Op 1 juni is het Wereldmelkdag. Een perfect moment om je smaakpapillen te trakteren op een diervriendelijk, zuivelvrij avontuur. Want laten we eerlijk zijn: ernstig dierenleed en belasting op ons milieu is nooit iets om toe te juichen. Daarom heeft Animal Rights een boel tips en recepten met romige inspiratie voor je op een rijtje gezet.
Plantastic cheesecake
Klaar om jezelf te trakteren op een hemels stukje zoetigheid? Eefkooktzo wilde een toegankelijk, makkelijk maar waanzinnig lekker recept maken voor een vegan cheesecake: en dat is haar gelukt! Bekijk haar recept hier:
Nieuwsgierig naar hoe je nog meer kan experimenteren met alternatieven voor de roomkaas in cheesecake? Hier zijn enkele populaire opties:
Cashewnoten: een veelvuldig gebruikte vervanger voor roomkaas. Ze kunnen worden geweekt en vervolgens gepureerd tot een romige textuur die vergelijkbaar is met roomkaas.
Kokosmelk: kokosmelk kan worden gebruikt als vervanging voor zowel roomkaas als zure room!
Zijden tofu: precies zoals de naam het al doet vermoeden heeft zijden tofu inderdaad een zijdezachte textuur. Deze textuur werkt super als basis voor vegan cheesecakes.
Plantaardige yoghurt: yoghurt, zoals sojayoghurt of haveryoghurt, kan worden gebruikt om een frisse en natuurlijk romige smaak aan de cheesecake te geven.
Heb je geen zin of tijd om de bovenstaande opties te verkennen? Geen paniek: tegenwoordig zijn er verschillende merken veganistische roomkaas verkrijgbaar in de supermarkt. In het recept van Eefkooktzo wordt bijvoorbeeld Violifes creamy roomkaas gebruikt!
“Nooch”
Nooch is een informele term die wordt gebruikt als afkorting voor ‘nutritional yeast’, ofwel in het Nederlands: edelgistvlokken. Het is een inactieve gistsoort welke wordt gekweekt op melasse of een andere plantaardige bron. Deze wordt vervolgens gedroogd en tot vlokken of poeder vermalen. Vanwege de hartige en kaasachtige smaak van edelgistvlokken zul je het vaker in de recepten in dit artikel tegenkomen. De vlokken zijn rijk aan eiwitten, vezels, B-vitaminen en mineralen, waardoor het niet alleen een lekkere, maar ook een gezonde aanvulling is op een plantaardig dieet.
Mac & Cheese
Ah, Mac & Cheese – de ultieme Amerikaanse klassieker die onze smaakpapillen al jarenlang in extase brengt. Dankzij de magie van plantaardige ingrediënten en creativiteit in de keuken, kunnen we als dierenvriend nu ook genieten van een romige, kazige saus zónder het gebruik van schadelijke zuivelproducten.
Bechamelsaus, ook bekend als witte saus, is een veelzijdige en klassieke saus die in tal van gerechten wordt gebruikt. Het vormt de basis voor een scala aan pastagerechten, waaronder lasagne. Ook in quiches en bloemkoolgratin is het een heerlijke toevoeging. Wij hebben een plantaardig recept waarmee je kan genieten van de heerlijke smaak en veelzijdigheid van bechamelsaus, zonder dat er koeien, stieren of kalfjes voor hoeven te lijden.
Ingrediënten:
2 eetlepels plantaardige boter (de meeste margarines zijn plantaardig)
Smelt de plantaardige boter in een pan op middelhoog vuur.
Voeg de bloem toe en roer goed met een garde om een gladde pasta te vormen. Bak dit mengsel gedurende ongeveer 1 minuut om de bloem te laten garen.
Voeg geleidelijk de plantaardige melk toe terwijl je blijft roeren, zodat er geen klontjes ontstaan.
Voeg de edelgistvlokken, snufje nootmuskaat, knoflookpoeder, zout en peper toe. Blijf roeren tot de saus dikker wordt en de gewenste consistentie bereikt.
Proef en pas indien nodig de kruiden aan.
Haal de saus van het vuur en laat deze een paar minuten afkoelen voordat je hem gebruikt.
Gebruik de bechamelsaus bijvoorbeeld in één van onze favoriete lasagne recepten van vegan chef Gaz Oakley.
Kruidenboter: een onmisbaar element
Of je nu een feestje geeft, gaat gourmetten of gezellig borrelt: kruidenboter is hierin een onmisbaar element. Het aanbod van plantaardige kruidenboter in de supermarkten wordt groter en groter. Zelfs Boursin heeft nu een veganistische variant!
Toch is er niets zo verrukkelijk als zelfgemaakte kruidenboter. Het idee van verse kruiden vermengd met romige plantaardige boter doet ons al watertanden. Puursuzanne geeft drie verschillende recept-variaties op de klassieker; kruidenboter met zongedroogde tomaat, citroen of groene kruidenboter. Yummy!
Een culinaire upgrade met kookroom
Van romige knoflookpasta tot aardappelpuree; kookroom is dé geheime saus voor een culinaire upgrade. Volgens Bonusvegan zijn de mogelijkheden eindeloos voor plantaardige varianten van kookroom. Bekijk hier haar overzicht. Ze zegt het zelf al perfect; echt een (d)room die uitkomt!
Je kan plantaardige kookroom in vrijwel elk gerecht op dezelfde manier toepassen als dat je met dierlijke kookroom zou doen. Een lekkere pasta met champignon met haver-roomsaus, of een heerlijke tomatensoep met sojaroom? Alles is mogelijk.
Benieuwd naar de vijf meest gestelde vragen over zuivel? Lees het artikel hier:
Met het warme weer in aantocht is er niets zo verfrissend als een heerlijk bakje romig ijs. Of je nu smelt voor vanille, zwicht voor chocolade of dol bent op fruitige smaken, zuivelvrij ijs is er tegenwoordig in allerlei varianten te vinden. Hier zijn een paar opties:
Magnum Vegan Sea Salt Caramel, Magnum Vegan Almond & Vegan Classic
Hertog Vegan Vanille
Ben & Jerry’s Non-dairy: Cookies on Cookie Dough, Revolutionary Sunday, Tony Chocolonely & Salted Caramel Brownie
Valsoia Bontà e Salute Vegan il Gelate Sandwiches & Coconut 4 mini sticks
Vemondo Cookie Dough, Brownie Love & Peanut Butter Cookies
Cornetto Vegan & Gluten Free
Sorbet is een ijsgerecht dat fruit en suiker bevat en is vaak 100% plantaardig. De meeste supermarkten hebben een ruim aanbod plantaardig sorbetijs, maar het is verstandig toch nog even de ingrediëntenlijst te bekijken voor dierlijke instinkers.
