verhaal halen bij Dierenwelzijnsminister Ben Weyts.
Nog twee transporten uit NL
In maart 2019 zijn er nog twee transporten naar Zele die gelinkt worden aan Nederland. Helaas kunnen deze transporten niet direct aan een bedrijf gelinkt worden. Dit is vooral omdat de verstrekte documenten wat moeilijk leesbaar zijn. In beide gevallen noteert de inspecteur op het informatieformulier: “Het is niet de eerste keer dat verzwakte dieren of dieren die niet pijnloos kunnen voortbewegen aangevoerd worden van dit bedrijf.”
Op 6 maart gaat het om 2 runderen die niet-transportwaardig zijn, en op 29 maart om de aanvoer van drie verzwakte runderen. 2 runderen zijn sterk vermagerd en zijn niet meer in staat om rechtop te staan en van de vrachtwagen te stappen. Deze dieren worden AM gedood en afgekeurd. Één rund was sterk verzwakt en lag in kikvorshouding op de laadklep. Het dier kon niet meer overeind komen.
De rol van de NVWA
Bij dit laatste proces-verbaal is een verklaring gevoegd van de chauffeur uit Wilrijk die het transport uitvoerde. Hij beschrijft het laadproces en verklaart dat een certificerend dierenarts van de NVWA de dieren heeft gezien en goedgekeurd: “Dan komt de certificerend dierenarts de dieren nakijken. Hij ziet de dieren stappen. Hij controleert de oornummers en de toestand van de dieren. Een dier wat volgens hem niet transportwaardig is moet daar blijven. De dieren mogen geladen worden onder toezicht van een dierenarts en dierenwelzijn. Wanneer er in Zele wordt gezegd dat de dieren niet transportwaardig zijn, is dat niet onze fout. In Nederland mag je alleen maar laden onder toezicht. Als de dieren door minimaal drie mensen gecontroleerd zijn, is het beter bij deze mensen eens te horen naar de toestand van de dieren. Als ik zelf commentaar geef bij het laden, is het de dierenarts of de persoon van de NVWA die de beslissing neemt om een een dier al dan niet te laden. Ik heb dan ook enkel geladen wat er mocht geladen worden.”
“Opvallend is dat de chauffeur nergens de bevindingen van de controleur bij de inspectie Dierenwelzijn van de Vlaamse overheid ontkent,” verduidelijkt Susan Hartland, “wat hij doet is de verantwoordelijkheid bij de NVWA neerleggen: hij laadt wat de NVWA toelaat om op te laden.”
Gebed zonder einde
In juni 2019 toonde Animal Rights aan dat NVWA inspecteurs hun werk niet naar behoren doen. Varkens die door NVWA inspecteurs in Nederland goedgekeurd worden voor transport werden vervolgens door hun Belgische collega’s van het Federaal agentschap voor de veiligheid van de voedselketen (FAVV) als niet-transportwaardig beoordeeld.
Toenmalig Landbouwminister Schouten beloofde vervolgens om in te grijpen. Het al lopende, externe 2Solve-onderzoek naar het functioneren van de NVWA werd uitgebreid met een onderzoek naar exportcertificatie. Ook werd het ‘vier-ogenprincipe’ ingevoerd. Niet één inspecteur, maar ten minste twee inspecteurs vormen zich een beeld of dieren vervoerd mogen worden. 3
De nieuwe zaken die Animal Rights met dit artikel aan de oppervlakte brengt, tenminste doorlopend tot maart 2022, tonen aan dat het beleid van de NVWA en het ministerie van LNV gefaald heeft.
“Ook de recent aangekondigde verscherping van de certificering zal daar niets aan veranderen,” zegt Hartland. “Deze lijkt meer gericht op het afschuiven van de verantwoordelijkheid van de NVWA naar de veehouders. Het belang van de dieren heeft daar niets mee te maken. Bovendien lijkt deze NVWA-actie een schrikreactie te zijn op het ontvangen van de undercoverbeelden voorafgaand aan de publicatie.”
Animal Rights eist direct onderzoek naar en harde actie tegen deze overtreders, maar veel vertrouwen in de daad- en wilskracht van de overheid heeft de dierenrechtenorganisatie niet. Daarom diende Animal Rights zelf weer een handhavingsverzoek in bij de NVWA.
Animal Rights
Animal Rights diende in 2019 een handhavingsverzoek in bij de NVWA in de zaak van zieke, kreupele Nederlandse varkens die op transport naar België werden gezet. De NVWA weigerde, ook na bezwaar, te handhaven.
In oktober 2022 bepaalde de rechtbank uiteindelijk dat de NVWA opnieuw een besluit moet nemen op het Animal Rights handhavingsverzoek, omdat de transportverordening in haar oordeel duidelijk wel overtreden werd. Dat doet de NVWA uiteindelijk pas in maart 2023. De NVWA heeft zolang getreuzeld, bijna 4 jaar, dat voor boeteoplegging de verjaringstermijn verstreken is; er wordt alleen tegen één recidiverende vervoerder een last onder dwangsom opgelegd.
