Winst! – Provincie gaat niet in hoger beroep; damherten blijven behouden voor de Hoeksche Waard
De deadline voor hoger beroep verliep 20 augustus 2026, maar de provincie respecteerde de uitspraak en ging niet in hoger beroep. 1 Dat houdt in dat de damherten definitief voor de Hoeksche Waard behouden blijven. Ongetwijfeld komt Zuid-Holland nog met ‘beheerplannen’, maar dat zien we dan wel weer.
Eerder: Populatie damherten Hoeksche Waard mag niet worden teruggebracht naar nul
Het college van Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland heeft onvoldoende onderbouwd waarom de populatie damherten in de Hoeksche Waard moet worden teruggebracht naar nul. Dat volgt uit de uitspraak van 9 juli 2026 in de bodemprocedure bij de rechtbank Den Haag. De rechtbank verklaart het beroep van Fauna4Life en Animal Rights, die deze zaak hebben aangespannen, gegrond en vernietigt het besluit, waarbij de opdracht is gegeven.
De rechtbank oordeelt verder dat dat het college onvoldoende heeft onderbouwd dat de populatie damherten in de Hoeksche Waard uitsluitend uit verwilderde dieren bestaat. Het doden van beschermde inheemse soorten zoals damherten is alleen toegestaan na zorgvuldig (ecologisch) onderzoek en een toereikende motivering.
Helaas oordeelt de rechtbank wel dat het college voldoende heeft onderbouwd dat door de grote voedselbehoefte van damherten en het gegeven dat de populatie bij niet ingrijpen in 2028 uit 1.300 dieren zal bestaan, er ernstige schade aan landbouwgewassen kan ontstaan. Dit betekent echter niet dat het noodzakelijk is om het aantal damherten terug te brengen naar nul.
Tot slot heeft het college ook niet deugdelijk gemotiveerd waarom het met het oog op de verkeersveiligheid noodzakelijk is dat de gehele populatie damherten moet verdwijnen.
Nog eerder
Op 14 april 2025 sprak de voorzieningenrechter van de Rechtbank Den Haag zich uit over het walgelijke plan van het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Zuid-Holland om de volledige populatie damherten in de Hoeksche Waard uit te roeien. De voorlopige voorziening werd toegewezen, maar toch zijn Animal Rights en Fauna4Life teleurgesteld in het uiteindelijk oordeel van de rechter.
Voorlopige voorziening toegewezen, maar toch afschot
Positief is dat de rechter oordeelt dat het college (1) niet aannemelijk heeft gemaakt dat de populatie damherten in de Hoeksche Waard uitsluitend bestaat uit verwilderde dieren, (2) niet deugdelijk heeft gemotiveerd waarom het met het oog op de verkeersveiligheid noodzakelijk is dat de populatie damherten in omvang moet worden teruggebracht en (3) niet deugdelijk gemotiveerd heeft waarom het doden van de gehele populatie noodzakelijk is om ernstige schade aan gewassen te voorkomen.
Teleurstellend en verbijsterend is vervolgens dat ”[a]ls voorlopige voorziening wordt getroffen dat de populatie damherten in de Hoeksche Waard tot aan de uitspraak in de bodemprocedure tot 40 exemplaren mag worden teruggebracht.”
Geen verwilderde dieren
Het college heeft naar voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter ”niet aannemelijk gemaakt dat de populatie damherten in de Hoeksche Waard uitsluitend bestaat uit verwilderde dieren. Dat betekent dat het college – naast de noodzaak van de opdracht in het belang van de openbare (verkeers)veiligheid en ter voorkoming van ernstige schade aan gewassen – ook aannemelijk dient te maken dat er geen andere bevredigende oplossing bestaat en dat de beheermaatregelen niet leiden tot verslechtering van de staat van instandhouding van het damhert.”
De rechter volgt hiermee het begrippenkader uit de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn – noodzaak/wettelijk belang, andere bevredigende oplossing en gunstige staat van instandhouding – en gaat voorbij aan de discussie hierover, die werd opgeroepen door de uitspraak in de zaak van het afschot van reeën in de provincie Flevoland.
De kans dat de populatie damherten kan worden uitgeroeid, is hiermee kleiner geworden.
Verkeersveiligheid
Het college stelt dat door de toename van het aantal damherten in het gebied de kans op aanrijdingen groter wordt. In de periode 2016 tot en met 2022 zijn echter slechts vier aanrijdingen geregistreerd. In de periode 2015 tot en met 2020 waren dat er zeven. ”De conclusie van het college dat de huidige populatie damherten in de Hoeksche Waard een bedreiging van de verkeersveiligheid vormt, wordt naar voorlopig oordeel dan ook niet door de cijfers van het aantal aanrijdingen ondersteund,” oordeelt de voorzieningenrechter.
”Naar voorlopig oordeel heeft het college daarom niet deugdelijk gemotiveerd waarom het met het oog op de verkeersveiligheid noodzakelijk is dat de gehele populatie damherten moet verdwijnen of moet worden teruggebracht tot een kleiner aantal damherten.”
Schade
Onverteerbaar is dat de rechter blijft vasthouden aan oude rechtspraak dat er sprake is van ‘belangrijke schade’ bij een bedrag boven de 250 euro.
Gelukkig is het voorlopige oordeel van de voorzieningenrechter dat ”het college echter niet deugdelijk gemotiveerd [heeft] waarom het doden van de gehele populatie noodzakelijk is om ernstige schade aan gewassen te voorkomen. Het college heeft niet inzichtelijk gemaakt waarom niet kan worden volstaan met het beperken van de omvang van de damhertenpopulatie in plaats van deze geheel te doden. Van belang is dat de opdracht tot het doden van de damhertenpopulatie is gegeven ter voorkoming van ernstige schade, en niet alle schade.”
Gelet daarop betwijfeld de voorzieningenrechter of het bestreden besluit in de bodemprocedure stand zal houden. ”De voorzieningenrechter ziet daarom aanleiding een voorlopige voorziening te treffen.”
Helaas voegt hij daaraan toe: ”Bij het treffen van deze voorziening betrekt de voorzieningenrechter dat in de huidige situatie reeds sprake is van ernstige schade aan gewassen en dat het college zich naar voorlopig oordeel daarom wel op het standpunt heeft mogen stellen dat ingrijpen in de populatie nodig is ter voorkoming van die schade.”
Het is eveneens teleurstellend met welk gemak de rechter meegaat in het schade-aan-gewassen-verhaal en andere effectieve, bevredigende oplossingen wegwuift. De intrinsieke waarde van een levend, voelend wezen als een damhert kan blijkbaar nonchalant weggestreept worden tegen de financiële belangen van een handjevol boeren.
40 damherten mogen blijven leven?
Het getal van 40 damherten die mogen blijven leven, lijkt volledig uit de lucht geplukt en de redenering van de rechter is onbegrijpelijk: ”De voorzieningenrechter overweegt dat er, gelet op de tellingen, in de periode van 2021 tot en met 2023 in het benuttingsgebied circa 40 damherten aanwezig waren. Bij dit aantal damherten treedt dus, gelet op de taxaties in deze periode, reeds ernstige schade aan gewassen op. De voorzieningenrechter ziet daarin aanleiding om de voorlopige voorziening te treffen dat de populatie damherten in de Hoeksche Waard tot aan de uitspraak in de bodemprocedure tot 40 exemplaren mag worden teruggebracht.”