Romige pasta-inspiratie
Romige knoflookpasta met champignons
Kook je favoriete pasta volgens de instructies op de verpakking. Terwijl de pasta kookt, bak je champignons in een beetje olijfolie tot ze zacht zijn. Voeg gehakte knoflook toe en bak nog een minuut. Giet een scheutje plantaardige room in de pan, breng op smaak met zout, peper en eventueel wat gedroogde kruiden zoals tijm of oregano. Laat de saus even sudderen en meng het vervolgens met de gekookte pasta. Garneer met verse peterselie en geniet van een heerlijk romige pasta.
Vegan Alfredo-pasta
Kook linguine of fettuccine volgens de instructies op de verpakking. Verwarm in een aparte pan een mengsel van plantaardige boter en olijfolie. Voeg gehakte knoflook toe en bak kort tot het geurig is. Voeg vervolgens ongezoete plantaardige melk, edelgistvlokken, een snufje nootmuskaat, zout en peper toe. Laat de saus indikken en voeg dan de gekookte pasta toe. Roer goed door tot de pasta volledig is bedekt met de romige saus. Serveer met verse kruiden naar keuze.
Romige avocado-pasta
Kook je favoriete pasta al dente. Terwijl de pasta kookt, pureer je een rijpe avocado met een vork en meng je het met vers citroensap, fijngehakte knoflook, een scheutje olijfolie, zout en peper. Giet de gekookte pasta af en meng de romige avocadosaus erdoor. Voeg eventueel wat gehakte cherrytomaten en verse basilicum toe voor extra smaak en kleur.
Romige tomatenbasilicum-pasta
Verhit wat olijfolie in een pan en fruit fijngehakte knoflook en gehakte uien tot ze zacht zijn. Voeg gezeefde tomaten, verse basilicum, gedroogde Italiaanse kruiden en zout en peper toe. Laat de saus sudderen en voeg vervolgens een scheutje havermelk of sojaroom toe voor extra romigheid. Serveer de saus over je favoriete gekookte pasta en garneer met verse basilicumblaadjes.
Op 8 maart 2023 werd in het Gemeenteblad van Halderberge een ‘Ontwerpbeschikking omgevingsvergunning , Groeneweg 3 in Hoeven’ gepubliceerd. Het betreft hier een varkensfabriek van de ‘beruchte varkensbaron’ Adriaan Straathof / Sebava BV, thans Hoeven Exploitatie BV. Uit de publicatie bleek dat het, net als bij de ‘Knorpolder’ in Creil, Flevoland, gaat om een voorgenomen besluit tot weigering van een vergunning na een onderzoek in het kader van de Wet Bibob.
De Wet Bibob (Bevordering integriteitsbeoordeling door het openbaar bestuur) geeft gemeenten en andere bestuursorganen de mogelijkheid onderzoek te doen naar de integriteit van de aanvrager van een vergunning, subsidie, of van inschrijvers aanbesteding.
Een last onder dwangsom werd opgelegd bij besluit van 26 augustus 2021 voor het niet melden van ongewone voorvallen en het niet correct functioneren van een luchtwasser. Vervolgens is geconstateerd dat de overtredingen zijn beëindigd en is de last onder dwangsom ingetrokken. Het is uiteindelijk niet tot een inhoudelijke behandeling gekomen.
Het was niet de eerste keer dat de luchtwasser niet functioneerde. In 2013 kreeg het bedrijf al een boete van 56.000 euro. Toen functioneerde de luchtwasser niet en was de opslag van zuur en spuiwater onvoldoende.
“Adriaan Straathof staat erom bekend de grenzen van de wettelijke voorschriften met betrekking tot het milieu, stalbezetting, bouwvergunningen en dierenwelzijn te verkennen om ze vervolgens te overtreden,” schreef BN De Stem destijds.
Sebava BV
Sebava BV van de familie Straathof is een van de grootste varkenshouders in Europa. De alombekende Adriaan Straathof kreeg in 2016 een beroepsverbod in Duitsland vanwege dierenverwaarlozing, waarna hij zijn bedrijven moest verkopen en verder ging in Nederland en Oost-Europa. In 2017 brandde de ‘Knorhof’ in het Gelderse Erichem af, met ~24.000 dode varkens tot gevolg. Sebava beheert in Nederland vijf megastallen met in totaal zo’n 60.000 varkens waaronder ruim 15.000 in het bedrijf aan de Groeneweg te Hoeven.
Vergunningen
Sebava BV beschikt over een natuurvergunning uit mei 2015 voor deze locatie. In december 2019 werd een aanvraag ingediend voor een omgevingsvergunning (voor de activiteit milieu, de activiteit bouw en de activiteit handelingen met gevolgen voor beschermde natuurgebieden). De gemeente Halderberge besloot in maart 2021 de aanvraag door te sturen naar het Landelijk Bureau Bibob (LBB). De conclusie van het LBB komt er in het kort op neer dat de aangevraagde vergunning(en) zullen worden gebruikt om strafbare feiten te plegen.
Het gepubliceerde ontwerpbesluit van maart bestaat dus uit het voornemen de aanvraag tot het verlenen van een omgevingsvergunning voor de inrichting aan de Groeneweg 3 te Hoeven, te weigeren.
Ondersteunende zienswijze
Net als bij de ‘Knorpolder’ en ‘Knorhof’ diende Animal Rights een ondersteunende zienswijze in. Naast het oordeel van het LBB wijst Animal Rights erop dat ze in de loop der jaren ook eigen onderzoek heeft uitgevoerd naar het Straathof imperium. Straathof is veelvuldig in opspraak geraakt vanwege juridische procedures omtrent zijn megastallen en misstanden in betreffende stallen. Maar daar stopt het niet, Straathof is meerdere malen veroordeeld en heeft, als klap op de vuurpijl, in Duitsland zelfs een beroepsverbod opgelegd gekregen.
Animal Rights verwijst verder naar het navolgende overzicht van een aantal veroordelingen van Straathof:
In de periode 2007-2014 zijn er in Nederland ernstige overtredingen geconstateerd, met, wat wordt genoemd, ernstig verminderd dierenwelzijn tot gevolg. Straathof kreeg onder meer forse boetes en er werd een voorwaardelijke stillegging opgelegd;
In de periode 2014-2018 zijn er in Nederland wederom ernstige overtredingen geconstateerd. Tegen de geconstateerde overtredingen is bestuursrechtelijk opgetreden. Er is ook strafrechtelijk opgetreden;
In 2019 is varkenshouder Straathof veroordeeld tot 8 maanden cel wegens dierenmishandeling.
Met voornoemde voorbeelden is naar het oordeel van Animal Rights voldoende gebleken dat Straathof strafbare feiten heeft gepleegd bij activiteiten die overeenkomen of samenhangen met activiteiten waarvoor in voorliggende zaak omgevingsvergunningen zijn aangevraagd.
