Nieuwe beelden uit Britse laboratoria laten opnieuw zien wat dierproeven werkelijk zijn: systematisch geweld tegen weerloze dieren, vermomd als wetenschap.2Honden, apen, konijnen, ratten en minivarkens worden vastgebonden, gedwongen chemische stoffen in te ademen of door te slikken, opengesneden en uiteindelijk gedood. De beelden maken deel uit van de nieuwe campagne TOXICITY.inc, die oproept tot een definitief einde aan dierproeven voor toxiciteitstesten.
Volgens de informatie die via Animal Aid is gedeeld, gaat het om de meest omvangrijke verzameling beelden uit Britse laboratoria in meer dan tien jaar. Het materiaal werd grotendeels in 2025 gefilmd en werd toevertrouwd door een voormalige laboratoriummedewerker. De campagnewebsite laat in detail zien hoe dieren worden ingezet in testen die nog steeds diep verankerd zitten in wettelijke toelatingssystemen.
Wat op de beelden te zien is, is ronduit misselijkmakend. Jonge beagles worden met maskers vastgezet om chemische dampen in te ademen. Ook worden honden onderworpen aan orale gavage, waarbij een buis door de keel en slokdarm naar de maag wordt geduwd om stoffen direct in hun lichaam te brengen. Sommige honden krijgen chirurgisch een katheter ingebracht, worden opgesloten in kale metalen kooien en maandenlang gemonitord tot ze ziek worden of sterven. Daarna worden ze doorgaans gedood met een dodelijke injectie.
Beagles moeten chemische dampen in te ademen
‘Oral gavage’ is wanneer substanties direct via een plastic buis de maag ingeforceerd worden
Beagles in toxiciteitslaboratoria ondergaan tests om te bepalen of en wanneer stoffen schade of de dood veroorzaken.
Bij ‘continuous infusion toxicity’ krijgen honden een katheter en worden teststoffen direct in hun bloed gepompt.
Apen in fixatiestoelen
Ook apen worden gemarteld: we zien hoe primaten, afkomstig uit Zuidoost-Azië en Mauritius, in laboratoria aankomen en vervolgens worden opgesloten, herhaaldelijk gefixeerd en blootgesteld aan ingrijpende procedures. In zogenaamde primatenstoelen worden ze rechtop vastgezet met een masker over hun gezicht, zodat ze teststoffen moeten inademen. Ook bij hen wordt via een buis testmateriaal direct in de maag gebracht. De website benadrukt dat juist deze dieren, die intelligent en sociaal zijn en angst en stress diep ervaren, dagelijks lijden tot ze aan het einde van de proeven worden gedood.
Fixatiemiddelen zijn speciaal ontworpen om primaten onbeweeglijk te houden tijdens toxiciteitstests.
Voor primaten veroorzaakt het vastzetten voor procedures zoals bloedafname voor dataverzameling enorme stress.
Bij ‘orale gavage’ wordt een slang in hun keel geduwd om stoffen toe te dienen.
Bij inhalatietests worden primaten vastgezet en gedwongen chemicaliën in te ademen
Konijnen en minivarkens
Drachtige konijnen worden volledig geïmmobiliseerd in plastic houders, krijgen stoffen in hun oorader geïnjecteerd en worden individueel opgesloten in kleine kooien. Ook bij hen wordt een buis in de mond en slokdarm geduwd om teststoffen rechtstreeks in de maag te brengen. Minivarkens krijgen bij huidtesten stukken huid en vlees uit hun rug gesneden, waarna teststoffen op de open wond worden aangebracht. De campagne beschrijft hoe de pijnstilling vaak wordt onthouden omdat die de onderzoeksgegevens zou kunnen beïnvloeden.