”Er is geen aanleiding om bij wijze van voorlopige voorziening te bepalen dat de populatie teruggebracht mag worden tot een lager aantal dan 40 damherten, omdat de voorzieningenrechter op basis van de stukken niet kan vaststellen bij welk lager aantal damherten ernstige schade aan gewassen voorkomen kan worden.”
Update
Donderdag 28 mei 2026 vindt in de Rechtbank Den Haag de zitting plaats die het lot moet bepalen van de damherten in de Hoeksche Waard. Omgevingsdienst Haaglanden stuurt, namens gedeputeerde staten van de provincie Zuid-Holland, nog altijd aan op de volledige uitroeiing van deze populatie. Animal Rights en Fauna4Life gingen hiertegen in beroep.
Zuid-Holland blijft, om een Endlösung te rechtvaardigen, er opportunistisch op hameren dat het om ontsnapte dieren gaat. Alle damhertenpopulaties in Noordwest Europa hebben uiteindelijk hun oorsprong in gehouden situaties, maar de oorsprong is niet beslissend voor de huidige juridische status. Reeds op grond van het voorzorgsbeginsel dienen deze damherten te worden beschouwd als wilde dieren in de zin van de Wet natuurbescherming, omdat hun herkomst niet is aangetoond.
Gewasschade, taxaties en andere bevredigende oplossingen
Er zijn recent geen aanrijdingen geweest met deze damherten dus de provincie gebruikt vooral gewasschade als excuus voor de gewenste afslachting. Aan het dossier zijn in totaal 13 taxaties toegevoegd. Acht daarvan hebben betrekking op hetzelfde bedrijf dat overduidelijk niets leert van eerdere schadegevallen. De schadegevallen vinden daar plaats op telkens dezelfde percelen. Twee taxaties maken melding van de inzet van “preventieve maatregelen”, elf van de 13 niet. De twee taxaties die dat wel doen noemen echter geen maatregelen die BIJ12 in de PreventieKit
Hertachtigen noemt. In de preventiekit kent BIJ12 aan het gaasraster, de elektrische afwering en manchetten een hoge ecologische effectiviteit toe. De stichtingen achten deze preventieve maatregelen “andere bevredigende oplossingen”. Niet één daarvan is ingezet op de schadelocaties. De inzet van andere (gedeeltelijk) bevredigende oplossingen is verplicht alvorens eventueel voor het “restprobleem” een afwijking van de verbodsbepalingen op het doden van beschermde dieren kan worden toegestaan.
Bovendien bestrijden Fauna4Life en Animal Rights dat het voor een taxateur mogelijk is om te bepalen welk deel van het gewas is aangevreten door reeën of damherten. Het valt niet in te zien hoe tot een verdeling als “Brandgans 10%, Grauwe gans 75%, Damhert 10% en Ree 5%” kan worden gekomen anders dan door de verdeling van schadeoorzaken te gissen, en dat giswerk kan leiden tot sociaal of commercieel wenselijke antwoorden. Het lijkt er bovendien op dat de schadeveroorzakende diersoorten niet door de taxateur zelf zijn vastgesteld, maar dat het percentage schade dat aan bepaalde soorten wordt toegekend, gebaseerd is op de verklaringen van agrariërs die niets liever willen dan dat de damherten worden uitgeroeid.
Belangrijke schade
Voor wat betreft het begrip “belangrijke schade” (aan gewassen) wijzen Fauna4Life en Animal Rights op de uitspraak van de Raad van State van 1 april 2026. Daarin volgt de Afdeling de kritiek van de stichtingen dat gedeputeerde staten van Utrecht niet hebben aangetoond dat sprake is van belangrijke schade in de zin van de Vogelrichtlijn. De Afdeling overweegt dat het drempelbedrag van € 250,00 nooit is geïndexeerd en volgt de Afdeling het betoog van de stichtingen dat schadecijfers dienen te worden gerelateerd aan andere bedrijfsgegevens of bedrijfstakgegevens om aannemelijk te maken dat de schade het normale bedrijfsrisico overtreft. Animal Rights en Fauna4Life constateren dat Zuid-Holland in het bestreden besluit geen poging doet om aannemelijk te maken dat de schade belangrijke schade is.
Verkeersveiligheid?
Zuid-Holland beweert dat de aanwezigheid van damherten in de Hoeksche Waard een gevaar voor de verkeersveiligheid oplevert. Uit het eigen verweerschrift blijkt echter dat in de meest recente periode (1 april 2025 tot en met 31 maart 2026) in het registratiesysteem Dora nul aanrijdingen met damherten in het betreffende gebied zijn geregistreerd.
In maart 2019 filmde Animal Rights vreselijke misstanden bij de jacht in Reeuwijk. Een aangeschoten gans lag minutenlang te spartelen in het water, een ware lijdensweg.
Naar aanleiding van de gefilmde misstanden verrichte Animal Rights verder onderzoek. Daaruit bleek dat tientallen jachthutten in Reeuwijk in strijd met het bestemmingsplan waren gebouwd en dus illegaal neergezet.
De Reeuwijkse Plassen zijn dertien rechthoekige plassen tussen Bodegraven en Gouda, ten oosten van het dorp Reeuwijk. Ze zijn van elkaar gescheiden door smalle weggetjes. De plassen danken hun ontstaan en vorm aan de turfwinning in de 18e eeuw. Het veen werd tot ver onder het grondwaterpeil weggebaggerd, om te worden gedroogd tot turf die werd opgestookt door de pottenbakkerijen en bierbrouwerijen van Gouda. Broekvelden/Vettenbroek is in de jaren zeventig van de 20e eeuw ontstaan als zandwinningsput voor de aanleg van de A12 en de wijk Bloemendaal in Gouda.
Nu zijn de plassen een geliefd natuur- en recreatiegebied en een waar vogelparadijs. Een gedeelte van dit gebied – Natura 2000-gebied Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein – is aangewezen als beschermd natuurgebied. Helaas wordt er in Reeuwijk ook door bloeddorstige plezier-moordenaars gejaagd vanaf eilandjes en stukken land tussen het water.
Handhavingsverzoek
In augustus 2019 diende Animal Rights een verzoek tot handhavend optreden in gericht tegen de illegale schiethutten in het Reeuwijkse Plassengebied.
Vervolgens heeft het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Bodegraven-Reeuwijk 6 jaar lang alles in het werk gesteld om deze zaak te rekken en handhaving te saboteren.
Tijdlijn
In september 2019 werd Animal Rights niet ontvankelijk verklaard. Animal Rights maakte daar tegen bezwaar. In maart 2020 werd de dierenrechtenorganisatie in het besluit op bezwaar opnieuw niet ontvankelijk verklaard. In juli 2021 wonnen we dan toch bij de rechter. Het besluit van het college werd vernietigd. De gemeente kreeg acht weken de tijd om een nieuw besluit te nemen. Dat deed men pas in januari 2022 na in gebreke te zijn gesteld en beroep tegen niet tijdig beslissen.
