Begin 2017 filmde dierenrechtenorganisatie Animal Rights een maand lang undercover in het grootste varkensslachthuis van België, exportslachthuis Tielt. Onvoorstelbaar dierenleed werd op camera vastgelegd. ‘Tielt’ werd een synoniem voor dierenmishandeling. Misschien wel de gruwelijkste beelden waren die van een varken dat bij volle bewustzijn ondergedompeld werd in het broeibad, een heet waterbad dat dient om het ontharen van geslachte varkens te vergemakkelijken. Het varken raakt los uit de takel, doet wanhopige pogingen om uit het dampende water te komen, maar sterft een gruwelijke verdrinkingsdood.
In 2017 filmde Animal Rights de allereerste undercoverbeelden in een Vlaams slachthuis
Twee jaar na ‘Tielt’
Twee jaar na ‘Tielt’ toonde Animal Rights dat ook bij slachthuis Van Hoornweder in Torhout varkens in het broeibad verdronken. De varkens ontwaken weer na verdoving, leven zelfs nog nadat hun hals is doorstoken, komen schreeuwend bij, ondersteboven-hangend aan een ketting in de slachtlijn, en verdrinken nog altijd levend in het broeibad.
Animal Rights toonde het in beelden en via de inspectierapporten. Twee jaar na Tielt, op 30 januari 2019, tekent een inspecteur bij Van Hoornweder op: “Om 14h39 stel ik vast dat een zeug terug bij bewustzijn komt (oogleden open, hangt te trekken aan de ketting) net voor ze de broeibak in gaat. Op dat moment was geen personeelslid aanwezig om in te grijpen.”
Vier en een half jaar na ‘Tielt’
Ook bij het inmiddels failliete slachthuis Porc Meat uit Zele verdwenen varkens levend in het broeibad. Vier en een half jaar na ‘Tielt’, op 9 oktober 2021, noteert een inspecteur in een rapport: “Zeug wordt onvoldoende elektrisch bij verdoofd na CO2 verdoving. Werknemer ziet niet dat zeug onvoldoende verdoofd is en grijpt pas in na opmerking collega, verdoofd elektrisch maar controleert niet of dit voldoende id, zeug wordt onvoldoend verdoofd opgetakeld en gestoken. Gelijktijdig zeug bij volle bewustzijn in waterbad, achteraf blijkt deze niet gestoken te zijn door nieuw personeelslid.” Onderstaande beelden waren bij het rapport gevoegd:
Vijf en een half jaar na ‘Tielt’
Vijf en een half jaar na ‘Tielt’ is er nog steeds niets veranderd. Animal Rights vroeg recent de inspectierapporten van de dienst Dierenwelzijn in Vlaamse slachthuizen op. Ook deze bevatten alweer een video-opname van een varken dat op een verschrikkelijke manier crepeert in een broeibad. Het gaat om een melding van 10 augustus 2022. De dienst Dierenwelzijn weigert te vertellen om welk slachthuis het gaat, hoewel deze informatie in andere rapporten wel wordt vrijgegeven. ”Wij melden u dat wij niet op uw vraag kunnen ingaan de naam van het slachthuis mee te delen. Dit gebeurde na de afweging van het belang van het openbaar maken van deze informatie versus het belang van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer.”
Animal Rights vraagt zich af waarom precies dit slachthuis dan anoniem moet blijven?
7 jaar na ‘Tielt’
Inmiddels leven we 7 jaar na het maken van de beelden uit ‘Tielt’. Zoals uit het antwoord van de dienst Dierenwelzijn en recente rechterlijke uitspraken blijkt, weegt het recht op privacy van de slachthuizen die dieren mishandelen en hun medewerkers nog altijd zwaarder door dan het leed dat de dieren wordt berokkend. Zo kunnen slachthuizen zich blijven verstoppen achter hun ondoorzichtige muren en consumenten laten geloven dat zij dieren op een liefdevolle manier van kant maken. Gestraft worden de slachthuizen bijna nooit. In verreweg de meeste documenten die Animal Rights kon inkijken, blijft het bij waarschuwingen zonder dat het ooit tot boetes komt.
Een eerste stap is transparantie. Animal Rights wil dat de namen van deze slachthuizen bekend gemaakt worden, zodat de supermarkten er hun handen vanaf kunnen trekken.
