Tussen januari en april 2026 filmden onze Duitse collega’s van SOKO Tierschutz bij een grote melkgeitenhouderij in de Duitse deelstaat Brandenburg. Op het bedrijf in Landkreis Prignitz, ten noordwesten van Berlijn, worden volgens SOKO ongeveer 2.000 geiten en hun jongen gehouden.
De undercoverbeelden 1 tonen ernstig zieke, gewonde en stervende dieren. Geiten hebben open wonden, extreem opgezwollen uiers en poten die verkeerd zijn vastgegroeid. Sommige dieren kunnen nauwelijks lopen en slepen zichzelf over de vloer. In de stallen is voortdurend gehoest te horen.
Dode geitjes op een kadaverhoop
Bijzonder schokkend is de omgang met de jonge bokjes. Bokjes zullen nooit melk produceren en hebben daarom binnen de geitenmelkindustrie weinig economische waarde. Op de beelden zitten jonge geitjes naast hun dode of stervende moeders. Achter de stallen liggen grote aantallen kadavers opgestapeld. SOKO Tierschutz schat dat er ongeveer tweehonderd dode bokjes op de kadaverhoop lagen.2 De geitjes die nog leven, worden van hun moeders gescheiden tijdens het melken. Hongerig en verkleumd wachten ze urenlang in de kou. Deze melk die van nature voor hen bestemd is, wordt voor menselijke consumptie verkocht.
Kadavers naast volle vuilniscontainer
Geiten geslagen en door de stal gesleept
De beelden tonen niet alleen ernstige verwaarlozing. Medewerkers slaan en schoppen de geiten, gooien voorwerpen naar ze en slepen dieren aan hun oren, horens, poten of staart door de stal. Met een grote mechanische schuif worden de geiten naar een melksysteem met honderd melkplaatsen gedreven. Daarbij wordt volgens SOKO herhaaldelijk geweld gebruikt. De beelden van deze geitenhel werden vertoond op de Duitse en Oostenrijkse televisie en gepubliceerd door het Duitse tijdschrift Der Spiegel.
Autoriteiten doen aangifte
Na de publicatie onderzocht Landkreis Prignitz 42 minuten aan beeldmateriaal. Met behulp van luchtbeelden en de oormerken van de geiten konden de autoriteiten de locatie en verschillende dieren aan het bedrijf koppelen. Volgens het district laten de beelden zien dat geiten worden geslagen, geschopt en aan hun staart en poten worden getrokken. Het district deed daarom aangifte wegens mogelijke overtredingen van de Duitse dierenbeschermingswet. De eigenaar ontkent een deel van de beschuldigingen, maar de autoriteiten stellen dat het onderzochte beeldmateriaal duidelijk naar zijn bedrijf te herleiden is. Tijdens onaangekondigde controles op 29 april en 18 juni werden volgens het district geen actuele overtredingen vastgesteld. De autoriteiten kondigden aan vaker onaangekondigde controles uit te voeren.
Melk voor babyvoeding
Volgens SOKO Tierschutz levert het geitenbedrijf melk aan Prolactal in het Oostenrijkse Hartberg. De melk wordt daarvoor ongeveer 1.300 kilometer vanuit Brandenburg vervoerd. Prolactal verwerkt koeien-, geiten- en schapenmelk tot ingrediënten en melkpoeder voor onder andere babyvoeding. Het bedrijf werd in 2015 overgenomen door het Israëlische concern ICL. Het Europese hoofdkantoor van ICL staat in Amsterdam. De verwerking van de geitenmelk vindt plaats bij Prolactal in Oostenrijk. Tegelijkertijd ontving de geitenhouderij in 2024 ruim 178.000 euro aan Europese subsidies, onder andere voor milieumaatregelen en dierenwelzijn. Het bedrijf wordt bovendien verder uitgebreid. Hierdoor kunnen in de toekomst nog meer geiten op deze locatie worden uitgebuit voor hun melk.
Nederland
Animal Rights liet eerder met undercoverbeelden uit geiten- en schapenslachthuis Mulder in Twello zien dat het dierenleed niet stopt bij de melkhouderij.3 Geiten werden hardhandig aan hun staart voortgedreven en angstige dieren probeerden te ontsnappen. Uit later verkregen inspectierapporten bleek onder andere dat een geit werd gevild terwijl het dier nog tekenen van leven vertoonde. Ook kregen kreupele dieren onvoldoende zorg en hadden geiten en schapen niet altijd schoon drinkwater.
