Op dinsdag 2 mei, bijna 3 jaar na de feiten, vonden de pleidooien plaats in de rechtbank van eerste aanleg in Tongeren betreffende de rechtszaak van het tien weken oud vosje genaamd Sammie. Dit welpje werd in 2020 koelbloedig met hagel neergeschoten toen het net uit zijn burcht kwam en overleed aan zijn verwondingen. Animal Rights diende een klacht in met burgerlijke partijstelling en eiste verantwoording voor deze gruwelijke daad. Campagnecoördinator Joffrey Legon reageert na de zitting: “Ondanks dat de beklaagde zijn schuld reeds bekende, besloot de tegenpartij toch voor de vrijspraak te gaan. Vooral de nonchalante instelling tegenover de gruwelijke feiten van dierenmishandeling was weerzinwekkend. Wij wachten nu vol hoop op een streng en rechtvaardig vonnis dat op 30 mei 2023 uitgesproken zal worden.”
Wat gebeurde met vosje Sammie is niet enkel op ethisch vlak een gruweldaad, maar is ook absoluut illegaal. De jager maakte zich schuldig aan inbreuken op zowel het Jachtdecreet 1 als het Jachtvoorwaardenbesluit. 2 Zo jaagde hij buiten de vooropgestelde openingstijden van de jacht op de vos en dat nog eens tussen zonsondergang en zonsopgang. Sammie werd ook doodgeschoten in de directe omgeving van zijn burcht. Artikels 27, 40 en 53 van bovengenoemd besluit verbieden nochtans elke vorm van jacht of bestrijding binnen de vijftig meter van een vossen- of dassenburcht. Daarnaast dienden we ook klacht in voor dierenmishandeling. De wet betreffende de bescherming en het welzijn der dieren 3 verbiedt immers handelingen te plegen waardoor een dier zonder noodzaak pijn ondergaat of omkomt. En laat ons hier heel duidelijk zijn: er was geen enkele reden dat Sammie dood moest – buiten jachtplezier en stereotiep vijandschap tegenover de vos.
Onze juridische acties kosten veel geld. Wij ontvangen geen subsidies en zijn volledig afhankelijk van donaties. Steun jij ook de dieren met een donatie?
Shooting the messenger
Dat de tegenpartij de ernst van de daad niet inziet, werd pijnlijk duidelijk door de manier waarop het leven van Sammie openlijk gebagatelliseerd werd. Zowel uitspraken als ‘vossen zijn geen beschermde diersoorten’ en ‘er is daar een echte plaag van vossen’ vergezeld met de algemene bespottende manier waarop er met tijden naar onze klacht uitgehaald werd, geven aan dat er nog heel wat werk aan de winkel is. En toch vormde dit niet de kern van het verweer – dat tevens gevoerd werd door een advocaat die zelf jachtcursussen geeft. De kern van het verweer van de tegenpartij bestond echter uit het meedogenloos achtervolgen van de anonieme getuige in deze zaak die de Natuurinspectie contacteerde. De wens van de getuige om anoniem te blijven werd in het belachelijke getrokken in de hoop zo de aandacht om te leiden. Dit is een fenomeen dat we vaker in onze rechtszaken terugzien. Daarnaast werd door de tegenpartij geprobeerd om de spontane bekentenis van de beklaagde onwettig te laten verklaren.
Openbaar ministerie
Het openbaar ministerie hield -ondanks het verweer van de beklaagde- voet bij stuk en vorderde 1 maand celstraf met uitstel en een boete van 100 euro te verhogen met opdeciemen waarvan de helft met uitstel. Zij stelde dat het aan de getuige zelf is om zich al dan niet kenbaar te maken en dat dit geen invloed heeft op de geldigheid van de getuigenis.
Het belang van een burgerlijke partijstelling
Vaak worden dergelijke zaken geseponeerd omdat er geen benadeelde partij bestaat. Een klacht met burgerlijke partijstelling zorgt ervoor dat er een verplicht gerechtelijk onderzoek volgt. Zo’n onderzoek wordt daarna voorgelegd aan de Raadkamer, waarop de rechter dan beslist of de zaak al dan niet doorverwezen wordt naar de correctionele rechtbank. In het geval van Sammie is dit gebeurd waardoor de zaak een strafzaak geworden is.
