De [Centrale Commissie Dierproeven](https://www.animalrights.nl/waarom-dierproeven-altijd-worden-goedgekeurd) heeft opnieuw een discutabel experiment in Nederland goedgekeurd: In de aankomende 5 jaar worden 3.688 ratten aan fysieke en psychische stress blootgesteld en ondergaan de proefdieren operaties om stoffen in de hersenen in te brengen. Waarom? Om het sociale speelgedrag van kinderen voor de ontwikkeling van hersenen te onderzoeken. Robert Molenaar van Animal Rights: “Dit is typisch zo’n nieuwsgierigheidsonderzoek dat je niet hoeft te vervangen maar kunt verbieden. Deze dierproef had nooit goedgekeurd mogen worden.”
De dierproefnemers laten in een geanonimiseerd verslag op de website van de Centrale Commissie Dierproeven 1 een glimp zien van hoe de experimenten eruit zien: een groep ratten kunnen ‘beloningen’ verdienen door middel van spelen en het uitvoeren van taakjes. Maar niet alle proefdieren mogen spelen, zo wordt een deel van de dieren alleen gehuisvest.
Daarnaast worden de proefdieren voor sommige experimenten geopereerd om stoffen in de hersenen aan te brengen. Verder wordt om de relatie tussen spel en de reactie op stress te onderzoeken een deel van de proefdieren aan fysieke of psychische stress blootgesteld. Na afloop worden de ratten gedood om de hersenen te onderzoeken.
De betrokken dierproefnemers “hopen te begrijpen wat het belang is van spelen voor de ontwikkeling van hersenen en gedrag. Het dient een maatschappelijk doel aangezien spel bij kinderen steeds meer onder druk staat.”
In het verslag wordt aangegeven waarom de dierproeven volgens de onderzoekers niet vervangen kunnen worden: “hersenmechanismen en gedrag zijn te complex om met de huidige proefdiervrije technieken na te bootsen. Bovendien kunnen we dit bij proefdieren beter onderzoeken dan bij mensen. We kunnen kijken naar gedrag en zonder invloed van externe factoren zoals cultuur, omgevingsinvloeden en we kunnen bij proefdieren het gedrag manipuleren.”
Animal Rights uit stevige kritiek op het experiment dat zowel onethisch als volstrekt overbodig is. Bovendien kosten dit soort langlopende dierproefprojecten vele honderdduizenden euro’s aan subsidiegeld. Het is helaas onbekend op welke universiteit deze experimenten plaatsvinden.
Molenaar: “Het is de wereld op zijn kop. Er wordt een volledig kunstmatige en gemanipuleerde laboratoriumsetting gecreëerd waarbij een rat als model moet dienen voor een spelend kind. De onderzoekers zien dit als voordeel omdat alle externe factoren uitgefilterd worden: maar deze externe invloeden zijn juist zo bepalend waarom kinderen spelen. De onderzoekers kunnen zich beter inzetten voor het creëren voor een veilige en kindvriendelijke leefomgeving dan het uitvoeren van deze onethische diertesten.”
De onderzoekers kunnen zich beter inzetten voor het creëren voor een veilige en kindvriendelijke leefomgeving dan het uitvoeren van deze onethische diertesten.
In België kopte dagblad Het Laatste Nieuws op 1 augustus 2019: ‘30% meer dode varkens en runderen door hittegolf’. Tijdens de tropische dagen in de week daarvoor, waarop zowel in Nederland als in België alle temperatuurrecords gebroken werden, stierven massaal veel varkens, runderen en pluimvee. Het cijfer van 30% komt van kadaververwerker Rendac dat ook in Nederland zorgt voor het afvoeren van gestorven dieren van veebedrijven.1
Rendac weigert echter, ondanks een verzoek van Animal Rights, cijfers voor Nederland te noemen. “De Nederlandse consument heeft het recht te weten hoe dodelijk het veehouderijsysteem voor de daarin opgesloten dieren is,” zegt Animal Rights campagneleider Erwin Vermeulen. “Transparantie was volgens minister Carola Schouten van LNV toch fundamenteel voor het consumentenvertrouwen?”
Rendac België
De aantallen liggen in de zomer altijd hoger, maar met temperaturen tot 42 graden was de sterfte nog veel groter, geeft het destructiebedrijf in België aan. “Bij alle landbouwdieren trouwens”, zegt woordvoerder Karel Vermassen van Rendac tegen de krant.
“De Nederlandse consument heeft het recht te weten hoe dodelijk het veehouderijsysteem voor de daarin opgesloten dieren is.”
