apr 3, 2023
Een haarloze cavia zoals deze wordt gebruikt in de experimenten (foto: Skinny Pig Adult Female door Nerwign, onder CC-BY 3.0 licensie)
De Nederlandse Organisatie voor Toegepast-Natuurwetenschappelijk Onderzoek (TNO) in Rijswijk gebruikt ratten en speciaal gefokte, haarloze cavia’s voor pijnlijke en dodelijke testen met zenuwgassen. Animal Rights eist dat documenten met betrekking tot de experimenten openbaar worden gemaakt, maar TNO weigert. De zaak ligt bij de rechter.
Beroertes en epileptische aanvallen
Uit wetenschappelijke publicaties van 2003 tot en met 2018 blijkt dat het ministerie van Defensie experimenten op cavia’s en ratten met zenuwgassen laat uitvoeren door TNO. De onderzoekers wilden weten op welk moment het beste tegengif toegediend kan worden. Daar gebruikten ze speciaal gefokte, haarloze cavia’s voor die afkomstig waren van proefdierfokker Charles River. Eerst werden de proefdieren geopereerd waarbij elektroden en canules worden aangebracht. Daarna begonnen de testen met het zenuwgas.
Zo brachten de onderzoekers het zenuwgas VX, dat bekend staat als het meest toxische massavernietigingswapen, aan op de naakte huid van de cavia’s. De experimenten zorgden ervoor dat de proefdieren tranende ogen kregen, ernstig trilden, kwijlden en niet meer op hun poten konden staan. Dieren stierven tijdens het experiment of werden na afloop afgemaakt. 1
Uit een andere publicatie uit die periode blijkt dat onderzoekers van TNO het zenuwgas soman aan ratten hebben toegediend. Het zenuwgas zorgt voor ernstig gewichtsverlies en een hersenbeschadiging met beroertes en epileptische aanvallen als gevolg. Sommige proefdieren stierven al na vier minuten na toediening van het zenuwgas. Ratten die de test overleefden werden onthoofd om de hersenen te bestuderen. 2
Ook in 2021 publiceerde TNO resultaten van een onderzoek naar verschillende behandelingen bij cavia’s die waren blootgesteld aan het zenuwgas VX. Alle cavia’s kregen een katheter vastgeschroefd in de schedel voor het onderzoek. Ze begonnen te trillen, kregen spasmen en epileptische aanvallen. Tientallen cavia’s stierven binnen 24 uur na blootstelling aan het gas. De veertien cavia’s die overleefden werden gedood voor dissectie. 3
TNO houdt projecten geheim
Naar aanleiding van bovenstaande informatie in wetenschappelijke publicaties vroeg Animal Righs in oktober 2021 bij TNO Rijswijk om kopieën van alle documenten die betrekking hebben op experimenten met cavia’s die in opdracht van het ministerie van Defensie zijn uitgevoerd over de periode van 1 januari 2014 tot dat moment.
Maar TNO houdt deze verschrikkelijke projecten angstvallig geheim voor het grote publiek door op allerlei manieren openbaarmaking van informatie tegen te gaan. De stand van zaken is nu dat Animal Rights wacht op uitspraak van de rechter in beroep tegen de weigering om informatie vrij te geven.
Paulien Edixhoven van Animal Rights: “Het ministerie van Defensie besteedt haar vuile werk uit aan TNO die vervolgens transparantie blokkeert over wat dieren met ‘ons’ belastinggeld wordt aangedaan. Wij strijden door om dit immense leed boven tafel te krijgen en er voor eens en altijd een eind aan te maken.”
Hieronder een beknopte tijdlijn van de strijd om de openbaarmaking van de documenten van TNO vanaf oktober 2021.
Het afhouden van het Wob-verzoek: een tijdlijn
Verschuiven beslistermijn
Op 4 november 2021 laat TNO weten het druk te hebben en verdaagt een beslissing tot 30 december. Door op 16 november om precisering van het Wob-verzoek te vragen, probeert TNO de beslistermijn verder te verschuiven.
