Op 24 februari 2025 heeft de Faunabeheereenheid Noord-Holland een aanvraag ingediend om ganzen van verschillende soorten in de provincie op grote schaal dood te schieten. Op 12 september 2025 heeft de provincie vervolgens het besluit genomen om deze aanvraag goed te keuren. Hierdoor is er een vergunning afgegeven voor afschot van de Canadese gans (zowel de grote als de kleine), de grauwe gans, de verwilderde gedomesticeerde gans, de Indische gans en hybride ganzen.
Op 5 oktober 2025 hebben Animal Rights en Fauna4Life hier bezwaar tegen ingediend. Later volgden ook bezwaren vanuit andere partijen.
Animal Rights en Fauna4Life zijn van mening dat afschot geen structurele oplossing is voor het voorkomen van schade. Het doden van dieren is niets meer dan een zinloze vorm van symptoombestrijding, zolang de werkelijke oorzaken niet worden aangepakt.
Oorzaak en oplossing
De toename van conflicten tussen mens en gans hangt nauw samen met de intensivering van de landbouw. Voedselrijke graslanden voorzien van niets anders dan Engels raaigras trekken nou eenmaal ganzen aan. Zolang men deze structurele oorzaak niet aanpakt, zal het doden van dieren het probleem niet oplossen.
Het enkel verjagen van ganzen van veld naar veld, zonder voldoende gebieden aan te wijzen waar de dieren wel mogen blijven, leidt tot extra stress en energieverlies. De dieren moeten deze energie vervolgens weer aanvullen, waardoor zij opnieuw landbouwpercelen opzoeken. Zo blijft de vicieuze cirkel in stand.
Wat er dan wel nodig is? Dat is niets minder dan:
Het creëren van voldoende rust- en foerageergebieden voor ganzen.
Een ruimtelijke inrichting waarin plaats is voor ganzen en andere wilde dieren en welke niet enkel gericht is op de vee-industrie.
Het afbouwen van de kale, monotone velden met enkel Engels raaigras en overstap naar meer kruidenrijke graslanden die minder aantrekkelijk zijn voor ganzen.
De hoorzitting
Op 15 januari 2026 vond er een hoorzitting plaats in Haarlem bij de Hoor- en adviescommissie Noord-Holland. Tijdens deze zitting kon er reactie worden gegeven op hetgeen er in het verweerschrift staat. Ook kreeg de commissie de gelegenheid om nadere vragen te stellen en verduidelijking te vragen over diverse punten.
Wat tijdens de zitting vooral opviel, was dat zelfs binnen de jagersgemeenschap geen eenduidigheid bestaat over de onderbouwing van de van akkoord voorziene vergunning.
Een jager plaatste bijvoorbeeld terecht vraagtekens bij het onderscheid tussen “standganzen” en “trekganzen”. Dieren laten zich immers niet leiden door door mensen vastgestelde kalenderdata. Wanneer zacht weer langer aanhoudt en trekganzen daardoor langer blijven, maakt dat hen niet automatisch tot standganzen.
De reactie vanuit de FBE was opvallend scherp: als hij het verschil niet zou kunnen maken, moest zijn jachtvergunning misschien maar worden ingetrokken. Deze (felle) reactie onderstreept de onderlinge verhoudingen tussen de verschillende jagersorganisaties.
Bescherming van weidevogels onder druk
Ook een landeigenaar, opvallend genoeg ook jager, liet tijdens de zitting van zich horen. Hij zet zich al tientallen jaren in om grutto’s te beschermen op zijn land. Voorafgaand aan een jachtpartij bevonden zich ongeveer vijftig grutto’s op zijn percelen. Na afloop van de jacht waren er nog slechts ongeveer vijfentwintig over. Een patroon dat zich herhaaldelijk zou voordoen.
Dat roept een begrijpelijke vraag op bij de landeigenaar: wat is de zin van investeringen in de bescherming van weidevogels, wanneer tegelijkertijd jachtactiviteiten plaatsvinden die deze inspanningen ondermijnen?
De grutto, een beschermde weidevogel die het al moeilijk genoeg heeft, lijkt hier opnieuw de dupe te worden van beleid dat onvoldoende rekening houdt met ecologische samenhang.
Het vervolg
De Hoor- en adviescommissie Noord-Holland gaat een advies uitbrengen aan de provincie omtrent de ingediende bezwaren. De provincie kan er vervolgens voor kiezen om dit mee te nemen in verdere besluiten, of simpelweg te negeren.