Erwin Vermeulen, Animal Rights
Het destructiebedrijf rijdt normaal enkel uit van maandag t/m vrijdag, maar moest ook afgelopen weekend vol aan de bak, rapporteert de krant verder. “Het is nog nooit voorgekomen dat we ook op zondag kadavers moeten ophalen. We hebben wat achterstand opgelopen, maar die zijn we aan het bijbenen. Het aantal meldingen loopt deze week terug.”2
Rendac Nederland
In Nederland berichtte Boerderij diezelfde dag onder de kop ‘Rendac had handen vol aan kadavers’, dat destructiebedrijf Rendac door de extreme weersomstandigheden vertraging had opgelopen met het ophalen van kadavers. Rendac had het ophaalschema al uitgebreid naar zaterdag 27 juli vanwege het zeer hoge aanbod van kadavers. Ook melde Rendac het merendeel van de routes in dubbele diensten uit te gaan voeren. Desondanks liep Rendac een achterstand op. 3
Gestorven schaap in Zele
Staldrama’s
We weten uit het Nederlandse nieuws dat door de combinatie van hitte en falende (ventilatie)systemen op 24 juli 2019 honderden varkens door verstikking om het leven kwamen in Middelharnis en 150.000 vleeskuikens in Heeswijk-Dinther het leven lieten; op 25 juli stierven 4000 vleeskuikens door verstikking in Neer; en op 26 juli crepeerden 2100 varkens door verstikking in Maarheeze, terwijl diezelfde dag in Swifterbant zo’n 100 kippen bezweken doordat de stalapparatuur niet genoeg verkoeling kon brengen. Hoeveel dieren er omkomen in Nederlandse stallen vanwege de hitte, naast deze geconcentreerde massasterftes als gevolg van technisch falen, is volstrekt onduidelijk.
“De nalatigheid, bijvoorbeeld in het beschermen van dieren tegen weersextremen, is structureel en moet dus ook structureel worden aangepakt.”
Erwin Vermeulen, Animal Rights
In Voeren in België kwamen op vrijdag 26 juli “een duizendtal” konijnen om toen na een elektriciteitsstoring de ventilatie uitviel. 4
Hittesterfte
Verdedigers van de praktijken uit de vee-industrie wijzen er regelmatig op dat tijdens warme perioden ook meer mensen sterven. Dat klopt, maar de aantallen zijn volstrekt onvergelijkbaar. Volgens RTL Z overleden er tijdens de recente hittegolven (2019) ongeveer 100 personen meer dan in een gemiddelde week in de zomerperiode. 5 In een berekening van de Volkskrant aan de hand van CBS cijfers is daarnaast duidelijk te zien dat de oversterfte per week per hittegolf voor mensen steeds lager wordt. 6
Varkens overleven een hittetransport niet
Het veehouderijsysteem is dodelijk
Waar het bij mensen-sterfte voornamelijk om kwetsbare hoogbejaarden (80 jaar en ouder) gaat, bereiken varkens, pluimvee, konijnen en runderen nooit deze ‘oude dag’. Sterker nog, het gaat in de vee-industrie veelal om hele jonge dieren die vanwege het houderijsysteem – volle stallen, ziekmakende omstandigheden, minimale investeringen in dierenwelzijn – niet opgewassen zijn tegen extreme weersomstandigheden.
“Terwijl de sector en politiek blijven zoeken naar minieme welzijnsverbeteringen om de consument aan het vlees, de zuivel en eieren te houden, is de realiteit dat de wreedheden inherent zijn aan het veehouderijsysteem,” zegt Vermeulen. “De nalatigheid, bijvoorbeeld in het beschermen van dieren tegen weersextremen, is structureel en moet dus ook structureel worden aangepakt.”
Transparantie
Animal Rights heeft op vrijdag 2 augustus 2019 per email en dinsdag 6 augustus per email en telefoon bij Rendac in Son om de Nederlandse gegevens gevraagd met betrekking tot de extra sterfte onder landbouwdieren. De Rendac woordvoerder koos ervoor om de vraag over de hoogte van de sterfte te negeren: “In situaties van hogere temperaturen breiden wij standaard onze dienstverlening uit naar de weekenden. Dat heeft te maken met milieu-hygiënische omstandigheden, bio-security, veranderd aanbiedpatroon en hogere aanvoer.”
Hoewel men terloops “hogere aanvoer” noemt als een reden voor de drukte bij Rendac, was dat natuurlijk geen antwoord op onze vraag. Animal Rights wil graag weten hoeveel hoger de sterfte lag tijdens de recente hittegolf en die van eind juni, en het liefst uitgesplitst naar varkens, runderen en pluimvee in percentages en absolute aantallen. Alleen dan kan de Nederlandse burger inzicht krijgen in hoe dodelijk het Nederlandse veehouderijsysteem is. Na aandringen wist woordvoerder Sjors Beerendonk alleen nog mee te delen: “Ik heb geen specifieke gegevens over uitvalpercentage.”
Dat is niet alleen onbegrijpelijk, maar ook onacceptabel. De Nederlandse consument heeft het recht te weten hoe dodelijk het veehouderijsysteem voor de daarin opgesloten dieren is. De nalatigheid, bijvoorbeeld in het beschermen van dieren tegen weersextremen, is structureel en moet dus ook structureel worden aangepakt.