Men wijst ons handhavingsverzoek nu gedeeltelijk toe. Alleen tegen drie eilanden waar op de inventarisatie 1985/1986 geen schiethut aanwezig was wordt handhavend opgetreden. Animal Rights gaat in beroep. In maart 2022 verwijst de rechtbank de zaak terug naar de gemeente om als bezwaar te worden behandeld. Animal Rights verzet zich tegen deze zinloze gang van zaken. De rechtbank wijst het verzet af. Ondertussen vindt in juni 2022 een hoorzitting plaats over het bezwaar. Zoals Animal Rights reeds verwachtte hield Reeuwijk zich ook dit keer niet aan de wettelijke termijn. Op 27 juni 2022 stelt Animal Rights de gemeente in gebreke en op 3 augustus 2022 tekent ze beroep aan tegen niet tijdig beslissen.
In oktober 2022 volgt er weer een besluit van de gemeente. Weer wordt ons bezwaar gedeeltelijk gegrond verklaard. Animal Rights is daar niet tevreden over en vraagt de rechtbank het beroep tegen het niet tijdig beslissen te behandelen als een beroep tegen het besluit op bezwaar. Er worden zittingen gepland voor 20 februari 2024 en 13 maart 2025.
15 jachthutten gesloopt, 9 gelegaliseerd
Na de zitting in 2024 komt de Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) namens de gemeente Reeuwijk dan eindelijk langzaam in beweging. In maart 2025 blijkt dat 15 jachthutten zijn gesloopt en dat er 9 zijn gelegaliseerd.
Dat uiteindelijk een kleiner deel gelegaliseerd zou worden, was de verwachting. In het oude bestemmingsplan stond al dat men dit van plan was. Het merendeel is echter verwijderd en dat is winst. Wat deze procedure laat zien is dat je voor dieren op kunt komen door om verwijdering van illegale bouwwerken te vragen.
Nieuw onderzoek van Duitse dierenrechtenorganisatie Soko Tierschutz brengt aan het licht hoe runderen en kalfjes mishandeld worden op een Duits zuivelbedrijf dat levert aan het bekende Belgische merk Vache Bleue.
De melk van deze mishandelde runderen op het zuivelbedrijf Endres in het Duitse Beieren wordt verwerkt door het Belgisch zuivelbedrijf Vache Bleue: een bedrijf dat sinds 1927 gespecialiseerd is in de productie en distributie van diverse kaasproducten. Het bedrijf biedt een uitgebreid assortiment aan, waaronder geraspte kazen, sneetjes, aperitiefkazen en ‘kindvriendelijke kaasproducten’. Daarnaast produceert Vache Bleue ook lactosevrije zuivelproducten onder het merk Dilea Zero Lactose. De zuivelproducten afkomstig van Vache Bleue liggen in de rekken bij onder meer Carrefour, Intermarché, Delhaize, Albert Heijn, Jumbo, Colruyt, SPAR, Okay en ALDI. Animal Rights roept alle betrokken supermarktenketens op om de producten uit de rekken te nemen en eist dat Vache Bleue de banden met het zuivelbedrijf Endres verbreekt.
Zie hier ook de undercoverbeelden van Animal Rights:
In het gezicht geschopt en bewerkt met breekmessen
Op de beelden die in 2024 gemaakt werden op het bedrijf Endres in de Duitse Allgäu streek in Beieren zien we de meest weerzinwekkende mishandelingen: Koeien worden door medewerkers op het lichaam en in het gezicht geschopt, runderen worden herhaaldelijk gestoken met breekmessen. Het minste teken van verzet wordt bestraft met pijnlijke elektrische schokken. Tot wel twintig keer schieten duizenden volts door hun lichaam. Dieren die niet meer kunnen staan worden met tractoren voortgesleept en sommigen worden zonder voedsel of water aan hun lot overgelaten. Werknemers mishandelen dieren op brute wijze, slaan koeien met stokken die door de slag in twee breken en ernstige verwondingen worden genegeerd.
Veel arbeiders bij Endres kennen slechts één manier om met dieren om te gaan – geweld. Zelfs de kleinste en meest weerloze dieren worden niet gespaard. Kalfjes worden kort na de geboorte van hun moeders weggerukt, nog voordat ze de moedermelk kunnen drinken die eigenlijk voor hen bedoeld is.
Ook zij worden vervolgens onder pijnlijke omstandigheden meegesleept, geschopt en geslagen. Hun voer wemelt van de maden. Sommige dieren lijken de mishandeling en gevangenschap in de plastic iglo’s niet langer te verdragen en wagen een tevergeefse ontsnappingspoging.
Maar voor de dieren in de melkveehouderij is er geen ontsnapping. Velen van hen staan lange, verschrikkelijke transporten te wachten, bijvoorbeeld naar Spanje. Maar zelfs daar eindigt hun lijdensweg niet. Veel van hen zullen uiteindelijk in Noord-Afrika belanden.
Elektroshocks worden op dieren hun gevoelige ruggengraat toegediend, in hun gezicht en zelfs bij dieren die gewoonweg niet meer kunnen staan is er geen genade. En ook hier weer de ellendige pogingen om zieke dieren met shovels en smalle riemen overeind te dwingen. Achter het stuur van de shovel zit onder andere de eigenaar van het bedrijf, Martin Endres, wiens eerste rechtszaak meer dan vijf jaar na de laatste onthullingen nog steeds niet heeft plaatsgevonden.
Dode dieren worden verstopt voor controles
Tegenover de autoriteiten worden de uitzonderlijk hoge sterftecijfers eenvoudigweg verdoezeld: op bevel van de eigenaar worden dode kalveren terug in de plastic iglo’s gelegd en andere dode dieren onder zwarte folie op het terrein verborgen. “Als er een politiecontrole plaatsvindt, tegen niets hen zeggen, anders is er een groot probleem,” horen we een medewerker zeggen in de undercovervideo.
Een medewerker staat met zijn volle gewicht op de nek van een kalf en schopt met de andere voet in het gezicht van het dier
Melk van mishandelde dieren verwerkt door Vache Bleue
De activisten van Soko Tierschutz volgden regelmatig het dagelijkse melktransport. 50.000 liter melk per dag wordt afgenomen en naar Milchwerk Bad Wörishofen vervoerd, een dochteronderneming van Vache Bleue België. Op de beelden zien we ook het logo van Vache Bleue en Dilea Zero Lactose in beeld verschijnen bij de fabriek in Bad Wörishofen .
Op de website van Vache Bleue België lezen we: “Sinds 2019 heeft Vache Bleue een eigen fabriek in Duitsland, waar het zelf kazen produceert. Het Belgische bedrijf verdeelt het kaasmerk Vache Bleue en de lactosevrije zuivelproducten van Dilea Zero Lactose.” 1
Wie is Vache Bleue?