Legon: “Het is al schrijnend genoeg dat er in Vlaanderen honderdduizenden wilde dieren gedood worden voor het plezier of onder het mom van faunabeheer. Het is voor ons ondenkbaar dat we dit ook nog eens onbestraft laten gebeuren wanneer men verschillende wetgevingen overtreedt. Onze burgerlijke partijstelling zorgt ervoor dat er gerechtigheid voor Sammie in de rechtbank bekomen kan worden.”
Andere rechtszaken
Animal Rights heeft ook nog een rechtszaak lopen tegen een dader die een strop plaatste waarin een vos, genaamd Willie, vast kwam te zitten. Gelukkig kon hij op tijd bevrijd worden. Ook voor deze feiten diende Animal Rights een klacht met burgerlijke partijstelling in. En ook deze zaak werd doorverwezen naar de correctionele rechtbank.
Teken ook onze petitie: Stop de heksenjacht op de vos!
Op woensdag 3 mei 2023 kantelde rond 10u een vrachtwagen in de Abeelstraat in Ruiselede. Zo’n 150 varkens van 6 maanden oud zaten op elkaar gepropt tijdens een rit die heel waarschijnlijk zou eindigen in het slachthuis. Tientallen dieren overleefden de klap niet. De brandweer kwam ter plaatse om de dieren een voor een uit de vrachtwagen te takelen. De overlevende werden overgeladen naar een andere vrachtwagen om vroeg of laat gedood te worden. Animal Rights ging ter plaatse en kon beelden maken van de slachtoffers die omkwamen bij het zoveelste transportongeluk.
Animal Rights campagneleider Els Van Campenhout: “De paniek bij de dieren moet enorm geweest zijn. De overlevende dieren zagen hun familieleden voor hun ogen sterven. Het meest droeve is misschien nog dat alle dieren in deze vrachtwagen al ten dode waren opgeschreven vanaf het moment dat ze geboren werden in de vleesindustrie.”
Rendac
Animal Rights ging ter plaatse en kon vaststellen dat tientallen dieren de klap niet overleefden. De overleden dieren lagen onder een zeil in het veld langs de gracht waar het dodelijke ongeval gebeurde. Op de Animal Rights beelden is te zien hoe Rendac de kadavers oplaadt om ze mee te nemen voor vernietiging. Sommige lichamen hebben schrammen en we zien een varken met een bebloede snuit.
“Het meest droeve is misschien nog dat alle dieren in deze vrachtwagen al ten dode waren opgeschreven vanaf het moment dat ze geboren werden in de vleesindustrie.”
Els Van Campenhout, Animal Rights
Dieren in de vleesindustrie worden als goederen behandeld, zelfs wanneer ze sterven is er geen enkele waardigheid en worden hun lichamen als afval in containers gekieperd om mee te nemen voor destructie.
Een varken met een bebloede snuit wordt samen met twee andere overleden varkens als afval de container in gekieperd
Redding bestaat niet in de vee-industrie
Voor dieren die een transportongeluk overleven is er zelden of nooit genade. Ze werden dan ook niet ‘gered’ na het ongeval, maar op een volgende vrachtwagen geladen voor een troosteloos leven in een stal of op weg naar een gewelddadige dood in het slachthuis.
Van Campenhout: “Dit is het ware gezicht van de veeteelt: Er is geen greintje compassie voor de dieren, op geen enkel moment in hun bestaan, zelfs niet wanneer ze een vreselijk ongeluk overleven.”
De gezichten van de slachtoffers van het transportongeluk: zes maanden oude biggen die mogelijk op weg waren naar het slachthuis
Animal Rights
Animal Rights ziet de transportongelukken, net als bijvoorbeeld de slachthuismishandelingen of de stalbranden, als bewijs dat de hele keten van de vlees-industrie door en door immoreel is. De dieren in de vee-industrie lijden van geboorte tot vreselijke dood.
Toekomst zonder dierenleed
Het is voor de dieren, maar ook voor het klimaat, de natuur, het milieu en de volksgezondheid, noodzakelijk dat er volop ingezet wordt op een eiwittransitie van vlees, zuivel en eieren naar plantaardige voeding. Want een toekomst zonder dierenleed begint op ons bord, door te kiezen voor heerlijke, plantaardige alternatieven.