“Omdat de NVWA en het Landbouwministerie notoir onbetrouwbaar zijn in het opkomen voor de dieren zal Animal Rights ook nu weer zelf actie ondernemen,” geeft Hartland aan.
“Animal Rights ziet het falen van de NVWA en het ministerie van LNV als een logisch en onvermijdelijk uitvloeisel van het volstrekt immorele systeem van de vee-industrie. Uitgemolken koeien zijn afval; uitgeput en opgebruikt kunnen ze nog net wel, of net niet meer de vrachtwagen in lopen voor hun laatste rit naar het slachthuis. Dit is de realiteit achter je glas melk. Het minste wat er moet gebeuren is dat de controle op dierenwelzijn wordt losgekoppeld van het Landbouwministerie,” besluit Hartland.
Update
Uit nieuw onderzoek van Knack in België en De Groene Amsterdammer in Nederland dat in maart 2024 werd gepubliceerd blijkt dat nog steeds niet-transportwaardige dieren worden aangevoerd vanuit Nederland om gedumpt te worden in Vlaamse slachthuizen. Dit sluit aan op het eerdere onderzoek van Animal Rights dat in 2023 naar buiten kwam. Het gaat hier over de zogenaamde ‘België-route’ waarbij kreupele, zieke en hoogzwangere dieren steevast vanuit Nederland naar Vlaamse slachthuizen versluist worden. Het falen van de NWVA wordt hiermee opnieuw uitgelicht. Animal Rights en andere dierenrechten- en welzijnsorganisaties klagen deze illegale problematiek al jarenlang aan.
Het onderzoek van Knack staat hier gepubliceerd. Het onderzoek van De Groene Amsterdammer kan hier geraadpleegd worden.
Wie de films uit het Marvel universum volgt, en vooral die van de Guardians of the Galaxy, is bekend met de intelligente, sarcastische, maar ook lieve wasbeer Rocket met een vreselijk verleden: Rocket is het slachtoffer van vreselijke, medische experimenten. We leren ook Rocket’s lotgenoten kennen: Lylla, Floor, en Teefs, die ieder hun eigen hoop en dromen hebben voor de toekomst, die ver af staan van de realiteit die hun wacht na afloop van de experimenten.
Guardians of the Galaxy is natuurlijk fictie, maar kwaadaardige schurken als de ‘High Evolutionary’ en monsterlijke wetenschappelijke instituten als ‘OrgoCorp’ bestaan echt, ook in Nederland, alleen heet OrgoCorp hier Erasmus MC.
Uit onderzoek van Animal Rights blijkt namelijk dat Erasmus MC in 2019 heeft geëxperimenteerd op zes wasberen. De dieren werden geïnfecteerd met een variant van het Canine Distemper Virus, dat men vooral kent van de jaarlijkse enting voor de hond. Het distemper virus is onder andere besmettelijk voor hondachtigen zoals wolven, honden en wasberen, en aapachtigen, maar niet voor de mens. De variant waar de wasberen mee werden geïnfecteerd was een wild-type afkomstig van een wilde wasbeer.
De oplichtende delen laten zien waar het virus zich bevindt
De maag van het dier is enorm aangetast
Demonisering van wilde wasberen
De motivatie die Erasmus MC geeft om het kwaad dat ze bij de wasberen veroorzaakt te rechtvaardigen, deed onze mond openvallen van verbazing. Volgens de onderzoekers zijn er steeds meer wasberen in Nederland, die kunnen drager zijn van een variant van het distemper virus en die variant zou hypothetisch een gevaar kunnen vormen voor onze huisdieren en daarnaast ook nog voor proefapen. Daarom zijn de zes wasberen dus de klos. Eerst werden wasberen misbruikt voor hun huid in de bontfok, toen werden wilde wasberen gedemoniseerd als invasieve exoten die uitgeroeid moeten worden en nu moeten ze ook nog eens de meest verschrikkelijke experimenten ondergaan!
Geïnfecteerd, afgemaakt, gedissecteerd
In het experiment werden zes wasberen van ongekende leeftijd gebruikt. De wasberen werden waarschijnlijk aangekocht via Marshall bioresources, een Amerikaans bedrijf met vestigingen in onder andere Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, dat wereldwijd beagles, katten, fretten, cavia’s en dus ook wasberen aanlevert aan laboratoria voor experimenten.
Vijf van de zes wasberen werden met het virus ziek gemaakt via een tube die diep in de luchtwegen werd ingebracht. Ze werden lethargisch, koortsig en hun immuunsysteem raakte door het virus onderdrukt. Een dier werd niet geïnfecteerd als controlegroep. Dieren met distemper krijgen last van hun luchtwegen, ze gaan hoesten en krijgen het benauwd, daarnaast kunnen ze gaan braken en diarree krijgen, met name voor jonge dieren kan het virus dodelijk zijn.