Vache Bleue is een Belgisch zuivelbedrijf gevestigd in het in het Waals-Brabantse Lillois-Witterzée, deelgemeente van Braine-l’Alleud. Het bedrijf is gespecialiseerd in de productie en distributie van kaasproducten: geraspte kazen, sneetjes, aperitiefkazen en speelt in op kinderen door ‘kindvriendelijke kaasproducten’ aan te bieden. Op de website noemen ze zichzelf dé Belgische specialist in melkproducten sinds 1927. Ook in Frankrijk en Duitsland heeft Vache Bleue vestigingen. In 2024 fuseerde Vache Bleue met Flanders Food Productions en werd het deel van de European Dairy Company, een zuivelgroep met een jaarlijkse omzet van bijna 500 miljoen euro die naar minstens 65 landen exporteert, waaronder Frankrijk, Spanje en Senegal. De producten van Vache Bleue liggen onder meer in de supermarkten van Carrefour, Intermarché, Delhaize, Albert Heijn, Colruyt, Okay, Jumbo en ALDI. Daarnaast levert Vache Bleue ook aan toeleveranciers van de horeca en de zuivelindustrie zoals bijvoorbeeld Milcobel.
“Dieren worden enorm vertroeteld”
Wat op de website van Vache Bleue staat te lezen staat in schril contrast met de undercoverbeelden: “De kazen van onze zuivelfabriek in Duitsland worden gemaakt op basis van alpenmelk. Die is afkomstig uit de Allgäu, een regio in het zuidwesten van Beieren die bekend staat om de hoge kwaliteit van haar melk.
De koeien grazen er in de alpenweiden, waar ze zich voeden met vers gras. Bovendien worden ze enorm vertroeteld, omdat de veehouders strikte regels rond dierenwelzijn moeten naleven.” 23
Een zoveelste marketingtruc van de zuivelindustrie om het dierenleed te verbloemen met loze woorden. Deze dieren worden niet vertroeteld, maar uitgebuit en erna doodgemaakt. Allemaal voor onnodige zuivel.
“Kazen die niets te verbergen hebben”
In het groot op de website van Vache Bleue staat te lezen: “Kazen die niets te verbergen hebben”. 4
Daarnaast lezen we bij de kwaliteitscontrole op de website: “De verwerking van de kaas gebeurt volgens strenge procedures in uiterst hygiënische omstandigheden. Daarnaast wordt de kwaliteit van onze producten voortdurend gecontroleerd door onafhankelijke organisaties.” Om welke onafhankelijke organisaties het gaat, wordt niet gespecificeerd.
Animal Rights: “De vee-industrie neemt het woord ‘transparantie’ maar al te graag in de mond, maar een ieder die een kijkje op de websites van zuivelgiganten neemt ziet al snel dat er van echte openheid geen sprake is en undercoverreportages tonen aan de zuivelindustrie heel wat te verbergen heeft: namelijk het dierenleed dat begint in de stallen en eindigt in het slachthuis.“
Ook de kleinste en meest weerloze dieren worden uiterst brutaal aangepakt
Werknemers worden uitgebuit, giftige afvalstoffen illegaal geloosd
Zoals in West-Europa gebruikelijk is, worden arbeidsmigranten ingezet voor het slecht betaalde, vuile werk. Ze komen uit verre landen zoals Turkmenistan, Oezbekistan of Servië. Sommigen van hen zijn afhankelijk van hun baan bij Endres om legaal in Duitsland te mogen blijven, waardoor ze volledig weerloos zijn. Ondertussen strijkt de directie jaarlijks meer dan 100.000 euro aan EU-subsidies op en maakt ze flinke winst.
Ook het milieu moet wijken voor de winstbelangen van de familie Endres. Chemicaliën die worden gebruikt voor de desinfectie van de hoeven, worden door de arbeiders systematisch en in grote hoeveelheden illegaal in de mestput geloosd en komen in de weilanden en bodem terecht. Net als het afvalwater uit de silo’s, dat afgevoerd wordt naar de weilanden.
Endres kwam eerder al in opspraak
Het criminele zuivelbedrijf Endres waar de beelden gemaakt werden kwam in 2019 al in opspraak toen Soko Tierschutz undercover filmde hoe melkkoeien voedsel en water onthouden werden in de ‘ziekenboeg’, ze werden geschopt en gestoken met scherpe voorwerpen en voortgesleept met tractoren. Niet-transportwaardige dieren werden toch trailers in ‘gewerkt’. De beelden spraken ook toen al voor zich. Er werden destijds aanklachten ingediend tegen de bedrijfsleider en diverse medewerkers. Dit zou zou de start van het proces eindelijk plaatsvinden.
Ook toen lagen de kazen gemaakt van de melk van mishandelde melkkoeien in Belgische en Nederlandse supermarkten, destijds onder de naam van het merk Käserei Champignon.
Het gigantische zuivelbedrijf Endres werd al in 2019 ontmaskerd als een horror-boerderij. Toch koos Vache Bleue om zaken te doen met deze gekende dierenmishandelaars. Dat zegt iets over het morele kompas bij Vache Bleue.
Op de website van Vache Bleue wordt gesteld dat de kazen worden geproduceerd met ‘alpenmelk’ van koeien die grazen op alpenweiden en vertroeteld worden volgens strikte dierenwelzijnsregels. Dit beeld staat in schril contrast met de onthullingen van SOKO Tierschutz, waaronder systematische mishandeling van koeien met onder meer het illegaal gebruik van elektroshocks, het mishandelen van runderen met breekmessen en het verbergen van dode dieren om controles te ontwijken. De zaakvoerder van melkveebedrijf Endres maakt zich op beeld ook meermaals schuldig aan dierenmishandelingen en trekt zich duidelijk niets aan van het lot van de dieren.
Animal Rights eist van een verklaring van Vache Bleue over de samenwerking met de voor de autoriteiten gekende dierenmishandelaars van Endres.
Dieren die hun leven opgesloten in stallen doorbrengen eindigen doorgaans in het slachthuis. Sommige dieren sterven een vroegtijdige dood door ziekte en het gebrek aan individuele medische zorg, maar ook uitvallende ventilatiesystemen, stalbranden, transportongelukken en stalverzakkingen zijn gruwelijke gebeurtenissen die kunnen plaatsvinden tijdens het korte bestaan van dieren in de vee-industrie.
Stalverzakkingen zijn een onderbelicht probleem waar Animal Rights licht op werpt.
