Het onrecht en lijden dat konijnen wordt aangedaan eindigt niet na het laden op de kwekerijen. Uit door Animal Rights opgevraagde informatie blijkt dat het regelmatig misgaat met de verdoving bij in ieder geval één van de twee konijnenslachthuizen en konijnen daar soms bij bewustzijn in stukken worden gesneden.

Konijnenslachterij Van Assche uit het Oost-Vlaamse Deinze slacht gemiddeld 5.000 konijnen per dag, soms 4.000, soms 6.000, met een maximum van 9.000. De slachtdagen zijn maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag en het slachtritme ligt op 1.000 konijnen per uur. 

Het slachthuis beschikt over een uitzondering om te mogen lossen zonder de aanwezigheid van personeel. De chauffeur van pluimveevervoerder Kruiskip uit het nabijgelegen Zulte lost de containers met kratten vol konijnen van Nederlandse en Belgische kwekers ’s nachts op het terrein van het slachthuis en vertrekt weer. Wanneer de eigen vrachtwagen van Van Assche wordt gebruikt, worden ’s ochtends de kratten met een palletwagen gelost vanaf de losklep en naar de ‘lopende band’ gereden.

Rond 5 uur ’s ochtends start het slachthuis op. Een container wordt op de lift geplaatst. De kratten, ieder met 10 tot 12 konijnen, worden er manueel uitgetrokken met een stok met daaraan een haak. Als een niveau is uitgeladen, zakt de lift tot het volgende niveau. De kratten worden op een lopende band geplaatst. De konijnen worden handmatig één voor één uit een krat gehaald en met de kop in een van de twee V-verdovers gedrukt en zo bedwelmd met 250 Volt, 50 Herz en minimaal 250 mili-ampère. De konijnen worden verneveld – de kop natgemaakt – voorafgaand aan de bedwelming voor een betere geleiding van de stroom. Ter hoogte van de keling is een penetrerend penschiettoestel aanwezig als back-up.

Rechtsonder in beeld de ‘V-verdover’ – ook hier wordt het konijn bij de oren gehanteerd

Artikel 4 van Europese Verordening 1099/2009 inzake de bescherming van dieren bij het doden ¹ schrijft voor dat de bedwelming zo spoedig mogelijk gevolgd wordt door een methode die de dood garandeert, zoals verbloeden. En daar mankeert het bij Van Assche aan, zo blijkt uit de informatieformulieren die Animal Rights recent verkreeg. 

Bij een controle op 5 september 2024 constateerden de inspecteurs van de Afdeling Dierenwelzijn van de Vlaamse overheid: “Na het kelen merken wij op dat konijnen tekenen vertonen van terugkeren van het bewustzijn (oprichtingsreflexen, ademhalen, …)”
Het slachthuis monitort de bedwelming – er worden 20 konijnen gecontroleerd voor het kelen en 20 na het kelen door middel van pijnprikkels op poten en oren – en administreert dat. Uit het register blijkt dat alle konijnen goed bedwelmd zijn. Dat blijkt een papieren werkelijkheid. De inspecteurs concluderen dat deze administratie niet kan kloppen: “Dit komt echter niet overeen met hetgeen werd vastgesteld tijdens de controle en is ook onmogelijk gezien de lange tijd (nl. 40 seconden) tussen de eenvoudige bedwelming en het kelen.”

Bizar genoeg wordt er verder geen actie ondernomen: “Er zijn echter plannen om de infrastructuur aan te passen zodat konijnen na 10 à 15 seconden worden gekeeld. Er is een studie vanuit Europa die in november 2024 zou gepubliceerd worden. Er werd afgesproken om hierop te wachten. De aanpassingen zouden uitgevoerd worden begin 2025.”

