Tijdens een recente webinar van Animal Rights, in samenwerking met neurobioloog Leyla Fox, werd een harde conclusie duidelijk: dierproeven veroorzaken niet alleen enorm dierenleed, ze vormen ook een serieuze bedreiging voor de menselijke gezondheid.
Miljoenen dieren, maar nauwelijks vooruitgang
Elk jaar worden miljoenen dieren gebruikt in experimenten binnen de EU. Alleen al in 2022 ging het om meer dan 9,3 miljoen dieren, waaronder muizen, vissen, honden en primaten . Dit aantal ligt in werkelijkheid nog veel hoger, omdat dieren die ‘overtollig’ zijn of worden gedood voor organen en weefsels vaak niet eens worden meegeteld .
Het grootste deel van deze dieren sterft niet eens voor medische doorbraken, maar voor zogenoemd fundamenteel onderzoek zonder direct nut voor de mens.
Dierproeven werken niet voor mensen
Volgens Fox is het grootste probleem dat dierproeven simpelweg niet overdraagbaar zijn naar mensen. De biologische verschillen tussen diersoorten en mensen zijn enorm. Dat leidt tot schokkende situaties:
- Medicijnen die veilig lijken in dieren, falen in meer dan 90% van de gevallen bij mensen
- Meer dan 30% van de goedgekeurde medicijnen moet later alsnog van de markt worden gehaald vanwege gevaarlijke bijwerkingen
Zelfs bekende middelen tonen deze mismatch aan:
- Insuline veroorzaakt misvormingen bij muizen
- Thalidomide leek veilig in dierproeven, maar veroorzaakte ernstige misvormingen bij mensen
Dit laat zien dat dierproeven geen betrouwbare voorspeller zijn voor menselijke gezondheid.
Kunstmatige ziektes en onnatuurlijke omstandigheden
In laboratoria worden ziektes kunstmatig opgewekt bij dieren. Epilepsie wordt bijvoorbeeld veroorzaakt met elektroshocks en hersenbeschadiging. Depressie wordt gesimuleerd door dieren tot uitputting te laten zwemmen. Deze modellen hebben weinig te maken met echte menselijke ziektes. Daarbovenop leven proefdieren in extreem gecontroleerde en onnatuurlijke omstandigheden. Licht, voeding en omgeving zijn volledig gestandaardiseerd. Geen enkel mens leeft onder zulke omstandigheden, wat de resultaten nog minder relevant maakt .
Medische vooruitgang wordt afgeremd
Dierproeven zorgen er niet alleen voor dat medicijnen falen, maar ook dat potentieel werkzame behandelingen nooit verder onderzocht worden. Duizenden mogelijke medicijnen worden al vroeg afgewezen omdat ze niet werken in dieren, terwijl ze mogelijk wel effectief zouden zijn voor mensen. Ondertussen zijn na meer dan 150 jaar dierproeven nog steeds twee derde van de menselijke ziektes ongeneeslijk.
Moderne alternatieven zijn er al
De webinar laat zien dat dierproeven allang niet meer nodig zijn. Er bestaan inmiddels geavanceerde, diervrije methoden die beter werken:
- menselijke celculturen en mini-organen (organoïden)
- organ-on-a-chip technologie
- kunstmatige intelligentie en computermodellen
- patiënt- en populatiestudies
Deze methoden zijn sneller, goedkoper en vooral direct relevant voor de mens.
Waarom gaan dierproeven dan nog door?
Ondanks alle wetenschappelijke tekortkomingen blijven dierproeven bestaan door:
- verouderde wetgeving die dierproeven verplicht stelt
- financiële belangen en lobby vanuit de industrie
- gebrek aan onderwijs over alternatieven
- een onderzoekswereld die vastzit in oude systemen
NAT database
De NAT database (Non-Animal Technologies), ontwikkeld door Doctors Against Animal Experiments, bevat inmiddels meer dan 2.000 diervrije methoden. Onderzoekers, beleidsmakers en bedrijven kunnen deze database gebruiken om direct over te stappen op moderne, mensgerichte wetenschap.
Tijd voor een fundamentele omslag
De conclusie van de webinar is duidelijk: dierproeven zijn niet alleen ethisch onacceptabel, maar ook wetenschappelijk achterhaald. Zolang we blijven vertrouwen op dierproeven, blijven we medische vooruitgang vertragen en brengen we mensenlevens in gevaar.
De oplossing ligt binnen handbereik. De technologie is er al. Wat ontbreekt, is de wil om definitief te stoppen met dierproeven.