Zie ook onze tijdlijnen van België in 2024 en Nederland in 2025:
Op 1 maart zakken 25 varkens door een stalvloer in Poperinge (West-Vlaanderen). Alle dieren konden worden ‘gered’ door de brandweer. 1
Op 26 maart zakken 30 koeien door een stalvloer in Herenthout (Antwerpen). Alle dieren konden worden ‘gered’ door de brandweer. 2
Op 9 april zakken 20 varkens in Gits (Antwerpen) door een rooster. Alle dieren konden worden ‘gered’ door de brandweer. 3
Op 25 juli belandt 1 koe in een waterput in Merkem (West-Vlaanderen). De brandweer heeft haar er weer uit gekregen. 4
Op 2 augustus belandt 1 paard in een put in Roeselare (West-Vlaanderen). De brandweer heeft het dier er weer uit gekregen. 5
Op 7 augustus belandt 1 varken in een mestput in Beers (West-Vlaanderen). De brandweer heeft het dier er weer uit gekregen. 6
Op 20 augustus zakken zo’n 70 varkens door een stalvloer in Klerken (West-Vlaanderen). Een muur stortte in waardoor de stalvloer het begaf. Door de hoge concentratie ammoniak en mestgassen is de tussenkomst van de brandweer moeilijk. De ‘reddingsoperatie’ is om 15u nog steeds aan de gang. In de late namiddag komt een update: 51 varkens werden levend uit de mestput gehaald, zo’n 20 dieren stierven. 7
Op 2 september zakken er 31 varkens door een stalvloer in Werken (West-Vlaanderen). 9 dieren hebben dit niet overleefd. 8
Op 13 november zakken er 15 zeugen door de vloer van een stal in Veldegem (West-Vlaanderen). Alle dieren zijn levend uit de put gehaald. 9
Drie dagen later, op de ochtend van 16 november, zakken 16 kalfjes door een stalvloer en komen in een aalput terecht in Dudzele, een deelgemeente van Brugge (West-Vlaanderen). Drie van hen hebben dit niet overleefd. 10
AANVERWANTE ONGELUKKEN
Ook buiten ongelukken met mest en mestgassen zijn er gevaren voor dieren in en rond de stal en de eventuele wei. Regelmatig belanden er bijvoorbeeld dieren in het water waar ze zelf niet meer uit kunnen komen, met het risico op bijvoorbeeld botbreuken, onderkoeling, uitputting of verdrinking. Ook komen dieren soms klem te zitten met alle mogelijke gevolgen van dien. Deze ongelukken willen we ook noemen, maar in een aparte lijst.
Op 9 juli belandt 1 paard in een vijver in Heuvelland (West-Vlaanderen). De brandweer heeft het dier er weer uit gekregen. Het paard heeft het overleefd. 11
Op 10 juli belandt 1 koe in een sloot in Oud-Heverlee (Vlaams-Brabant) en komt klem te zitten onder een omgevallen boom. De brandweer heeft het dier er weer uit gekregen. 12
Op 27 juli belandt 1 koe in de Heulebeek in Moorsele (West-Vlaanderen). De brandweer heeft het dier er weer uit gekregen. 13
Op 2 augustus belanden 4 koeien in de Heulebeek in Gullegem (West-Vlaanderen). De brandweer heeft de dieren er weer uit gekregen. 14
Op 7 augustus belandt 1 koe in de Heulebeek in Moorsele (West-Vlaanderen). De brandweer heeft het dier er weer uit gekregen. Dit incident gebeurde op nagenoeg dezelfde plek als het incident van 27 juli. Het is al de zesde koe in anderhalve week tijd die uit de Heulebeek gehesen moet worden. 15
Op 10 augustus belandt 1 koe in een sloot in Massemen (Oost-Vlaanderen). De brandweer heeft het dier er weer uit gekregen. 16
Op 11 augustus belandt 1 koe in een beek in Pollinkhove (West-Vlaanderen). De brandweer heeft het dier er weer uit gekregen. 17
Op 13 augustus belandt 1 koe in een waterput in Lo-Reninge (West-Vlaanderen). De brandweer heeft het dier er weer uit gekregen. 18
Op 14 augustus belandt 1 koe in de Handzamevaart in Diksmuide (West-Vlaanderen). Het dier heeft zo’n 2 kilometer gezwommen en was zichtbaar vermoeid, maar ook onrustig. De koe heeft een verdovingsspuit gehad en kon daarna op het droge worden gehesen. Hoe het daarna met de koe ging, is niet duidelijk. 19
Op 16 augustus belandt 1 koe in een sloot in Mesen (West-Vlaanderen). De brandweer heeft het dier er weer uit gekregen. 20
Op 17 augustus belandt 1 koe in een kanaal in Merkem (West-Vlaanderen). De brandweer heeft het dier er weer uit gekregen. Het is al het vijfde incident met koeien te water in één week tijd voor de brandweer in West-Vlaanderen. 21
Op 26 augustus belandt 1 paard in een sloot in Merkem (Oost-Vlaanderen). De brandweer heeft het dier er weer uit gekregen. 22
Op 27 augustus belanden 4 koeien in een vijver in Lampernisse (West-Vlaanderen). De brandweer heeft het dieren er weer uit gekregen. 23
Op 30 augustus belanden maar liefst 15 koeien in een sloot in Oostvleteren (West-Vlaanderen). De brandweer heeft het dieren er weer uit gekregen. 24
Op 8 september belandt 1 paard in een sloot in Zuienkerke (West-Vlaanderen). De brandweer heeft het dieren er weer uit gekregen. Een dierenarts heeft het paard ter plaatse onderzocht, maar het is niet duidelijk of het paard er iets aan heeft overgehouden. 25
Op 14 september belandt 1 koe in een sloot in Zuienkerke (West-Vlaanderen). De brandweer kwam ter plaatse, maar uiteindelijk is de koe er zelf uit gekomen. 26
Op 10 november belandt 1 paard in Ingelmunster (West-Vlaanderen) in de rivier de Mandel. De brandweer is ter plaatse gekomen en heeft het dier eruit gehaald. Het paard lijkt het volgens de eerste vaststelling goed te maken, maar zal nog door een dierenarts worden onderzocht. 27
Dieren die hun leven opgesloten in stallen doorbrengen eindigen doorgaans in het slachthuis. Sommige dieren sterven een vroegtijdige dood door ziekte en het gebrek aan individuele medische zorg, maar ook uitvallende ventilatiesystemen, stalbranden, transportongelukken en stalverzakkingen zijn gruwelijke gebeurtenissen die kunnen plaatsvinden tijdens het korte bestaan van dieren in de vee-industrie.
Stalverzakkingen zijn een onderbelicht probleem waar Animal Rights licht op werpt.