Bovendien wijst Animal Rights erop dat de provincie Flevoland ten aanzien van de vestiging te Creil reeds een aangevraagde omgevingsvergunning heeft geweigerd, alsmede de reeds verleende omgevingsvergunningen heeft ingetrokken, op grond van de resultaten uit onderzoek in het kader van de Wet Bibob. Uit de in die procedure verkregen (vertrouwelijke) informatie zou zijn gebleken dat een ernstig gevaar bestaat dat deze vergunningen mede zullen worden gebruikt om strafbare feiten te plegen.
Animal Rights verzoekt de gemeente Halderberge om het ontwerpbesluit te bekrachtigen in het definitieve besluit en Animal Rights een afschrift te sturen van het definitieve besluit wanneer deze is genomen.
Update 1
Op 27 december 2023 publiceert het Gemeenteblad van Halderberge het besluit ‘Geweigerde omgevingsvergunning, Groeneweg 3 in Hoeven’. Deze werd aan de advocaten van Hoeven Exploitatie B.V. (voorheen Sebava B.V.) verzonden op 21 december.
Naast de bekende misdrijven begaan door Adriaan Straathof, Sebava en haar medewerkers blijkt uit het fiks gelakte document dat er een “ernstige vermoeden bestaat dat ter verkrijging van de beschikking (ter zake van de aangevraagde omgevingsvergunning) een strafbaar feit is gepleegd (artikel 3, zesde lid, Wet Bibob).” Het lijkt daarbij te gaan om “valsheid in geschrifte” door het “onjuist invullen van het Bibob-formulier” en wel “door het enkele feit dat de vraag naar het strafrechtelijk verleden onjuist is ingevuld.” Hoeven Exploitatie B.V. zou eerder al een strafbeschikking opgelegd hebben gekregen en dit niet hebben vermeld op het Bibob-formulier.
Verder is er nog steeds een zakelijk samenwerkingsverband tussen Straathof en de huidige bedrijfsvoerder. Halderberge betoogt verder: “Gelet op het stelselmatige karakter van de overtredingen vinden wij het algemeen belang van het bestrijden van strafbare feiten, alsmede het algemeen belang dat is gericht op het welzijn van dieren, zwaarder wegen dan het belang dat Hoeven Exploitatie B.V. […] Bovendien hebben wij er geen vertrouwen in dat eventuele voorschriften door uw cliente zullen worden nageleefd.”
Straathof & Co. kunnen nog in beroep gaan tegen dit besluit.
Update 2
De verschillende entiteiten van deze varkensfabriek, Hoeven Exploitatie B.V., Maarten Verdoorn en Vastgoed Hoeven B.V., zijn zoals verwacht in beroep gegaan. Animal Rights is als derde partij toegevoegd aan de beroepsprocedure. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Halderberge heeft een aantal stukken aan de rechtbank gezonden waarvan, van een (deel) van die stukken, alleen de rechtbank kennis mag nemen. Animal Rights heeft hiermee ingestemd. Het gaat om een advies van het Landelijk Bureau Bibob van 19 mei 2021, een aanvullend advies hierop van 31 augustus 2021, het ontwerpbesluit tot weigering van de omgevingsvergunning van 1 maart 2023 en het bestreden besluit van 19 december 2023.
Op 2 juni 2023 is dan eindelijk de zitting van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) in Den Haag voor olifant Buba en zebra Smiley. Animal Rights en Bite Back dienden in 2021 bezwaar in tegen het besluit om een ontheffing voor onbepaalde tijd te verlenen om Buba en Smiley met circus Freiwald mee te blijven slepen.
Hoe zat het ook alweer?
Vanaf 15 september 2015 is het in Nederland verboden om wilde dieren te gebruiken in een circus. Op diezelfde datum kreeg Freiwald, eigenaar van het gelijknamige circus, een ontheffing voor het mee te laten reizen van olifant Buba met het circus. Deze ontheffing gold tot 15 januari 2017. Freiwald is destijds niet alleen eigenaar van olifant Buba, maar ook van andere dieren zoals zebra Smiley. Toen deze ontheffing verlopen was kreeg hij een nieuwe toegekend op 7 juli 2017, deze liep af op 30 juni 2020. Vervolgens is er tot 1 januari 2021 een nieuwe ontheffing verleend, omdat het niet lukte om een opvanglocatie voor Buba te vinden voor die tijd.
Op 1 december 2020 nam de Tweede Kamer twee moties aan. Één van die moties werd ingediend door Graus, die de regering verzocht om een Buba-waardig verblijf in Nederland te vinden, de ander was een motie van Von Martels-Van Helvert die de regering verzocht om er voor te zorgen dat Buba bij haar circusfamilie kan blijven.
Vervolgens diende Freiwald op 18 januari 2021, na aandringen van het ministerie van LNV, een aanvraag in voor een ontheffing voor onbepaalde tijd van het ‘circusverbod’.
De (drog)redenering van Carola Schouten
Omdat Buba begin 2021 al 44 jaar is en al 35 jaar niet meer in een kudde met soortgenoten geeft geleefd, zou ze geresocialiseerd moeten worden. Omdat dit een intensief en tijdrovend proces zou zijn, redeneerde de voormalig Landbouwminister, brengt dat extra risico’s met zich mee voor de gezondheid en het welzijn van Buba. Daarom achtte ze de ontheffing in het belang van Buba.
Interessant is dat er in de ontheffing staat dat deze alleen in Buba’s belang is “mits Buba niet wordt ingezet voor of verplaatst ten behoeve van optredens of tentoonstellingen van Buba of publiekseducatie met Buba en wordt voldaan aan de huisvestings- en verzorgingseisen van het Besluit houders van dieren.”
Inmiddels is Buba verplaatst naar Hongarije waar ze weer als attractie wordt gebruikt en kunstjes moet doen.
Wat zegt de wet?
In het Besluit houders van dieren staat in artikel 4.14, eerste lid, dat het verboden is om met andere zoogdieren dan die behoren tot de diersoorten in bijlage IV van het beluit, deel te nemen aan een circus of ander optreden. Lid 2 van hetzelfde artikel verbiedt kortgezegd het vervoer ten behoeve van een circus.
Op grond van artikel 10.1 van de Wet dieren kan onder bepaalde voorwaarden een vrijstelling of ontheffing worden verleend.
Ontheffing voor onbepaalde tijd
Op 25 maart 2021 verleende de minister een ontheffing voor onbepaalde tijd.
In artikel 2 van die ontheffing staat dat daaraan de beperking is verbonden dat Buba niet wordt ingezet of verplaatst ten behoeve van optredens en tentoonstellingen door Buba, of publiekseducatie met Buba in Nederland of het buitenland.
Met het verplaatsen van Buba naar Hongarije wordt deze ontheffing reeds overtreden.
Zebra Smiley
Tot 3 januari 2016 bezat Freiwald een ontheffing om zebra’s Smiley en Sascha mee te laten reizen met het circus. Daarna krijgt hij geen verlenging meer en legt de NVWA hem meerdere keren een last onder dwangsom op voor het illegaal houden van zebra’s.