Zwangere konijnen worden tijdens infusietests volledig geïmmobiliseerd in plastic houders
De teststof wordt in hun oorader geïnjecteerd
Geforceerd vastgezet wordt een buis via de slokdarm in de mond van het konijn ingebracht, waarna de teststof direct in de maag wordt toegediend
Aan het einde van de tests worden konijnen gedood met een dodelijke injectie en ontleed
Dierproeven falen en houden vooruitgang tegen
De verdediging van dit systeem is altijd dezelfde: dierproeven zouden nodig zijn om mensen te beschermen. Maar die claim houdt steeds minder stand. TOXICITY.inc stelt dat meer dan 90 procent van de medicijnen die in dierproeven veilig en effectief lijken, uiteindelijk faalt in menselijke trials. De campagne pleit daarom voor moderne, mensrelevante en diervrije methoden. Ook Animal Rights wees daar recent nog op in een webinar: “Dierproeven maken ons ziek en houden wetenschap tegen” 3, waarin wordt uitgelegd dat dierproeven niet alleen onethisch zijn, maar ook wetenschappelijk tekortschieten en medische vooruitgang juist kunnen vertragen.
Voor dermale toxiciteitstests worden stukken huid en vlees operatief uit de rug van varkens gesneden om teststoffen aan te brengen.
De beelden uit het Verenigd Koninkrijk maken iets zichtbaar dat normaal achter gesloten deuren blijft: dierenleed op industriële schaal. Het gaat niet om incidenten, maar om een systeem waarin dieren structureel worden gebruikt als wegwerpmateriaal. Vastgebonden lichamen, paniek, verwondingen, isolatie en dood zijn geen bijwerkingen van dat systeem, maar de kern ervan. Ondertussen zijn er al alternatieven voor dierproeven.4 Dat dit nog altijd gebeurt voor geneesmiddelen en andere producten die uiteindelijk voor mensen bestemd zijn, laat zien hoe dringend een radicale omslag nodig is.
Tijdens een recente webinar van Animal Rights, in samenwerking met neurobioloog Leyla Fox, werd een harde conclusie duidelijk: dierproeven veroorzaken niet alleen enorm dierenleed, ze vormen ook een serieuze bedreiging voor de menselijke gezondheid.
Elk jaar worden miljoenen dieren gebruikt in experimenten binnen de EU. Alleen al in 2022 ging het om meer dan 9,3 miljoen dieren, waaronder muizen, vissen, honden en primaten . Dit aantal ligt in werkelijkheid nog veel hoger, omdat dieren die ‘overtollig’ zijn of worden gedood voor organen en weefsels vaak niet eens worden meegeteld .
Het grootste deel van deze dieren sterft niet eens voor medische doorbraken, maar voor zogenoemd fundamenteel onderzoek zonder direct nut voor de mens.
Dierproeven werken niet voor mensen
Volgens Fox is het grootste probleem dat dierproeven simpelweg niet overdraagbaar zijn naar mensen. De biologische verschillen tussen diersoorten en mensen zijn enorm. Dat leidt tot schokkende situaties:
Medicijnen die veilig lijken in dieren, falen in meer dan 90% van de gevallen bij mensen
Meer dan 30% van de goedgekeurde medicijnen moet later alsnog van de markt worden gehaald vanwege gevaarlijke bijwerkingen
Zelfs bekende middelen tonen deze mismatch aan:
Insuline veroorzaakt misvormingen bij muizen
Thalidomide leek veilig in dierproeven, maar veroorzaakte ernstige misvormingen bij mensen
Dit laat zien dat dierproeven geen betrouwbare voorspeller zijn voor menselijke gezondheid.
Kunstmatige ziektes en onnatuurlijke omstandigheden
In laboratoria worden ziektes kunstmatig opgewekt bij dieren. Epilepsie wordt bijvoorbeeld veroorzaakt met elektroshocks en hersenbeschadiging. Depressie wordt gesimuleerd door dieren tot uitputting te laten zwemmen. Deze modellen hebben weinig te maken met echte menselijke ziektes. Daarbovenop leven proefdieren in extreem gecontroleerde en onnatuurlijke omstandigheden. Licht, voeding en omgeving zijn volledig gestandaardiseerd. Geen enkel mens leeft onder zulke omstandigheden, wat de resultaten nog minder relevant maakt .