Wat ook de gevolgen van dit bezwaar gaat zijn, Animal Rights en Fauna4Life blijven zich inzetten tegen eender welk afschot van ganzen. We blijven pleiten voor structurele veranderingen die dier, milieu en mens ten goede komen en niet enkel de agrarische sector.
Tot die tijd kunnen we niets anders dan blijven benadrukken dat het doden van tienduizenden dieren zonder de onderliggende oorzaken aan te pakken, nutteloos is en een korte termijn maatregel die op de lange termijn enkel vraagt om voortgang van de conflicten tussen mens en gans.
Update – 04-03-2026
De provincie Noord-Holland heeft op advies van de Hoor- en adviescommissie de bezwaren van alle partijen ongegrond verklaard. Het is teleurstellend om te zien dat men naar het geweer blijft grijpen zonder de daadwerkelijke oorzaken (de intensivering van de landbouw) aan te pakken en ganzen van daadwerkelijk voldoende rust- en foerageergebieden te voorzien.
Eveneens opmerkelijk is dat men het gebruik van hagel blijft verdedigen. Zo schrijft de commissie in het besluit: ”Mede vanuit de zorgplicht wordt door jagers onnodig leed voorkomen.” Dit staat haaks op het feit dat onderzoek heeft weten aan te tonen dat 25% tot 40% van alle ganzen hagel in het lichaam heeft. De jagers zijn hier degenen die het onnodig leed veroorzaken, en de commissie steekt daarvoor de kop in het zand.
Voorlopig zijn de ganzen dus nog niet veilig. Animal Rights en Fauna4Life gaan zich beraden op vervolgstappen. Hoe dan ook, we laten de ganzen niet in de steek.
Op zaterdag 25 april is Wereldproefdierendag. Over de hele wereld komen mensen op deze datum in actie voor de dieren die opgesloten zitten in proefdiercentra. Samen eisen we een einde aan dierproeven!
We gaan die dag onze stem laten horen middels een protestmars naar Maastricht University (de route die we lopen is ongeveer 3,5 kilometer). Samen maken we zichtbaar dat we verandering eisen: een directe stop op dierproeven en subsidies daarvoor, evenals een toename van subsidies voor de ontwikkeling van dierproefvrije wetenschap.
Dierproeven
Uit de meest recent openbaar gemaakte cijfers blijkt dat er nog altijd enorme aantallen dierproeven worden uitgevoerd. In Nederland gaat het om maar liefst 413.7461 dierproeven per jaar, in België om 469.2782.
Achter deze statistieken gaan levende individuen schuil: honden, katten, muizen, konijnen en apen. Tienduizenden van hen sterven als direct gevolg van de experimenten. Vele anderen worden blootgesteld aan ernstig, langdurig en bovenal onnodig lijden.
Dierproeven zijn niet alleen wreed, ze zijn ook achterhaald. Moderne, dierproefvrije methoden zoals organ-on-a-chip, computermodellen en geavanceerde celkweektechnieken bieden betrouwbare en relevantere resultaten, waar dierproeven dat vaak niet doen. Toch blijft het systeem vasthouden aan een praktijk die moreel én wetenschappelijk niet meer van deze tijd is.
Het is tijd om definitief te kiezen voor innovatie zonder dierenleed.
Ook varkens worden in Maastricht ingezet als proefdier
Katten zijn slechts een van de vele diersoorten die voor proeven worden ingezet
Door de jaren heen heeft Animal Rights tal van dieren uit proefdiercentra kunnen herplaatsen, zoals deze rat
Muizen zijn een van de meest gebruikte proefdieren
Maastricht University
Na een eerdere daling is het aantal aangevraagde dierproeven bij de Maastricht University in 2024 opnieuw sterk gestegen: het aantal aanvragen verdubbelde ten opzichte van het voorgaande jaar.3 Dat staat haaks op de maatschappelijke roep om afbouw en vervanging van dierproeven.