Op 22 september 2016 overleed Sascha. De nota ‘uitvoering moties Buba en Smiley’ van 8 december 2020 geeft aan: “In september 2016 is een van de zebra’s overleden door slechte verzorging van de opvanglocatie in Gilze-Rijen”. Vervolgens neemt Freiwald Smiley terug en verblijft deze opnieuw illegaal bij het circus.
Op 21 juli 2020 voert de NVWA naar aanleiding van een handhavingsverzoek van Animal Rights een controle uit en legt Freiwald een nieuwe last onder dwangsom op.
Na de moties van december 2020 vraagt Freiwald ook voor Smiley een nieuwe ontheffing aan.
Opnieuw (drog)redenering van Carola Schouten
Tegen het advies van haar ambtenaren in, gebruikt Schouten voor Smiley dezelfde drogredenen als voor Buba. Smiley is sinds 2021 inmiddels 14 jaar oud en heeft 13 jaar niet met soortgenoten in een kudde geleefd. Ook is resocialisatie intensief en tijdrovend, wat extra risico’s voor de gezondheid en het welzijn van Smiley met zich meebrengt. Dit zou betekenen dat er niet gehandeld wordt in het belang van Smiley wanneer zij in een opvang met andere zebra’s wordt geplaatst.
Op 25 maart 2021 verleende Schouten de ontheffing voor onbepaalde tijd.
In april tekenen zowel Animal Rights als Bite Back bezwaar aan tegen de verleende ontheffingen. Later verenigen de dierenrechtenorganisaties zich in het beroep tegen het ongegrond verklaren van de bezwaren door de RVO.
De strekking is dat de verleende ontheffingen in strijd zijn met het belang van het welzijn van Buba en Smiley. Ook dat het welzijn van deze dieren gebaat is bij herplaatsing in een natuurlijkere omgeving met (op termijn) soortgenoten. Deskundigen zijn het met ons eens en de intentie van het ministerie van LNV is altijd geweest om de dieren te plaatsen in opvanglocaties.
Enkele onderzoeksresultaten:
RVO, Resultaten onderzoek circusolifant Buba, Bijlage 2, Deskundigenverklaring circusolifant Buba, 16 september 2016, p. 1: “Dieren hebben de behoefte om hun natuurlijk, intrinsiek gemotiveerde gedrag te kunnen vertonen. (…) Daarnaast hebben dieren ook sociale behoeften zoals interactie met andere dieren van dezelfde soort, behoefte aan prikkels en afleiding.”
RVO, Resultaten onderzoek circusolifant Carla, 16 november 2016, p. 7; en zie ook Bijlage 4, Reactie Elephant Sanctuary Tennessee, p. 18: “The Elephant Sanctuary Tennessee geeft aan dat, ofschoon er een lange tijd overheen kan gaan, ook oude olifanten met probleemgedrag nog dusdanig geresocialiseerd kunnen worden dat hun welzijn er in belangrijke mate op vooruit kan gaan.”
RVO, Resultaten onderzoek circusolifant Buba, 28 november 2016, p. 8: “Gezien de goede fysieke conditie van Buba en de op het oog goede mentale conditie van Buba, is Buba een olifant die verplaatst kan worden naar een geschikte opvanglocatie binnen of buiten Europa.”
European Veterinary Specialist in Zoo Health Management Pairi Daiza, 6 December 2016, p. 3: “Pairi Daiza heeft ervaring met het integreren van (circus)olifanten in bestaande groepen. Dit is een huzarenwerkje en kan maanden tot jaren duren. Het is natuurlijk ook mogelijk dat dit bij sommige olifanten niet lukt (voorlopig nog niet meegemaakt in Pairi Daiza) omdat deze al jaren eenzaam leven. Daarentegen is het zo dat vrouwelijke olifanten groepsdieren zijn en dat ze vaak toch het gezelschap van andere olifanten willen opzoeken zelfs na jaren zonder soortgenoten te hebben gestaan.”
Al in het besluit van 7 juli 2017, wat ging over de oude ontheffing met betrekking tot Buba, erkent het ministerie van Economische Zaken dat deskundigen oordelen dat het beter is voor het welzijn van Buba om niet bij het Circus Freiwald te blijven. Ze claimen bezig te zijn met het onderzoeken naar twee geschikte opvanglocaties.
Ministerie van Economische Zaken, Ontheffing Circus Freiwald, 7 juli 2017:
“Sinds het verlenen van de ontheffing heeft inderdaad een onderzoek plaats gevonden naar de opvangmogelijkheden voor Buba door drie door het ministerie aangewezen dierentuindierenartsen. De bevindingen van deze dierenartsen zijn per brief van 6 december 2016 toegestuurd aan de heer Kool, destijds Directeur directie Dierlijke Agroketens en Dierenwelzijn. De dierenartsen hebben geoordeeld dat Buba goed wordt verzorgd, in goede conditie is en sterk gehecht is aan haar verzorgers. De inschatting van de dierenartsen is uiteindelijk wel dat Buba beter af zou zijn in aanwezigheid van soortgenoten op een geschikte opvangplek. […] Met inachtneming van het vorenstaande, en dan met name het feit dat Buba geschikt is om herplaatst te worden, maar dat op dit moment geen sprake is van een bekende, geschikte opvanglocatie, verleen ik hierbij ontheffing voor de duur van 3 jaar, tot en met 30 juni 2020. Voor deze termijn wordt gekozen, omdat sprake is van twee opvanglocaties waar de komende jaren een geschikte plek zou kunnen ontstaan voor olifant Buba.”
De Minister ging hier ook tijdens het plenaire debat van 25 november 2020 nog in mee: “Omdat er nog geen geschikte opvanglocatie beschikbaar was voor Buba, is een ontheffing afgegeven. Wij zijn op zoek gegaan naar geschikte locaties voor Buba. Er is ook met experts gekeken naar verschillende mogelijkheden. Nou, die lijken we ook te hebben gevonden. We gaan kijken hoe we dat precies gaan vormgeven, zodat Buba een mooi plekje krijgt waar ze gewoon in een meer natuurlijke omgeving zo veel mogelijk kan genieten van de jaren die haar nog resteren.”
“We hebben al een aantal ontheffingen verleend, omdat we een goed plekje wilden zoeken voor Buba. Wij menen dat dat ook is gelukt. We gaan ook proberen om dat netjes te gaan doen.” Tweede Kamer, plenair verslag, 29e vergadering, woensdag 25 november 2020
Animal Rights maakt hieruit op dat er slechts één reden is dat het ministerie in 2017 een tijdelijke ontheffing heeft verleend, namelijk dat er op dat moment geen geschikte opvangplaats voor Buba was. In de jaren na de ontheffing van 2017 volgt het ministerie die redenering en spant zich in om die geschikte opvangplaats wél te vinden.