De wasberen kregen dagelijks swabs van neus, keel, ogen en rectum om de aanwezigheid van het virus te detecteren. Drie wasberen werden zo drie weken lang ziek gehouden alvorens ze werden gedood, twee anderen werden na respectievelijk zes en acht dagen afgemaakt. Gedurende al deze tijd verbleven de dieren in isolatorkooien. Kale kooien waar geen lucht ongefilterd uit kan ontsnappen zodat het virus zich niet kan verspreiden. Vervolgens werden de dieren gedood door hen leeg te bloeden en gedissecteerd.
Erasmus MC heeft iets te verbergen
Erasmus MC doet er alles aan om haar experimenten geheim te houden. Enerzijds tekent ze een nietszeggende transparantieovereenkomst, maar tegelijk ontzegt het dierenrechtenorganisaties zoals Animal Rights het recht op toegang tot documenten waaruit we meer kunnen leren over de experimenten die zij uitvoeren. Ze maken het voor ons onmogelijk om te weten komen waar Erasmus MC mee bezig is, welke inbreuken de NVWA vaststelt tijdens inspecties, waar de dieren vandaan komen, hoe het goedkeuringsproces van dit soort projecten verloopt, …
Bij het lezen van deze publicatie wordt ons meteen duidelijk waarom Erasmus MC zo geheimzinnig doet. Onze ergste vermoedens zijn waar: Erasmus MC voert inderdaad schofterige experimenten uit die niet maatschappelijk te verantwoorden zijn. Dat dit experiment is goedgekeurd door de Centrale Commissie Dierproeven is waanzinnig!
Animal Rights probeert nogmaals via een WOB-verzoek meer informatie te verkrijgen over dit experiment. Volgens Animal Rights zijn dierproeven nooit acceptabel, het is een morele nullijn die nooit overschreden mag worden.
Op zaterdag 20 april organiseren we een mars op Wereldproefdierendag. We trekken door het centrum van Rotterdam om actie te voeren voor het Erasmus MC. Je vindt alle informatie over onze actie in onze agenda of via dit evenement.
Op 14 februari 2024 heeft Animal Rights een nieuw verzoek ingediend bij de gemeente Ermelo en haar college van Burgemeester en Wethouders om handhavend op te treden jegens het bedrijf Tomassen Duck-To BV voor het structureel overtreden van de voorschriften uit de vigerende omgevingsvergunning.
Het gaat er dan om dat bij Tomassen meer vervoersbewegingen van eendentransportvrachtwagens plaatsvinden dan toegestaan. Animal Rights heeft dit zelf geconstateerd via tellingen op de locatie van 5 t/m 7 november 2023.
Dit leidde bij de eendenslachterij destijds tot paranoïde (en crimineel) gedrag. 1
Vergunde aantal eendenvrachtwagens
Het vergunde aantal eendenaanvoervrachtwagens is 4 per dag. Er rijden enkele en dubbele vrachtwagens. Dat blijkt uit de huidige milieuvergunning uit 2006, alsmede uit akoestisch onderzoek, als onderdeel van het vergunningenbestand uit 2001. “De eenden worden twee keer per dag voor 07:00 en twee keer per dag na 07:00 aangevoerd door middel van eigen vrachtwagens.”
Eerder betrapt, maar nooit bestraft
Het vergunde aantal toegestane vrachtwagenvervoersbewegingen blijkt tevens uit eerdere procedures tegen het bedrijf. In dit kader verklaarde het Ermelose college in een beslissing op bezwaar van 4 mei 2022 het bezwaar van de Stichting Doeh gegrond voor overtredingen begaan door Tomassen, waaronder “de overtreding m.b.t. de verkeersbewegingen”.
“Overtreding: verkeersbewegingen: Geconstateerd is dat er 11 vrachtbewegingen plaatsvinden in de nachtelijke periode, tussen 4.25 uur en 6.05 uur. Dat is meer dan de huidige milieuvergunning toestaat. Deze staat maximaal 2 vrachtbewegingen toe in de nachtelijke periode.”
Er wordt die datum ook een last onder dwangsom opgelegd: “U wordt gelast de verkeersbewegingen uit de vigerende milieuvergunning uit 2002, herzien in 2006, na te leven. […] Als u na deze datum deze overtreding niet of niet geheel heeft beëindigd, verbeurt u van rechtswege een dwangsom van € 5.000,– per keer per dag of deel van een dag dat de overtreding voortduurt met een maximum van € 25.000,—.”
Aan deze last wordt echter nooit opvolging gegeven door het college. Deze gang van zaken acht Animal Rights onacceptabel en in strijd met de beginselplicht tot handhaving en de rechtszekerheid. Animal Rights stelt dat het gebrek aan adequate handhaving de mogelijkheid voor het bedrijf openlaat om de overtreding te laten voortduren/deze te herhalen. Animal Rights ziet dit bevestigd nu wederom (nog altijd) sprake is van eenzelfde overtreding.