Medische vooruitgang wordt afgeremd
Dierproeven zorgen er niet alleen voor dat medicijnen falen, maar ook dat potentieel werkzame behandelingen nooit verder onderzocht worden. Duizenden mogelijke medicijnen worden al vroeg afgewezen omdat ze niet werken in dieren, terwijl ze mogelijk wel effectief zouden zijn voor mensen. Ondertussen zijn na meer dan 150 jaar dierproeven nog steeds twee derde van de menselijke ziektes ongeneeslijk.
Moderne alternatieven zijn er al
De webinar laat zien dat dierproeven allang niet meer nodig zijn. Er bestaan inmiddels geavanceerde, diervrije methoden die beter werken:
menselijke celculturen en mini-organen (organoïden)
organ-on-a-chip technologie
kunstmatige intelligentie en computermodellen
patiënt- en populatiestudies
Deze methoden zijn sneller, goedkoper en vooral direct relevant voor de mens.
Waarom gaan dierproeven dan nog door?
Ondanks alle wetenschappelijke tekortkomingen blijven dierproeven bestaan door:
verouderde wetgeving die dierproeven verplicht stelt
financiële belangen en lobby vanuit de industrie
gebrek aan onderwijs over alternatieven
een onderzoekswereld die vastzit in oude systemen
NAT database
De NAT database (Non-Animal Technologies), ontwikkeld door Doctors Against Animal Experiments, bevat inmiddels meer dan 2.000 diervrije methoden. Onderzoekers, beleidsmakers en bedrijven kunnen deze database gebruiken om direct over te stappen op moderne, mensgerichte wetenschap.
Tijd voor een fundamentele omslag
De conclusie van de webinar is duidelijk: dierproeven zijn niet alleen ethisch onacceptabel, maar ook wetenschappelijk achterhaald. Zolang we blijven vertrouwen op dierproeven, blijven we medische vooruitgang vertragen en brengen we mensenlevens in gevaar.
De oplossing ligt binnen handbereik. De technologie is er al. Wat ontbreekt, is de wil om definitief te stoppen met dierproeven.
Dierenrechtenorganisatie Animal Rights heeft een lespakket ontwikkeld. Het doel is om leerlingen te informeren over de veehouderij en visserij en om ze zelfstandig een mening te laten vormen over het consumeren van dierlijke producten.
Leerlingen zelfstandig laten nadenken
Centraal in het lespakket staan gesprekken tussen fictieve karakters. Een veganist gaat met een aantal boeren in gesprek over hun bedrijf. De leerlingen krijgen vervolgens opdrachten die ze laten nadenken over de informatie die in de gesprekken naar voren is gekomen. Coördinator van het project Carla Desseyn vertelt: “Wij willen kritisch denken aanmoedigen. Dat betekent dat we geen oordeel uitspreken, maar wel vragen stellen bij wat mensen vaak als een gegeven aannemen, zoals de vraag of we koeien mogen gebruiken voor het produceren van melk.”
Beschikbaar voor een brede doelgroep
Het lespakket bestaat uit een werkboek voor leerlingen en een docentenhandleiding en is gratis te downloaden via de website van Animal Rights. Het lespakket is geschikt om te gebruiken in groep 7 en 8 van de basisschool (Nederland) en vijfde en zesde leerjaar van het basisonderwijs (België), maar ook bruikbaar in de onderbouw van middelbare scholen (Nederland) en in de eerste graad van het secundair onderwijs (België). Daarnaast kunnen ouders het pakket gebruiken om zelf met hun kinderen in gesprek te gaan over hoe mensen met dieren om zouden moeten gaan. Desseyn: “Eigenlijk kan iedereen de vragen uit het werkboek aangrijpen om na te denken over het gebruiken van dieren. Ook volwassenen.”