Beleidsmedewerker Dierenwelzijn, Directie Dierlijke Agroketens en Dierenwelzijn van het Minsterie van LNV (DAD), e-mail 2 maart 2020: “We streven ernaar om Buba te herplaatsen voordat de huidige ontheffing afloopt. We hebben een gesprek gehad met Elephant Haven, een nieuwe opvang in Frankrijk. Dat is wat ons betreft een serieuze kandidaat”.
“Vorige week hebben we met dhr. Freiwald gesproken, hij ziet ook in dat zijn olifant niet kan blijven en wil samen met ons een oplossing vinden. Dat is erg positief! Hij heeft twee andere opvanglocaties aangedragen, eentje in Frankrijk en eentje in Denemarken, en staat wat sceptisch tegenover Elephant Haven. We zijn nu de andere opties in kaart aan het brengen en een tijdslijn aan het maken. Als we Buba voor juli herplaatst willen hebben, moeten we snel in actie komen.”
Beleidsmedewerker Dierenwelzijn, DAD, e-mail 16 maart 2020:
“Beste (…) en de heer Freiwald, (…) “Het streven is om z.s.m. een keuze voor een opvang te maken, zodat er voldoende tijd is om praktische zaken rondom de daadwerkelijke verhuizing van Buba te regelen of, indien van toepassing, het toekennen van een nieuwe tijdelijke ontheffing. Zoals jullie in de planning kunnen lezen, willen we deze maand op zoek naar experts voor het beoordelen van Buba’s gezondheid en het beoordelen van de gekozen opvanglocatie(s). Wij zullen hiervoor ons netwerk raadplegen, maar horen het ook graag als jullie experts willen voordragen. Daarnaast is het goed om alvast na te denken over de criteria die we zullen hanteren om de verschillende opvanglocaties te beoordelen. In bijgevoegde planning vinden jullie een aantal eerste suggesties van onze kant. Graag horen we ook jullie ideeën voor selectiecriteria. Aan de hand van deze criteria hopen we eind april samen met jullie een beslissing te kunnen maken over welke opvanglocatie(s) bezocht zullen worden door de experts.”
Beleidsmedewerker Dierenwelzijn, DAD, e-mail 27 maart 2020:
“De ontheffing die het circus heeft voor olifant Buba loopt op 30 juni af, wij hopen voor die tijd een opvangplek voor Buba te kunnen vinden. We hebben een aantal weken geleden een gesprek gehad met Circus Freiwald en ze willen meewerken met het vinden van een opvangplek voor Buba (hoera! 🙂 ). Wij hebben in februari al een gesprek gehad met Elephant Haven, een nieuwe olifantenopvang, en de heer Freiwald heeft nog twee mogelijke opvanglocaties aangedragen. Die zijn we nu in kaart aan het brengen, de bedoeling is dat het verdere proces in nauwe samenwerking met het circus verloopt. Hopelijk lukt het ons dan om Buba voor 30 juni te herplaatsen (als de corona-crisis geen roet ik het eten gooit). Ik ben nu bezig met het uitzoeken van een aantal experts die de opvanglocatie(s) en Buba kunnen beoordelen. Daarbij heb ik de dossiers uit 2016 erbij gepakt. Ik zag dat toen de olifant en mogelijke opvanglocatie Pairi Daiza beoordeeld werd door de experts, ook iemand van RVO was aangesloten.”
Eind 2020 is er dan eindelijk groen licht in die zin dat er voor zowel Buba als Smiley geschikte opvanglocaties zijn gevonden. Het Circus Freiwald wordt gewaarschuwd dat beide dieren uiterlijk 1 januari 2021 moeten zijn ondergebracht bij deze opvangcentra en dat de dieren worden meegevoerd als zij zich op dat moment nog bij het Circus Freiwald bevinden.
DAD, Nota stand van zaken circusolifant Buba en zebra Smiley, 10 november 2020: “Er waren 3 opvanglocaties waarvan 2 aangedragen door het circus en één door DAD die mogelijk geschikt zouden zijn voor de opvang van olifant Buba. In verband met de huidige coronapandemie is een eerder aangekondigd fysiek bezoek van experts van deze locaties niet mogelijk gebleken. Om toch gefundeerd een oordeel te kunnen geven over de geschiktheid is in overleg met het Tennessee opvangcentrum uit de USA (internationaal bekend en beroemd om hun expertise op het gebied van opvang van olifanten) een vragenlijst opgesteld om daarmee administratief te kunnen vaststellen of een locatie geschikt is. Van de 3 locaties heeft alleen Elephant Heaven uit Frankrijk de questionnaire ingevuld en opgestuurd. Deze locatie voldoet aan alle eisen en is daarmee geschikt voor de opvang van Buba.”
Ook voor zebra Smiley heeft DAD een geschikte opvang gevonden in België:
“Het circus is op de hoogte gesteld van de beide opvanglocaties. Ook is met toestemming van Elephant Heaven de ingevulde questionnaire gedeeld. Het circus heeft nadien aangegeven niet akkoord te zijn met Elephant Heaven en is nu zelf ook op zoek naar een andere locatie. Over de aangeboden opvanglocatie voor de zebra heeft het circus niets laten weten. De mogelijke andere locaties die het circus voor ogen heeft voor Buba zijn alle dierentuinen en lijken niet in staat te zijn tot een goede resocialisatie van de olifant.”
“Aan het circus is gevraagd om deze locaties ook de questionnaire te laten invullen. Uiteindelijk is het aan het circus om voor 31 december 2020 zelf de keuze te maken. DAD kan alleen maar adviseren. Pas als na 31 december 2020 bestuursdwang zou moeten worden toegepast, is het aan DAD om de locatie vast te stellen waar de zebra en de olifant naar toe gaan. Mocht het zo ver komen dan zal de olifant eerst naar een tijdelijke opvang gaan (Equipa dat een contract heeft met RVO) waar de benodigde gezondheidstesten gedaan kunnen worden, en daarna volgt verplaatsing naar de definitieve opvang in Frankrijk.”
Brief van de NVWA aan de familie Freiwald, 17 november 2020:
“Na 1 januari 2021 zal de NVWA bij uw circus langskomen om te controleren of u olifant Buba daadwerkelijk heeft herplaatst. Ik wijs u erop dat u in overtreding bent indien dat niet het geval is en olifant Buba ook na 1 januari 2021 feitelijk nog bij het circus verblijft. Er zal dan handhavend worden opgetreden. Aan u zal alsdan een last onder bestuursdwang (LOB) worden opgelegd met een (zeer) korte begunstigingstermijn teneinde de overtreding alsnog te beëindigen. Als u de overtreding dan nog steeds niet heeft beëindigd, ben ik bevoegd om de last (voor u) ten uitvoer te leggen. Dit betekent dat olifant Buba zal worden meegevoerd en zal worden ondergebracht bij een geschikte opvanglocatie. De kosten hiervan (onder meer van het vervoer en de opvang van olifant Buba) kunnen (zeer) hoog oplopen en zullen tezijnertijd op u worden verhaald. Met deze brief wil ik u hier nog eens op attenderen. Ik ga er echter vanuit dat u het niet zo ver laat komen. […] Ik verwacht dat u zich tot het uiterste inspant om binnen de daartoe gestelde termijn een geschikte locatie te vinden, waar het welzijn en de gezondheid van Buba voorop staan, en waar naartoe Buba vóór 1 januari 2021 kan worden overgebracht. Ambtenaren van het ministerie van LNV kunnen u hierbij ondersteunen.”