Het is genoeg geweest. We krijgen al jaren beloftes, maar de ellende stopt niet. We verwachten van de overheid dat ze harder op gaat treden via boetes, gevangenisstraffen en het intrekken van licenties.
Dat er voor de dieren in ons land duidelijk geen gerechtigheid bestaat werd op 11 juni 2024 benadrukt door het Hof van Cassatie van België waar het reeds lang gesloten en afgebroken slachthuis Verbist Izegem en haar eigenaar in beroep gingen tegen de veroordeling voor grove dierenmishandeling op basis van de onthullende undercoverbeelden van Animal Rights. Het Hof van Cassatie vernietigde de eerdere uitspraak van het Hof van Beroep van Gent.
Wat het hoogste gerechtshof van ons land moet voorstellen oordeelt in Brussel, kort gezegd, dat er voor dierenrechtenorganisaties als Animal Rights geen wettelijke grondslag is om toegang te hebben tot de rechter. Men benadrukt daarbij dat de recente opname van dierenwelzijn in de grondwet daar niets aan verandert.
Deze schertsvertoning heeft als gevolg dat geen enkele burger bij de rechter op kan komen voor de dieren. Het verandert België in een regelrechte schijndemocratie waar dierenmishandelaars vrijspel hebben in afwezigheid van een effectieve, daadkrachtige overheid.
“Ons rechtssysteem is duidelijk een vod waar de grootste dierenmishandelaars hun voeten aan mogen vegen. Ze moeten niet eens meer bang zijn voor een rechtszaak nu.”
Samenvatting van de belangrijkste gebeurtenissen die vooraf gingen aan het arrest van het Hof van Cassatie
Op 11 september 2017 bracht Animal Rights schokkende beelden naar buiten uit het runderslachthuis te Izegem. Op de beelden is te zien hoe werknemers runderen systematisch mishandelden met de elektrische prikkelaar en stokslagen gaven en één stier werd zelfs anaal gepenetreerd. De bedwelming ging regelmatig mis, de dieren zagen hoe hun soortgenoten opgetakeld werden en meerdere runderen werden bij volle bewustzijn de keel doorgesneden.
Animal Rights diende meteen een klacht met burgerlijke partijstelling in tegen het slachthuis Verbist Izegem en tegen de zaakvoerder wegens dierenmishandeling.
Na vier jaar juridische strijd, werd het slachthuis op 22 maart 2021 vrijgesproken voor dierenmishandeling, maar wel veroordeeld voor inbreuken op hygiëne. De rechtbank in Ieper weigerde de beelden van Animal Rights uit het slachthuis van Izegem als bewijs te accepteren omdat ze verkregen zijn zonder toestemming en daardoor inbreuken op de privacywetgeving zouden vormen.
Animal Rights ging daarop in beroep tegen de beslissing van de rechtbank van eerste aanleg.
Op 20 oktober 2023 kreeg Animal Rights dan toch gelijk toen het Hof van Beroep een historische uitspraak deed, waarbij slachthuis Verbist schuldig werd bevonden aan grove dierenmishandeling op basis van de onthullende undercoverbeelden van Animal Rights.
Het Hof weerlegde het eerdere privacy-oordeel en erkende de legitieme rol van undercoveracties in het blootleggen van misstanden. Bovendien bevestigde het Hof dat slachthuis Verbist nalatig was in het waarborgen van het welzijn van de dieren tijdens het doden en gerelateerde activiteiten, het opstellen van passende werkmethoden en het implementeren van effectieve monitoringprocedures.
Het Hof van Beroep zei daarbij letterlijk: “Er is sprake van grove schending van het dierenwelzijn, waarbij de te slachten dieren als dode, gevoelloze voorwerpen op brutale wijze werden behandeld. Dat dieren wezens met gevoelens zijn en zij fysiek en psychisch kunnen lijden, werd op manifeste wijze miskend.”
Zoals Animal Rights verwachtte hadden zowel slachthuis Verbist als de eigenaar Verbist op 7 december 2023 een cassatieberoep ingediend bij het Hof van Cassatie. Animal Rights heeft daarom ook een cassatie advocate ingehuurd om dit horrorslachthuis voor eens en altijd veroordeeld te krijgen voor grove dierenmishandeling.
