Op 24 februari 2025 heeft de Faunabeheereenheid Noord-Holland een aanvraag ingediend om ganzen van verschillende soorten in de provincie op grote schaal dood te schieten. Op 12 september 2025 heeft de provincie vervolgens het besluit genomen om deze aanvraag goed te keuren. Hierdoor is er een vergunning afgegeven voor afschot van de Canadese gans (zowel de grote als de kleine), de grauwe gans, de verwilderde gedomesticeerde gans, de Indische gans en hybride ganzen.

Op 5 oktober 2025 hebben Animal Rights en Fauna4Life hier bezwaar tegen ingediend. Later volgden ook bezwaren vanuit andere partijen.

Animal Rights en Fauna4Life zijn van mening dat afschot geen structurele oplossing is voor het voorkomen van schade. Het doden van dieren is niets meer dan een zinloze vorm van symptoombestrijding, zolang de werkelijke oorzaken niet worden aangepakt.

Oorzaak en oplossing

De toename van conflicten tussen mens en gans hangt nauw samen met de intensivering van de landbouw. Voedselrijke graslanden voorzien van niets anders dan Engels raaigras trekken nou eenmaal ganzen aan. Zolang men deze structurele oorzaak niet aanpakt, zal het doden van dieren het probleem niet oplossen.

Het enkel verjagen van ganzen van veld naar veld, zonder voldoende gebieden aan te wijzen waar de dieren wel mogen blijven, leidt tot extra stress en energieverlies. De dieren moeten deze energie vervolgens weer aanvullen, waardoor zij opnieuw landbouwpercelen opzoeken. Zo blijft de vicieuze cirkel in stand.

Wat er dan wel nodig is? Dat is niets minder dan:

• Het creëren van voldoende rust- en foerageergebieden voor ganzen.
• Een ruimtelijke inrichting waarin plaats is voor ganzen en andere wilde dieren en welke niet enkel gericht is op de vee-industrie.
• Het afbouwen van de kale, monotone velden met enkel Engels raaigras en overstap naar meer kruidenrijke graslanden die minder aantrekkelijk zijn voor ganzen.

De hoorzitting

Op 15 januari 2026 vond er een hoorzitting plaats in Haarlem bij de Hoor- en adviescommissie Noord-Holland. Tijdens deze zitting kon er reactie worden gegeven op hetgeen er in het verweerschrift staat. Ook kreeg de commissie de gelegenheid om nadere vragen te stellen en verduidelijking te vragen over diverse punten.

Wat tijdens de zitting vooral opviel, was dat zelfs binnen de jagersgemeenschap geen eenduidigheid bestaat over de onderbouwing van de van akkoord voorziene vergunning.

Een jager plaatste bijvoorbeeld terecht vraagtekens bij het onderscheid tussen “standganzen” en “trekganzen”. Dieren laten zich immers niet leiden door door mensen vastgestelde kalenderdata. Wanneer zacht weer langer aanhoudt en trekganzen daardoor langer blijven, maakt dat hen niet automatisch tot standganzen.

De reactie vanuit de FBE was opvallend scherp: als hij het verschil niet zou kunnen maken, moest zijn jachtvergunning misschien maar worden ingetrokken. Deze (felle) reactie onderstreept de onderlinge verhoudingen tussen de verschillende jagersorganisaties.

Bescherming van weidevogels onder druk

Ook een landeigenaar, opvallend genoeg ook jager, liet tijdens de zitting van zich horen. Hij zet zich al tientallen jaren in om grutto’s te beschermen op zijn land. Voorafgaand aan een jachtpartij bevonden zich ongeveer vijftig grutto’s op zijn percelen. Na afloop van de jacht waren er nog slechts ongeveer vijfentwintig over. Een patroon dat zich herhaaldelijk zou voordoen.

Dat roept een begrijpelijke vraag op bij de landeigenaar: wat is de zin van investeringen in de bescherming van weidevogels, wanneer tegelijkertijd jachtactiviteiten plaatsvinden die deze inspanningen ondermijnen?

De grutto, een beschermde weidevogel die het al moeilijk genoeg heeft, lijkt hier opnieuw de dupe te worden van beleid dat onvoldoende rekening houdt met ecologische samenhang.

Het vervolg

De Hoor- en adviescommissie Noord-Holland gaat een advies uitbrengen aan de provincie omtrent de ingediende bezwaren. De provincie kan er vervolgens voor kiezen om dit mee te nemen in verdere besluiten, of simpelweg te negeren.

Wat ook de gevolgen van dit bezwaar gaat zijn, Animal Rights en Fauna4Life blijven zich inzetten tegen eender welk afschot van ganzen. We blijven pleiten voor structurele veranderingen die dier, milieu en mens ten goede komen en niet enkel de agrarische sector.

Tot die tijd kunnen we niets anders dan blijven benadrukken dat het doden van tienduizenden dieren zonder de onderliggende oorzaken aan te pakken, nutteloos is en een korte termijn maatregel die op de lange termijn enkel vraagt om voortgang van de conflicten tussen mens en gans.

Update – 04-03-2026

De provincie Noord-Holland heeft op advies van de Hoor- en adviescommissie de bezwaren van alle partijen ongegrond verklaard. Het is teleurstellend om te zien dat men naar het geweer blijft grijpen zonder de daadwerkelijke oorzaken (de intensivering van de landbouw) aan te pakken en ganzen van daadwerkelijk voldoende rust- en foerageergebieden te voorzien.

Eveneens opmerkelijk is dat men het gebruik van hagel blijft verdedigen. Zo schrijft de commissie in het besluit: ”Mede vanuit de zorgplicht wordt door jagers onnodig leed voorkomen.” Dit staat haaks op het feit dat onderzoek heeft weten aan te tonen dat 25% tot 40% van alle ganzen hagel in het lichaam heeft. De jagers zijn hier degenen die het onnodig leed veroorzaken, en de commissie steekt daarvoor de kop in het zand.

Voorlopig zijn de ganzen dus nog niet veilig.
Animal Rights en Fauna4Life gaan zich beraden op vervolgstappen. Hoe dan ook, we laten de ganzen niet in de steek.