Maar dan, op 1 december 2020, net voordat de termijn om Buba en Smiley te herplaatsen verloopt, stemt de Tweede Kamer in met twee moties. Het lid Graus (PVV) verzoekt de regering om in overleg met familie Freiwald en ter zake deskundigen een Buba-waardig verblijf in Nederland te vinden waar ze haar laatste jaren mag en kan genieten. De leden Van Martels en Van Helvert (CDA) verzoeken de regering om ervoor te zorgen dat Buba bij haar “circusfamilie” kan blijven. DAD, Nota uitvoering moties Buba en Smiley, 8 december 2020.
Schouten opereerde solo
Beide moties snijden geen hout na alle jarenlange inspanningen, toezeggingen en waarschuwingen om op uiterlijk 1 januari 2021 beide dieren te hebben ondergebracht bij geschikte, wel diervriendelijke opvangcentra. Toch moet er een advies komen ter uitvoering van de moties en deze luidt als volgt.
DAD, Nota uitvoering moties Buba en Smiley, 8 december 2020:
“Het is zeer waarschijnlijk dat derde-belanghebbenden bezwaar gaan maken tegen zowel een ontheffing voor Buba als voor Smiley. Voor zowel Buba als Smiley zal onderbouwd moeten worden aan de hand van de specifieke omstandigheden van beide gevallen dat het voor beide dieren beter is als zij bij het circus blijven. Voor Smiley zal dat nog lastiger zijn omdat er een opvanglocatie gevonden is met soortgenoten waar het dier tussen geplaatst kan gaan worden en het dier al eerder met een soortgenoot samengeleefd heeft. (…) Bezwaar maken tegen de ontheffing zal een grote kans van slagen hebben omdat het belang van het dier (Buba) zich juist wel verzet tegen het afgeven ervan. Dat het in het belang van Buba is om te verhuizen naar een opvanglocatie is door het ministerie ook altijd betoogd en uitgangspunt geweest voor eerdere ontheffingen. Daar wordt nu van afgeweken. In de onderbouwing zal dan ook beargumenteerd moeten worden waarom nu voor een andere richting wordt gekozen. Dat laat zich niet makkelijk beargumenteren. De kans op succesvol beroep bij de rechter is dan ook aanwezig. Argumenten in het belang van het dier die pleiten voor een ontheffing zullen zeer zwak zijn. Als er meerdere ontheffingen worden verleend voor verschillende dieren, dan zal voor al die dieren onderbouwd moeten worden dat het belang van het specifieke dier zich niet verzet tegen de ontheffing. De vraag is of dat onderbouwd kan worden.”
Circus Freiwald kan niet in de behoeften van Buba voorzien
Zelfs het Circus Freiwald geeft aan niet in de behoeften van Buba te kunnen voorzien: DAD, Nota uitvoering moties Buba en Smiley, 8 december 2020: “Daarnaast heeft Freiwald aangegeven steeds meer problemen te hebben met het kunnen financieren van het onderhoud van de olifant en zal hij naar verwachting ook LNV vragen om een tegemoetkoming voor onderhoud van Buba.”
E-mail in antwoord op het ministerie van LNV, 23 maart 2021:
“Daarnaast kwam de heer Freiwald met een verzoek om geld (er zijn nog geen bedragen genoemd). Freiwald zegt dat de verzorging van de olifant duur is, hij geen geld aan de olifant mag verdienen (klopt) en zijn circus inkomsten misloopt doordat hij zijn olifant nog heeft (veel gemeentes weigeren het circus nu). Hij geeft aan dat dit het gevolg is van het ingevoerde verbod op wilde dieren in circussen (“schuld van de overheid”) maar dat hij niet anders kan dan de olifant houden omdat er geen geschikte opvang is. Hij zegt dat ze niet hadden verwacht dat de olifant nog zo lang bij hen zou moeten blijven en ze er dus zoveel geld aan kwijt zouden zijn.”
Ook de door het Circus Freiwald geuitte zorgen omtrent het houden van Buba maken duidelijk dat dit niet alleen een onwettige maar ook onwerkbare situatie is en het niet in het belang van het welzijn van Buba is, om deze situatie te laten voortduren.
Er is opvang
Voor Buba is een geschikte opvang gevonden bij Elephant Haven in Frankrijk, een opvangcentrum dat is goedgekeurd door de ‘Global Federation of Animal Sanctuaries’. Smiley is nog eenvoudiger te plaatsen.
Slotsom
Animal Rights en Bite Back concluderen dat beide ontheffingen in strijd met het belang van het welzijn van Buba en Smiley zijn verleend en roepen op om de bestreden besluiten te herroepen, de aanvragen alsnog af te wijzen en een passende diervriendelijke opvang te bespoedigen. Dit kan bijvoorbeeld door Buba te plaatsen bij Elephant Haven in Frankrijk, en Smiley in Zonnegloed in België.
Dat Buba ondertussen ‘verpatst’ is naar Hongarije doet daar niets aan af. In aparte procedures vechten de dierenrechtenorganisaties de collaboratie van de NVWA en De RVO in deze verplaatsing aan.
Op 9 mei vond het debat dierproeven plaats. Kamerleden gingen in gesprek met de minister van LNV (Piet Adema) en OCW (Robbert Dijkgraaf) over de voortgang op het dossier dierproeven. Of beter gezegd, het gebrek aan voortgang.
Kamerleden waren ontevreden over het nog altijd hoge aantal proefdieren, ondanks aangenomen moties en aandringen. Zelden was er zoveel eensgezind in de Kamer waar te nemen. Zowel de PvdA, GroenLinks, D66, de PVV, de PvdD als de VVD willen van dierproeven af, en snel. Hoewel ook Minister Adema dit beaamde probeerde hij tijdens het debat ook terug te vallen op de complexiteit van transities en het argument dat de praktijk weerbarstig is. De Kamer nam hier echter niet zomaar genoeg mee. Er werden uiteindelijk vier moties ingediend. Eén ervan werd aangehouden vanwege een toezegging van de minister; 1 de andere drie moties werden met een ruime meerderheid aangenomen. 234
Groundhog Day
De Kamerleden waren zichtbaar geagiteerd tijdens het debat: “Dit debat is echt een soort Groundhog Day”, sprak Joris Thijssen, PvdA. “Ik moet constateren dat ik vorig jaar eigenlijk ongeveer hetzelfde debat heb gevoerd” vervolgde Thijssen, mede namens GroenLinks. “Het aantal dierproeven daalt niet een beetje, niet een fractie, maar gewoon niet” aldus Marc Haverkort van de VVD.