Op 11 juni 2024 volgde de uitspraak van het Hof van Cassatie: daarbij volgde het Hof de absurde redenering dat Animal Rights niet voor dieren mag opkomen in de rechtbank, waarvan de dierenrechtenorganisatie geen eigenaar is en dat alleen de eigenaar van de dieren hierbij ‘te lijden’ zou hebben en klacht zou kunnen indienen. Dat betekent concreet dat dierenmishandeling bij dieren die een wettelijke eigenaar hebben (in dit geval was dit het slachthuis) gewoon kan gebeuren en dat de hoogste rechtbank van het land hier de ogen voor sluit.
Het Hof van Cassatie vernietigde daarmee de eerdere uitspraak van het Hof van Beroep van Gent en stuurt de zaak nu door naar het Hof van Beroep Antwerpen. De openingszitting zal later dit jaar plaatsvinden.
Van Campenhout: “Wat eigen is aan alle rechtszaken die Animal Rights voert, is dat dierenmishandelaars in de rechtbank alle soorten argumenten gaan aanhalen – gaande van privacy, het wijzen met de vinger naar de klokkenluider, tot ons grondwettelijke recht om te mogen opkomen voor dieren in de rechtbank – zodat er zo weinig mogelijk gepraat wordt over het vreselijke leed dat de dieren is aangedaan.”
Animal Rights blijft zich echter inzetten voor toegang tot de rechtbank, zodat de allerzwaksten in onze maatschappij gehoord kunnen worden en ook zij gerechtigheid in de rechtbank kunnen krijgen.
De vreselijke undercoverbeelden uit het horrorslachthuis van Izegem.
“Ons rechtssysteem is duidelijk een vod waar de grootste dierenmishandelaars hun voeten aan mogen vegen. Ze moeten niet eens meer bang zijn voor een rechtszaak nu,” reageert Animal Rights campagneleider Els van Campenhout woedend. “Er is geen gerechtigheid voor de dieren die vreselijke marteling hebben ondergaan. Ik kan niet geloven dat de rechtbank dat zomaar heeft gedaan.”
“Er is geen gerechtigheid voor de dieren die vreselijke marteling hebben ondergaan. Ik kan niet geloven dat de rechtbank dat zomaar heeft gedaan.”
Els Van Campenhout, Animal Rights
Animal Rights geeft de strijd voor gerechtigheid en rechtvaardigheid natuurlijk niet op. De vzw onderzoekt welke juridische mogelijkheden er zijn, eventueel zelfs op Europese niveau, om deze schande uit te wissen.
Steun de dieren in de rechtbank!
Het voeren van rechtszaken vergt een lange adem, maar de minimale wetten die er zijn om dieren te beschermen moeten nageleefd worden. Wij laten het niet bij de uitspraak van het Hof van Cassatie en bekijken de mogelijkheden nu om naar het Europees Hof te gaan. Jij kunt de dieren in de rechtbank helpen door ons te steunen. Samen kunnen we deze rechtszaken blijven bekostigen.
Animal Rights volgt eendenslachter Tomassen Duck-To sinds de oprichting van de dierenrechtenorganisatie als voortzetting van de ADC. We deden dat via undercoverbeelden uit de stallen en het filmen van transporten, maar ook via juridische actie.
Op basis van deze door onze advocaten opgevraagde gegevens dienden we recent een handhavingsverzoek in vanwege het grote aantal ‘rugliggers’ in de kratten bij het slachthuis. Tijden het vangen en in kratten gooien of tijdens (ruw) transport naar het slachthuis belanden eenden op hun rug en zijn vaak niet meer in staat om zelfstandig overeind te komen. In het slachthuis worden dergelijke ‘rugliggers’ veelvuldig aangetroffen in de overvolle kratten. Omdat eenden geen middenrif hebben, drukken, wanneer de eend op de rug ligt, alle organen op de longen. Hierdoor kan desbetreffende eend moeizaam ademhalen, raakt de eend in paniek en kan de eend door een gebrek aan lucht komen te overlijden. Dat ‘rugliggers’ daadwerkelijk op een vreselijke wijze stikken, blijkt uit de door NVWA-inspecteurs opgestelde inspectierapporten van 2 november 2023 en 14 december 2023. Op een slachthuis rust de wettelijke plicht om de welzijnsomstandigheden van elke zending dieren bij aankomst systematisch te beoordelen en direct de nodige maatregelen te treffen om welzijnsproblemen bij hulpbehoevende eenden te verhelpen. Tomassen verzaakt deze plicht. Via een handhavingsverzoek kunnen we het slachthuis hiervoor laten bestraffen en afdwingen dat dit niet meer voor komt.