En dus gaat het lijden van de konijnen door. Op 24 december 2024 neemt een inspecteur waar dat binnen 15 minuten er vier maal ‘uitgeslacht’ wordt, terwijl het konijn niet dood is:
“1) spartelen bij de achterste pootjessnijder, daarna niet meer.
2) keler (niet de gebruikelijke) snijdt een konijn bij, maar iplv het af te haken en voldoende tijd te geven om verder uit te bloeden, laat hij het konijn hangen, waardoor het spartelt bij de pootjessnijder. De correcte werkwijze vereist een voorafgaande verdoving (slagpen), voor het verder insnijden en laten uitbloeden. De voorafgaande verdoving gebeurt hier nooit, maar door het afhaken wordt verder trauma vermeden.
3) spartelen bij achterste pootjessnijder + orensnijder twijfelt eerst (zich dus goed bewust dat dit konijn niet dood is) maar beslist dan toch om de oren te verwijderen met als gevolg dat het konijn spartelt.
4) konijn ademt nog bij de draai in het uitbloedingsbad, spartelt bij de achterste pootjessnijder, maar niet meer bij de oren.”

De inspecteur noteert: “Opleiding van personeel is dus niet in orde” en vraagt de getuigschriften van het personeel op. Zover Animal Rights kan nagaan, wordt er verder geen actie ondernomen.

“Begin 2025”, de datum van de “aanpassingen”, is gepasseerd als er op 25 maart 2025 op een informatieformulier van de FAVV wordt genoteerd: “konijn wordt aan verdere slachtactiviteiten onderworpen terwijl het nog niet dood is. Konijn wordt bijgesneden (dus keler bemerkt een onvoldoende bewustzijnsverlies), maar blijft hangen aan de ketting en reageert op de achterste pootjessnijder.”

Op 15 april 2025: “1 konijn is duidelijk niet dood voor de pootjessnijder (spartelt). Werd niet gezien/ingesneden/afgehaakt door de keler. Reageert fel op achterste pootjessnijder en spartelt ook nadien nog aan de band. Bij het insnijden van de oren is er opnieuw reactie.”

De inspecteur windt zich op over de houding van het personeel: “De onverschilligheid van het personeel is groot: er wordt niet gereageerd. Minimum 1 tot 2 personeelsleden die ontbroeken, hebben het konijn vooraf aan de pootjessnijder zien spartelen. Ook een reactie van het konijn bij het afsnijden van de oren lijkt de normaalste zaak van de wereld.”

Op 10 juni 2025: “1 konijn reageert op afsnijden VP en AP, wordt door personeel gedecapiteerd […] 1 konijn: slechts 1 oor wordt afgesneden. heeft het personeelslid een reactie bij het dier gevoeld?”

En ook een dag later, op 11 juni 2025, gaat het bij Van Assche nog steeds mis bij het bedwelmen van konijnen en worden lichaamsdelen van de dieren afgesneden terwijl de dieren nog bij bewustzijn zijn: “1 konijn vertoont spartelen/ duidelijke ademhaling-wordt bijgesneden maar niet afgehaakt en spartelt op AP-VP snijders en orensnijder die aan de kop snijdt (lukt de decapitatie niet?) maar dan toch de oren afsnijdt.
1 konijn staat met gekromde rug en is dus duidelijk onvoldoende buiten bewustzijn: wordt afgehaakt door [gelakt] en naar verdovers gebracht.
Na de pauze is de keler [gelakt] hij haakt 2 maal een spartelend konijn van de band (na verder insnijden?) en laat hem verder uitbloeden.
[gelakt] haakt een konijn spartelend na de AP snijder af en past de schietpen toe, het konijn blijft naspartelen. Was de locatie goed? (Volgens [gelakt] tussen de ogen naar achter toe). Ik kon de kop met gaatje nadien niet meer terugvinden tussen de opgehangen konijnen.”

Animal Rights is woedend dat reeds in september 2024 bij de controlerende instanties bekend was dat het bedwelmings- en verbloedingssysteem bij Van Assche niet zodanig functioneert dat de konijnen onbeschrijfelijk leed bespaard wordt en men er bij de FAVV en Afdeling Dierenwelzijn bewust voor koos om het bij volle bewustzijn afsnijden van oren en poten van konijnen te laten voortduren.