Er worden meer eenden geslacht dan met 4 vrachtwagens kunnen worden aangevoerd
Er worden meer eenden geslacht dan met 4 vrachtwagens kunnen worden aangevoerd
Er worden meer eenden geslacht dan met 4 vrachtwagens kunnen worden aangevoerd
De eendenvrachtwagentellingen van 5-7 november 2023
Vergunde vrachtwagenbewegingen
Vergunde vrachtwagenbewegingen
Eigen waarnemingen Animal Rights
Uit waarnemingen van Animal Rights, gedaan op 5, 6 en 7 november blijkt dat er van 5 op 6 november 2023 tussen 23:00 en 07:00 vier eendentransportvrachtwagens van en naar het slachthuis reden; van 6 op 7 november waren dat er in het zelfde tijdsinterval ook vier in plaats van de toegestane twee vrachtwagens per nacht.
In het document ‘Actualisatie akoestisch onderzoek’ van 29 april 2008 van Tauw wordt in een tabel aangegeven dat in de dagperiode van 07:00 tot 19:00 twee vrachtwagens voor de aanvoer van eenden heen en twee terug mogen rijden. In de nachtperiode van 23:00 tot 07:00 is dat volgens dezelfde tabel hetzelfde; twee heen en twee terug. In de avondperiode van 19:00 tot 23:00 mogen geen ‘vrachtwagens aanvoer eenden’ rijden, heen noch terug.
Uit de waarnemingen van Animal Rights blijkt echter dat er op 5 november 2023 eendentransportvrachtwagens vertrokken om 21:55 en 22:50 en op 6 november om 21:55; zijnde gedurende de ‘verboden’ avondperiode.
Er worden meer eenden geslacht dan in 4 trucks kunnen worden aangevoerd
Een bevestiging van de begane overtreding ziet Animal Rights in de aantallen geslachte eenden. Blijkens de huidige vergunde situatie worden op de locatie eenden aangeleverd in kratten in vrachtwagens met een capaciteit van maximaal 5.000 eenden. Per dag worden maximaal 4 vrachtwagens met eenden aangevoerd waaruit kan worden afgeleid dat maximaal 20.000 eenden per dag werden geslacht.
Uit openbare gegevens afkomstig van de NVWA is duidelijk te zien dat met grote regelmaat – structureel – meer dan 20.000 eenden per dag geslacht worden. Deze kunnen nooit aangevoerd zijn met 4 eendentransportvrachtwagens. Er moeten meer aanvoerwagens per dag hebben gereden, hetgeen ook de constatering is van de omwonenden en Animal Rights.
Bestraf!
Uit voornoemde feiten en omstandigheden blijkt naar overtuiging van Animal Rights onomstotelijk dat er sprake is van door Tomassen begane overtredingen. Daarom verzoekt Animal Rights het college van Ermelo om handhavend op te treden tegen het bedrijf op een drietal wijzen:
a. Bestraffend ten aanzien van de geconstateerde overtredingen; b. Bestraffend /herstellend ten aanzien van de waarschijnlijk nog altijd voortdurende overtreding, zodat de illegale situatie wordt beëindigd; c. Preventief ten aanzien van de dreigende toekomstige overtreding, zodat de illegale situatie beëindigd blijft.
Criminele organisatie
Animal Rights beschouwt eendenslachter Tomassen als een criminele organisatie die structureel, en meestal onbestraft, vergunningen en wetgeving aan zijn laars lapt. Het bedrijf wordt daarbij de hand boven het hoofd gehouden door een groot deel van de lokale politiek. Dit moet afgelopen zijn. Animal Rights onderschrijft dan ook de verzoeken tot ‘indeplaatsstelling’ 2 en een BIBOB-onderzoek. 3
Update
De gemeente Ermelo stelt alles in het werk om eendenslachter Tomassen Duck-To de hand boven het hoofd te houden. De belangrijkste tactiek daarbij is vertragen. Zo ook in deze zaak. In een ongedateerde (!) brief geeft de gemeente Animal Rights twee weken de tijd om haar belanghebbendheid aan te tonen. Deze spreekt natuurlijk voor zich. Het gaat hier om illegale transporten van levende eenden, waardoor het slachthuis meer eenden per dag kan slachten dan wanneer ze zich zou houden aan de vergunde transportbewegingen. Verder gaat het hier om de naleving van een milieuvergunning, waarbij Animal Rights niet alleen via haar statuten belanghebbend is, maar ook via de toezegging van diezelfde gemeente Ermelo voor de rechter.
Het college van burgemeester en wethouders van Ermelo blijft zich gedragen als corrupte politici die in de zak zitten van het maffia-achtige bedrijf Tomassen. Animal Rights heeft op 22 mei haar belanghebbendheid toegelicht.