TNO vernietigt bewijsmateriaal
Op 16 december 2021 laat TNO weten een groot deel van de informatie vernietigd te hebben. Animal Rights maakt op 24 februari 2022 bezwaar. TNO had tot 7 april 2022 om een beslissing op het bezwaarschrift bekend te maken. Dat heeft ze 15 april nog steeds niet gedaan en daarom stelt Animal Rights TNO in gebreke. Op 26 april verklaart TNO – voorspelbaar – het bezwaar ongegrond. Op 7 juni gaat Animal Rights in beroep bij de Rechtbank Den Haag, sector bestuursrecht, en dient op 8 juli de gronden van het bezwaarschrift in.
Geheimhouding
In reactie op het bezwaar verzoekt TNO de rechtbank op 5 augustus 2022 om geheimhouding van een of meerdere stukken. Op 10 oktober vraagt de rechtbank Animal Rights om een reactie. Animal Rights stemt hiermee niet in.
Uitspraak in een andere zaak
Op 21 september 2022 werd er uitspraak gedaan in een vergelijkbare zaak waarin TNO weigert stukken openbaar te maken met dezelfde argumenten. In die uitspraak veegt de Raad van State de vloer aan met de argumenten van TNO. Animal Rights heeft goede hoop dat ook in onze zaak de rechter TNO zal dwingen tot fatsoen en haar wettelijke plicht tot transparantie.
Wordt vervolgd
Het wachten is nu op de uitspraak in het beroep en dan moeten de stukken nog openbaar gemaakt worden (die mogelijk gedeeltelijk vernietigd zijn). Wordt vervolgd!
apr 1, 2023
Ruim twee jaar geleden ging Animal Rights samen met Fauna4Life en Varkens in Nood in beroep tegen de ontheffing voor het afschieten van wilde zwijnen in Gelderland. Deze ontheffing, afgegeven door Gedeputeerde Staten, zou in het geval van een uitbraak van AVP (Afrikaanse varkenspest) betekenen dat er in de gehele provincie wilde zwijnen mogen worden gedood. Dit zou volgens de FBE (Faunabeheereenheid) ter preventie zijn van het verspreiden van deze besmettelijke dierziekte.
Vaag, onvoldoende voorbereid en onvoldoende gemotiveerd
De FBE Gelderland diende in december 2019 de aanvraag voor de ontheffing in bij Gedeputeerde Staten. In het geval van een zogenoemde ‘crisisfase’ (zoals deze wordt benoemd in het beleidsdraaiboek) in een periode van een uitbraak van de AVP, wil de FBE toestemming om wilde zwijnen te doden in de gehele provincie. Dit zou 24 uur per dag, het hele jaar door mogen gebeuren door onder andere het gebruik van geweren, slag-, snij- of steekwapens en honden.
Net zoals de vele andere aanvragen die door de FBE’s worden ingediend voor ontheffingen om te jagen op wilde dieren (die tevens vaak klakkeloos worden verleend door de provincies), was ook deze aanvraag onvoldoende voorbereid en onvoldoende gemotiveerd. De rechter acht het besluit te ‘vaag’, en daarom in strijd met de rechtszekerheid.
Marco van Duijn van Utopie Advocaten: “De rechtbank heeft terecht veganistisch gehakt gemaakt van deze ontheffing. Het is telkens weer stuitend om te zien hoe gemakkelijk provincies ontheffingen verlenen voor het doodschieten van dieren, zonder dat ze daarbij aangeven waarom dit noodzakelijk is en diervriendelijke alternatieven niet voorhanden zijn.”
Intensieve veehouderij nog altijd hoofdoorzaak van verspreiding
Zoals wij eerder al schreven in dit artikel over de martelkooien voor zwijnen door de AVP, zijn enkele grote verspreiders van de AVP nog altijd mensen en voertuigen. Die kunnen het virus over grotere afstanden meedragen.