Update 2026
Toen Animal Rights enkele jaren geleden aan destructiebedrijf Rendac vroeg hoeveel hoger het sterfte cijfer in de vee-industrie lag tijdens hitteperiodes kregen we geen bevredigend antwoord. Nu, in een klein bericht op ‘Sterke Erven’ van 23 juni 2026, met de boodschap dat Rendac deze week ook op zaterdag rijdt, wordt terloops gemeld: “Met de hoge temperaturen is het aanbod pakweg 20 procent hoger dan normaal, laat Rendac desgevraagd weten.”7 Dat zijn heel veel individuele levens.
Ja, er is ook oversterfte bij mensen tijdens een hittegolf. Echter, de kans voor mensen om in Nederland te sterven op hele hete dagen is sterk gedaald sinds 2010. Het geschatte aantal sterfgevallen door hitte daalde in de periode van 2000-2009 van 7.000 naar 4.300 in de periode 2010-2019. Dat blijkt uit onderzoek van het RIVM. 8
Of dat voor dieren in de veehouderij ook geldt, weten we niet. Je kan dat alleen evalueren als je ook registreert. Animal Rights gaat het landbouwministerie hierom vragen.
Op woensdagmiddag 24 juni 2026 veroorzaakte op de Beekhoeve, een pluimveebedrijf langs de Iepersestraat in Harelbeke, een technisch defect aan de koelinstallatie een brandje in de loods, die onderdak biedt aan zowat 5.000 kalkoenen. Door het technisch defect viel de stroom uit, waardoor er geen ventilatie meer was. Om de temperatuur niet al te fel te laten oplopen, koelden de brandweer het dak van de loods af met bluswater. 9
Op 26 juni 2026 probeerde de brandweer zo’n 23.000 kippen op een pluimveehouderij in Voorst koel te houden. Met meerdere waterspuiten werd de enorme stal aan de Klarenbeekseweg natgespoten. Of de kippen ook echt gered konden worden, moest volgens de brandweer nog blijken. Tegen acht uur ‘s avonds was de brandweer nog altijd bezig. “De temperatuur in de stal is wel iets omlaag gegaan, maar het is nog steeds erg heet.” Rond middernacht was de temperatuur in de stal voldoende gedaald en kon de brandweer vertrekken. Het pand is weer overgedragen aan de eigenaar, die moet voorkomen dat de temperatuur opnieuw oploopt. 10
Op 26 juni 2026 ging de Franse pluimveebrancheorganisatie ANVOL al uit van enkele honderdduizenden gestorven vleeskuikens door de hittegolf. Andere Franse media spraken zelfs over mogelijk rond een miljoen dode kippen, vooral in Bretagne en Pays de la Loire, waar bijna 60 procent van de Franse pluimveestapel is geconcentreerd. Een pluimveehouder in Pays de la Loire verloor volgens Franse berichtgeving op één dag de helft van zijn 4.400 Label Rouge-kippen. De Franse autoriteiten hadden noodmaatregelen voorbereid. Onder voorwaarden kon het begraven van dode dieren op het eigen bedrijf worden toegestaan wanneer afvoer niet snel genoeg mogelijk was. Ondertussen kregen veehouders het advies de kadavers tijdelijk af te dekken met zaagsel of houtkrullen om vocht en geuroverlast te beperken, meldt persbureau Reuters. 11
Op zaterdagmiddag 27 juni 2026 moest de brandweer een oververhitte varkensstal aan de Dennenweg in Neede koelen. Door nat spuiten van het dak daalde de temperatuur in de dierverblijven. “De brandweer heeft eerst ventilatoren geplaatst. Daarna hebben we water gebruikt om te koelen,” zegt een woordvoerder van Brandweer Noord- en Oost-Gelderland. Een tankautospuit van Brandweer Twente was erbij om te assisteren. De brandweer hied rekening met meer hulpvragen van varkens- en pluimveehouders met een hitteprobleem in de stal. 12
Op 2 juli 2026 kreeg Animal rights een reactie op haar ‘brandbrief’ over oversterfte: “De commissie heeft besloten dat de Kamerleden uw informatie kunnen gebruiken bij hun inbreng voor het schriftelijk overleg over de NVWA op 4 september 2026. Daarnaast heeft de commissie besloten om de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur een afschrift te vragen van het antwoord op uw brief. Zodra de commissie dat antwoord heeft ontvangen, neemt zij een besluit over de eventuele verdere behandeling van uw brief.”