Geiten in Nederlands slachtuis
Kies plantaardig
Geitenmelk wordt soms gepresenteerd als een diervriendelijker alternatief voor koemelk. Deze beelden tonen een andere werkelijkheid. Ook in de geitenmelkindustrie worden moeders en jongen van elkaar gescheiden, worden dieren uitgebuit voor maximale productie en worden de levens van mannelijke dieren vrijwel waardeloos gevonden. Er is geen enkele noodzaak om geitenmelk te consumeren. Voor melk, babyvoeding en andere zuivelproducten bestaan plantaardige alternatieven.
Van 3 tot en met 5 juli was Animal Rights aanwezig op Ieperfest in het Belgische Ieper. Dit onafhankelijke driedaagse hardcorefestival wordt al sinds 1992 georganiseerd en beleefde in 2026 zijn 32e editie. Naast hardcore, punk en metal staat het festival bekend om zijn activistische karakter en volledig veganistische aanbod van eten en drinken.
Op het festival Animal Rights stond tijdens het festival met een infostand, waar bezoekers meer konden ontdekken over onze onderzoeken, campagnes en juridische strijd voor dieren. Ook hielden we binnen het More Than Music-programma twee speeches: ‘Suprisingly Not Vegan’ door Carla Desseyn en ‘Why Animal Testing Should End’ door onze directeur Susan Hartland. Zo spraken we met festivalbezoekers over de noodzaak van dierproefvrije wetenschap en over veganisme als een concrete manier om dierenuitbuiting tegen te gaan.
Ulla Ahola van Ecotage
Publiek bij Ieperfest
Rachel Rigby van False Reality
Buitenpodium
Binnenpodium
100% veganistisch eten
More Than Music Ieperfest is nadrukkelijk meer dan alleen muziek. Het festival biedt ruimte aan antifascisme, dierenrechten en andere vormen van sociaal en maatschappelijk activisme. In het programmaonderdeel “More Than Music” kunnen non-profitorganisaties, grassrootsbewegingen en actiegroepen hun werk presenteren, gesprekken voeren en bezoekers aanzetten tot actie. Onze eigen campagneleider Els van Campenhout organiseerde veel activiteiten voor dit onderdeel, waaronder interviews met de bands en middag meditatie.
Campagneleider Els van Campenhout
Infostand Animal Rights
More Than Music ruimte
Vrijwilligers van Animal Rights
Directeur Susan Hartland
Nodig ons uit Organiseer jij een festival, bijeenkomst of ander evenement en wil je Animal Rights uitnodigen met een infostand, presentatie of lezing? Neem dan contact met ons op. We komen graag langs om bezoekers te informeren, gesprekken aan te gaan en samen de strijd voor dierenrechten zichtbaar te maken.
De Don Quixote Foundation heeft het Rijksmuseum 60 miljoen euro geschonken om op de plek waar de Boerenwetering, Ruysdaelkade en Stadhouderskade in Amsterdam samenkomen een beeldentuin te realiseren. 1Ter voorbereiding van de werkzaamheden zijn de bomen van het Carel Willinkplantsoen ingepakt in netten om te voorkomen dat vogels er gaan broeden.
Dat het Rijksmuseum het broeden van vogels verstoort om het verstoren van broedende vogels op een later tijdstip te voorkomen, getuigt van een verknipte logica, volgens Animal Rights. Met 60 miljoen ter beschikking zou het toch mogelijk moeten zijn om de werkzaamheden buiten het broedseizoen te plannen. In tegenstelling tot wat ‘projectleider beeldentuin Rijksmuseum’ Micha Wijngaarde op 3 april bij AT5 beweert, 2 zijn er ondertussen wel degelijk wilde vogels die binnen de netten zijn beland en vervolgens niet meer kunnen ontsnappen. Animal Rights heeft daarvan beelden in haar bezit.