Een andere grote oorzaak van de verspreiding van de AVP is de intensieve veehouderij, alleen is de kans dat deze industrie verantwoordelijk gehouden wordt nihil. Dit zou namelijk de enorme financiële exportbelangen kunnen schaden van de varkensindustrie.
Door het stoppen met intensieve veehouderij verkleint de kans dat de AVP zich verspreidt aanzienlijk, en lijden onschuldige slachtoffers zoals varkens in gevangenschap niet meer onder de drang van menselijke consumptie. Het doden van varkens in gevangenschap en wilde zwijnen voor economische belangen is ethisch niet te verantwoorden.
Campagnecoördinator Aysis Plet: “Het is de hoogste tijd dat we stoppen met het consumeren van dierlijke producten. Niet alleen dieren in gevangenschap moeten deze gewoonte bekopen met de dood, maar ook dieren in het wild zoals het wild zwijn zijn slachtoffers van menselijk consumptiegedrag.”
mrt 31, 2023
Op 24 maart 2022 nam het Belgische federale parlement unaniem een resolutie aan om vergunningen voor de invoer van jachttrofeeën van bepaalde bedreigde diersoorten te gaan weigeren. De unanieme goedkeuring van de resolutie was het resultaat van vele jaren inzet. In reactie op de eenjarige verjaardag en de nog steeds onduidelijke vooruitgang inzake de kwestie, stuurden Animal Rights en Humane Society International/Europe een perscommuniqué uit om de urgentie te duiden waarin we verkeren.
Joffrey Legon, Campagnecoördinator Animal Rights: “Minister Khattabi verklaarde recent in de commissie stappen te hebben ondernomen en een wetsontwerp klaar te hebben die zal worden voorgelegd op de ministerraad. Wij vragen om verduidelijking.”
Druk voor sterk wetsontwerp om de invoer van jachttrofeeën te verbieden neemt toe.
Eén jaar na een unanieme parlementaire resolutie, wat is de volgende stap voor België?
BRUSSEL (24 maart 2023) – Een jaar geleden, op 24 maart, nam het Belgische federale parlement unaniem een resolutie aan waarin de regering werd verzocht onmiddellijk een einde te maken aan de vergunningen voor de invoer van jachttrofeeën voor bepaalde bedreigde diersoorten. De unanieme goedkeuring van de resolutie was het hoogtepunt van een uitgebreid debat over een wetsvoorstel dat lezingen, een hoorzitting met deskundigen en lange discussies tussen parlementsleden omvatte.
De overweldigende politieke steun voor de resolutie werd toegejuicht door natuurbeschermers en ngo’s voor dierenbescherming, en wordt gesteund door het bredere Belgische publiek. Volgens de resultaten van een enquête van Ipsos, in opdracht van Humane Society International/Europe, is 91% van de Belgen tegen de trofeejacht en steunt 88% het verbod op de invoer van alle soorten jachttrofeeën. Kort voor de stemming vorig jaar overhandigde Animal Rights België een petitie met 37.000 handtekeningen ter ondersteuning van het verbod aan de federale minister van Leefmilieu, Zakia Khattabi.
De resolutie roept specifiek op tot een verbod op de invoer van trofeeën voor soorten die zijn opgenomen in bijlage A van de EU-verordening inzake de handel in planten en dieren, waaronder de neushoorn, de Afrikaanse olifant, de leeuw, de ijsbeer en het argalischaap, evenals bepaalde diersoorten die zijn opgenomen in bijlage B van dezelfde verordening. Ze volgt het voorbeeld van Nederland dat in 2016 de invoer van trofeeën van meer dan 200 soorten verbood, en Frankrijk dat in 2015 een ministerieel besluit instelde om geen invoervergunningen voor trofeeën van leeuwen meer toe te staan.
