Er zijn in Nederland (gelukkig) nog maar enkele Paasveemarkten over, één in Schagen en één in Rhenen. De gemene deler is stress bij de dieren omdat enerzijds boeren ze naar dit evenement toe slepen om ze tentoon te stellen en anderzijds bezoekers komen kijken alsof deze levende, voelende wezens een soort kermisattractie zijn.
Het gebeuren heeft ook wel wat weg van een ouderwetse ‘freakshow’ omdat de meeste rond-geparadeerde runderen van het ‘dikbil’ soort zijn. De beelden zijn van 16 maart 2026 en komen uit Rhenen.
“Inmiddels is de inschrijving gesloten en mogen wij bekendmaken dat er dit jaar maar liefst 130 stuks vee zijn opgegeven voor de paasveetentoonstelling,” verkondigde de organisatie eind februari. 1 De markt trok zo’n 500 toeschouwers. 2
Dieren worden voor dag en dauw in dorpen, verspreid over het land, in vrachtwagens gedreven, en tussen zeven en negen uur ‘s ochtends aan de Stokweg in Rhenen uitgeladen. Vervolgens worden de dieren in een opvangstal gezet, waar ze strak tegen elkaar vastgebonden staan en met een touw aan hun halster. Vaak is het touw zo kort dat de dieren niet kunnen gaan liggen. Veel van de kalfjes staan er zonder hun moeder.
Er was nauwelijks water. Alleen in het middenpad stonden er een paar (bevuilde) emmers, waar de dieren helemaal niet bij konden. De dieren die aan de muurzijden stonden, hadden hier al helemaal geen toegang toe.
Tussen de dieren werd door de boeren alcohol genuttigd en gerookt.
In de showstal worden de dieren per categorie getoond. Keurmeesters betasten de dieren en bepalen welk dier het sterkste, het grootste en het beste gebouwd is. De dieren moeten in de bak – met overduidelijke tegenzin – rondjes lopen om getoond te worden aan het publiek en een dagvoorzitter roept via een (zeer luide) microfoon om wat de bevindingen van de keurmeesters zijn. De runderen werden vaak pervers aangeduid als ‘slachtvee’. Er worden prijzen uitgedeeld per categorie.
Wanneer de dieren van de opvangstal naar de showstal werden gedreven om geshowd te worden, ging dat met veel stress gepaard; de dieren moesten zo snel mogelijk lopen en werden opgejaagd.
Meerdere boeren liepen rond met stokken of PVC pijpen waarmee ze de runderen ‘aansturen’. Eén boer was daar vooral enthousiast in en verzocht ook een andere boer om het dier op de neus te petsen met de buis. Zijn dieren werden gemept op de neus en/of zijkant van het hoofd.
Een van de activiteiten voor de jeugd (4-12 jaar) bestaat uit het in de keuringsring brengen van babykalfjes. Dat betekent dus dat die kinderen de babykalfjes rondleiden en in de gewenste positie dwingen en ook dat ging niet zachtzinnig. Een jury bepaalt de uiteindelijke winnaars, die een beker in ontvangst kunnen nemen.
Verder is er in de showstal een ‘kinderhoekje’. Hier zat er één klein lammetje in een kleine kooi, die daar te pas en te onpas uit werd gehaald om geaaid en geknuffeld te worden door jonge kinderen. Het dier was gescheiden van zijn of haar moeder en had geen (permanente) toegang tot water of voedsel.
Daarnaast was er een klein podium ingericht met konijnen en cavia’s. Deze (vlucht)dieren konden geen kant op en waren volledig overgeleverd aan hoe kinderen met ze omgingen. Ook zij werden wederom veel geaaid, opgepakt en geknuffeld. Ook hier was in geen velden of wegen drinkwater te bekennen.
Kleine kinderen hadden ook vrij toegang tot de runderen. Kalfjes werden geaaid, want schattig, en waren duidelijk gestrest.
Er stond in de showstal een moederkoe met een recente en enigszins uitstulpende gehechte wond van de keizersnede van de geboorte van haar kalf. Deze twee stonden wel samen, maar de moeder kon niet bewegen, want ze zat vast aan haar touw.
Paasveetentoonstellingen kennen een lange, christelijke traditie. Na de vastentijd kon er met Pasen weer geschranst worden. Voor sommige mensen kan dat nog altijd niet zonder het slachten van een ander dier.
Er is niets mis met tradities, maar tegelijkertijd is het argument “we hebben het altijd al zo gedaan” een van de allerdomste en kwaadaardigste, want het staat vooruitgang in de weg. Achterlijke tradities, bijvoorbeeld die waarin dieren worden misbruikt, moeten evolueren of verdwijnen.