Update 2
Op 12 juni 2024 wijst Ermelo het handhavingsverzoek van Animal Rights toe en vordert de dwangsommen die Tomassen op 4 mei 2022 waren opgelegd, in totaal 25.000 euro. Ermelo haalt hierbij, echter, wel hele vreemde manoeuvres uit. Zo wijst ze het handhavingsverzoek niet toe op basis van de door Animal Rights aangedragen overtredingen. Ermelo zegt hierover: “De gegevens die u heeft ingediend, waaruit zou blijken dat er sprake is van een overtreding, zijn op zichzelf niet voldoende om vast te stellen dat de opgelegde last is overtreden. Volgens vaste jurisprudentie dient aan een invorderingsbesluit een deugdelijke en controleerbare vaststelling van relevante feiten en omstandigheden ten grondslag te liggen.”
In plaats daarvan baseert Ermelo zich op een rapportage van de Omgevingsdienst van 22 maart 2024: “Uit deze rapportage blijkt dat op basis van de verstrekte registratie van het bedrijf overtredingen van de verkeersbewegingen zijn geconstateerd op 2, 3, 5 januari 2024, 5, 6, 12 februari 2024 en 11 maart 2024. Op genoemde dagen is het maximum aantal van 2 vergunde verkeersbewegingen in het tijdvak van 23.00 uur tot 07.00 uur, overschreden.”
Ermelo gebruikte exact dezelfde motivering bij vier handhavingsverzoeken van de Stichting Doeh, ontvangen op 1, 5, 7 en 15 april 2024, en toegewezen op 23 mei 2024.
Ermelo wijst dus vijf handhavingsverzoeken toe, maar niet op basis van de aangegeven overtredingen. Sterker nog, daar wordt in zijn geheel niet op ingegaan. Dat er sinds de begunstigingstermijn van de last onder dwangsom afliep op 15 augustus 2022 slechts 5 overtredingen zijn geconstateerd is absurd – de overtredingen van Tomassen zijn structureel – en ligt aan de weigering/laksheid van de gemeente om te controleren op de overtredingen. Had het college dit wel gedaan dan was de dwangsom eind augustus 2022 al vol gelopen.
Animal Rights wil natuurlijk dat er gehandhaafd wordt op de door de dierenrechtenorganisatie aangedragen gegevens – de locale observaties & de slachtcijfers in verhouding tot aantal dieren per vrachtwagen – en dat er gehandhaafd wordt op de 3 gevraagde wijzen: a. Bestraffend ten aanzien van de geconstateerde overtredingen; b. Bestraffend /herstellend ten aanzien van de waarschijnlijk nog altijd voortdurende overtreding, zodat de illegale situatie wordt beëindigd; c. Preventief ten aanzien van de dreigende toekomstige overtreding, zodat de illegale situatie beëindigd blijft.
Update 3
Op 18 juli 2024 maakt Animal Rights bezwaar tegen de afhandeling van dit handhavingsverzoek. Animal Rights stelt dat het besluit van 12 juni 2024 niet volledig is en daarmee onvoldoende gemotiveerd en onzorgvuldig voorbereid, als gevolg waarvan een nieuw besluit zou moeten worden genomen door het college.
De overtredingen waar Animal Rights’ verzoek op ziet, bestaan uit overtredingen van de verkeersbewegingen op de data 5, 6 en 7 november 2023 alsmede een overschrijding van de vergunde slachtcapaciteit. Op al deze punten is geen besluit genomen. Ook niet ten aanzien van de vervoersbewegingen, aangezien de stichting in haar verzoek wijst op overtredingen die dateren van vóór de door de omgevingsdienst geconstateerde overtredingen.
Animal Rights levert Ermelo een ‘voorzet’, c.q. begin van bewijs aan van meerdere overtredingen en het is dan vervolgens aan het college om daar nader onderzoek naar uit te voeren. Vrachtwagentransporten en cijfers omtrent de slachtactiviteiten moeten schriftelijk worden gerapporteerd door het bedrijf, gegevens die dus naar aanleiding van het verzoek van Animal Rights hadden kunnen, en moeten worden opgevraagd. Des te meer nu het een bedrijf betreft die al vele overtredingen op haar naam heeft staan. Animal Rights vindt het college aan te rekenen dat ze geen nader onderzoek heeft verricht naar aanleiding van het door Animal Rights ingediende verzoek.
Op donderdag 19 september 2024 werd de zaak ter hoorzitting behandeld bij de bezwaarschriftencommissie. Op 3 oktober stuurde het college van burgemeester en wethouders van Ermelo een aanvullend memo met een schriftelijke reactie op de reactie van Animal Rights op het verweerschrift van het college. Op 16 oktober reageert Animal Rights hier op. Animal Rights merkt op dat het memo inhoudelijk nagenoeg geen nieuwe informatie/standpunten bevat. In conclusie stelt het college niet bevoegd te zijn om bestraffend op te treden, zij kan daartoe dan ook niet besluiten.