In een reactie op de eenjarige verjaardag van de unanieme resolutie, die nog steeds wacht op een gedetailleerde ministeriële reactie, zei coauteur van het wetgevingsverslag en sponsor van de resolutie, Kris Verduyckt (Vooruit, Vlaamse socialisten): “Ons land is een echte hub als het gaat om de invoer van jachttrofeeën van bedreigde diersoorten. Daarom stemde het parlement in maart 2022 unaniem voor een verbod. Nu is minister Khattabi aan zet. Ze beloofde zich in te zetten voor dit verbod en herhaalde dat vorige week in de commissie. Het wetsontwerp is klaar om te worden besproken in de federale ministerraad.”
Ruud Tombrock, uitvoerend directeur van HSI/Europa, voegt hieraan toe: “Het is bekend dat trofeejacht een extra factor is om soorten met uitsterven te bedreigen. Trofeejagers doden bij voorkeur de grootste en sterkste dieren, waarvan het verlies bijdraagt tot sociale ontwrichting en afname van dierenpopulaties. De Belgische resolutie is een duidelijk statement dat doden geen conservatie kan zijn. Wij roepen de minister op om de resolutie nu uit te voeren.”
Het is ook onduidelijk of het ministerie sinds maart 2022, tegen de verklaarde wil van het parlement in, vergunningen is blijven goedkeuren voor de invoer van jachttrofeeën van bedreigde diersoorten. Joffrey Legon, campagnecoördinator ‘Ban de Jacht’ bij Animal Rights Belgium, zegt: “We hopen dat dit niet het geval is, want een verbod op de invoer van deze jachttrofeeën zou talloze levens hebben gered. Wij ngo’s vragen het ministerie om de toekomstige plannen over dit onderwerp te verduidelijken en bieden onze hulp aan indien nodig.”
De rol van België in de internationale handel in jachttrofeeën kan niet worden genegeerd, aangezien het de 13e grootste importeur van jachttrofeeën van internationaal beschermde soorten in heel Europa is, onmiddellijk na Italië. Andere Europese landen zijn bezig een verbod in te stellen – Finland heeft al een soortgelijke wet aangenomen die deze zomer in werking zal treden en vorige week nog heeft het Brits Lagerhuis een wetsvoorstel goedgekeurd om de invoer van jachttrofeeën te verbieden.
Verder uitstel van de tenuitvoerlegging van de Belgische resolutie zal de strijd om de meest bedreigde soorten ter wereld te beschermen tegen deze volstrekt vermijdbare vorm van directe exploitatie, vertragen.
mrt 31, 2023
Stad Genk heeft de jachtrechten voor 70 bijkomende hectaren bosgrond verpacht aan jagers en wildbeheereenheden die reeds jachtgrond hebben in de omgeving. Deze extra gronden maken de bestrijding van de everzwijnenoverlast naar eigen zeggen efficiënter.
Het doden van everzwijnen wordt steeds makkelijker gemaakt. Animal Rights kant zich tegen het beleid dat telkens afschot naar voren schuift als oplossing.
mrt 31, 2023
Stad Genk heeft de jachtrechten voor 70 bijkomende hectaren bosgrond verpacht aan jagers en wildbeheereenheden die reeds jachtgrond hebben in de omgeving. Deze extra gronden maken de bestrijding van de vermeende overlast van everzwijnen naar eigen zeggen efficiënter. Animal Rights kant zich tegen het beleid dat afschot telkens naar voren schuift als oplossing.