Frank Wassenberg (Partij voor de Dieren): “In 2021 is het aantal dierproeven weer gestegen. Het gaat nu richting de 0,5 miljoen. Dat kunnen we niet accepteren, dat mogen we niet accepteren en dat gáán we niet accepteren. Het is niet alleen slecht voor de vele proefdieren, maar ook voor de patiënt. Negentig procent van de geslaagde dierproeven heeft geen enkel nut voor de mens. Ze zijn simpelweg niet te vertalen naar de mens. Ze bieden dus valse hoop. Ze zetten de wetenschap meer op achterstand dan dat ze die vooruithelpen.”
Animal Rights bij het rondetafelgesprek
Dit jaar was er ter voorbereiding ook een rondetafelgesprek georganiseerd met o.a. wetenschappers en maatschappelijke organisaties. Ook Animal Rights mocht aanschuiven om de Tweede Kamer te informeren. De tendens van het gesprek was hoopvol. Volgens hoogleraar Merel Ritkes-Hoitinga is het wetenschappelijk gezien mogelijk om binnen tien jaar van alle dierproeven af te zijn. Voorzitter Dion Grauss (PVV) gaf aan dat hij zelden zoveel consensus had waargenomen onder deelnemers.
De uitkomst van de afgelopen weken is dan ook glashelder: de maatschappij wil van dierproeven af, de politiek is er klaar mee en de wetenschap is zover. Waarom blijven de resultaten dan achter en wordt er ieder jaar hetzelfde debat gevoerd? En belangrijker: wat kunnen we doen om dit te versnellen? Animal Rights zet de belangrijkste problemen voor je op een rijtje en geeft aanbevelingen.
Probleem 1: de dierproef is nog steeds de gouden standaard
Hoewel er steeds meer valide en succesvolle proefdiervrije technologieën op de markt komen lijkt het diermodel nog steeds als de gouden standaard te worden gehanteerd. Dit werd door zowel deelnemers aan het rondetafelgesprek als Kamerleden opgemerkt. “Mijn algemene beeld is dat de dierproef, de gouden standaard, nog als vanzelfsprekend wordt ingezet en dat het besef om andere technologie in te zetten nog onvoldoende is” (Haverkort, VVD).
Ook bij het rondetafelgesprek kwam naar voren dat er nog steeds wordt uitgegaan van de gouden standaard van de dierproef en de 3V’s: vervangen, verminderen, verfijnen. Er is echter al vier jaar geleden een motie aangenomen om afscheid te nemen van het 3V beleid en bij het vorige debat is er besloten naar het OMA principe over te stappen. Hierin staan de onderzoeksvraag, methode en analyse centraal. “Op die manier ga je niet langs de impliciete gouden standaard van de dierproef”, aldus Tjeerd De Groot van D66. De minister lijkt echter nog vast te houden aan het 3V beleid. “Ik hoor de gouden standaard tóch nog doorklinken in het betoog van de minister”, (De Groot, D66).
Aanbevelingen
Stap over op het OMA model (onderzoeksvraag, methode, analyse) model zoals geformuleerd in de (vorig jaar) aangenomen motie;
Integreer proefdiervrije methodieken in het curriculum om studenten hier van jongs af aan mee kennis te laten maken zodat ze hier vertrouwd mee zijn.
Probleem 2: vergunningsprocedures
Om een dierproef uit te mogen voeren dient er eerst een vergunning bij de Centrale Commissie Dierproeven (CCD) te worden aangevraagd. Uit het rondetafelgesprek werd echter duidelijk dat weinig aanvragen daadwerkelijk worden afgewezen. Het probleem dat ons opviel is tweeledig.
Ten eerste worden er nog steeds algemene vergunningen afgegeven aan contractonderzoeksorganisaties (CRO’s). Dit is problematisch omdat hier ook testen worden gedaan waar inmiddels gevalideerde en geaccepteerde alternatieven voor bestaan, zoals huid- en oogtesten. Hoewel de CRO ieder jaar terug rapporteert kan de CCD van te voren niet beoordelen of het terecht is dat hier een dierproef voor wordt ingezet. Feitelijk is er niet voldoende informatie om zo’n vergunning te verlenen. “Het is wel een hele kwalijke zaak dat dat nog steeds gebeurt”, aldus Janneke Hogervorst van PETA.
Ten tweede is er in het vergunningstraject van de CCD geen concreet en duidelijk afgesproken punt waarop gecontroleerd wordt of er voldoende naar alternatieven is gekeken. Hoewel deze toetsing volgens Hellebrekers (CCD) en Adema (LNV) door het gehele traject verwerkt zit blijft dit een subjectieve aangelegenheid.
Aanbevelingen
Herzie de wet zodat ‘algemene vergunningen’ niet langer mogelijk zijn én trek huidige vergunningen in indien er wel een alternatief blijkt te zijn;
Zorg ervoor dat er voldoende naar alternatieven is gekeken door systematic reviews te verplicht op te nemen in het vergunningstraject zoals ook is voorgesteld in de onlangs aangenomen motie. Merel Ritkes-Hoitinga (Universiteit Utrecht) gaf aan dat door het gebruik van systematic reviews het aantal dierproeven in haar departement is gehalveerd, terwijl dit in de rest van Nederland stabiel is gebleven;
Verplicht een onderzoeker te borgen dat eenzelfde dierproef in de toekomst niet nogmaals uitgevoerd hoeft te worden.
Probleem 3: validatie en bekendheid dierproefvrije innovaties
Ondanks de ontwikkeling van veel innovaties werd er ook gesproken over een zogeheten “death zone”. Er worden veel kansrijke en hoopvolle initiatieven ontwikkeld maar vaak valt het na die ontwikkeling stil en worden alternatieven onvoldoende gestimuleerd. Daarnaast belanden veel initiatieven in de spreekwoordelijke lade omdat er niet goed nagedacht wordt over de toepassing ervan. Tot slot worden dierproefvrije innovaties niet (voldoende) gevalideerd vanwege het gebrek aan structurele financiële middelen waardoor ze niet kunnen worden ingezet. Thijssen verwoordde dit pakkend: “We dwingen ze niet. We stimuleren ze niet en dan verbazen we ons dat er jaar in, jaar uit niets veranderd.”