De afgelopen jaren raakte de universiteit herhaaldelijk in opspraak vanwege dierproeven:
2023 – De universiteit verzette zich tegen een abrupt einde aan dierproeven en stelde dat deze noodzakelijk blijven. De faculteit gaf aan hiermee door te willen gaan.4
2019 – Er ontstond een campagne tegen de geplande bouw van een nieuw proefdiercentrum door de Maastricht University. Er werd onder meer een protestmars, een petitie en diverse andere acties gevoerd. Uiteindelijk ging de bouw niet door.5
2019 – Een dierproef waarbij dode biggen onder water werden geplaatst om ontbindingsprocessen te bestuderen veroorzaakte landelijke ophef, nadat beelden van de dode dieren naar buiten kwamen. Extra gevoelig lag het feit dat het betreffende water ook als zwemwater wordt gebruikt.6
2015 – Na aanhoudende protesten stopte de universiteit definitief met proeven op honden. Zo werd er een protestmars met duizend deelnemers gelopen, en werd een petitie door zeker 127.000 ondertekend. Aanleiding was het testen op 38 labradors. Acht honden die al in het proefdiercentrum verbleven, werden vrijgegeven en herplaatst.7
2013 – De universiteit werd door de NVWA op de vingers getikt na een inspectie waarbij tekortkomingen in de proefdierfaciliteiten werden vastgesteld.8
Alternatieven
Hoewel er al veel dierproefvrije alternatieven beschikbaar zijn, gaat nog altijd het grootste deel van de onderzoeksfinanciering naar experimenten met dieren. Dat moet anders.
Langzaam komt hier verandering in. Zo verliest het Biomedical Primate Research Centre (BPRC) in Rijswijk de komende jaren alle overheidssubsidies. Deze middelen worden voortaan geïnvesteerd in dierproefvrije innovaties. Dat is een belangrijke stap, maar op landelijk niveau is dit nog lang niet voldoende.
Zolang men blijft investeren in, en vasthouden aan, dierproeven, blijft het lijden voortduren. Daarom is het meer dan ooit belangrijk om onze stem te laten horen.
Doe je mee?
Op Wereldproefdierendag laten we zien dat de tijd van dierproeven voorbij is. Sluit je aan bij de protestmars in Maastricht en loop mee voor de dieren.
Samen maken we duidelijk: wetenschap kan en moet zonder dierenleed.
Datum: zaterdag 25-04-2026 Tijd: 13:00 Beginpunt: de Markt, Maastricht
Bus uit België
Kom je uit België en wil je deelnemen aan de mars tegen dierproeven in Maastricht op 25 april 2026? Er is een georganiseerde busreis heen en terug beschikbaar. Je kunt opstappen in Gent of Antwerpen. Reserveer je ticket via de webshop:
Al het groen opzij duwend en plat trappend baanden ze zich een weg door het dichte struikgewas. We kijken naar hetzelfde stukje waar zich nog geen maand geleden precies hetzelfde schouwspel voltrok. Een jager aan de rand van het gebied lost nog twee schoten op voorbijvliegende vogels die net het bladerdak bereiken. Een poging om te zien of hij iets geraakt heeft doet hij niet…
Terwijl links bij het volgende bosje een voederton staat — een van de vele in deze regio — om dieren bij te voeren, en achter de jagers een vangkooi staat om vogels te vangen, staan wij aan de rechterzijde ons best te doen dieren voor de kogels te behoeden en de jacht vast te leggen.
Woedend keren de jagers terug het pad op. Op dat moment zijn ze opnieuw meer bezig met onze actie dan met de jacht zelf: missie geslaagd! Voor ons althans, niet voor de jagers: die lopen terug naar de wagen waar (alweer) de bierflesjes aan de mond worden gezet alvorens ze verder gaan met de jacht.
We waren vandaag weer op pad in België met de Hunt Saboteurs van Animal Rights. Met onze acties maken we gebruik van het demonstratierecht om op legale wijze dierenlevens te redden en beelden te maken van een gruwelijk tafereel dat voor de meeste mensen verborgen blijft. Zo tonen we het respectloos handelen van deze figuren aan ten opzichte van levende wezens.
En dat er bij deze jagers weinig respect te vinden is voor dieren, bleek ook uit een jachtpoging met een fret. Het dier werd een locatie ingestuurd en om deze weer terug te lokken werd er met een dood konijn op de grond geslagen. De fret werd vervolgens in een houten kistje gestopt waarmee tijdens het lopen veelvuldig heen en weer werd geslingerd. Geen enkele poging werd gedaan om dit kistje stil te houden. En zo is deze fret het zoveelste slachtoffer van de jachtindustrie…
We kregen veel steun uit de buurt. Steeds meer mensen lijken de jagers en hun gedrag meer dan zat te zijn. Er werden meerdere fijne gesprekken gevoerd en samen met hen blijven we werken aan een einde aan de jacht.