Al jarenlang maakt het slachthuis illegaal gebruik van twee percelen naast het slachthuis om onder andere eenden aan te voeren. Als het college van Burgemeester en Wethouders van Ermelo twee besluiten neemt waarmee een omgevingsvergunning wordt verleend aan eendenslachter Tomassen Duck-To B.V. om 5 jaar lang af te wijken van het bestemmingsplan door de percelen te blijven gebruiken, tekent Animal Rights via haar advocaten bezwaar aan. Als het college besluit Animal Rights niet ontvankelijk te verklaren, gaan we daar tegen in beroep. De zitting was op 29 februari 2024. Ermelo moest alsnog toegeven dat Animal Rights wel degelijk belanghebbend is.
Op een eendenmesterij, eigendom van eendenslachter Tomassen en gehuurd door voormalig eigenaar Hendrikse & Roos B.V., in Hierden werd op 10 juni 2022 vogelgriep vastgesteld. Er werden in de dagen daarna “circa 100.000 eenden” ‘geruimd’ volgens opgave van het ministerie van LNV. Animal Rights ontdekte dat er op het bedrijf ‘slechts’ 80.595 eenden gehouden mogen worden en diende handhavingsverzoeken in bij de gemeente Harderwijk, waar Hierden onder valt, en de provincie Gelderland vanwege het overtreden van, respectievelijk, de omgevingsvergunning en de natuurvergunning, waarin dat aantal is vastgelegd. Zowel de gemeente als de provincie legden uiteindelijk lasten onder dwangsom op, maar weigerden te bestraffen. Animal Rights maakte daartegen bezwaar en deed ook aangifte.
Een andere illegale activiteit van Tomassen is het laten rijden van meer eenden aanvoer vrachtwagens dan toegestaan in de vergunning. Animal Rights heeft dit zelf geconstateerd via tellingen, maar leidt dat ook af uit het feit dat meer eenden worden geslacht dan in het aantal toegestane vrachtwagens past. Op 14 februari 2024 heeft Animal Rights een nieuw verzoek ingediend bij de gemeente Ermelo en haar college van Burgemeester en Wethouders om handhavend op te treden jegens het bedrijf Tomassen Duck-To BV voor het structureel overtreden van de voorschriften uit de vigerende omgevingsvergunning.
Op 15 mei 2024 publiceerde de gemeente Ermelo een ontwerpbesluit van 26 april. Met dit ontwerpbesluit maakt het College van B&W van de gemeente Ermelo haar voornemen kenbaar om een omgevingsvergunning te verlenen voor het realiseren van een eendenstal op de locatie Telgterweg 200 en 202 te Ermelo. De stal lijkt echter al (illegaal?) gebouwd te zijn.
Animal Rights diende via haar advocaat een zienswijze in. In de eerste plaats is onduidelijk wat de bestaand vergunde situatie / referentiesituatie is. Verder voorziet het ontwerpbesluit niet in eisen ten aanzien van de algemene brandveiligheid bij het bedrijf.
Bovendien is er het voornemen om een vergunning te verlenen waarin het gebruik van luchtwassers wordt toegestaan. Voor de monitoring van de goede werking van de wassers dienen aanvullend voorschriften te worden opgenomen, zeker aangezien reeds uitvoering in de jurisprudentie is geoordeeld dat deze systemen ‘niet (zonder meer) doen wat ze beloven’.
De aanvraag is daarom onzorgvuldig beoordeeld en het ontwerpbesluit had niet mogen worden genomen.
Intrekkingsverzoek
Gelijktijdig met de zienswijze diende Animal Rights, samen met Mobilisation, een intrekkingsverzoek in voor (een deel van) de natuurvergunning van dit bedrijf. Dit bedrijf beschikt over een vergunning in het kader van de Natuurbeschermingswet voor het houden van in totaal 95.011 dieren (11 vrouwelijk jongvee en 70.000 vleeskuikens en 25.000 vleeseenden) uit 2012 met een bijbehorende ammoniakemissie (6.763 kg/ jaar). Op ongeveer 1,5 kilometer afstand is het Natura 2000-gebied ‘de Veluwe’ gelegen.