[Lees hier hoe Genk in juni 2020 de dieren op 400 hectare grond ter dood veroordeelde](https://www.animalrights.be/genk-gaat-massaal-everzwijnen-afmaken)
Na het verpachten van de jachtrechten van het bos van Zonhoverheide in 2019 en de bossen Horensberg en Bodem in 20201, worden er nu opnieuw bosgronden van de stad Genk verpacht.2 Ditmaal niet onder openbare aanbesteding maar exclusief (lees: onderhands) aan de al aanwezige jagers(groepen). Samen omvatten deze gronden meer dan 470 hectaren, dat zijn zo’n 660 voetbalvelden. Dat is naar zeggen van de stad nodig om de everzwijnenproblematiek aan te pakken. Dit besluit staat echter in schril contrast met de beslissing van stad Leuven die begin dit jaar nog alle stadgronden schrapte als jachtgebied teneinde het dierenwelzijn te verbeteren.3 De situatie is dan misschien niet identiek, maar de uitkomst wel: in jachtgebied worden onschuldige dieren gedood. En dat is exact wat er hier nu gebeurt.
Joffrey Legon, Animal Rights: “In plaats van stappen voorwaarts te zetten inzake dierenwelzijn, katapulteert stad Genk zich in tegenovergestelde richting.”
Dat er conflicten zijn of kunnen ontstaan, ontkent Animal Rights niet. “Hoe is het anders mogelijk in volgebouwd en versnipperd Vlaanderen waar wilde dieren amper ruimte hebben om te (over)leven?”, luidt het bij campagnecoördinator Legon. Het probleem is dat bij het voorkomen van zulk conflict, doden telkens naar voor geschoven wordt als oplossing en juist dat zou niet mogen. Zolang jacht aanvaardbaar blijft, worden diervriendelijke oplossingen als het ware gegijzeld gehouden. De wil om te investeren en innovatief na te denken ontbreekt.
Animal Rights pleit ervoor om nu écht werk te maken van niet-dodelijke maatregelen zoals geboortebeperking. Al jaren worden er dezelfde excuses naar voren geschoven, zoals de befaamde kennislacunes, maar dat moet nu echt eens gaan stoppen.
Onder de vermeende schade behoren ook verkeersongelukken. Toch tonen de gegevens op de grofwilddatabank4 van het INBO (Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek) dat er noch in 2021 noch in 2022 verkeersongevallen plaatsvonden in Genk. Ook voor schadegevallen aan gewassen zijn de cijfers bijzonder mager: 7 schadegevallen in 2021 en geen enkel in 2022. Over zogenaamde aanvallen van everzwijnen tegenover buurtbewoners en huisdieren konden ons geen cijfers voorgelegd worden. Daarnaast bestaat er daar -indien de aanvallen effectief plaatsvonden- de vraag waarom de everzwijnen aanvielen? Bioloog Frederik Thoelen was er tijdens de begeleide everzwijnenwandeling van Animal Rights5 nochtans zeer duidelijk over: de dieren vallen maar zeer uitzonderlijk écht aan en dat enkel in extreme situaties waar ze uitgelokt worden of waar ze bijgevoederd werden.
Legon: “Bestrijding wordt over heel het land steeds als een noodzakelijk iets geportretteerd. Everzwijnen, damherten, kraaiachtigen, ze moeten er allemaal aan, maar in bijna elk geval ontbreekt (wetenschappelijke) onderbouwing en worden diervriendelijke alternatieven systematisch aan kant geschoven. In dit geval is de bestrijding zogezegd hoogstnoodzakelijk maar buiten een paar omgewoelde tuinen en verdwaalde everzwijnen is de noodzaak ver te zoeken.
De wil om zich te wenden tot diervriendelijke oplossingen blijkt ook voor sommige buurtbewoners niet aanwezig. Stad Genk heeft reeds tweemaal een groepsaankoop voor wildrasters georganiseerd om zo de schade aan tuinen te voorkomen. Positief, zou je denken, voor mensen die hun tot op de laatste takjes bijgesnoeide tuin willen beschermen. Maar hier was bij de gezinnen opvallend weinig interesse voor. Bovendien ontbreekt er sowieso een gezonde portie verdraagzaamheid als je meent dat een omgewoelde tuin verantwoording vormt om dieren te gaan doden. Scherm je tuin af of geniet van de natuur.