In reactie op deze conclusie stelt Animal Rights dat hiermee alsnog niet wordt verklaard door het college waarom zij het verzoek van de stichting niet bij de Omgevingsdienst Veluwe heeft neergelegd, welke omgevingsdienst wel degelijk de bevoegdheid heeft om middels een bestraffende sanctie op te treden.
Animal Rights volhardt in haar bezwaar en in haar verzoek aan de commissie om het college te adviseren het bezwaar gegrond te verklaren.
Update 5
Op 28 november 2024 volgt het advies van de bezwaarschriftencommissie. Animal Rights ontvangt het tezamen met de beslissing op bezwaar van het college van burgemeester en wethouders van Ermelo op 19 december.
Ermelo heeft in de eerste plaats op 12 juni verwezen naar een reeds verbeurde dwangsom. Men herstelt dat nu door te verwijzen naar een nieuwe, tweede, last onder dwangsom van 29 augustus 2024. Tomassen moet dus sowieso betalen.
De commissie en de gemeente blijven van oordeel dat die laatste niet bevoegd is tot strafrechtelijke handhaving. Echter, wijst de commissie in het advies op de bevoegdheid van de directeuren van de Omgevingsdienst om een bestuurlijke strafbeschikking op te leggen. Die bevoegdheid ontlenen de directeuren rechtstreeks aan de wet. De commissie oordeelt dat het college het verzoek, voor zover dat ziet op het bestraffend optreden, door had moeten sturen naar het bestuursorgaan dat wel bevoegd is, de Omgevingsdienst.
In de beslissing op bezwaar zegt het college nu: ”Naar aanleiding van het advies van de commissie hebben wij uw verzoek op 29 november 2024 doorgezonden naar de Omgevingsdienst, voor zover uw verzoek betrekking heeft op de strafrechtelijke handhaving. […] Wij hebben op 9 december 2024 de bevestiging van de Omgevingsdienst ontvangen dat zij dit verzoek hebben ontvangen en in behandeling zullen nemen.”
We wachten weer geduldig af of de omgevingsdienst wel over gaat tot boeteoplegging.
Update 6
Op 10 februari 2025 meldt het Ermelo’s Weekblad 4 dat het Ermelose college van burgemeester en wethouders blijft bij het besluit om de 20.016 euro in te vorderen die eendenslachter Tomassen Duck-To heeft verbeurd vanwege het niet nakomen van de verplichting die het bedrijf via die eerste dwangsom was opgelegd. Zoals iedere keer als Tomassen een dwangsom verbeurt, werd door de advocaat van het bedrijf gevraagd de invordering tijdelijk op te schorten vanwege de lopende bezwarenprocedure. Het bezwaarschrift is doorgestuurd naar de Raad van State. Een langlopende beroepsprocedure is voor het college geen reden om de invordering verder op te schorten. In het kader van een effectieve handhaving wordt het niet passend gevonden de uitkomst van de juridische procedure af te wachten.
Update 7
Ook de omgevingsdienst toont geen ruggengraat en blijft de criminele eendenslachter Tomassen Duck-To de hand boven het hoofd houden door te weigeren om naast dwangsommen ook boetes op te leggen.
De omgevingsdienst categoriseert de overtredingen als ‘C2’. “Dit betekent dat het gedrag van de overtreder als ‘calculerend’ is getypeerd omdat de overtreder had moeten weten wat de gevolgen van de bevindingen zijn, …”
“Bij herhaling van de overtreding wordt het gedrag van de overtreder hoger gepositioneerd in de interventiematrix. In dat geval is er reden voor een buitengewoon opsporingsambtenaar (boa) om een onderzoek te starten en te beoordelen of strafrechterlijk opgetreden moet worden middels een bestuurlijke strafbeschikking.”
Dit ondanks dat de eerste last onder dwangsom volledig is verbeurd, er op 6 en 12 februari 2024 en 11 maart 2024 opnieuw het maximaal aantal vergunde verkeersbewegingen werd overtreden en er op 29 augustus 2024 een nieuwe last onder dwangsom werd opgelegd. Wanneer zou het tijd zijn voor boetes?
Nadat in augustus 2024 de ontheffing voor Buba al werd ingetrokken om de olifant in strijd met het ‘circusverbod’ van 15 september 2015 toch bij Freiwald te laten, vernietigde de rechtbank op 29 oktober ook de vergelijkbare ontheffing voor zebra Smiley. De misdadige acties van toenmalig landbouwminister Carola Schouten uit 2021 zijn daarmee herroepen, maar de dieren schieten er vooralsnog niet veel mee op; Buba is weggesluisd naar Hongarije en Smiley naar Duitsland.
De tijdlijn
Sinds 15 september 2015 mogen een groot aantal wilde diersoorten niet meer optreden in het circus, na jarenlang campagnevoeren door verschillende organisaties. Daarmee kwam er een eind aan optredens van leeuwen, olifanten en andere dieren.