Nu is de feitelijke situatie kennelijk zo dat van deze vergunning nooit in het geheel gebruik is gemaakt. De vergunde stal N voor 44.000 ‘vleeskuikens’ is nooit gebouwd. Bovendien zijn de vergunde runderen sinds 2012 afwezig en worden er sinds 2018 beduidend minder eenden ‘opgezet’ dan vergund.
Op het moment dat het bedrijf toch in de gehele omvang van de natuurvergunning gebruik wil gaan maken, zal dat resulteren in een feitelijke toename van stikstofdepositie. Wanneer de vergunde activiteiten alsnog worden uitgevoerd, of worden ingezet in het kader van ex- / interne saldering, zou dit verslechterende of significant verstorende gevolgen kunnen hebben voor omliggende Natura 2000–gebieden, met name het reeds sterk overbelaste gebied ‘de Veluwe’.
Volgens artikel 5.40, lid 2, sub b, van de Omgevingswet kan een vergunning worden ingetrokken als gedurende een jaar of een in de vergunning bepaalde langere termijn geen activiteiten zijn verricht met gebruikmaking van de vergunning. Animal Rights verzoekt het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland dan ook van deze bevoegdheid tot intrekking gebruik te maken, voor in ieder geval de vergunde veebezetting van de 44.000 vleeskuikens uit stal N die niet zijn gehouden.
Los van de omstandigheid dat de vergunning niet in het geheel wordt gebruikt, acht Animal Rights het ook nodig de vergunning in te trekken in het belang van de bescherming van het milieu en de natuur. Ook hiertoe is het college bevoegd.
Illegale bouw?
De reactie op de zienswijze en het besluit op het intrekkingsverzoek zullen waarschijnlijk ook duidelijkheid geven over de ‘plotseling’ verrezen stal N die nooit gebouwd werd voor 44.000 ‘vleeskuikens’, maar er nu ineens al (illegaal?) lijkt te staan voor de aangevraagde 22.000 eenden.
Het past natuurlijk helemaal binnen de normale gang van zaken in Ermelo om eerst een gebouw illegaal te plaatsen en er daarna pas een vergunning ter legalisatie voor aan te vragen. Zou de gemeente Ermelo hier uit zichzelf gaan handhaven?
Op het Google Maps beeld van 2024 is Stal N linksboven nog afwezig
Op recente dronebeelden staat stal N er linkboven ‘opeens’
Update
Na de ontvangstbevestiging van het verzoek tot intrekken van de vergunning op 18 juni 2024 heeft het college van Gedeputeerde Staten van Gelderland niets meer van zich laten horen. Na het verstrijken van de wettelijke termijn voor het nemen van een besluit op het handhavingsverzoek, zonder dat het college de termijn heeft verlengd, heeft Animal Rights per post en mail (d.d. 7 januari 2025) het college in gebreke gesteld. De ontvangst van deze ingebrekestelling is bevestigd, maar inhoudelijk is daar geen gehoor aan gegeven. Bijna driekwart jaar na dato wacht Animal Rights nog altijd op een besluit op haar verzoek. Op 14 maart 2025 stelde Animal Rights beroep in tegen het niet tijdig beslissen op het intrekkingsverzoek bij de Rechtbank Gelderland. Animal Rights vraagt de rechtbank om de provincie op te dragen alsnog een besluit te nemen en een dwangsom op te leggen voor iedere dag dat daar geen gehoor aan wordt gegeven.
Update 2
Op 12 februari 2025 besloot het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Ermelo een omgevingsvergunning af te geven voor het (ver)bouwen/veranderen van de pluimveehouderij op de locatie Telgterweg 200 en 202 te Ermelo.
Animal Rights en Mobilisation tekenden op 21 maart 2025 beroep aan tegen dit besluit. Een wettelijk vereist Milieueffectrapportage-beoordelingsbesluit ontbreekt, niet alle op de zaak betrekking hebbende stukken zijn ter inzage gelegd en een deel van de voorschriften met betrekking tot het bouwen zijn niet uitvoerbaar, aangezien de nieuw te bouwen stal vooruitlopend op onderhavige vergunningverlening al illegaal gebouwd is.
Daarom dienden Animal Rights en Mobilisation diezelfde dag ook een handhavingsverzoek in bij de gemeente Ermelo wegens de illegale bouwactiviteiten van dit bedrijf.