Wat het Rijksmuseum doet, is volgens Animal Rights illegaal. De Europese Vogelrichtlijn beschermt alle van nature in het wild levende vogelsoorten in de EU, inclusief hun eieren, nesten en leefgebieden. Er is een verbod op het opzettelijk doden, vangen, verstoren of het vernielen van nesten van wilde vogels. Onder strikte voorwaarden kan een ontheffing worden verleend voor een zogenaamde flora- en fauna-activiteit. Dit is elke handeling die gevolgen kan hebben voor in het wild levende planten of dieren, beschermd onder de Omgevingswet. Uit de beelden blijkt duidelijk dat de netten negatieve gevolgen (kunnen) hebben voor wilde inheemse vogelsoorten. Niets suggereert dat het Rijksmuseum hiervoor een vergunning heeft aangevraagd.
Animal Rights eist van het Rijksmuseum directe verwijdering van de netten wegens de verstoring van vogelrichtlijnsoorten en het gevangen houden van die soorten in de netten. Dit valt onder de noemer voorwaardelijke opzet: het Rijksmuseum aanvaardt willens en wetens de aanmerkelijke kans dat het in netten inpakken van de bomen resulteert in het opsluiten en verstoren van vogels en mogelijk zelfs hun dood door verstrikking. Dat hangt dan weer samen met een schending van de wettelijke (specifieke) zorgplicht, nu de risico’s van negatieve gevolgen voor de vogels zijn aangetoond. Een specifieke zorgplicht verbiedt handelingen waarvan iedereen zou moeten weten dat ze niet door de beugel kunnen. Animal Rights verwacht van de gemeente Amsterdam en de provincie Noord-Holland dat ze het Rijksmuseum opdragen de netten te verwijderen en vertrouwt erop dat een officieel handhavingsverzoek niet nodig zal zijn. Wie het Rijksmuseum beleefd op haar verantwoordelijkheid en zorgplicht wil wijzen kan dat doen via +31 (0) 20 6747 000 of [email protected]
Update – Winst voor Amsterdamse vogels! Rijksmuseum gaat antivogelnetten verwijderen
De antivogelnetten over de bomen in het Carel Willinkplantsoen, die daar door het Rijksmuseum zijn opgehangen, worden vanaf komende maandag weggehaald. Dat bevestigt het museum tegenover AT5. 3 Winst voor de vogels dus! Dat het Rijksmuseum te bekrompen is om toe te geven dat het een domme actie van ze was en ze nu onder de druk van de publieke opinie zijn bezweken, maakt dan ook weinig uit.
Op zaterdag 25 april, de dag na Wereldproefdierendag, organiseerde Animal Rights een protestmars door Maastricht om aandacht te vragen voor de miljoenen dieren die nog altijd worden gebruikt in laboratoria. De boodschap was duidelijk: dierproeven zijn onethisch, achterhaald en moeten plaatsmaken voor moderne, dierproefvrije wetenschap.
Stem voor proefdieren
Wereldproefdierendag is een internationale dag waarop wereldwijd aandacht wordt gevraagd voor dieren in laboratoria. Achter de cijfers gaan levende individuen schuil: muizen, ratten, vissen, konijnen, honden, katten, varkens en apen. In Nederland gaat het jaarlijks om honderdduizenden dierproeven en in België om vergelijkbare aantallen. 1
Dierproeven veroorzaken ernstig en langdurig lijden. Dieren worden opgesloten, geïsoleerd, ziek gemaakt, geopereerd, vergiftigd of gedood. Maar voor Animal Rights gaat het niet alleen om de mate van lijden. Het experimenteren op dieren is een morele nullijn die niet overschreden mag worden. Dieren zijn geen testmateriaal, geen gebruiksvoorwerpen en geen middelen voor menselijke doelen.
Animal Rights benadrukt dat dierproeven niet alleen onethisch zijn, maar ook wetenschappelijk achterhaald. Moderne methoden zoals orgaan-op-een-chip, geavanceerde celkweektechnieken en computermodellen bieden steeds vaker betrouwbaardere en relevantere resultaten dan dierproeven.2
Maastricht University opnieuw onder vuur
De protestmars richtte zich nadrukkelijk op Maastricht University. Na een eerdere daling is het aantal aangevraagde dierproeven bij de universiteit in 2024 opnieuw sterk gestegen: het aantal aanvragen verdubbelde ten opzichte van het jaar ervoor. 3 Dat staat haaks op de maatschappelijke roep om dierproeven af te bouwen en te vervangen door dierproefvrije methoden.