Circus Freiwald kreeg een ontheffing voor het meevoeren van 2 zebra’s (Smiley en Sascha) en olifant Buba omdat er destijds geen opvang beschikbaar was. Vanaf 3 januari 2016 kreeg het circus geen verlenging meer voor het houden van de zebra’s en heeft het NVWA meermaals een last onder dwangsom opgelegd. Vervolgens kwam op 22 september 2016 Sascha te overlijden, door slechte verzorging in de locatie die nota bene zelf was uitgekozen door het circus.
In april 2021 maakten Animal Rights en Bite Back bezwaar tegen het besluit van 25 maart van dat jaar van toenmalig minister van Dierenleed Schouten om een ontheffing voor onbepaalde tijd te verlenen aan circus Freiwald van het ‘circusverbod’ voor zowel olifant Buba als zebra Smiley. Er was nu immers een opvanglocatie beschikbaar in Frankrijk.
Op 2 juni 2023 volgde een zitting van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) in Den Haag. Op die zitting geeft de advocaat van de minister aan dat ze kijken naar de mogelijkheid om tot intrekking van beide ontheffingen over te gaan.
Op 15 augustus 2023 laat de advocaat van de minister weten dat de ontheffing voor Buba op 11 augustus is ingetrokken. Buba heeft daar vooralsnog niets aan, want ze is met medeweten en medewerking van diezelfde minister weggesluisd naar Hongarije.
Zebra Smiley reist ondertussen met het circus door Duitsland. Dat is een overtreding van de ontheffing voor hem. De overheid weigert daar tegen op te treden en de minister weigert de ontheffing in te trekken.
Op 20 februari 2024 volgt een tussenuitspraak van het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het College veegt de vloer aan met de argumenten van de minister. Zo ontbreekt een onderbouwing dat wordt voldaan aan de voorwaarde dat het belang van Smiley zich niet tegen de ontheffingverlening verzet. De minister is eenvoudigweg afgegaan op de informatie van Freiwald, heeft geen eigen onderzoek laten doen en had ook op de zitting geen onderbouwing voorhanden.
Uit ambtelijke noties, aangeleverd door de dierenrechtenorganisaties, verkregen uit informatieverzoeken, blijkt dat de ambtenaren van de minister al de vraag opwierpen of een onderbouwing wel kon worden gegeven.
Het College stelt vast dat het dossier juist aanknopingspunten geeft dat er geschikte opvang voor Smiley is en dat ontheffingverlening is ingegeven door de politieke wens van de minister om de 1 december 2020-moties Graus en Martels/Van Helvert uit te willen voeren om Buba bij het circus te laten. Schouten betrekt vervolgens ook Smiley in dit proces.
Het CBb oordeelt dat het besluit om de bezwaren van de dierenrechtenorganisaties ongegrond te verklaren onzorgvuldig is genomen en een duidelijke motivering mist. De minister krijgt 12 weken om het besluit te herstellen dan wel een nieuw besluit te nemen, en moet na 6 weken een voortgangsrapportage insturen. Na het nieuwe of herstel besluit krijgen Animal Rights en Bite Back 4 weken om een zienswijze te geven en kan ook Freiwald dat doen.
Op 15 mei geeft de minister aan nog 2 weken extra nodig te hebben. Op 11 juni laat de minister het College weten dat het bestreden besluit binnen vier weken nader zal worden gemotiveerd of zal worden ingetrokken.
Op 15 juli vragen Animal Rights en Bite Back naar de stand van zaken. Het college sluit het onderzoek op 1 augustus. Het ministerie van LVVN heeft geen boodschap aan wettelijke termijnen en al helemaal niet aan de belangen van dieren.
Update
Op 20 februari 2024 kreeg de minister van LNV 12 weken de tijd om een nieuw besluit te nemen (of het bestaande besluit van een aanvullende motivering te voorzien) over de slavernij en gevangenschap van zebra Smiley – met een tussenrapportage na 6 weken.
De tussenrapportage op 2 april kwam nooit, zoals er op 14 mei ook geen nieuw besluit kwam, want dit ministerie heeft geen boodschap aan wettelijke termijnen en al helemaal niet aan de belangen van dieren.
Op 11 juni 2024 laat mr. drs. Kooiman van de rijksdienst voor ondernemend Nederland (RVO) het college van beroep voor het bedrijfsleven (CBb) schaamteloos weten nog eens vier weken de tijd te nemen. “Het is tot mijn spijt niet gelukt om binnen de gestelde termijn te voldoen aan de hetgeen is opgedragen. Verweerder doet op dit moment een ultieme poging om het bestreden besluit alsnog van een dragende motivering te voorzien. Binnen vier weken zal het bestreden besluit nader worden gemotiveerd, of worden ingetrokken.”
Men gaat dus toch nog een poging wagen om te onderbouwen dat Smiley bij Freiwald kan blijven, maar tussen de regels door lees je dat ze er zelf ook weinig vertrouwen in hebben. Dit is echter de mentaliteit op het ministerie van LNV, inmiddels triple-B’s LVVN: we verdedigen tot de laatste snik dat wat onverdedigbaar is.