De bouw zelf lijkt nu met de voornoemde omgevingsvergunning te zijn ‘gelegaliseerd’, echter, aangezien deze bouw vóór vergunningverlening, dus illegaal, heeft plaatsgevonden lijkt het onmogelijk dat daarmee ook is gehandeld overeenkomstig de voorschriften voor deze bouw zoals aan de vergunning verbonden.
Daarnaast ligt de illegale bebouwing ten dele buiten het daarvoor bestemde bouwvlak.
De organisaties vragen Ermelo handhavend op te treden op een tweetal wijzen: a. Bestraffend ten aanzien van de geconstateerde overtredingen; b. Bestraffend /herstellend ten aanzien van de waarschijnlijk nog altijd voortdurende overtreding, zodat de illegale situatie wordt beëindigd.
De zitting in de beroepszaak vindt plaats op 4 februari 2026.
Update 3
Van 14 mei 2025 dateert een ‘Ontwerp besluit op verzoek intrekking natuurvergunning Telgterweg 200 te Ermelo’. Het is een reactie op het intrekkingsverzoek van Animal Rights en Mobilisation. De provincie Gelderland is van plan om dit verzoek om intrekking te weigeren. Dat betekent dat de natuurvergunning blijft gelden en de maatschap deze mag blijven gebruiken.
De provincie neemt niet meteen een definitief besluit. Eerst komt er een ontwerpbesluit. Iedereen kan over dat ontwerp een zienswijze geven.
Uit de Habitatrichtlijn volgt dat de provincie passende maatregelen moet nemen om ervoor te zorgen dat er geen verslechtering optreedt in Natura 2000-gebieden die verband houdt met gebeurtenissen, activiteiten of processen die te voorzien zijn, zoals door de provincie afgegeven natuurvergunningen.
In het kort komt het er op neer dat de provincie van mening is dat ze al genoeg andere maatregelen neemt om de noodzakelijk reductie van stikstofdepositie te realiseren binnen een afzienbare termijn. In dat betoog zijn genoeg gaten te schieten. Dat gaat Animal rights ook doen, wanneer het ontwerpbesluit gepubliceerd is.
Update 4
Ook met betrekking tot het handhavingsverzoek over het illegaal bouwen van een nieuwe eendenstal zet de gemeente Ermelo in op vertraging: “Wij hebben besloten gebruik te maken van de wettelijke mogelijkheid om de beslistermijn eenmalig te verlengen (artikel 4:14, derde lid, Algemene wet bestuursrecht). De beslistermijn wordt daarom verlengd tot uiterlijk dinsdag 30 September 2025. Deze extra tijd hebben wij nodig om voldoende onderzoek te kunnen doen en het besluit zorgvuldig te kunnen voorbereiden. Ook de hoeveelheid zaken die bij het team handhaving in behandeling is, is mede debet aan de noodzaak om de beslistermijn te verlengen.”
Misschien is het voor Ermelo een goed idee als de gemeente zelf eens het initiatief neemt tot handhaven op illegale activiteiten in plaatsvan te wachten totdat stichtingen dat eisen!
Update 5
Op 26 augustus 2025 geeft Animal Rights haar zienswijze tegen het ontwerpbesluit om het verzoek tot (gedeeltelijke) intrekking van de natuurvergunning van de eendenmesterij gelegen aan de Telgterweg 200-202 te Ermelo af te wijzen.
Vaststaat dat het bedrijf bijdraagt aan stikstofdepositie op diverse Natura 2000-gebieden, waaronder de Veluwe en Landgoederen Brummen. Deze gebieden zijn reeds zwaar overbelast.
Artikel 5.40, tweede lid, onder b van de Omgevingswet bepaalt dat het bevoegd gezag, hier de provincie Gelderland, een omgevingsvergunning kan intrekken indien gedurende een jaar of langer geen gebruik van de vergunning is gemaakt. De vergunde veebezetting van 44.000 vleeskuikens in stal N is reeds twaalf jaar niet gebruikt. Zoals toegelicht in het intrekkingsverzoek, is daarmee aan deze voorwaarde voldaan en verzocht de stichting om (in ieder geval) intrekking van de vergunning voor dit aantal vleeskuikens (zodat de bijbehorende stikstofuitstoot niet gebruikt kan worden om meer eenden te houden).