De dode dieren lagen onder een zeil totdat Rendac ter plaatse kwam
Weet je nog? Buba was de laatste olifant in Nederland die door een circus werd meegesleept, nadat er vanaf 15 september 2015 een verbod gold op wilde dieren in circussen. Circus Freiwald kreeg een tijdelijke ontheffing om Buba mee te laten reizen totdat er een opvangplek voor Buba beschikbaar was. Toen het zover was weigerde Freiwald echter mee te werken en het rechts-conservatieve deel van de Tweede Kamer stemde in december 2020 voor twee moties om Buba bij Freiwald te laten. Na al het gehuichel over hoe belangrijk het was voor Buba om bij haar ‘circusfamilie’ in Nederland te blijven is de vrouwelijke Afrikaanse olifant begin 2022 naar Hongarije ‘verpatst’.
Toenmalig Landbouwminister Schouten negeerde de adviezen van haar eigen ambtenaren – die haar afraadden om mee te gaan in het populistische sentiment van de PVV- en CDA-moties – met Buba als slachtoffer. Ze verleende Freiwald een permanente ontheffing om Buba (en zebra Smiley) bij het circus te laten blijven. Een beslissing waartegen nog steeds een beroepsprocedure loopt van Bite Back en Animal Rights; de zitting hiervoor is op 2 juni.
Ondanks de lopende juridische procedures werkte de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO, verantwoordelijk voor CITES-certificering) en de Nederlandse voedsel en waren autoriteit (NVWA, verantwoordelijk voor de afgifte van de noodzakelijke gezondheidsverklaring), beide onderdeel van het Landbouwministerie, actief mee aan het wegsluizen van Buba naar Hongarije.
Animal Rights en Bite Back hebben zowel de RVO als NVWA gevraagd om handhavend op te treden. Zoals gebruikelijk werd dat in eerste instantie weggewuifd en waren de organisaties genoodzaakt tegen die beslissing bezwaar te maken. Vervolgens werden de dierenrechtenorganisaties uitgenodigd voor hoorzittingen om de bezwaren toe te lichten. Over de hoorzitting bij de RVO berichtte we al in februari. Bij de NVWA waren we op 2 mei te gast.
Belangrijkste argument tegen het handelen van de NVWA is dat er in artikel 2 van de verleende permanente ontheffing voor Buba staat: “Aan de ontheffing […] is de beperking verbonden dat Buba niet wordt ingezet voor of verplaatst ten behoeve van optredens en tentoonstellingen door Buba of publiekseducatie met Buba in Nederland of het buitenland.” In Hongarije wordt Buba tentoongesteld en moet ze kunstjes doen. De ontheffing wordt dus overtreden.
Daarnaast gaf de NVWA een verkeerd gezondheidscertificaat af.
Animal Rights en Bite Back verwachten van de RVO en NVWA dat, tenminste, een last onder dwangsom aan Freiwald wordt opgelegd: Een verplichting aan Freiwald om Buba terug naar Nederland te halen binnen een bepaalde termijn op straffe van een dwangsom bij overschrijding van die termijn.
Daarnaast verwachten we de erkenning van het ministerie van LNV dat zij deze wantoestand, voor Buba in het bijzonder, hebben veroorzaakt.
Animal Rights en Bite Back strijden door voor gerechtigheid voor Buba; dus om te bewerkstelligen dat Buba terugkomt naar Nederland om van daaruit te verhuizen naar een permanente olifant-vriendelijke opvang zoals Elephant Haven in Frankrijk, een opvangcentrum dat is goedgekeurd door de ‘Global Federation of Animal Sanctuaries’.
Uit onderzoek van Animal Rights blijkt dat er door de Nederlandse apenhandelaar Hartelust nog steeds veel aapjes intercontinentaal verhandeld worden ten behoeve van dierproeven. Naast het feit dat dit enorm veel dierenleed veroorzaakt, is er een gebrek aan transparantie in de volledige handelsketen.
Het is echter van cruciaal belang dat de handel volledig controleerbaar is zodat misstanden, zoals smokkel en wildvang, zo snel mogelijk kunnen worden opgespoord. Campagnecoördinator Animal Rights: “Het blijft daarnaast onbegrijpelijk dat er in Nederland, ondanks de ambitie om dierproeven met niet-humane primaten zo snel mogelijk af te bouwen, zoveel handel in apen plaatsvindt.”