Aanvebelingen
Formuleer een kwantitatieve en meetbare doelstelling over de afname van het aantal dierproeven, want “noodzaak is immers de belangrijkste drijfveer van innovatie”, aldus Thijssen (PvdA);
Zet in op de acceptatie en validatie van proefdiervrije alternatieven door o.a. het toekennen van structurele financiering. Waar andere transities vaak gesteund worden met miljarden, of honderden miljoenen, moet de TPI het doen met slechts 5.5 miljoen;
Betrek stakeholders en proefdiernemers tijdig en voer een duidelijke regie. Zorg dat innovaties onafhankelijk worden gevalideerd en niet t.o.v. de 3V’s of de gouden standaard.
Hoe nu verder?
Ondanks het hoopvolle debat en de eensgezindheid bij zowel het rondetafelgesprek als de Kamerleden blijven de resultaten tot nu toe achter en worden moties onvoldoende uitgevoerd. Animal Rights blijft daarom scherp op de uitvoering van de (zojuist aangenomen) moties door in gesprek te blijven gaan met het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselveiligheid. We blijven praten met politici en beleidsmedewerkers om hen te helpen waar nodig in de transitie en om onze punten goed onder de aandacht te brengen.
Daarnaast blijven we (algemene) vergunningen aanvechten (zoals tegen Charles River) en vragen om transparantie in documentatie over dierproeven zodat we onder andere de afweging van de CCD kunnen toetsen en misstanden aan de kaak kunnen stellen. We zullen gezien het gebrek aan vertrouwen en bekendheid rondom proefdiervrije initiatieven elke maand een veelbelovende innovatie in het zonnetje zetten. Tot slot blijven we demonstreren, petities opstarten en publiceren om op te komen voor alle proefdieren. Volgens Frank Wassenberg (PvdD) is er immers maatschappelijke druk nodig voor verandering. Niet alleen omdat dierproeven de wetenschap tegenhouden maar vooral omdat ze onethisch, immoreel en dieronvriendelijk zijn. Die maatschappelijke druk zullen we zeker geven.
Kamerstuk 32336, nr. 148 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen (officielebekendmakingen.nl) gaat over noodzaak voor de proefdiersector te creëren zodat er een echte verandering op gang komt. Bijvoorbeeld door het stellen van kwantitatieve reductiedoelen, een voorgeschreven afbouwpad, extra kosten van het gebruik van proefdieren of het verplicht en publiek verantwoorden van het gebruik van proefdieren. Minister Adema zei toe hiernaar te kijken en hierop terug te komen in de volgende Kamerbrief. De motie werd daarom aangehouden. ↩︎
Op dinsdag 23 mei ging Animal Rights samen met onze advocaten op pad naar de Rechtbank in Den Haag. Wij waren aanwezig bij de zitting omtrent de voorlopige voorziening die Animal Rights heeft aangevraagd vanwege het gebrek aan handhaving vanuit de NVWA op schaaphouder Worst, die zijn dieren volgens de stichting inadequaat beschermt tegen de wolf. De NVWA acht het onnodig te handhaven en ziet geen overtredingen, ook wordt de schaaphouder in dit verhaal het ‘slachtoffer’ genoemd door de NVWA.
Richtlijnen niet nageleefd
Ten tijde van het handhavingsverzoek sprong deze schapenhouder er in de media uit doordat zijn schapen maar liefst acht (inmiddels tien) keer waren gepredeerd door de wolf, waarbij telkens onvoldoende maatregelen waren genomen om de wolf buiten te houden. Dat is een overtreding van Europese en nationale wetgeving, want een dierenhouder is verplicht zijn dieren tegen roofdieren te beschermen. Hoe dat dient te gebeuren is aan de dierenhouder, maar dat het dient te gebeuren is glashelder.
Om schapenhouders te helpen bij de uitvoering van deze wettelijke beschermingsplicht heeft hét samenwerkingsverband van provincies, BIJ12, uitgebreide en duidelijke richtlijnen gesteld aan hoe predatie effectief kan worden tegengegaan. Deze richtlijnen heeft de schapenhouder ten minste acht keer niet nageleefd, zo blijkt uit taxatierapporten over de schade en uit verklaringen van een wolvenconsulent. Dat betekent dat er sprake is van herhaalde overtredingen van de beschermingsplicht voor een dierenhouder, waartegen de NVWA verplicht is handhavend op te treden, zodat aan de voortdurende overtredingen een einde komt.
Onverschillige houding NVWA
Nadat de zitting van start gaat en de advocaat van Animal Rights onze pleitnota heeft voorgelezen wordt al gauw duidelijk dat de NVWA het niet ziet zitten om de geringste verantwoordelijkheid op zich te nemen. Volgens de NVWA kan je namelijk niet “het onmogelijke eisen”. De vertegenwoordigers van de NVWA geven aan dat er onder andere “geen handhaafbare overtredingen zijn of worden begaan”, het “spoedeisende belang van handhaven ontbreekt” en de heer Worst “het slachtoffer is in de huidige situatie”.
In het verweer van de NVWA wordt tevens aangegeven dat de heer Worst “tegen zijn wil bij deze zitting zit”. De schapen die tegen hun wil worden gehouden en daardoor weerloos zijn tegen roofdieren, worden in deze uitspraak vergeten.
Er wordt vanuit de NVWA beweerd dat Nederland in een transitieperiode zit als het gaat om de wolf en er om deze redenen niet gehandhaafd kan worden. De wolf is namelijk nieuw in Nederland, althans, als je de NVWA moet geloven. Het is immers toch al 8 jaar geleden sinds de wolf is teruggekeerd naar Nederland, dit nadat het dier hier volledig was uitgeroeid door de mens. Ongeacht de tijdelijke afwezigheid van de wolf in Nederland, geldt nog altijd de verplichting als dierhouder om jouw dieren te beschermen tegen roofdieren. Hier onder valt ook de wolf.
Luister hier naar wat onze advocaat Cindy van de Ven te zeggen heeft over de zaak!
Wat voor nut heeft een organisatie als de NVWA nog?
Animal Rights is al jaren bezig om de tekortkomingen van de NVWA naar buiten te brengen. Wij proberen er via de juridische weg voor te zorgen dat de partij wiens verantwoordelijkheid het is om op overtredingen in de vee-industrie te handhaven dit dan ook daadwerkelijk doet.
Door deze jaren heen hebben we talloze gevallen van nalatigheid door de NVWA vastgesteld, zoals kreupele, zieke varkens die goedgekeurd worden voor transport. Het is volgens Animal Rights onacceptabel, en dieptriest dat de NVWA zo veel steken laat vallen. De NVWA geeft een vreselijke industrie de ruimte om buiten de wet te opereren.
De grootste slachtoffers van het karige handelen van de NVWA zijn nog altijd de dieren.
Uitspraak
De uitspraak van deze zaak zal op 6 juni plaatsvinden. Wij hopen dat de rechter inziet dat wanneer men dieren houdt, deze dieren volgens de wet ook beschermd moeten worden.