Gelderland lijkt het gewicht van het belang aan de kant van de vergunninghouder bij het behoud van de vergunning zwaarwegender te achten dan het natuurbelang dat wordt gediend met intrekking. Ook zouden er al voldoende andere passende maatregelen worden getroffen met stikstofreductie als gevolg.
Deze redenering is onvoldoende gemotiveerd. Gelderland dient aan te geven dat het maatregelenpakket de verslechtering van natuurwaarden stopt. Daartoe is een ecologische beoordeling nodig. Het ontwerpbesluit bevat een dergelijke ecologische beoordeling niet.
Daarnaast is relevant dat Gelderland uitsluitend heeft beoordeeld of intrekking geboden is, zonder te overwegen of een gedeeltelijke intrekking of wijziging van de vergunning noodzakelijk zou kunnen zijn om tegemoet te komen aan het natuurbelang. Daarmee is de belangenafweging beperkt en onvolledig uitgevoerd.
Animal Rights verzoekt Gelderland om haar voornemen te heroverwegen en in het definitieve besluit het verzoek tot intrekking dan wel wijziging van de voorliggende omgevingsvergunning alsnog in te willigen.
Update 6
Op 6 november 2025 dienden Animal Rights en Mobilisation een bezwaarschrift in bij de gemeente Ermelo, nadat deze op 25 september besloot het handhavingsverzoek met betrekking tot de eendenhouderij van het bedrijf Maatschap D + R Staal-Staal aan de Telgterweg 200 en 202 te Ermelo wegens illegale bouwactiviteiten, gedeeltelijk af te wijzen.
Zoals gebruikelijk in deze gemeente legaliseert Ermelo illegale bouwwerken achteraf: “Op basis van luchtfoto’s is geconstateerd dat stal ’N’ reeds in de periode 2022-2023 is gebouwd, dus illegaal en vooruitlopend op de vergunningverlening. Door het verlenen van de vergunning op 12 februari 2025 is het bouwwerk gelegaliseerd. Er is op dit moment dan ook geen sprake van een overtreding.”
Aangezien de bouw voorafgaand aan de vergunningverlening (en dus illegaal) heeft plaatsgevonden kan onmogelijk overeenkomstig de voorschriften gehandeld zijn, omdat daarin onder andere staat dat drie weken voor aanvang van de werkzaamheden gegevens moeten worden aangeleverd en de wapening moet worden gecontroleerd voordat met het storten wordt begonnen.
Maar in Ermelo hoef je je, als je toch al illegaal bouwt, verder ook niet aan de overige regels te houden: “In dit geval was het voor de vergunninghouder ook niet mogelijk om aan deze voorwaarden te voldoen, aangezien de betreffende vergunning pas is verleend nadat de bouw was voltooid.”
Wel legt Ermelo een last onder dwangsom op voor de silo die buiten het bouwvlak is gebouwd, 1.500 euro per week oplopend tot maximaal 15.000 euro, ingaand op 5 januari 2026.
Echter, ook voor de luchtwasser geldt dat deze buiten het bouwvlak is gebouwd en dat betwist Ermelo ook niet. De redenering van Ermelo is wederom tenenkrommend: “Daarnaast nemen wij in onze overweging mee dat de luchtwasser reeds op deze locatie stond op het moment dat de vergunning werd verleend. Uit de aanvraag voor de bouwvergunning kan dan ook worden afgeleid dat het bouwwerk in strijd met het bestemmingsplan zal worden gebruikt. Wij hebben de omgevingsvergunning desondanks verleend en hiermee is de luchtwasser vergund.”
Zelfs als je meegaat in de redenering dat de illegale bouw achteraf is gelegaliseerd via de vergunningverlening, dan nog geldt dat deze vergunning uitsluitend ziet op de bouw en het gebruik in milieutechnische zin. Daaruit volgt niet dat tevens is toegestaan om in strijd met het bestemmingsplan (het omgevingsplan) te handelen. Die redenering is onjuist en niet navolgbaar.
Het bestreden besluit is op dit punt volstrekt onvoldoende gemotiveerd. Uit niets blijkt op welke grondslag Ermelo afziet van handhavend optreden met betrekking tot de luchtwasser, terwijl ze zelf erkent dat sprake is van een strijdigheid met het bestemmingsplan. Daarmee voldoet het besluit niet aan de motiveringsplicht en kan het in zoverre geen stand houden.