Hard nodig
Volgens Animal Rights is het hard nodig dat hun lespakket wordt uitgebracht. De organisatie geeft al gastlessen, maar wil meer leerlingen bereiken. Desseyn: “Bestaand onderwijsmateriaal over de veehouderij en visserij komt rechtstreeks vanuit de sector zelf.” De dierenrechtenorganisatie verwijt de sector niet het eerlijke verhaal te vertellen en belang te hebben bij zelfpromotie. Desseyn: “In een lespakket van Boerderijeducatie over zuivel kun je bijvoorbeeld lezen dat een koe melk van gras maakt door er lang op te kauwen. Een koe kan echter gras eten zoveel als ze wil, maar zal geen melk produceren als ze geen kalf gekregen heeft. In de melkveehouderij worden kalfjes direct na de geboorte van hun moeder gescheiden. De sector verzwijgt zulke feiten liever.”
Vanaf 26 tot en met 31 januari 2026 houdt de Hersenstichting een collecteweek. Wat veel dierenvrienden niet weten is dat met het opgehaalde geld dierproeven gefinancierd worden. Animal Rights bestudeerde wetenschappelijke publicaties van dierproeven die door de Hersenstichting zijn betaald. Animal Rights waarschuwt dat het vaak om akelige dierproeven gaat met ernstige gevolgen voor de proefdieren.
Dierproefnemers van het Amsterdam UMC gebruikten 8 weken oude muizen, afkomstig van een proefdierfokker uit Engeland, in een zeer akelige proef. De muizen werden zwaar letsel aangedaan door een gewicht met een scherpe punt op de schedels van de muizen te laten vallen. Na de test werden de schedels met klemmen gedicht en de dieren in hun kooien geplaatst. Vervolgens moesten de muizen gedragstesten uitvoeren zoals het balanceren op een stok. 12
Vier maanden oude vrouwelijke muizen werden ingezet in vijf dagen durende stresstesten uitgevoerd aan het Max Planck Instituut in München. Eerst werden er cellen van de vagina afgenomen en vervolgens moesten de proefdieren om de dag een gedragstest uitvoeren: ze moesten in doolhoven rondlopen en in een bak met water zwemmen. Na afloop van het experiment werden de dieren gedood door het breken van de nek. 3
Acht weken oude muizen werden eerst gefixeerd en daarna geopereerd om canules met tandartscement aan de schedel vast te maken. Vervolgens werden de muizen alleen in een kooi gestopt. In een tijdbestek van drie weken werden een aantal keer stoffen in de arme dieren geïnjecteerd. Na drieënhalve maand werden de dieren uit hun lijden verlost door de dierproefnemers van het Leids Universitair Medisch Centrum. 4
Bovenstaande dierproefstudies zijn door de Hersenstichting met honderdduizenden euro’s gefinancierd. Momenteel lopen er acht studies met proefdieren waarvan zeven op muizen en één op ratten, laat de Hersenstichting aan Animal Rights weten. Volgens de Hersenstichting gaat het “om basaal onderzoek, waarbij het doel is om het onderliggende mechanisme te begrijpen.”
In 2019 haalde de Hersenstichting maar liefst 12.7 miljoen euro aan donaties binnen. De collecteweek zelf leverde 1.5 miljoen euro op. 5 Animal Rights waarschuwt dan ook voor ‘goede doelen’ die geld geven aan dierproeven.
‘Ruiming’ van kalkoenen op 21 december 2025 in Ysselsteyn
Op 19 maart 2025 werd in de gemeente Putten (provincie Gelderland) vogelgriep vastgesteld op een kalkoenenbedrijf. “Om verspreiding van het virus te voorkomen,” worden de circa 27.000 dieren op de locatie ‘geruimd’ door de doodseskaders van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).1
Op 21 december 2025 is het opnieuw raak. In Ysselsteyn (gemeente Venray, provincie Limburg) is vogelgriep vastgesteld op een kalkoenenbedrijf aan de Puttenweg. De circa 23.000 dieren bij ‘Peelkalkoen’ worden afgemaakt. 2 Het gaat om hetzelfde bedrijf als in december 2021.