De uitspraak
Op 29 oktober 2024 doet het CBb uitspraak (ECLI:NL:CBB:2024:749) Ze benadrukt nog eens het falen van de minister: ”Het is aan de minister om, aan de hand van de bij de aanvraag aangeleverde informatie en zo nodig op grond van nader (eigen) onderzoek, te onderbouwen dat wordt voldaan aan de voorwaarde dat het belang van Smiley zich niet tegen ontheffingverlening verzet. Naar het oordeel van het College is de minister hierin niet geslaagd. De minister is kennelijk slechts afgegaan op de informatie in de ontheffingsaanvraag van Freiwald , waarin zonder nadere toelichting of onderbouwing is gesteld dat een ontheffing in het belang van Smiley is. Uit de stukken blijkt niet dat de minister enig onderzoek heeft laten doen door een ter zake deskundige naar de vraag of het belang van Smiley zich verzet tegen ontheffingverlening. Ter zitting heeft de minister daarvoor evenmin een nadere onderbouwing gegeven; hij heeft bevestigd dat hiervoor vooralsnog ook verder geen onderbouwing voorhanden is. Het College stelt vast dat de enige nadere informatie over zebra Smiley die wel in het dossier is te vinden, juist aanknopingspunten geeft voor de veronderstelling dat er mogelijk geschikte opvang voor Smiley zou bestaan bij Zonnegloed in België. De ontheffingverlening lijkt, in elk geval mede, te zijn ingegeven door de politieke wens van de minister om de door de Tweede Kamer op 1 december 2020 aangenomen moties Graus (TK 2020-2021, 35 570 XIV, nr. 18) en Van Martels en Van Helvert (TK 2020-2021, 35 570 XIV nr. 37) uit te willen voeren. In deze moties werd de regering gevraagd ervoor te zorgen dat Buba, de circusolifant van de familie Freiwald , bij de circusfamilie kon blijven. De minister heeft vervolgens, zo blijkt uit de stukken, aan de hand van een ambtelijke notitie gekozen voor de optie waarbij zowel voor Buba als Smiley op aanvraag van Freiwald een ontheffing wordt verleend. In deze ambtelijke notitie is voor de ontheffingverlening echter evenmin een onderbouwing te vinden. Daarin wordt integendeel juist de vraag opgeworpen of die onderbouwing wel kan worden gegeven.”
In haar oordeel stelt het CBb vervolgens vast dat “de minister de gebreken niet heeft hersteld, noch nieuwe besluiten heeft genomen. Reeds daarom zijn de beroepen gegrond en zullen de bestreden besluiten worden vernietigd.”
Vervolgens besluit het CBb, wat zeer zeldzaam is, zelf in de zaak te voorzien: ”De minister heeft zijn in bezwaar gehandhaafde ontheffingsbesluit na de tussenuitspraak niet voorzien van een nadere motivering. Met zijn brief van 15 mei 2024 heeft hij uitstel gevraagd. Vervolgens heeft hij met zijn brief van 12 juni 2024 laten weten dat hij (nog) een “ultieme poging” doet om het bestreden besluit alsnog van een dragende motivering te voorzien en dat het bestreden besluit binnen vier weken nader zal worden gemotiveerd, of zal worden ingetrokken. Het College heeft geen nadere motivering van de minister ontvangen, noch een intrekkingsbesluit.
Uit de brieven van de minister leidt het College af dat het de minister niet is gelukt het ontheffingsbesluit te voorzien van een nadere motivering, ook niet nadat de minister daartoe een laatste poging heeft gedaan. Het College gaat er daarom vanuit dat de minister die nadere motivering ook niet kan geven. Van de zijde van de ontheffinghouder is evenmin een nadere toelichting of onderbouwing gekomen. Uit het voorgaande volgt dat niet is voldaan aan de toepassingsvoorwaarden voor ontheffingverlening en dat het ontheffingsbesluit zal moeten worden herroepen. Het College zal dit, zelf in de zaak voorziend, doen.”
Hiermee zijn de beroepen en bezwaren gegrond verklaard en de bestreden besluiten vernietigd. Het ontheffingsbesluit om olifant Buba en zebra Smiley in strijd met het ‘circusverbod’ toch bij Freiwald te laten is daarmee herroepen. Dat betekent dat het de familie Freiwald niet langer is toegestaan om Smiley (in Nederland) te vervoeren ten behoeve van een circus of een ander optreden.
En dat ‘in Nederland’ is het probleem. Freiwald heeft inmiddels Smiley ontvoerd naar Duitsland, zodat Smiley op dit moment niets opschiet met deze uitspraak.
De hoofdverantwoordelijke voor het onrecht dat Smiley en Buba is en nog altijd wordt aangedaan, Carola Schouten, bracht na LNV een aantal jaren anoniem door op het comfortabele pluche van het ministerie van Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen. Schouten is sinds 10 oktober burgemeester van Rotterdam.