Vandaag waren we voor het eerst sinds lange tijd weer actief in België. Met de Hunt Saboteurs van Animal Rights trokken we het veld in met één doel: dierenlevens redden en de realiteit van de jacht zichtbaar maken.
Het duurde niet lang voordat we een jachtpartij van 20 a 30 jagers aantroffen in Affligem, die hun vrije dag besteden aan het doden van onschuldige dieren.
Een aantal keren hebben we het schieten kunnen verhinderen door dieren te waarschuwen met onze toeters of simpelweg door onze aanwezigheid op de wandelpaden bij het jachtveld.
Helaas konden we (deze keer) niet al het doden voorkomen. Op camera hebben we vast kunnen leggen hoe bijvoorbeeld gewonde dieren werden gegrepen door honden. Beelden die opnieuw laten zien hoeveel leed deze achterhaalde hobby veroorzaakt.
We gaan onze aanwezigheid in het veld de komende tijd flink uitbreiden. Het is tijd dat er aan de jacht een einde gaat komen en deze zinloze hobby tot het verleden gaat horen.
Op vrijdagochtend 12 december hebben Animal Rights en Ärzte gegen Tierversuche, namens de European Coalition to End Animal Experiments (ECEAE), in totaal 33.849 handtekeningen overhandigd aan de European Medicines Agency (EMA) in Amsterdam. Met deze petitie roepen wij op tot een einde aan het gebruik van degenkrabben voor dierproeven in de farmaceutische industrie.
Jaarlijks honderdduizenden slachtoffers
Ondanks toenemende wetenschappelijke en maatschappelijke kritiek worden er nog steeds jaarlijks naar schatting 550.000 degenkrabben uit het wild gevangen en naar laboratoria gebracht. Daar wordt bij de dieren ongeveer een derde van hun bloed afgetapt voor de zogenoemde LAL-test, die wordt gebruikt om geneesmiddelen te controleren op bacteriële besmetting. Na deze ingreep worden de degenkrabben teruggezet in zee, maar voor een groot deel komt die ‘vrijlating’ te laat. Naar schatting overleven ongeveer 150.000 dieren dit proces niet. Daarnaast wijzen wetenschappelijke studies erop dat veel overlevende dieren langdurige schade ondervinden, zoals verminderde mobiliteit en voortplantingsproblemen.
In het gebouw van de EMA
De overdracht van de petitie
ECEAE afgevaardigden met spandoek
Na afloop kijken we met een goed gevoel terug op deze dag
In totaal zijn er 33,849 handtekeningen overgedragen
Kwetsbare diersoort
In de farmaceutische industrie worden twee soorten degenkrabben gebruikt. De meest gebruikte soort is de Limulus polyphemus, die voorkomt langs de oostkust van Noord-Amerika. Deze soort staat op de IUCN‑lijst als ‘kwetsbaar’, maar wordt desondanks nog altijd op grote schaal uit het wild gehaald om te voldoen aan de vraag van de farmaceutische industrie. De voortdurende exploitatie vormt een ernstige bedreiging voor het voortbestaan van de soort en heeft bovendien negatieve gevolgen voor complete kustecosystemen, waarin de degenkrab een sleutelrol speelt.
Diervriendelijk alternatief bestaat al
Het lijden van degenkrabben is volkomen onnodig. Er bestaat al een wetenschappelijk betrouwbaar en diervriendelijk alternatief voor de LAL-test: de Monocyte Activation Test (MAT). Deze methode maakt geen gebruik van dierlijke grondstoffen en wordt door de wetenschap erkend als een veilig en effectief alternatief. Toch blijft brede implementatie van de MAT achter, onder meer door terughoudendheid binnen de industrie. Men blijft nog steeds vasthouden aan het oude vertrouwde, ook als dat dierenlevens kost.
Constructief gesprek met de EMA
Tijdens de overhandiging van de petitie werden wij ontvangen door een delegatie van de EMA die onze zorgen uiterst serieus nam. Er is toegezegd dat de EMA deze kwestie zal bespreken met haar leden en zal kijken naar mogelijkheden om de overgang naar diervrije testmethoden te versnellen. Over enkele maanden staat een vervolgafspraak gepland
Dank aan alle ondertekenaars
De overhandiging van deze petitie laat zien dat tienduizenden mensen verandering eisen. Namens de degenkrabben danken wij iedereen die de petitie heeft ondertekend en dit belangrijke signaal heeft afgegeven. De strijd voor een einde aan deze vorm van dierenleed gaat door.