Op enkele honderden meters van de ‘geruimde’ stallen staan aan de Paardekopweg nog meer schuren van hetzelfde bedrijf. De NVWA zal deze ongetwijfeld testen op vogelgriep.
‘Ruiming’ op 21 december 2025 in Ysselsteyn
‘Ruiming’ op 21 december 2025 in Ysselsteyn
Op 24 december werd er vogelgriep vastgesteld bij een leghennenbedrijf schuin tegenover ‘Peelkalkoen’, aan de Eijkenhofweg in Veulen. De circa 99.000 kippen werden afgemaakt. 26 December waren dan Jenniskens kalkoenenschuren aan de Paardekopweg aan de beurt. De circa 24.500 kalkoenen worden vermoord.
‘Ruming’ op 26 december 2025 in Ysselsteyn
‘Ruming’ op 26 december 2025 in Ysselsteyn
2026
Op 14 januari 2026 is het opnieuw raak. In Oisterwijk (Noord-Brabant) werd vogelgriep vastgesteld op een bedrijf met kalkoenen. De circa 24.000 kalkoenen in de schuren aan de Rosepdreef werden afgemaakt.3
Vier dagen eerder, 10 januari, werden er in het West-Vlaamse Zwevezele (Wingene) ook al 3.500 kalkoenen afgemaakt na een vogelgriepbesmetting. 4
Zaterdag 7 februari 2026 werden er circa 38.000 kalkoenen afgemaakt op het bedrijf in Moergestel aan de Floraweg dat in 2021 ook al werd geruimd.
‘Ruiming’ Putten 19-20 maart 2025
Stop er mee!
Kalkoenen worden bovengemiddeld vaak getroffen door een vogelgriepuitbraak.
Volgens het CBS zijn er in Nederland nog 20 kalkoenenmesters over met 447.711 dieren in totaal.
Sinds de start van de huidige vogelgrieppandemie in oktober 2021 werden in Nederland 12 keer kalkoenenbedrijven ‘geruimd’ met meer dan 350.000 slachtoffers. 5 Dat is meer dan driekwart van het aantal kalkoenen dat op ieder moment aanwezig is.
In december 2021 werden 2 locaties, één preventief, ‘geruimd’ van kalkoenenmesterij Jenniskens in Ysselsteyn, Limburg, met in totaal 48.000 slachtoffers. In 2022 ging het om kalkoenenmesterijen in Uithuizen en Hellum (Groningen, 10.000 en 24.000 doden resp.), Ospel (Limburg, 23.850 doden) en tweemaal hetzelfde megabedrijf in Hedel (Gelderland, 110.400 doden in totaal).
De vraag is hoe lang we nog doorgaan met het vergassen van kalkoenen om vervolgens de stallen weer op te vullen? Waar ligt de grens waarop dit zelfs voor het landbouwministerie onacceptabel wordt?
Animal Rights filmde het ruimen van kalkoenen in januari 2021 in Moergestel (Noord Brabant)
Update
In februari 2026 geeft een artikel in vakblad ‘Boerderij’ goed weer wat Animal Rights al tijden verkondigt via de kop boven dit artikel. “Dit type vogelgriepvirus lijkt bij kalkoenen duidelijk meer problemen te veroorzaken, dan bij andere pluimveesoorten. De situatie baart zorgen. De sector staat op scherp,” zegt Dirk van der Sterren, voorzitter van de Kring Kalkoenhouders van LTO/NOP, in het artikel ‘Kalkoenen hard geraakt door HPAI’. 6
In Duitsland zijn sinds oktober tientallen bedrijven getroffen. In het district Cloppenburg, deelstaat Nedersaksen, zijn meer dan 360.000 kalkoenen afgemaakt na besmetting. In dat gebied was het de afgelopen maanden een tijdlang niet toegestaan om jonge dieren op te zetten. Dat is wat Animal Rights in Nederland ook graag zou zien.