Wetenschap zonder dierenleed
4Animal Rights pleit voor een directe stop op dierproeven en op subsidies voor onderzoek waarbij dieren worden gebruikt. In plaats daarvan moet geld worden geïnvesteerd in dierproefvrije wetenschap. Zolang universiteiten, bedrijven en overheden blijven vasthouden aan dierproeven, blijven het onrecht en het lijden voortduren.
De protestmars liet zien dat steeds meer mensen een andere koers eisen. Geen onderzoek ten koste van dieren, geen nieuwe investeringen in proefdiercentra en geen beleid dat dierproeven in stand houdt. Wetenschap kan en moet zonder dierenleed en zonder dieren als proefmateriaal te gebruiken.
Met de protestmars in Maastricht gaven wij opnieuw een stem aan dieren die zelf niet kunnen protesteren. Wij blijven ons inzetten voor een dierproefvrije toekomst en roepen overheid, universiteiten en onderzoeksinstellingen op om eindelijk te kiezen voor moderne, mensgerichte en diervrije methoden. Zolang dieren worden opgesloten, gebruikt en gedood in laboratoria, blijft actie nodig. Wereldproefdierendag is voorbij, maar de strijd tegen dierproeven gaat door.
Dankwoord
Graag bedanken we alle sprekers die tijdens de protestmars hun stem lieten horen voor de dieren: Jen Hochmuth van PETA, Frank Wassenberg van de Partij voor de Dieren, Jeffrey Wijling en Peppa. Ook bedanken we iedereen die naar Maastricht is gekomen om mee te lopen, waaronder de actievoerders die met de bus uit België zijn afgereisd. Dankzij de inzet van alle aanwezigen, vrijwilligers en stewards was de mars een groot succes.
Foto’s
Tijdens de protestmars zijn veel foto’s gemaakt. Klik op de knop hieronder om naar de Google Drive-map met de afbeeldingen te gaan. Vanuit deze map kun je de foto’s zelf downloaden en bewaren. Sta je ergens op en wil je dat niet? Stuur ons een bericht en dan halen we jou uit de map.
Meer dan 9 miljoen dieren worden jaarlijks gebruikt in Europese laboratoria, terwijl diervrije alternatieven al bestaan. Nieuwe cijfers tonen aan dat dierproeven nog steeds op grote schaal plaatsvinden en dat echte vooruitgang uitblijft.1
De nieuwste cijfers van de Europese Commissie, geanalyseerd door de European Coalition to End Animal Experiments, laten zien dat dierproeven in Europa nog altijd op enorme schaal plaatsvinden. In 2023 werden in de EU en Noorwegen in totaal 9.073.608 dieren gebruikt voor wetenschappelijke doeleinden. Daarvan werden 7.974.226 dieren voor het eerst ingezet, en nog eens 102.369 dieren opnieuw gebruikt in experimenten. Daarnaast werden 330.458 dieren gebruikt voor het creëren van genetisch gemodificeerde lijnen en 666.555 dieren voor het in stand houden daarvan, een stijging van 30% ten opzichte van het jaar ervoor.
Noorwegen is verantwoordelijk voor het grootste aandeel met ongeveer 1,6 miljoen dieren (16,5%), gevolgd door Frankrijk met 1,5 miljoen en Duitsland met meer dan 1,2 miljoen dieren. Deze cijfers laten zien dat het gebruik van dieren niet afneemt, maar structureel hoog blijft, ondanks de beschikbaarheid van diervrije alternatieven.
Werkelijke aantallen liggen veel hoger
De officiële cijfers geven bovendien geen volledig beeld. In verschillende lidstaten worden dieren die worden gefokt maar niet gebruikt, of dieren die worden gedood voor organen, niet meegenomen in de EU-statistieken. In Duitsland blijkt uit nationale cijfers dat ongeveer 42% van de dieren buiten deze telling valt. Dat betekent dat het werkelijke aantal dieren dat wordt gebruikt en gedood waarschijnlijk aanzienlijk hoger ligt dan de ruim 9 miljoen die nu wordt gerapporteerd.
Miljoenen dieren, inclusief honden, katten en apen
Muizen blijven met meer dan 3,5 miljoen dieren de meest gebruikte soort, gevolgd door vissen met meer dan 2,8 miljoen en ratten met ruim 570.000 dieren. Daarnaast worden ook honden, katten en andere diersoorten gebruikt in experimenten. In 2023 werden 8.352 honden ingezet. Het aantal katten steeg met ongeveer 30%, van 1.409 naar 1.840 dieren, en het gebruik van “andere carnivoren” nam zelfs meer dan zes keer toe, van 840 naar 5.154 dieren.