De wetenschappelijke Europese studie waarnaar de inspecteurs in september 2024 verwijzen, is waarschijnlijk ‘Relevant Indicators of Consciousness After Head-Only Electrical Stunning in Rabbits, Stunning Efficiency, and Risk Factors in Commercial Conditions’, uiteindelijk gepubliceerd op 18 februari 2025. ²
Het onderzoek zegt over de bij Van Assche toegepaste bedwelmingsmethode: “Head-only electrical stunning (HOES) is the predominant method for stunning rabbits in commercial slaughterhouses. It carries the risk of ineffective stunning and, as a reversible stunning method, regaining consciousness before death through exsanguination.”
De effecten van deze vorm van bedwelming werden onderzocht bij 11.540 konijnen in 16 commerciële Europese konijnenslachthuizen. Als allerbelangrijkste factor voor effectieve bedwelming wijst het onderzoek aan: “maintaining a stun-to-stick interval under 5 s”. Oftewel: de tijd die verstrijkt tussen de elektrische verdoving en het doorsnijden van de keel moet minder zijn dan 5 seconden! 

Dit mag geen verrassing zijn voor de FAVV en de Vlaamse Afdeling Dierenwelzijn. Reeds in 2020 concludeerde de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid EFSA in het rapport ‘Stunning methods and slaughter of rabbits for human consumption’ ³: ”The design and layout of slaughter facilities should be modified to keep the stun-to-stick interval to less than 10 s.” Dat is 5 jaar later dus aangescherpt tot maximaal 5 seconden.

Bij Van Assche was dat stuk-stick interval in september 2024 maar liefst 40 seconden en de genoemde “aanpassingen” zouden dit terugbrengen naar “10 à 15 seconden”, volstrekt onvoldoende dus!

We weten uit de vrijgegeven documenten dat de falende bedwelming van konijnen en het afsnijden van lichaamsdelen bij bewustzijn in ieder geval voortduurden tot en met juni 2025. Dat de “aanpassingen” ooit hebben plaatsgevonden en voldoen aan de voorwaarden uit de meest recente wetenschappelijke studie – een maximaal stun-stick interval van 5 seconden – blijkt nergens uit. 

Bij konijnenslachter Lonki zet de inspecteur van de Afdeling Dierenwelzijn braaf een kruis achter de tekst “Methoden die niet de onmiddellijk dood tot gevolg hebben (eenvoudige bedwelming), worden zo spoedig mogelijk gevolgd door een methode die de dood garandeert, zoals verbloeding.” Wat “zo spoedig mogelijk” inhoudt, wordt echter nergens vermeld.

Animal Rights verwacht antwoorden van de bevoegde instanties en de verantwoordelijke bewindslieden. Konijnenslachthuizen waar het tijdsinterval tussen bedwelming en aansnijden meer dan 5 seconden bedraagt, dienen te worden gesloten.

Nog een misstand.
Uit de met de opgevraagde informatie meegeleverde foto’s blijkt dat de konijnen worden verdoofd vlak naast de levende konijnen in de kratten (zie foto). Al in 2004 concludeerden Spaanse wetenschappers ⁴ dat dit zeer waarschijnlijk problematisch is:
“Een mogelijk kritisch aspect in deze fase is dat veel slachthuizen de konijnen direct vanuit de transportkooi naar de slachtplaats brengen. De kooien worden verplaatst van de wachtruimte naar de plek waar de dieren worden verdoofd, waardoor de meeste konijnen de dieren die geslacht worden van dichtbij kunnen zien, horen en ruiken.

Dit punt kan een extra stressfactor voor de dieren zijn, omdat er aanwijzingen zijn dat dieren feromonen kunnen ruiken die geassocieerd worden met de stress van de slacht, wat de angst voor de slacht kan vergroten.”

1. Verordening (EG) nr. 1099/2009 van de Raad van 24 september 2009 inzake de bescherming van dieren bij het doden ↩︎
2. Relevant Indicators of Consciousness After Head-Only Electrical Stunning in Rabbits, Stunning Efficiency, and Risk Factors in Commercial Conditions ↩︎
3. Stunning methods and slaughter of rabbits for human consumption ↩︎
4. Combined effects of transport distance and season on rabbit mortality during pre-slaughter transport ↩︎