Apenimport Hartelust
In augustus 2022 vroeg Animal Rights de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) om informatie over de door hen verleende toestemmingen voor de import van aapjes voor de dierenproeven-industrie door apenhandelaar Hartelust B.V. uit Tilburg. Hoewel deze documentatie een goed beeld geeft over de intercontinentale handel van Hartelust, is over de afzet van het bedrijf binnen de EU en de Europese handel nauwelijks iets bekend. Animal Rights vroeg bij de Nederlandse voedsel- en warenautoriteit (NVWA) de ‘totaaljaarstaten aan- en afvoer dieren’ op van Hartelust. De NVWA weigerde echter deze informatie te verstrekken. Animal Rights legt zich hier niet bij neer en gaat in beroep.
Cijfers
De omvang van de handel van Hartelust is groot. Uit de puzzeltocht door de bureaucratische wirwar van geanonimiseerde aanvragen en heraanvragen komt naar voren dat Hartelust in 2018 meer dan 1000 makaken importeerde uit China en Mauritius. We zetten de cijfers voor jullie op een rij. Het gaat om twee soorten makaken die in het wild in Azië voorkomen: de esusaap (Macaca mulatta) en vooral de Java-aap of krabbenetende makaak (Macaca fascicularis).
2018 De RVO verleent 3 certificaten voor de import van in totaal 360 Java-apen uit Mauritius en 6 certificaten voor in totaal 828 Java-apen uit China (1188 in totaal).
2019 De RVO verleent een certificaat voor de import van 144 Java-apen uit China en een certificaat voor de import van 120 resusapen uit China.
2020 In februari verleent de RVO een certificaat voor de import van 120 resusapen uit China.
2022 In maart verleent de RVO een certificaat voor de import van 240 Java-apen uit Vietnam.
2023 In januari worden 480 Java-apen uit Vietnam geïmporteerd.
De NVWA weigert informatie vrij te geven
De CITES-informatie (‘Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora’) geeft een duidelijk beeld van de intercontinentale apenhandel van Hartelust. Maar Hartelust importeert waarschijnlijk ook aapjes van apenfokkers uit bijvoorbeeld Spanje en zijn ‘afzet’ vindt voor een groot deel binnen de EU plaats. Daarvoor is geen CITES certificatie nodig. Hierdoor ontbreekt transparantie over de gehele keten.
De Nederlandse overheid blijft beweren zo transparant mogelijk te zijn in het gebruik van primaten en andere dieren bij medische experimenten, maar de praktijk laat wat anders zien. Animal Rights vroeg bij de Nederlandse voedsel- en warenautoriteit (NVWA) om de ‘totaaljaarstaten aan- en afvoer dieren’ van Hartelust. Dit is een rapportage die alle bedrijven en instituten binnen de dierproevenindustrie volgens de Dierproevenregeling moeten bijhouden.
De NVWA weigerde om de informatie te verstrekken. De gebruikelijke drogredenen worden aangehaald: de informatie zou bedrijfs- en fabricagegevens betreffen en men is bang voor mogelijke acties van ‘dierenrechtenextremisten’. Inzicht hebben in de volledige keten is echter cruciaal om te zorgen dat misstanden zo snel mogelijk worden opgespoord. Zonder de openbaarheid van deze informatie kan ongestraft illegale handel plaatsvinden.
Zondag 31 mei 2020 hoorden omwonenden een luide knal in een naburig veld in Riemst. Een jong vosje van amper 10 weken oud werd dood gevonden bij de vossenburcht. Het diertje werd met hagel neergeschoten toen het net uit de burcht kwam en is aan zijn verwondingen overleden.
Rowena Vanroy, Animal Rights: “Vossen worden ten onrechte met de vinger gewezen omdat ze natuurlijk gedrag vertonen, dat heeft dit dier met zijn leven moeten bekopen. We kunnen vosje Sammie niet terug tot leven wekken, maar we kunnen er wel voor zorgen dat de rest van zijn familie veilig is.”
Wat er gebeurd is met vosje Sammie is absoluut illegaal. Er mag niet worden gejaagd op vossen na zonsondergang, noch binnen een straal van 50 meter rond de vossenburcht. Bovendien was er geen aanvraag gedaan voor deze jacht, hoewel dat voor bestrijding en bijzondere jacht op vossen wel moet.