Op 7 juli 2026 meldde RTV Nieuws dat volgens het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) ophalingsbedrijf Rendac in Denderleeuw dubbel zoveel meldingen als normaal verwerkte. Ook de Boerenbond zag de wachttijd van het bedrijf oplopen. “Rendac heeft verschillende noodmaatregelen genomen om het grotere aantal meldingen te verwerken”, vertelde Paul Cerpentier van ABS. “Zo zijn ze op zaterdag gaan rijden en hebben ze ook vrachtwagens zonder kraan ingezet om de dieren op te halen.” Ook het aantal kadavers per melding lag hoger. “Vaak werd Rendac opgeroepen voor 1kadaver, maar ter plaatse bleken het er meerdere te zijn. Daardoor konden ze hunronde niet volledig afwerken en liepen de wachttijden op.”13
Op 9 juli 2026 schreef het Nieuwsblad dat de hittegolf die 1.747 extra mensenlevens eiste, ook op boerderijen diepe sporen naliet. Bij runderen werd bijna drie keer meer kadavermateriaal opgehaald dan normaal. Cijfers van afvalstoffenmaatschappij OVAM tonen een opvallende piek in de sterfte van runderen, varkens en pluimvee tijdens de warmste weken van het jaar. Vooral bij runderen was de stijging opmerkelijk. Waar normaal zo’n 300 ton kadavers per week wordt opgehaald, liep dat in de week van 29 juni op tot meer dan 800 ton. Ook bij varkens en pluimvee verdubbelde de opgehaalde tonnage bijna. Schapen en paarden leken de hitte iets beter te doorstaan, al tekende zich ook daar een lichte stijging af. Er stierven zoveel boerderijdieren dat Rendac, het bedrijf dat kadavers op landbouwbedrijven ophaalt, de toevloed nauwelijks verwerkt kreeg. “Waar boeren normaal hooguit twee dagen moeten wachten op een ophaling, liep dat tijdens de hittegolf op tot vijf à zeven dagen,” aldus Frederik Van De Sompel van het Algemeen Boerensyndicaat. “Dat bracht natuurlijk heel wat geuroverlast met zich mee.” “In de week van 29 juni lag het aantal ophalingen 42 procent hoger dan normaal,” duidt woordvoerder Jan Verheyen van OVAM. “Bovendien moesten per ophaling meer dieren worden meegenomen, waardoor vrachtwagens sneller vol zaten.” “De dieren die het meest gevoelig zijn voor extreme hitte, zijn eigenlijk dezelfde als de kwetsbare groepen bij mensen,” zegt dierenarts Bo Schroven uit Bilzen-Hoeselt. “Oudere dieren, drachtige dieren, dieren die net gekalfd hebben en jonge kalfjes hebben het veel moeilijker wanneer de temperaturen zo hoog oplopen. Hun lichaam staat al onder extra belasting, waardoor ze sneller in de problemen komen.”14
Op 14 juli 2026 stelde Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) schriftelijke vragen aan de staatssecretaris van LVVN “over de oversterfte onder dieren in de veehouderij door de hitte”. 15 Daaronder bevinden zich de volgende vragen:
Heeft u gezien dat in het nieuws is gekomen dat op Franse pluimveebedrijven massale sterfte onder kippen heeft plaatsgevonden tijdens de hittegolf van eind juni
Heeft u gezien dat ook is gemeld dat varkens zijn omgekomen nadat de ventilatie in hun stal was uitgevallen?
Deelt u het sterke vermoeden dat ook in Nederland in tijden van hitte (veel) meer dieren op veehouderijbedrijven sterven dan gebruikelijk? Zo nee, waarop baseert u zich als u denkt dat er zich geen oversterfte onder dieren in de Nederlandse veehouderij voordoet gedurende hete perioden?
Kunt u de Kamer informeren over de (vermoedelijke) oversterfte onder dieren in de veehouderij tijdens de periodes van hitte dit jaar, en welke specifieke omstandigheden daarbij aan de orde waren, zoals het uitvallen van ventilatie of benodigde inzet van de brandweer?
Kunt u reflecteren op het waterverbruik door de veehouderij, alleen al vanwege het simpele feit dat dieren gedurende hun leven steeds zullen moeten drinken, en de extra waterbehoefte gedurende hete periodes ten behoeve van de benodigde koeling voor de dieren in het licht van de droogte waar Nederland steeds vaker mee kampt en het feitelijke watertekort dat nu dreigt?
Hoe zouden de zogenaamde klimaatplannen van veehouders eruit moeten gaan zien en welke consequenties zullen die hebben voor de vraag naar stroom en water door de veehouderij gedurende hete periodes als voor beide terreinen al geldt dat we ‘keuzes’ moeten gaan maken?
Onderschrijft u de analyse dat de risico’s voor het welzijn van dieren aanmerkelijk zijn toegenomen nu de klimaatcrisis resulteert in frequentere, langdurigere en hevigere hittegolven?
Erkent u dat het voor het dierenwelzijn veel beter is om uit voorzorg veel minder dieren te fokken in aanloop naar de maanden waarin de kans tegenwoordig groot is dat het (zeer) warm wordt in Nederland, in plaats van stallen vol met dieren proberen te koelen met schaarse stroom en water?
Bent u bij of na uw aantreden gebriefd over de aantallen dieren die jaarlijks sterven op veehouderijbedrijven in Nederland? Zo ja, wanneer was dat en op welke registratie(s) baseert uw ministerie zich daarbij?
En: 13. Kunt u bevestigen dat een veehouder de dieren die zijn gestorven op zijn bedrijf (dagelijks) moet verzamelen en vervolgens moet aanbieden voor destructie door ze langs de kant van de weg te plaatsen, waarna het destructiebedrijf ze ophaalt? Zo nee, hoe zit het dan? 14. Hoe worden door respectievelijk de veehouder en het destructiebedrijf de aantallen gestorven dieren geregistreerd, hoe en aan wie wordt dit gerapporteerd en met wie worden deze gegevens gedeeld? 15. Vindt u het passen bij de intrinsieke waarde van het dier om sterfte onder dieren in de veehouderij te registreren of rapporteren in gewicht, in plaats van in individuele aantallen dieren? 16. Deelt u de mening dat er een publiek belang mee gemoeid is om de sterfte van dieren op Nederlandse veehouderijbedrijven adequaat te registreren en inzichtelijk en toegankelijk te maken voor handhavers, journalisten, maatschappelijke organisaties en volksvertegenwoordigers? Zo nee, waarom vindt u het niet nodig dat onafhankelijk kan worden gemonitord en gecontroleerd welke sterfte zich voordoet onder dieren in de Nederlandse veehouderij? Zo ja, bent u bereid hier de nodige stappen toe te zetten? 17. Op welke termijn mogen we adequate registraties verwachten die inzichtelijk en toegankelijk zijn voor handhavers, journalisten, maatschappelijke organisaties en volksvertegenwoordigers?
Op 15 juli 2026 bericht de NOS: “Tussen 22 juni en 5 juli, toen er een extreme hittegolf was, overleden ruim 900 meer mensen dan normaal. Dat blijkt uit een inventarisatie van het RIVM. Waaraan mensen precies zijn overleden is onbekend, maar dat de hitte hierin een rol speelt is volgens het instituut “zeer aannemelijk.” Het gaat vooral om mensen ouder dan 80 jaar.” 16
Zowel in Nederland als België is het doodschieten van wilde dieren nog steeds een populair tijdverdrijf. Jagers grijpen iedere gelegenheid aan om sympathie op te wekken voor hun bloedsport: ze verspreiden desinformatie en drogredenen om de publieke opinie gunstig te stemmen. Animal Rights zette de meest gehoorde mythes over de jacht op een rijtje.
1. De jacht zorgt voor ‘eerlijk’ vlees
Jagers noemen vlees van dode wilde dieren vaak ‘eerlijk’ vlees. Daarmee bedoelen ze eigenlijk dat het ethischer zou zijn om deze dieren te eten in vergelijking met het fokken en doden van dieren in de industriële veeteelt. De wilde dieren hebben immers wel een ‘goed leven’ gehad.
Wanneer jagers stellen dat het ethischer is om wilde dieren te doden, gaan ze er vanuit dat mensen vlees nodig hebben en dieren moeten doden. Dit is echter een verkeerd vertrekpunt. De mens kan perfect leven op een plantaardig dieet: de keuze tussen vlees uit de industrie óf vlees uit het wild is een valse tegenstelling. Bovendien zijn wilde dieren geen goedkoop ‘scharrelvlees’ maar individuen die onderdeel zijn van een ecosysteem. En ook dieren met een goed leven willen niet dood.
Er zijn steeds mindere hazen, toch worden ze intensief bejaagd.
Er zijn steeds mindere wilde eenden, toch worden ze intensief bejaagd.
2. Mensen hebben altijd gejaagd, het zit in onze natuur
Prehistorische mensen en hun voorouders jaagden inderdaad. Ze hadden geen andere keuze, ze moesten jagen om te overleven. Het moge duidelijk zijn dat dit tegenwoordig nog maar voor een heel klein deel van de wereldbevolking het geval is.
Dat iets ethisch of goed is omdat het altijd zo is gedaan, is ook een denkfout. Van kannibalisme tot kinderarbeid en van het onderdrukken van vrouwen tot slavernij: er zijn talloze voorbeelden te bedenken van dingen die we vroeger ‘goed’ en ‘normaal’ vonden, maar nu niet meer.
Mensen doen anno 2022 allerlei dingen die onze voorouders niet deden: we zitten de hele dag op computers en smartphones, we vliegen de halve wereld rond en leven niet in hutten maar in huizen met verwarming, elektriciteit en stromend water. Als we onze ‘natuur’ voor al deze luxe opzij kunnen zetten, moet het ook lukken om wegens ethische redenen geen dieren te doden.
Ethicus Willem Vermaat zegt hierover: “Als dit de reden is om te jagen, pas je dat dan ook consequent toe? Jagers-verzamelaars aten geen chips en dronken geen cola of melk van andere diersoorten. Wederom is te zien hoe selectief mensen zijn in het toepassen van het ‘dit is de natuur-argument’.”
3. De jacht zorgt voor een pijnloze dood
Volgens jagers hebben de dieren die ze doden nauwelijks of geen pijn wanneer ze worden neergeschoten. “Ik schiet altijd raak,” hoor je ze regelmatig beweren. Het ene moment huppelen de dieren nietsvermoedend rond, het volgende zijn ze gewoon dood. Maar dit is zelden het geval. Heel wat dieren worden enkel verwond, weten te ontkomen en sterven daarna soms nog na een akelige doodstrijd. Anderen zijn niet meteen dood en creperen lange tijd alvorens ze door de jager of al spelend door de jachthond(en) worden afgemaakt. Animal Rights publiceerde onlangs nog beelden van een aangeschoten haas die door een jager met een stok wordt doodgeslagen. Het dier moet vreselijk geleden hebben.
Een Nederlandse studie concludeerde dat zeker 25% van de ganzen rondvliegt met kogelhagel in het lijf.1
Jachthonden worden vaak met levende dieren getraind, zoals blijkt uit deze beelden die Animal Rights in handen kreeg.
Bovendien zorgt de jacht ook voor ontwrichting van families en verbanden. Wanneer er leden van de groep wegvallen heeft dit impact op de overlevenden: bijna alle dieren die bejaagd worden leven in sociale groepen.
Van everzwijnen is bekend dat zij hun gewoonten aanpassen wanneer er in hun gebied gejaagd wordt. Van nature zijn everzwijnen overdag actief, maar wanneer er gejaagd wordt gaan zij vrijwel onmiddellijk over op een nachtelijk ritme hoewel zij net als mensen geen goed nachtzicht hebben.2 Animal Rights organiseerde eerder dit jaar in België ‘De week van het everzwijn’ om de kennis over dit bijzondere dier te vergroten en aan te tonen dat er wél liefde bestaat voor deze soort. Daarnaast brengen we de petitie ‘Red het everzwijn’ verder onder de aandacht.
Kraaien zijn extreem intelligente dieren. Volgens een studie herkennen kraaien personen die hun soortgenoten kwaad willen doen. Een studie toonde aan dat kraaien een persoon met een dode kraai in de hand aanvielen en deze persoon zelfs nadien nog herkenden. Het is dus aannemelijk dat het voor kraaien erg stressvol is om te zien hoe soortgenoten worden afgemaakt.3
Konijnen worden het hele jaar door bestreden. Jonge konijnen liggen de eerste weken hulpeloos ondergronds in de burcht en verhongeren wanneer het moederkonijn wordt geschoten.
Kraaien herkennen mensen die hun kwaad willen doen
Dieren zijn vaak niet meteen dood
4. Dieren jagen ook
Uiteraard zijn er ook dieren die dieren doden en daarbij heel wat dierenleed veroorzaken. Net als onze verre voorouders hebben ze geen keuze: zij kunnen alleen op deze manier overleven. Hobbyjagers daarentegen jagen voor hun ‘plezier’, niet omdat ze anders omkomen van de honger.
Een dier kan niet verantwoordelijk worden gehouden voor het leed dat hij of zij veroorzaakt, een mens kan dat wel. Niets staat de moderne mens in de weg om naar de supermarkt te gaan om daar plantaardig voedsel te kopen.
5. Jagers voorkomen schade
Jagers presenteren hun macabere hobby graag als een noodzakelijk kwaad: door het afschieten van dieren bestrijden ze bijvoorbeeld schade aan gewassen. Jagers schieten kraaien omdat die fruitbomen kaalpikken, everzwijnen moeten eraan omdat ze tuinen en natuurgebieden omwoelen en reeën krijgen de kogel als ze jonge gewassen durven opeten. Vaak is deze schade schromelijk overdreven of niet enkel de schuld van de diersoort die als zondebok wordt aangesteld. Kraaien worden massaal gevangen in trechterkooien, maar merels of andere zangvogels die ook fruit lusten gaan vrijuit.
Maatregelen die de gewassen onaantrekkelijk of moeilijk bereikbaar maken worden vaak niet ingezet omdat het geweer de makkelijkste (en voor jagers de leukste) oplossing is. Toch zijn het plaatsen van hekken en netten, het gebruik van geur- en smaakmiddelen, en het verplaatsen van dieren wel degelijk effectief.
Sommige dieren zoals everzwijnen en vossen worden soms overmatig gedemoniseerd voor gedrag dat voor hen gewoon natuurlijk is. De jacht wordt in stand gehouden, zelfs al heeft die absoluut geen effect, om de menselijke gemoederen te sussen. In Luxemburg is er al sinds 2015 een jachtverbod op de vos, maar toch heeft er geen vossenexplosie plaatsgevonden. Er zijn nog steeds evenveel vossen als toen ze bejaagd werden.
Daarnaast beschouwt de mens zich vaak het centrum van het universum. Dieren moeten wijken omdat ze tuinen omwoelen, konijnen moeten dood omdat ze ‘schade’ veroorzaken op een golfclub. In plaats van onszelf samen met dieren als medebewoners te beschouwen van onze planeet, vinden we dat wij het recht hebben om ons alles wat we willen toe te eigenen. Het is echter aan de mens om onaanvaardbare schade te voorkomen, maar ook om dieren rust en ruimte te gunnen om te leven. Op plekken waar er dan toch conflict is moeten wij manieren zoeken om met wilde dieren samen te leven.
De damherten in Drongengoed werden gedood omdat ze jonge boompjes eten in een boomkwekerij
Everzwijnen woelen tuinen en natuurgebieden om op zoek naar voedsel
6. Jagers beschermen de biodiversiteit
Naar eigen zeggen beschermen jagers op twee manieren de biodiversiteit: ten eerste nemen ze maatregelen om bepaalde diersoorten zoals de patrijs te beschermen en bovendien doden ze predatoren. Wat betreft het nemen van maatregelen voor de biodiversiteit zal het zeker kloppen dat sommige jagers bloemenmengsels inzaaien of houtkanten aanleggen. Dat dit echter alleen maar door jagers wordt gedaan is onwaar. Bovendien eisen jagers er ook iets voor in de plaats, zij willen in ruil bepaalde dieren doden. Het is echter prima mogelijk een systeem op poten te zetten waarbij dezelfde maatregelen worden genomen door natuur- of dierenliefhebbers die daar geen levens voor opeisen. Als jagers echt zo bezorgd zijn om biodiversiteit zouden ze in Nederland al lang gestopt zijn met het schieten van eenden.
Dan het tweede argument: het doden van predatoren ter bescherming van andere soorten. Dit is volstrekt onnodig. Zo is er, zoals eerder genoemd, in Luxemburg intussen al vijf jaar een jachtverbod, toch zijn prooidieren daar nog steeds niet uitgestorven, noch is er een vossenexplosie. Vossen hebben trouwens een gevarieerd dieet dat voornamelijk bestaat uit ratten en muizen, insecten, wormen en plantaardig materiaal. Daarnaast zijn er nog heel wat andere dieren die prederen, maar waar we niet op jagen, zoals eekhoorns of egels. Belangrijker in de bescherming van bijvoorbeeld patrijzen tegen predatoren, is de kwaliteit van hun habitat. Indien zij zich kunnen beschermen en in de onmiddellijke omgeving voedsel vinden, vallen ze minder snel ten prooi aan roofdieren.
7. Jagers doen aan populatiebeheer
Het afschieten van dieren leidt op langere termijn niet per se tot minder dieren, maar tot steeds nieuwe dieren. Populaties groeien niet door tot in het oneindige, maar worden begrensd door de reikwijdte en de kwaliteit van het leefgebied.
Neem het voorbeeld van de ganzen. “Als in Nederland ganzen worden afgeschoten, trekken er minder naar de broedgebieden,” legt Maarten Loonen van Rijksuniversiteit Groningen uit. “Daar hebben ze dan minder concurrentie, dus hebben ze de beste plekken met het meeste voedsel voor het uitzoeken. Met een beter broedresultaat als gevolg. Zo komen er weer meer naar de overwinteringsgebieden terug.”4
Op het moment dat een populatie al onder druk staat en de leefomstandigheden al ongunstig zijn, dan kan onnodige sterfte door de jacht de populatie nog verder negatief beïnvloeden. De beperkte aangroei met geringe overlevingskansen kunnen het verlies dan niet compenseren. Dit is ook de reden dat het konijn en de haas, die op de Rode Lijst staan, dit seizoen niet vrij bejaagd mogen worden in Nederland. De jacht op het konijn is helemaal niet geopend en op de haas mag in drie provincies niet gejaagd worden.
Daarnaast pleit Animal Rights voor een nieuwe visie op natuur waar er niet enkel naar de soort wordt gekeken maar ook naar het individu met zijn of haar intrinsieke waarde en recht op leven en welzijn.
De jacht, een bloederige hobby van een select gezelschap, veroorzaakt alleen maar leed en dient op geen enkele manier het welzijn van lokale flora en fauna.
Dode dieren worden soms na de jacht opgesteld op een bed van takken van eik, elks of spar
Dode dieren worden soms na de jacht opgesteld op een bed van takken van eik, elks of spar
Dierenrechtenorganisatie Animal Rights heeft een handhavingsverzoek ingediend bij de burgemeester van de gemeente Reeuwijk. De organisatie heeft geconstateerd dat tientallen jachthutten in strijd met het bestemmingsplan zijn gebouwd en dus illegaal zijn neergezet. Campagneleider Jessica Smit, Animal Rights: “Wij hebben de burgemeester verzocht om de jachthutten af te breken. Ook jagers dienen de wet na te leven.”
Eerder dit jaar: [bij de jacht in Reeuwijk gaat van alles mis](https://www.animalrights.nl/bij-de-jacht-reeuwijk-gaat-van-alles-mis)
De Reeuwijkse Plassen zijn dertien plassen bij Bodegraven en Gouda, ten oosten van het dorp Reeuwijk. Een geliefd natuurgebied en een waar vogelparadijs wat vele recreanten trekt. Niet voor niets is een groot gedeelte van dit gebied aangewezen als beschermd natuurgebied.1 Op de plassen bevinden zich verschillende eilandjes, die vol zijn gezet met jachthutten. Jessica Smit, Animal Rights: “Reeuwijk is een jachtparadijs waar jagers geen strobreed in de weg wordt gelegd.”
In maart van dit jaar filmde Animal Rights [vreselijke misstanden](https://www.animalrights.nl/bij-de-jacht-reeuwijk-gaat-van-alles-mis) bij de jacht in Reeuwijk. Naar aanleiding van de misstanden is er verder onderzoek verricht. Daaruit blijkt dat tientallen jachthutten in Reeuwijk illegaal zijn neergezet.
Het grootste gedeelte van de plassen, de eilandjes en het land eromheen wordt in het bestemmingsplan aangewezen als “natuur met extensieve recreatie”. Elke bestemming kent zijn eigen bouwregels. Voor deze gebieden geldt dat er uitsluitend erf- en terreinafscheidingen met een bouwhoogte van ten hoogste 1 meter mogen worden gebouwd.2
De overheid heeft een “beginselplicht tot handhaven” als er overtredingen worden geconstateerd. Dit houdt in dat als er geen geldende omgevingsvergunning is, de hutten moeten worden gesloopt. Jessica Smit, Animal Rights: “De gruwelijke jachtpartijen in Reeuwijk kosten jaarlijks ruim 8.000 ganzen het leven.3 Vele dieren worden geraakt en vliegen met hagel in het lijf door. Omdat we dit leed willen stoppen, richten wij ons nu op de jachthutten. Wij willen dat deze zo snel mogelijk worden afgebroken. Mocht er niet correct worden gehandeld, dan zullen wij een juridische procedure starten.”
Afgelopen weekend [demonstreerden](https://www.animalrights.nl/tijdlijn-animal-rights-het-veld) meerdere teams van Animal Rights tegen de jacht in de Hoeksche Waard in Zuid-Holland. Eén team filmde jagers in het veld aan de Buitendijk in Strijensas vanaf de openbare weg, toen twee politieagenten aan kwamen rijden, later vergezeld door een derde agent. Animal Rights coördinator, Jeffrey Wijling: “De politie verklaarde dat de burgemeester demonstraties tegen de jacht in de Hoeksche Waard niet langer accepteert. Een grove schending van de grondrechten van onze activisten.”
Eerder in de Hoeksche Waard: [burgemeester verbiedt demonstratie tegen jacht](https://www.animalrights.nl/burgemeester-verbiedt-demonstratie-tegen-jacht)
Er werden geen strafbare feiten geconstateerd, toch werden de activisten meteen staande gehouden. Aan een verdachte wordt bij zijn staandehouding of aanhouding medegedeeld ter zake van welk strafbaar feit hij als verdachte wordt aangemerkt.1 Jeffrey Wijling: “Aangezien er geen sprake was van strafbare feiten, konden deze ook niet worden genoemd.” Wel konden de agenten vertellen dat de burgemeester op voorhand heeft besloten om elke demonstratie van Animal Rights in de Hoeksche Waard tegen de jacht te verbieden. Met als argument: “Hij heeft daar zijn redenen voor.”
Demonstreren is een grondrecht.2 Door op voorhand te stellen dat elke vorm van demonstratie tegen de jacht in de Hoeksche Waard niet wordt geaccepteerd, maken CDA burgemeester Veldhuijzen en de politie van de Hoeksche Waard hun eigen regels. Hiermee ontzeggen ze andersdenkenden hun grondwettelijk recht op demonstratie en vrijheid van meningsuiting. Jeffrey Wijling: “Wij zien dit als even grove schending van de grondrechten van onze activisten, op een andere manier kan dit niet worden geïnterpreteerd.”
In mei van dit jaar [verbood de burgemeester voor het eerst een demonstratie](https://www.animalrights.nl/burgemeester-verbiedt-demonstratie-tegen-jacht) van Animal Rights. Nu blijkt dat de hele Hoeksche Waard is uitgeroepen tot ontoegankelijk terrein. Campagneleider Animal Rights, Jessica Smit: “Wij hebben de burgemeester al eerder gewezen op zijn strenge verplichting om demonstraties te faciliteren en te beschermen. Zijn houding is een grove schending van het demonstratierecht. Indien nodig stappen we naar de rechter.”
Aangezien er geen sprake was van strafbare feiten, konden deze ook niet worden genoemd.