Ook het gebruik van andere soorten nam sterk toe, zoals koppotigen, die stegen van 2.676 naar 7.055 dieren, en zeebaars, waarvan het gebruik toenam van 116.706 naar 389.438 dieren.
Hoewel het aantal apen licht daalde naar 5.836 dieren in 2023, worden zij nog steeds ingezet in zeer ingrijpende experimenten, zoals toxiciteitstesten en langdurig hersenonderzoek. Frankrijk gebruikt met 3.459 apen de meeste primaten, gevolgd door Duitsland met 1.665. 3
Nederland en België
Ook in Nederland en België worden jaarlijks nog altijd grote aantallen dieren gebruikt voor dierproeven. In Nederland werden volgens het jaaroverzicht Zo doende 2023 van de NVWA ruim 400.000 dierproeven uitgevoerd in 2023, waarbij muizen, ratten en vissen het grootste aandeel vormen. In België werden in datzelfde jaar meer dan 500.000 dieren gebruikt voor wetenschappelijke doeleinden.3 Net als in de rest van Europa gaat het voornamelijk om knaagdieren en vissen, ingezet in onder meer fundamenteel onderzoek en toxiciteitstesten.
Katten zijn slechts een van de vele diersoorten die voor proeven worden ingezet
700.000+ dieren ondergaan extreem lijden
Van alle dierproeven werd 8,7% geclassificeerd als “ernstig”, wat neerkomt op meer dan 703.000 dieren die extreme pijn en stress ondergingen. Dit cijfer is waarschijnlijk een onderschatting, omdat de ernst van experimenten door onderzoekers zelf wordt gerapporteerd. De afgelopen jaren blijft het aandeel ernstige proeven stabiel tussen de 9% en 11%, wat laat zien dat er nauwelijks vooruitgang wordt geboekt in het verminderen van het zwaarste dierenleed.
Een voorbeeld van dit extreme lijden is de zogeheten ascitesmethode, waarbij bij muizen pijnlijke ophopingen van vocht in de buik worden veroorzaakt om antilichamen te produceren. In 2023 werden hiervoor bijna 36.000 muizen gebruikt en gedood, ondanks dat er al jaren diervrije alternatieven beschikbaar zijn. Frankrijk was verantwoordelijk voor 98,5% van deze proeven.
Alternatieven bestaan
Opvallend is dat dierproeven nog steeds plaatsvinden in gebieden waar al lang betrouwbare alternatieven bestaan. In 2023 werden 29.365 dieren gebruikt voor huidallergietesten, 2.816 dieren voor huidirritatietesten en 334 dieren voor oogtesten, ondanks dat hiervoor erkende diervrije methoden beschikbaar zijn.5 Ook het gebruik van konijnen voor pyrogentesten bleef doorgaan. In 2023 werden nog altijd 17.770 konijnen gedood, terwijl deze test uiterlijk in 2025 volledig moet verdwijnen. In sommige landen neemt het gebruik zelfs toe, met stijgingen van 13% in Spanje, 1165% in Ierland en 468% in Bulgarije vergeleken met eerdere jaren.
Nauwelijks afbouw, in sommige sectoren zelfs groei
Hoewel het aantal dieren dat voor het eerst werd gebruikt licht daalde met 4,9% ten opzichte van 2022, blijft deze afname ver achter bij de verwachtingen. Tegelijkertijd nam het gebruik van dieren voor het testen van industriële chemicaliën juist toe met 15%, tot 174.634 dieren. De meeste dieren worden gebruikt in toegepast en translationeel onderzoek (37%, ongeveer 3,1 miljoen dieren), gevolgd door fundamenteel onderzoek (34%, ongeveer 3 miljoen dieren), dat geen directe praktische toepassing heeft.
Dierproefvrije toekomst
Animal Rights roept daarom op tot een volledige afschaffing van dierproeven en een snelle overgang naar diervrije, mensgerichte methoden.6 Op 25 april voor Wereldproefdierendag organiseren we een protestmars in Maastricht.7 Terwijl miljoenen dieren in laboratoria blijven lijden, is het belangrijker dan ooit om in actie te komen.