Rowena Vanroy, Animal Rights: “De haat die zulke mensen tegen vossen koesteren is zo diepgeworteld dat ze zelfs wetten willen breken om toch maar een jong, onschuldig diertje te kunnen afknallen.”
Jager stopt niet
Naast vosje Sammie leven er momenteel nog vier vossenwelpen en hun ouderdieren in de burcht. Vossen leven namelijk samen in families, waarbij de ouderdieren veelal samenwonen met enkele van hun vrouwelijke nakomelingen. Dat zij evenmin veilig zijn, bleek gisteren. De jager had opnieuw post gevat met als doel de overblijvende vossen ook af te maken. Gelukkig konden getuigen de natuurinspectie verwittigen die meteen ter plaatse kwam.
“Er is geen enkele reden waarom dieren en zeker jonge dieren zoals dit vosje zo gruwelijk moeten worden gedood.”
Rowena Vanroy, Animal Rights
“In de nabijheid van deze vossenfamilie leven er nog andere vossen en ook dassen. Het is duidelijk dat geen van deze dieren veilig is. Deze dierenbeul moet gestopt worden,” zegt Vanroy.
Vossenjacht is zinloos
Er is een heksenjacht op de vos aan de gang omdat sommigen vinden dat er te veel vossen zijn. Het klinkt misschien aannemelijk dat de jacht dan een oplossing biedt, maar studies tonen aan dat vossenjacht niet voor minder vossen zorgt. Lege territoria worden gewoon ingenomen door andere vossen die bijgevolg ook betere overlevingskansen hebben. 12 In Luxemburg heerst er sinds 2015 een verbod op vossenjacht, dit heeft echter niet geleid tot meer vossen. 3
Er is geen enkele reden waarom dieren en zeker hele jonge dieren zoals dit vosje zo gruwelijk moeten worden gedood. De wet legt dan wel beperkingen op wanneer en hoe je vossen mag doden, maar een leeftijdsbeperking is er niet. Je mag dus ook jonge dieren schieten. Dit geldt zowel voor vossen, als voor reeën, everzwijnen of andere wilde dieren.
Update: pleitdatum vosje Sammie op dinsdag 2 mei!
Op dinsdag 2 mei 2023 om 9 uur, bijna 3 jaar na de feiten, vinden de pleidooien plaats in de Rechtbank van eerste aanleg Limburg Afdeling Tongeren. De zaak betreft het tien weken oude vosje Sammie dat op 31 mei 2020 koelbloedig werd vermoord toen hij net uit zijn burcht kwam. Ook zijn familie was niet veilig blijkt uit het gegeven dat de jager enkele dagen nadien opnieuw post gevat had met als doel de overblijvende vossen af te maken. Gelukkig konden getuigen de Natuurinspectie verwittigen die meteen ter plaatse kwam.
De beklaagde maakt zich niet enkel schuldig aan overtreding op de Wet betreffende de bescherming en het welzijn der dieren maar begaat daarnaast ook inbreuken op het Jachtdecreet en het Jachtvoorwaardenbesluit. Animal Rights tilt zeer zwaar aan de feiten en stelde zich dan ook burgerlijke partij in deze zaak.
Animal Rights ziet in het volledig verbod op de jacht de enige manier om dergelijke horrordaden te voorkomen. De dierenrechtenorganisatie kan door haar ingediende klacht Sammie niet terughalen noch het gemis van zijn familieleden compenseren. Wel kan zij gerechtigheid eisen voor deze weerzinwekkende daad en met een strenge en rechtvaardige veroordeling potentiële toekomstige overtreders ontraden zich schuldig te maken aan dergelijke verwerpelijke feiten.
Animal Rights burgerlijke partij
Animal Rights stelt zich burgerlijke partij en wil de dader gestraft zien omwille van jachtinbreuken, maar ook voor dierenmishandeling. De wet Dierenwelzijn verbiedt immers handelingen te plegen waardoor een dier zonder noodzaak omkomt en er was geen enkele reden waarom vosje Sammie dood moest. Daarnaast wil Animal Rights dat de vossenjacht volledig wordt verboden. De petitie om deze eis kracht bij te zetten is intussen 22.000 keer getekend.