Zie ook onze tijdlijnen van Nederland in 2024 en België in 2025:
7 januari Wijdenes (Noord-Holland). 2 koeien door de stalvloer gezakt, ‘gered’ door de brandweer. 1
10 januari Oudebildtzijl (Friesland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen.2
16 januari Westbroek (Utrecht). 40 koeien door de stalvloer gezakt, ‘gered’ door de brandweer. 3
27 februari IJzendoorn (Gelderland). 1 paard is in een put beland. De brandweer heeft het paard er met een veetakel uit gehaald. 4
1 maart Luttenberg (Overijssel). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen.5
5 maart Veghel (Noord-Brabant). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 6
5 maart IJsselstein (Utrecht). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen.7
11 maart Ruurlo (Gelderland). 1 hoogzwangere koe in put beland, ‘gered’ door brandweer. 8
11 maart IJzendoorn (Gelderland). 1 paard in put beland, ‘gered’ door brandweer. 9
12 maart Heumen (Gelderland). 1 varken in put beland, ‘gered’ door brandweer. 10
18 maart Maarsbergen (Utrecht). 3 kalfjes door rooster gezakt, ‘gered’ door brandweer. 11
19 maart Ouwster-Nijega (Friesland). 2 pinken door rooster gezakt, ‘gered’ door brandweer. 12
21 maart Hellendoorn (Overijssel). 1 pink door rooster gezakt, ‘gered’ door brandweer. 13
24 maart Grou (Friesland). 1 kat in mestput beland, gered door brandweer. 14
26 maart Rijssen (Overijssel). 1 kalf in grup (urine- en mestgoot) beland, eruit gehaald door brandweer. 15
31 maart Kockengen (Utrecht). 1 kat in mestput beland, bevrijd door brandweer. 16
3 april Odiliapeel (Noord-Brabant). 1 kalfje in mestput beland, ‘bevrijd’ door brandweer. 17
11 april Gravenburg (Groningen). 2 koeien in mestput beland, ‘bevrijd’ door brandweer. 18
16 april Hunsel (Limburg). 1 kalf door rooster gezakt en in mestput beland, ‘bevrijd’ door brandweer. 19
24 april Dalfsen (Overijssel). 1 pink door rooster gezakt en in mestput beland, ‘bevrijd’ door brandweer. 20
24 april Broek in Waterland (Noord-Holland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 21
3 mei Lunteren (Gelderland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 22
7 mei Rekken (Gelderland). 1 kalf in gierput beland, ‘gered’ door brandweer. 23
7 mei Buren (Gelderland). 7 koeien omgekomen door giftige mestgassen. 24
9 mei Ottoland (Zuid-Holland). Melding “Dier in problemen/veetakel”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 25
12 mei Winterswijk Huppel (Gelderland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 26
16 mei Almelo (Overijssel). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 27
16 mei Sambeek (Noord-Brabant). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 28
25 mei Gastel (Noord-Brabant). Melding “Dier in nood”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 29
29 mei Zevenhuizen (Groningen). 1 koe in mestput beland, veilig eruit gehaald. 30
2 juni Rijs (Friesland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 31
5 juni Haps (Noord-Brabant). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 32
6 juni Goengahuizen (Friesland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 33
6 juni Luttenberg (Overijssel). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 34
14 juni Groningen (Groningen). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 35
25 juni Beesd (Gelderland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 36
1 juli Kollumerpomp (Friesland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 37
2 juli Boekel (Noord-Brabant). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 38
4 juli Kootwijkerbroek (Gelderland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 39
7 juli Stokkum (Gelderland). 1 koe door rooster gezakt, niet gewond geraakt, ‘gered’ door brandweer. 40
7 juli Winsum (Groningen). meerdere koeien in put beland, allemaal veilig weer eruit gehaald. 41
9 juli Lunteren (Gelderland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen.
9 juli Warns (Friesland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 42
10 juli Hasselt (Overijssel). 1 koe in mestput beland, eruit gehaald door brandweer. 43
25 juli De Velde (Overijssel). 1 koe in put beland, eruit gehaald door brandweer. 44
26 juli Oudehorne (Friesland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 45
30 juli Delfstrahuizen (Friesland). 6 pinken zijn in een put beland. Zij zijn eruit gehaald door de brandweer. 46
31 juli Stoutenburg (Utrecht). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 47
2 augustus Terschuur (Gelderland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 48
3 augustus Reutum (Overijssel). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 49
3 augustus Aerdt (Gelderland). 1 koe in mestput beland, eruit gehaald door de brandweer. 50
7 augustus Waalwijk (Noord-Brabant). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 51
13 augustus Raalte (Overijssel). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 52
13 augustus Wintelre (Noord-Brabant). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 53
16 augustus Augustinusga (Friesland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 54
18 augustus Ysselsteyn (Limburg). 1 varken in gierput beland, eruit gehaald door de brandweer. 55
20 augustus Franeker (Friesland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 56
27 augustus Heemserveen (Overijssel). 1 kalf in put beland, eruit gehaald door de brandweer. 57
28 augustus Marum (Friesland). 1 varken door stalvloer gezakt, eruit gehaald door de brandweer. 58
29 augustus Heemserveen (Overijssel). 1 kalf in put beland, eruit gehaald door de brandweer. Dit lijkt op hetzelfde bedrijf te zijn als waar 2 dagen eerder ook al een kalf in een put belandde. 59
31 augustus Dalfsen (Overijssel). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 60
1 september Markelo (Overijssel). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 61
2 september Beerzerveld (Overijssel). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 62
3 september Meeuwen (Noord-Brabant). 4 koeien zijn in een mestput beland. De brandweer kon 3 koeien levend uit de put halen. Voor 1 koe kwam de hulp te laat.63
3 september Vrouwenparochie (Friesland). 1 rund is in een mestput beland. Hoe het is afgelopen is niet duidelijk.64
4 september Toldijk (Gelderland). 4 pinken zijn in een mestput beland. De brandweer heeft ze eruit gehaald. 65
4 september Tollebeek (Flevoland). Melding “Dier in problemen (veetakel)”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 66
6 september Wijk bij Duurstede (Utrecht). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 67
8 september Heeten (Overijssel). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 68
8 september Dalfsen (Overijssel). 1 pink in put beland, eruit gehaald door brandweer. 69
8 september Onstwedde (Groningen). 1 buffelvaars in put beland, eruit gehaald door brandweer. 70
14 september Sebaldeburen (Friesland). 1 kalf in put beland, eruit gehaald door brandweer. 71
15 september De Weere (Noord-Holland). 1 koe in put beland, eruit gehaald door brandweer. 72
18 september Ypecolsga (Friesland). Een of meerdere koeien in put beland, brandweer ter plaatse. Hoe het is afgelopen is niet duidelijk. 73
19 september Ermelo (Gelderland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 74
20 september Meeuwen (Noord-Brabant). 1 koe is in een mestput beland. De brandweer kon het dier er weer uit halen. 75
