Op 14 januari 2026 zijn 18 witoorpenseelaapjes succesvol verplaatst van het Biomedical Primate Research Centre (BPRC) in Rijswijk naar een opvangcentrum in Spanje. De NGO’s Animal Rights, GRAAL en Centro Rescate Animal werkten samen met het BPRC om ervoor te zorgen dat de apen met pensioen konden gaan en hun verdere leven kunnen doorbrengen in een opvangcentrum onder de hoede van ervaren verzorgers. 

Directeur Susan Hartland van Animal Rights: “De herplaatsing markeert een succesvolle samenwerking tussen de organisaties en we hopen dat dit opnieuw een stap is richting het beëindigen van het gebruik van primaten in wetenschappelijke experimenten in Nederland, en het begin van een nieuw tijdperk in beleid en financiering gericht op dierproefvrije innovaties.”

Directeur van het BPRC, Merel Langelaar: “BPRC hanteert hoge standaarden voor verzorging en huisvesting, ook voor dieren die elders worden geplaatst. Daarom vinden wij het belangrijk dat de penseelapen hun nieuwe leven doorbrengen in een goede omgeving. Op aanbeveling van Animal Rights en GRAAL is deze dierentuin gekozen. Castellar hecht, net als wij, groot belang aan dierenwelzijn. Daarom vertrouwen wij onze dieren met een gerust hart toe aan dit nieuwe thuis.”

Vanwege de door de Nederlandse overheid opgelegde vermindering van het aantal dieren, zijn de experimenten met penseelapen en het fokprogramma door het BPRC stopgezet.

Oorspronkelijk zouden de marmosets naar andere test- en fokfaciliteiten in Europa worden vervoerd, maar na contact tussen Animal Rights en BPRC werd verplaatsing van de dieren naar een opvangcentrum ook een mogelijkheid, waarbij Animal Rights aanbood te helpen bij het vinden van een geschikte plek voor de primaten.

Tijdens die zoektocht raakte GRAAL (Group for Reflection and Action for AnimaLs) betrokken en zij benaderde Animal Rights en BPRC met de mededeling dat de Spaanse dierentuin/opvangcentrum in Castellar bereid was alle 18 dieren op te nemen.

Marie-Françoise Lheureux, oprichter en voorzitter van GRAAL: “Wij zijn verheugd dat wij deze verbinding tot stand hebben kunnen brengen en dat deze 18 aapjes aan een nieuw leven kunnen beginnen. Dit internationale initiatief benadrukt de kracht van gezamenlijke inzet en samenwerking tussen dierenrechtenorganisaties, de dierentuin en het laboratorium. Het laat bovendien zien dat herplaatsing een levensvatbaar alternatief is voor het overbrengen van dieren naar andere onderzoeksfaciliteiten en biedt echte hoop voor de toekomst en de ontwikkeling van alternatieve methoden ter vervanging van bestaande protocollen met dieren in Europese onderzoekscentra.”

Directeur van Centro Rescato Castellar, Javier Lazpita: “Zoo de Castellar is erg blij dat wij primaten uit laboratoria een fijn en rustig pensioen kunnen bieden, zoals zij dat verdienen. Onze motivatie voor dit soort herplaatsingen is enorm.”

De aapjes zullen de rest van hun leven doorbrengen in ruime buitenverblijven bij Zoo de Castellar en genieten van het subtropische klimaat dat van nature bij hen past.
Er zal niet worden gefokt met de dieren.

Alle betrokken partijen zijn positief over deze eerste samenwerking en hopen dat dit het begin is van meer herplaatsingen in de toekomst. Samen zullen zij de apen blijven volgen en hun verhalen vanuit het opvangcentrum delen.

UPDATE 15 januari 18:00: De penseelaapjes zijn nog onderweg en maken het allemaal goed. Er wordt onderweg regelmatig gestopt om de marmosets drinken, fruit en brokken te geven. Ze komen vanavond, 15 januari, aan in Spanje.

Update 16 januari 18:00: De 18 witoorpenseelaapjes uit het BPRC zijn allemaal in goede gezondheid in Zuid-Spanje gearriveerd. Ze zijn nu gehuisvest in ruime kooien in de originele paren zoals ze ook zaten bij het BPRC. Die kooien staan in het grote ruime en hoge verblijf dat hun nieuwe thuis zal worden. De marmosets kunnen zo wennen aan hun nieuwe omgeving in vertrouwd gezelschap, terwijl de verzorgers hun karakters kunnen leren kennen. Het idee is om de aapjes uiteindelijk in grotere groepen te gaan houden na onderlinge introductie.

Update februari: Het gaat goed met de marmosets in Spanje. De aapjes die origineel in paren leefden, worden langzaam bij elkaar geïntroduceerd, zodat ze in grotere groepen samen kunnen leven. Zie hier de recentste beelden: