In België kopte dagblad Het Laatste Nieuws op 1 augustus 2019: ‘30% meer dode varkens en runderen door hittegolf’. Tijdens de tropische dagen in de week daarvoor, waarop zowel in Nederland als in België alle temperatuurrecords gebroken werden, stierven massaal veel varkens, runderen en pluimvee. Het cijfer van 30% komt van kadaververwerker Rendac dat ook in Nederland zorgt voor het afvoeren van gestorven dieren van veebedrijven. ¹

Rendac weigert echter, ondanks een verzoek van Animal Rights, cijfers voor Nederland te noemen.
“De Nederlandse consument heeft het recht te weten hoe dodelijk het veehouderijsysteem voor de daarin opgesloten dieren is,” zegt Animal Rights campagneleider Erwin Vermeulen. “Transparantie was volgens minister Carola Schouten van LNV toch fundamenteel voor het consumentenvertrouwen?”

Rendac België

Het destructiebedrijf rijdt normaal enkel uit van maandag t/m vrijdag, maar moest ook afgelopen weekend vol aan de bak, rapporteert de krant verder. “Het is nog nooit voorgekomen dat we ook op zondag kadavers moeten ophalen. We hebben wat achterstand opgelopen, maar die zijn we aan het bijbenen. Het aantal meldingen loopt deze week terug.” ²

Rendac Nederland

In Nederland berichtte Boerderij diezelfde dag onder de kop ‘Rendac had handen vol aan kadavers’, dat destructiebedrijf Rendac door de extreme weersomstandigheden vertraging had opgelopen met het ophalen van kadavers. Rendac had het ophaalschema al uitgebreid naar zaterdag 27 juli vanwege het zeer hoge aanbod van kadavers. Ook melde Rendac het merendeel van de routes in dubbele diensten uit te gaan voeren. Desondanks liep Rendac een achterstand op. ³

Staldrama’s

In Voeren in België kwamen op vrijdag 26 juli “een duizendtal” konijnen om toen na een elektriciteitsstoring de ventilatie uitviel. ⁴

Hittesterfte

Verdedigers van de praktijken uit de vee-industrie wijzen er regelmatig op dat tijdens warme perioden ook meer mensen sterven. Dat klopt, maar de aantallen zijn volstrekt onvergelijkbaar. Volgens RTL Z overleden er tijdens de recente hittegolven (2019) ongeveer 100 personen meer dan in een gemiddelde week in de zomerperiode. ⁵
In een berekening van de Volkskrant aan de hand van CBS cijfers is daarnaast duidelijk te zien dat de oversterfte per week per hittegolf voor mensen steeds lager wordt. ⁶

Het veehouderijsysteem is dodelijk

Waar het bij mensen-sterfte voornamelijk om kwetsbare hoogbejaarden (80 jaar en ouder) gaat, bereiken varkens, pluimvee, konijnen en runderen nooit deze ‘oude dag’. Sterker nog, het gaat in de vee-industrie veelal om hele jonge dieren die vanwege het houderijsysteem – volle stallen, ziekmakende omstandigheden, minimale investeringen in dierenwelzijn – niet opgewassen zijn tegen extreme weersomstandigheden.

“Terwijl de sector en politiek blijven zoeken naar minieme welzijnsverbeteringen om de consument aan het vlees, de zuivel en eieren te houden, is de realiteit dat de wreedheden inherent zijn aan het veehouderijsysteem,” zegt Vermeulen. “De nalatigheid, bijvoorbeeld in het beschermen van dieren tegen weersextremen, is structureel en moet dus ook structureel worden aangepakt.”

Transparantie

Animal Rights heeft op vrijdag 2 augustus 2019 per email en dinsdag 6 augustus per email en telefoon bij Rendac in Son om de Nederlandse gegevens gevraagd met betrekking tot de extra sterfte onder landbouwdieren.
De Rendac woordvoerder koos ervoor om de vraag over de hoogte van de sterfte te negeren: “In situaties van hogere temperaturen breiden wij standaard onze dienstverlening uit naar de weekenden. Dat heeft te maken met milieu-hygiënische omstandigheden, bio-security, veranderd aanbiedpatroon en hogere aanvoer.”

Hoewel men terloops “hogere aanvoer” noemt als een reden voor de drukte bij Rendac, was dat natuurlijk geen antwoord op onze vraag. Animal Rights wil graag weten hoeveel hoger de sterfte lag tijdens de recente hittegolf en die van eind juni, en het liefst uitgesplitst naar varkens, runderen en pluimvee in percentages en absolute aantallen. Alleen dan kan de Nederlandse burger inzicht krijgen in hoe dodelijk het Nederlandse veehouderijsysteem is.
Na aandringen wist woordvoerder Sjors Beerendonk alleen nog mee te delen: “Ik heb geen specifieke gegevens over uitvalpercentage.”

Dat is niet alleen onbegrijpelijk, maar ook onacceptabel.
De Nederlandse consument heeft het recht te weten hoe dodelijk het veehouderijsysteem voor de daarin opgesloten dieren is.
De nalatigheid, bijvoorbeeld in het beschermen van dieren tegen weersextremen, is structureel en moet dus ook structureel worden aangepakt.

Update 2026

Toen Animal Rights enkele jaren geleden aan destructiebedrijf Rendac vroeg hoeveel hoger het sterfte cijfer in de vee-industrie lag tijdens hitteperiodes kregen we geen bevredigend antwoord. Nu, in een klein bericht op ‘Sterke Erven’ van 23 juni 2026, met de boodschap dat Rendac deze week ook op zaterdag rijdt, wordt terloops gemeld: “Met de hoge temperaturen is het aanbod pakweg 20 procent hoger dan normaal, laat Rendac desgevraagd weten.” ⁷ Dat zijn heel veel individuele levens.

Ja, er is ook oversterfte bij mensen tijdens een hittegolf. Echter, de kans voor mensen om in Nederland te sterven op hele hete dagen is sterk gedaald sinds 2010. Het geschatte aantal sterfgevallen door hitte daalde in de periode van 2000-2009 van 7.000 naar 4.300 in de periode 2010-2019. Dat blijkt uit onderzoek van het RIVM. ⁸

Of dat voor dieren in de veehouderij ook geldt, weten we niet. Je kan dat alleen evalueren als je ook registreert. Animal Rights gaat het landbouwministerie hierom vragen.

Op woensdagmiddag 24 juni 2026 veroorzaakte op de Beekhoeve, een pluimveebedrijf langs de Iepersestraat in Harelbeke, een technisch defect aan de koelinstallatie een brandje in de loods, die onderdak biedt aan zowat 5.000 kalkoenen. Door het technisch defect viel de stroom uit, waardoor er geen ventilatie meer was.
Om de temperatuur niet al te fel te laten oplopen, koelden de brandweer het dak van de loods af met bluswater. ⁹

Op 26 juni 2026 probeerde de brandweer zo’n 23.000 kippen op een pluimveehouderij in Voorst koel te houden. Met meerdere waterspuiten werd de enorme stal aan de Klarenbeekseweg natgespoten.
Of de kippen ook echt gered konden worden, moest volgens de brandweer nog blijken.
Tegen acht uur ‘s avonds was de brandweer nog altijd bezig. “De temperatuur in de stal is wel iets omlaag gegaan, maar het is nog steeds erg heet.”
Rond middernacht was de temperatuur in de stal voldoende gedaald en kon de brandweer vertrekken. Het pand is weer overgedragen aan de eigenaar, die moet voorkomen dat de temperatuur opnieuw oploopt. ¹⁰

Op 26 juni 2026 ging de Franse pluimveebrancheorganisatie ANVOL al uit van enkele honderdduizenden gestorven vleeskuikens door de hittegolf. Andere Franse media spraken zelfs over mogelijk rond een miljoen dode kippen, vooral in Bretagne en Pays de la Loire, waar bijna 60 procent van de Franse pluimveestapel is geconcentreerd.
Een pluimveehouder in Pays de la Loire verloor volgens Franse berichtgeving op één dag de helft van zijn 4.400 Label Rouge-kippen.
De Franse autoriteiten hadden noodmaatregelen voorbereid. Onder voorwaarden kon het begraven van dode dieren op het eigen bedrijf worden toegestaan wanneer afvoer niet snel genoeg mogelijk was. Ondertussen kregen veehouders het advies de kadavers tijdelijk af te dekken met zaagsel of houtkrullen om vocht en geuroverlast te beperken, meldt persbureau Reuters. ¹¹

Op zaterdagmiddag 27 juni 2026 moest de brandweer een oververhitte varkensstal aan de Dennenweg in Neede koelen. Door nat spuiten van het dak daalde de temperatuur in de dierverblijven.
“De brandweer heeft eerst ventilatoren geplaatst. Daarna hebben we water gebruikt om te koelen,” zegt een woordvoerder van Brandweer Noord- en Oost-Gelderland. Een tankautospuit van Brandweer Twente was erbij om te assisteren.
De brandweer hied rekening met meer hulpvragen van varkens- en pluimveehouders met een hitteprobleem in de stal. ¹²

Op 2 juli 2026 kreeg Animal rights een reactie op haar ‘brandbrief’ over oversterfte: “De commissie heeft besloten dat de Kamerleden uw informatie kunnen gebruiken bij hun inbreng voor het schriftelijk overleg over de NVWA op 4 september 2026. Daarnaast heeft de commissie besloten om de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur een afschrift te vragen van het antwoord op uw brief. Zodra de commissie dat antwoord heeft ontvangen, neemt zij een besluit over de eventuele verdere behandeling van uw brief.”

Op 7 juli 2026 meldde RTV Nieuws dat volgens het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) ophalingsbedrijf Rendac in Denderleeuw dubbel zoveel meldingen als normaal verwerkte. Ook de Boerenbond zag de wachttijd van het bedrijf oplopen.
“Rendac heeft verschillende noodmaatregelen genomen om het grotere aantal meldingen te verwerken”, vertelde Paul Cerpentier van ABS. “Zo zijn ze op zaterdag gaan rijden en hebben ze ook vrachtwagens zonder kraan ingezet om de dieren op te halen.”
Ook het aantal kadavers per melding lag hoger. “Vaak werd Rendac opgeroepen voor 1 kadaver, maar ter plaatse bleken het er meerdere te zijn. Daardoor konden ze hun ronde niet volledig afwerken en liepen de wachttijden op.” ¹³

Op 9 juli 2026 schreef het Nieuwsblad dat de hittegolf die 1.747 extra mensenlevens eiste, ook op boerderijen diepe sporen naliet. Bij runderen werd bijna drie keer meer kadavermateriaal opgehaald dan normaal.
Cijfers van afvalstoffenmaatschappij OVAM tonen een opvallende piek in de sterfte van runderen, varkens en pluimvee tijdens de warmste weken van het jaar.
Vooral bij runderen was de stijging opmerkelijk. Waar normaal zo’n 300 ton kadavers per week wordt opgehaald, liep dat in de week van 29 juni op tot meer dan 800 ton. Ook bij varkens en pluimvee verdubbelde de opgehaalde tonnage bijna. Schapen en paarden leken de hitte iets beter te doorstaan, al tekende zich ook daar een lichte stijging af.
Er stierven zoveel boerderijdieren dat Rendac, het bedrijf dat kadavers op landbouwbedrijven ophaalt, de toevloed nauwelijks verwerkt kreeg. “Waar boeren normaal hooguit twee dagen moeten wachten op een ophaling, liep dat tijdens de hittegolf op tot vijf à zeven dagen,” aldus Frederik Van De Sompel van het Algemeen Boerensyndicaat. “Dat bracht natuurlijk heel wat geuroverlast met zich mee.”
“In de week van 29 juni lag het aantal ophalingen 42 procent hoger dan normaal,” duidt woordvoerder Jan Verheyen van OVAM. “Bovendien moesten per ophaling meer dieren worden meegenomen, waardoor vrachtwagens sneller vol zaten.”
“De dieren die het meest gevoelig zijn voor extreme hitte, zijn eigenlijk dezelfde als de kwetsbare groepen bij mensen,” zegt dierenarts Bo Schroven uit Bilzen-Hoeselt. “Oudere dieren, drachtige dieren, dieren die net gekalfd hebben en jonge kalfjes hebben het veel moeilijker wanneer de temperaturen zo hoog oplopen. Hun lichaam staat al onder extra belasting, waardoor ze sneller in de problemen komen.” ¹⁴

Op 14 juli 2026 stelde Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) schriftelijke vragen aan de staatssecretaris van LVVN “over de oversterfte onder dieren in de veehouderij door de hitte”. ¹⁵ Daaronder bevinden zich de volgende vragen:

1. Heeft u gezien dat in het nieuws is gekomen dat op Franse pluimveebedrijven massale sterfte onder kippen heeft plaatsgevonden tijdens de hittegolf van eind juni
2. Heeft u gezien dat ook is gemeld dat varkens zijn omgekomen nadat de ventilatie in hun stal was uitgevallen?
3. Deelt u het sterke vermoeden dat ook in Nederland in tijden van hitte (veel) meer dieren op veehouderijbedrijven sterven dan gebruikelijk? Zo nee, waarop baseert u zich als u denkt dat er zich geen oversterfte onder dieren in de Nederlandse veehouderij voordoet gedurende hete perioden?
4. Kunt u de Kamer informeren over de (vermoedelijke) oversterfte onder dieren in de veehouderij tijdens de periodes van hitte dit jaar, en welke specifieke omstandigheden daarbij aan de orde waren, zoals het uitvallen van ventilatie of benodigde inzet van de brandweer?
5. Kunt u reflecteren op het waterverbruik door de veehouderij, alleen al vanwege het simpele feit dat dieren gedurende hun leven steeds zullen moeten drinken, en de extra waterbehoefte gedurende hete periodes ten behoeve van de benodigde koeling voor de dieren in het licht van de droogte waar Nederland steeds vaker mee kampt en het feitelijke watertekort dat nu dreigt?
6. Hoe zouden de zogenaamde klimaatplannen van veehouders eruit moeten gaan zien en welke consequenties zullen die hebben voor de vraag naar stroom en water door de veehouderij gedurende hete periodes als voor beide terreinen al geldt dat we ‘keuzes’ moeten gaan maken?
7. Onderschrijft u de analyse dat de risico’s voor het welzijn van dieren aanmerkelijk zijn toegenomen nu de klimaatcrisis resulteert in frequentere, langdurigere en hevigere hittegolven?
8. Erkent u dat het voor het dierenwelzijn veel beter is om uit voorzorg veel minder dieren te fokken in aanloop naar de maanden waarin de kans tegenwoordig groot is dat het (zeer) warm wordt in Nederland, in plaats van stallen vol met dieren proberen te koelen met schaarse stroom en water?
9. Bent u bij of na uw aantreden gebriefd over de aantallen dieren die jaarlijks sterven op veehouderijbedrijven in Nederland? Zo ja, wanneer was dat en op welke registratie(s) baseert uw ministerie zich daarbij?
   
   En:
   13. Kunt u bevestigen dat een veehouder de dieren die zijn gestorven op zijn bedrijf (dagelijks) moet verzamelen en vervolgens moet aanbieden voor destructie door ze langs de kant van de weg te plaatsen, waarna het destructiebedrijf ze ophaalt? Zo nee, hoe zit het dan?
   14. Hoe worden door respectievelijk de veehouder en het destructiebedrijf de aantallen gestorven dieren geregistreerd, hoe en aan wie wordt dit gerapporteerd en met wie worden deze gegevens gedeeld?
   15. Vindt u het passen bij de intrinsieke waarde van het dier om sterfte onder dieren in de veehouderij te registreren of rapporteren in gewicht, in plaats van in individuele aantallen dieren?
   16. Deelt u de mening dat er een publiek belang mee gemoeid is om de sterfte van dieren op Nederlandse veehouderijbedrijven adequaat te registreren en inzichtelijk en toegankelijk te maken voor handhavers, journalisten, maatschappelijke organisaties en volksvertegenwoordigers? Zo nee, waarom vindt u het niet nodig dat onafhankelijk kan worden gemonitord en gecontroleerd welke sterfte zich voordoet onder dieren in de Nederlandse veehouderij? Zo ja, bent u bereid hier de nodige stappen toe te zetten?
   17. Op welke termijn mogen we adequate registraties verwachten die inzichtelijk en toegankelijk zijn voor handhavers, journalisten, maatschappelijke organisaties en volksvertegenwoordigers?

Op 15 juli 2026 bericht de NOS: “Tussen 22 juni en 5 juli, toen er een extreme hittegolf was, overleden ruim 900 meer mensen dan normaal. Dat blijkt uit een inventarisatie van het RIVM. Waaraan mensen precies zijn overleden is onbekend, maar dat de hitte hierin een rol speelt is volgens het instituut “zeer aannemelijk.” Het gaat vooral om mensen ouder dan 80 jaar.” ¹⁶

1. Meer dierensterfte en minder melk- en vleesproductie door hittegolf ↩︎
2. 30% meer dode varkens en runderen door hittegolf ↩︎
3. https://www.boerderij.nl/rendac-had-handen-vol-aan-kadavers ↩︎
4. Duizendtal konijnen sterven door hitte ↩︎
5. Hittegolven eisen hun tol: wekelijks 100 doden meer ↩︎
6. Hitteplan redde duizenden levens, ouderen soms zelfs veiliger tijdens hete periodes ↩︎
7. Rendac rijdt deze week ook op zaterdag ↩︎
8. Evaluatie Nationaal Hitteplan: kans om te sterven door hitte sterk gedaald sinds 2010 ↩︎
9. Ventilatoren vallen uit tijdens brandje in stal met 5.000 kalkoenen in Harelbeke: “Eigenaar kon erger voorkomen” ↩︎
10. Brandweer spuit stal met 23.000 kippen nat in Voorst: ‘De eigenaar maakte zich ernstige zorgen’ ↩︎
11. Hittegolf zorgt voor sterfte onder Franse vleeskuikens ↩︎
12. Stal met varkens oververhit: brandweer helpt met koelen ↩︎
13. Ophalingsbedrijf Rendac Denderleeuw krijgt dubbel zoveel meldingen van sterfte bij landbouwdieren door hitte ↩︎
14. Hittegolf eist niet alleen mensenlevens: ook landbouwdieren sterven massaal door extreme temperaturen ↩︎
15. Vragen van het lid Ouwehand (Partij voor de Dieren) aan de staatssecretaris van LVVN over de oversterfte onder dieren in de veehouderij door de hitte ↩︎
16. Zeker 900 mensen meer dan normaal overleden tijdens hittegolf met code rood ↩︎