22 september Veghel (Noord-Brabant). Meerdere kalfjes in een mestput beland. De brandweer kon ze er weer uit halen. 76
22 september Heemserveen (Overijssel). 1 kalf in put beland, eruit gehaald door de brandweer. Dit lijkt opnieuw op hetzelfde bedrijf te zijn als waar op 27 en 29 augustus ook al kalfjes in een put vielen. 77
23 september Alphen (Noord-Brabant). 10 kalfjes in put beland, eruit gehaald door de brandweer. 78
29 september Groningen (Groningen). 1 koe in put beland, eruit gehaald door de brandweer. 79
30 september Erp (Noord-Brabant). 4 pinken door rooster gezakt, uit de put gehaald door de brandweer. 80
4 oktober Ospel (Limburg). Tussen de 400 en 500 varkens werden dood aangetroffen in hun stal. Onderzoek wijst uit dat zij zijn gestikt in waterstofsulfide, een stof die vrij kan komen uit mestdampen. 81 Lees ook: STALVERSTIKKINGEN – DE STAND VAN ZAKEN
7 oktober Luttenberg (Overijssel). 1 koe in put beland, eruit gehaald door brandweer. 82
10 oktober Winsum (Groningen). 1 koe in melkput beland, eruit gehaald door brandweer. 83
10 oktober Kockengen (Utrecht). 1 kalfje in mestput beland, eruit gehaald door brandweer. 84
11 oktober Ede (Gelderland). 7 kalfjes in mestput beland, eruit gehaald door brandweer. 85
13 oktober Beemte Broekland (Gelderland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 86
13 oktober Wanroij (Noord-Brabant). 1 koe in put beland, eruit gehaald door brandweer. 87
15 oktober Loosbroek (Noord-Brabant). Een onbekend aantal varkens is in een mestput beland. Hoewel de brandweer ze er allemaal levend uit heeft gekregen, zijn er enkele dieren gewond geraakt.88
19 oktober Elshout (Noord-Brabant). 1 koe is in een mestput beland. Hoewel de brandweer haar levend uit de put heeft gekregen, is het onduidelijk hoe het met het dier gaat.89
20 oktober Haaren (Noord-Brabant). 22 varkens zijn in een mestput beland nadat de stalvloer instortte. 1 varken heeft dit niet overleefd. De andere dieren werden levend en zonder verwondingen uit de put gehaald, gewassen en in een andere stal ondergebracht. 90
20 oktober Heino (Overijssel). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 91
22 oktober Diepenheim (Overijssel). 1 dier in put beland, eruit gehaald door brandweer. Om wat voor dier het gaat, is niet bekend. 92
24 oktober Luttenberg (Overijssel). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 93
25 oktober IJsselmuiden (Overijssel). Een koe is deels door vloer gezakt, omhoog gehaald door brandweer. 94
27 oktober Genemuiden (Overijssel). 6 à 7 stierkalfjes in put beland, eruit gehaald door brandweer. Bij een reddingspoging is een brandweerman ook in de put gevallen. Vanwege de giftige stoffen in de mest moest hij naar het ziekenhuis. 9596
31oktober Biezenmortel (Noord-Brabant). Melding “dier in put/kelder”, eruit gehaald door brandweer. Om wat voor dier het gaat is niet bekendgemaakt. 97
3 november Lunteren (Gelderland). melding “dier in put/kelder”, geen details bekend, onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt of overleden. 98
3 november Lichtenvoorde (Gelderland). melding “dier in put/kelder”, geen details bekend, onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt of overleden. 99
7november Nistelrode (Noord-Brabant). Een varken is in een put beland, eruit gehaald door de brandweer. 100
7november Liessel (Noord-Brabant). Meerdere biggen in put beland, eruit gehaald door brandweer. 101
8 november Balkbrug (Overijssel). Een kalf is in een put beland, eruit gehaald door de brandweer. 102
11november Leveroy (Limburg). Een koe is in een put beland. De brandweer is ter plaatse gegaan om het dier eruit te halen. Of dit is gelukt is niet bekend. 103
12november Lienden (Gelderland). Een koe is in een put beland, eruit gehaald door de brandweer. 104
19november Liessel (Noord-Brabant). Een onbekend aantal varkens is in put gevallen, allen ‘gered’. 105
20november Oudewater (Utrecht). Meerdere dieren in mestput, allemaal eruit gehaald door brandweer. 106
20november Eersel (Noord-Brabant). Door vonken bij mestgassen heeft er een explosie plaatsgevonden. De media noemen geen dieren. Waarschijnlijk geen slachtoffers.107
20november Heijningen (Noord-Brabant). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 108
29november Strijbeek (Noord-Brabant). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 109
4december Ede (Gelderland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 110
5december Heesch (Noord-Brabant), Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 111
7december Otterlo (Gelderland). Enkele kalfjes waren in een put beland. Zij zijn eruit gehaald door de brandweer. 112
11december Ambt Delden (Overijssel). Meerdere koeien in put beland, allen ongedeerd eruit gehaald. 113
16december Punthorst (Overijssel). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 114
17december Den Ham (Overijssel). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 115
17december Arrien (Overijssel). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 116
19december Mierlo (Noord-Brabant). kalf in put beland, eruit gehaald door de brandweer. 117
21december Vessem (Noord-Brabant). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 118
22 december Putten (Gelderland). Melding “Dier in put/kelder”, geen details bekend. Onduidelijk of er dieren gewond zijn geraakt en/of omgekomen. 119
Hiermee komt het aantal dieren dat in 2025 in Nederland door ongelukken met mest om het leven is gekomen zeker 409 dieren, waarvan zo’n 400 varkens op Dierendag in Ospel dood in hun stal werden aangetroffen. Doordat bij veel van dit soort ongelukken er niet of nauwelijks media-aandacht is en doordat er soms vrij grove aantallen slachtoffers worden genoemd, ligt het werkelijke aantal zeer waarschijnlijk hoger. Zo werd bij de varkens in Ospel geschreven dat het om “zo’n 400 à 500” dieren ging.
Daarnaast raakten in ieder geval enkele varkens gewond toen zij op 15 oktober in Loosbroek door de stalvloer zakten.
UPDATE – EEN KLEIN BEETJE BEWEGING IN NEDERLAND?
Na jarenlang druk uitoefenen lijkt er in Nederland een klein beetje beweging te komen in het registreren van dit soort voor de dieren vreselijke ongelukken. In juni 2025 antwoordt demissionair minister Wiersma op feitelijke vragen: “Uit navraag bij Brandweer Nederland en het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) blijkt dat op dit moment geen landelijke registratie plaatsvindt van het aantal dierlijke slachtoffers als gevolg van gevaarlijke mestgassen, mestexplosies en het bezwijken van een stalvloer. Omdat de constructieve veiligheid van stalvloeren is geregeld in het Besluit Bouwwerken Leefomgeving, ben ik samen met mijn collega van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) in overleg met Brandweer Nederland, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), NIPV en de NVWA om te verkennen hoe er landelijk meer inzicht kan komen in dit soort incidenten.”120
AANVERWANTE ONGELUKKEN
Ook buiten ongelukken met mest en mestgassen zijn er gevaren voor dieren in en rond de stal en de eventuele wei. Regelmatig belanden er bijvoorbeeld dieren in het water waar ze zelf niet meer uit kunnen komen, met het risico op bijvoorbeeld botbreuken, onderkoeling, uitputting of verdrinking. Ook komen dieren soms klem te zitten met alle mogelijke gevolgen van dien. Deze ongelukken willen we ook noemen, maar in een aparte lijst.