Op 22 januari vindt er over dit specifieke onderwerp een hoorzitting plaats.
Update 7
Van 17 oktober 2025, gepubliceerd op 21 oktober, dateert het besluit van het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland om het verzoek van Animal Rights om (gedeeltelijke) intrekking van de natuurvergunning van het bedrijf gelegen aan de Telgterweg 200-202 te Ermelo, af te wijzen.
Op 1 december stelt Animal Rights hier pro forma beroep tegen in. De gronden van het beroep zullen later ingediend worden.
Update 8
Op 29 december 2025 vult Animal Rights de gronden van haar beroep aan.
Gelderland heeft een standaard verweer tegen verzoeken om intrekking van vergunningen: we doen al zoveel andere dingen om de natuur te herstellen. De alternatieve passende maatregelen waar Gelderland naar verwijst, leiden echter niet tot de noodzakelijke daling van stikstofdepositie binnen een afzienbare termijn. Nu Gelderland niet naar aanvullende alternatieve passende maatregelen verwijst, waarmee wel inzichtelijk wordt gemaakt dat de noodzakelijke daling van stikstofdepositie binnen afzienbare termijn zal plaatsvinden, is het noodzakelijk de door Animal Rights en Mobilisation gevraagde maatregel als aanvullende passende maatregel uit te voeren.
Update 9
Ermelo blijft volharden in haar oude patroon van het achteraf legaliseren van illegale praktijken van de vee-industrie. Zo ook bij de illegaal gebouwde eendenstal aan de Telgterweg. Die is niet alleen gebouwd voordat er een vergunning was, maar steekt ook nog eens illegaal uit buiten het bouwvlak en is daarmee in strijd met het bestemmingsplan. Animal Rights vroeg om handhaving. Ermelo redeneert nu dat, omdat men achteraf de illegale bouw heeft gelegaliseerd, dat ook geldt voor bouwen in strijd met het bestemmingsplan: “Het college heeft, zich bewust van de buiten het bouwvlak geplaatste luchtwasser, de vergunning verleend. Dit is ook op de hoorzitting door het college bevestigd. De commissie is van oordeel dat daardoor het college de strijdigheid met het bestemmingsplan impliciet heeft vergund bij het verlenen van de omgevingsvergunning. Dat in de vergunning niet is opgenomen dat is toegestaan om in strijd met het bestemmingsplan te handelen, zoals door bezwaarden wordt aangevoerd, maakt dit naar oordeel van de commissie niet anders.” De gemeente Ermelo nam vanzelfsprekend dit advies van de bezwaarschriftencommissie van februari 2026 gretig over.
Update 10
Op 30 april 2026 deed de rechtbank Arnhem uitspraak in een zaak tussen Animal Rights en Mobilisation aan de ene kant en de gemeente Ermelo aan de andere. Met een besluit van 12 februari 2025 heeft Ermelo aan de Maatschap D+R Staal-Staal een omgevingsvergunning voor de activiteiten ‘bouwen’ en ’veranderen van een inrichting’ aan de Telgterweg verleend. Hierdoor kan het bedrijf groeien naar het houden van 44.000 ‘vleeseenden’ en 26.000 ‘vleeskuikens’.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep gegrond is, omdat het college ten onrechte geen m.e.r.-beoordelingsbesluit heeft genomen, maar de rechtbank laat de rechtsgevolgen van de omgevingsvergunning in stand. De rechtbank gaat daarmee voorbij aan het feit dat een stal voor 44.000 vleeskuikens nooit gebouwd en dus gebruikt werd en dat in realiteit (in tegenstelling tot wat er vergund was) de uitstoot met 22.000 extra eenden ondanks een luchtwasser zal toenemen.
Er loopt nog een procedure aangaande de (intrekking van de) natuurvergunning voor dit pluimveeconcentratiekamp.
Onlangs was Animal Rights campagneleider Els Van Campenhout te gast bij het plantaardige podcastduo Alex en Rob van Het Vegan Geluid om te praten over dierenrechten, veganisme, de grootste zalmkwekerij van Europa, ‘humane’ slacht, het veganistische Ieper Hardcore Fest en het redden van uitgebuite kippen uit de eierindustrie.
Luister hieronder naar de aflevering om meer te weten over het werk van onze Animal Rights campagneleider Els Van Campenhout.