14 januari Wageningen (Gelderland). 1 ezel beklemd geraakt, ‘gered’ door de brandweer. Bron: Gelrenieuws
28 januari Doezum (Groningen). 1 paard zat vast in voerhek en is bevrijd. Bron: 112marum.nl
6 februari Wolvega (Friesland). 1 paard zat klem tussen de deuren van een trailer en is bevrijd. Bron: 112stellingwerf.nl
10 februari Schoonloo (Drenthe). 1 kalf klem in rooster, bevrijd door de brandweer. Bron: Persbureau Drenthe
14 maart Tolbert (Groningen). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer, maar het dier was er daarna zo slecht aan toe dat het is geëuthanaseerd.Bron: 112brabantnieuws.nl
17 maart Erp (Noord-Brabant). 1 veulen vast in hek, ‘gered’ door brandweer. Bron: 112brabantnieuws.nl
21 april Grathem (Limburg). 1 paard vast in hek, ‘gered’ door brandweer. Bron: weertdegekste.nl
8 juli Farmsum (Groningen). 1 schaap vast in hek, bevrijd door brandweer. Bron: Eemskrant
10 juli Veere (Zeeland). 1 schaap in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: BN De Stem
12 juli Kollumersweach (Friesland). 1 schaap in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: RTV NOF
13 juni Otterlo (Gelderland). Onbekend aantal kuikens – volgens omwonenden honderden – bezweken aan hittestress. Bron: 112barneveld.nl
13 juli Noordbeemster (Noord-Holland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: RTV Purmerend
13 juli Tolbert (Groningen). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: RTV Zulthe
17 juli Delfgouw (Zuid-Holland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: AD
17 juli Bunschoten (Utrecht). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: De Gooi- en Eemlander
17 juli Middelburg (Zeeland). 1 schaap in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: HVZeeland.nl
19 juli Yerseke (Zeeland). 1 koe in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: Omroep Zeeland
20 juli Moordrecht (Zuid-Holland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: 112hm.nl
20 juli Heemskerk (Noord-Holland). 1 schaap in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: IJmuider Courant
24 juli Abbenbroek (Zuid-Holland). 1 koe in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: AD
25 juli Oss (Noord-Brabant). 1 schaap vast in een hek, losgemaakt door brandweer. Bron: DTV Nieuws
28 juli Landsmeer (Noord-Holland). 1 pony in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: Rodi
31 juli Sloten (Friesland). 2 paarden in Sleattemer Mar vast komen te zitten, eruit gehaald door brandweer. Bron: Omrop Fryslân
1 augustus Wanssum (Limburg). 1 koe vast komen te zitten in de uiterwaarden van de Maas, eruit gehaald door brandweer. Het dier breek kreupel te zijn. Bron: De Limburger
3 augustus ‘s-Heer Hendrikskinderen (Zeeland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: HVZeeland.nl
7 augustus Bellingwolde (Groningen). 1 schaap vast komen te zitten in hek, losgehaald door brandweer. Bron: Westerwolde Actueel
7 augustus Standdaarbuiten (Noord-Brabant). 1 kalf in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: Omroep Brabant
8 augustus Bakkeveen (Noord-Brabant). 1 geit in vijver beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: Wâldnet
15 augustus Aarlanderveen (Zuid-Holland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: AD
15 augustus Matsloot (Drenthe). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: RTV Drenthe
15 augustus Nijkerk (Gelderland). 1 pink in sloot beland. Brandweer ter plaatse, maar uiteindelijk kon het dier zelf op de kant klimmen. Bron: nijkerkerveen.org
17 augustus Culemborg (Gelderland). 1 koe in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: AD
17 augustus Eesveen (Overijssel). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer, maar kort daarna overleden. Bron: 112inbeeld.nl
18 augustus Sliedrecht (Zuid-Holland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: 112inbeeld.nl
20 augustus Nieuwegein (Utrecht). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Het paard had daarna medische hulp nodig. Bron: Het Kontakt
21 augustus Oud-Vossemeer (Zeeland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: Zeelandnet
21 augustus Velp (Gelderland). 1 schaap in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: 112arnhem.nl
25 augustus Zoeterwoude (Zuid-Holland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: sleutelstad.nl
26 augustus Oudendijk (Noord-Holland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: Noordhollands Dagblad
26 augustus Staphorst (Overijssel). 2 koeien in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: De Stentor
28 augustus Krabbendijke (Zeeland). 1 schaap in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: Zeelandnet
1 september Rijswijk (Zuid-Holland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: src.fm
2 september Rijswijk (Zuid-Holland). 1 koe in sloot beland. Hulp van de brandweer mocht niet meer baten, de koe is overleden. Bron: nijkerkerveen.org
11 september Spijkenisse (Zuid-Holland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door de brandweer. Bron: mediatv.nl
12 september Pijnacker (Zuid-Holland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door de brandweer. Bron: AD
12 september Enkhuizen (Noord-Holland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door de brandweer. Bron: 112westfriesland.nl
12 september Berghout (Noord-Holland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door de brandweer. Bron: Rodi
12 september Appingedam (Groningen). 1 koe in sloot beland, eruit gehaald door de brandweer. Bron: Hardnieuws
14 september Beesd (Gelderland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door de brandweer. Bron: src.fm
15 september Renswoude (Utrecht). 1 schaap in sloot beland. Brandweer ter plaatse, maar het schaap kon uiteindelijk zelf op de kant klimmen. Bron: Instagrambericht van Brandweer Renswoude
16 september Hellevoetsluis (Zuid-Holland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: Groot Hellevoet
16 september Earnewald (Friesland). 1 schaap in sloot beland. Brandweer ter plaatse, maar het schaap kon uiteindelijk zelf op de kant klimmen. Bron: Wâldnet
17 september Grijpskerke (Zeeland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer, maar kort daarna toch overleden. Bron: HVZeeland
20 september Kollum (Friesland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: Wâldnet
21 september Zwijndrecht (Zuid-Holland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: zwijndrecht.net
21 september Strijen (Zuid-Holland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: hardnieuws.nl
22 september Alblasserdam (Zuid-Holland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: Alblasserdams Nieuws
26 september Nisse (Zeeland). 1 schaap in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: HVZeeland.nl
27 september Amsterdam (Noord-Holland). 1 kat in put beland, verder geen details bekend. Bron: alarmfase1.nl
1 oktober Sprang-Capelle (Noord-Brabant). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door brandweer. Bron: waalwijk.nieuws.nl
2 oktober Oosterzee (Friesland). 1 koe te water geraakt, verder geen details bekend. 121
4 oktober Groningen (Groningen). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door de brandweer. 122
7 oktober Leeuwarden (Friesland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door de brandweer. 123
7 oktober Odoornerveen (Drenthe). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door de brandweer. 124
9 oktober De Meern (Utrecht). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door de brandweer. 125
13 oktober Oldemarkt (Overijssel). 3 waterbuffels in sloot beland, eruit gehaald door de brandweer. 126
14 oktober Almere (Flevoland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door de brandweer. Het dier kon daarna weer op de benen staan, maar werd nog onderzocht door een dierenarts. Onduidelijk hoe het is afgelopen.127
20 oktober Groningen (Groningen). 1 koe in sloot beland, eruit gehaald door de brandweer. 128
22 oktober Groningen (Groningen). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door de brandweer. 129
24 oktober Strijen (Zuid-Holland). 1 paard in sloot beland, eruit gehaald door de brandweer. Hoe het nu met het dier gaat, is onbekend. 130
31 oktober Eemnes (Utrecht). paard met been vast in pylon, eruit gehaald door brandweer. Kalmerend spuitje nodig, lijkt nu goed te gaan met het paard. Bron: AD
2 november Sibrandahûs (Friesland). een paard is in een sloot beland. De brandweer heeft het dier er weer uit gehaald. Het is onbekend of het paard hier iets aan heeft overgehouden. Bron: Wâldnet
