Naar aanleiding van Wereldproefdierendag op 24 april 2023 organiseert Animal Rights op zaterdag 22 april de derde editie van de Grote Mars Tegen Dierproeven. Ook slaan wij opnieuw de handen ineen met Shop Like You Give a Damn, die een deel van haar opbrengst op Wereldproefdierendag aan onze campagne doneert. Tot slot beantwoorden wij samen de meest gestelde vragen over dierproeven voor cosmetica anno 2023.
Over de mars
Ditmaal start de route op zaterdag 22 april om 14:00 uur op de Dam in Amsterdam en lopen we langs de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, waaronder ook het Nederlands Herseninstituut valt. Hier worden al jaren gruwelijke hersenexperimenten uitgevoerd op apen. Vorig jaar is er wederom een vergunning toegekend door de Centrale Commissie Dierproeven voor nieuwe hersenexperimenten op 10 resusapen voor de komende vijf jaar.
De inspanningen die op dit moment worden geleverd door minister Adema ter verlaging van het aantal proefdieren volstaan niet. Het besluit van de Kamer tot de Transitie Proefdiervrije Innovatie (TPI) had moeten leiden tot een snelle en forse afname van het aantal dierproeven, maar het resultaat is bedroevend. Het aantal dierproeven ging slechts van 528.000 in 2015 naar 478.000 in 2021. Daarom laten komende zaterdag naar verwachting 200 demonstranten hun stem horen voor deze dieren.
Dit is hét moment om ook jouw stem te laten horen! Je kunt je aanmelden via het Facebook-event of voor meer informatie kijken op onze site.
Gezamenlijke missie & donatie dagopbrengst
Daarnaast slaan ook dit jaar Shop Like You Give a Damn – ook wel bekend als het grootste vegan, fair en duurzame online warenhuis van Europa – en Animal Rights weer de handen ineen om samen op te komen voor deze dieren. Zo heeft Shop Like You Give a Damn de meest uitgebreide Nederlandstalige proefdiervrije en vegan cosmeticalijst ontwikkeld waarop je eenvoudig kunt zien welke merken je met een gerust hart kunt kopen. En om onze jarenlange strijd tegen dierproeven te ondersteunen doneren ze op 24 april wel 5% van iedere aankoop in hun warenhuis aan ons!
Raadpleeg dus vooral deze lijst voor je een aankoop doet én loop met ons mee op 22 april 2023 om op te komen voor proefdieren.
De vijf meestgestelde vragen over dierproeven voor cosmetica
Met Wereldproefdierendag om de hoek beantwoorden wij graag wat vragen over het gebruik van dierproeven voor cosmetica producten. We hebben namelijk gemerkt dat er soms nog onduidelijkheid bestaat over dierproeven voor cosmetica. Want dat mag toch niet meer? Hoe zit dat nou precies?
We praten met Jopie Louwe Kooijmans en de campagnecoördinator ‘Stop dierproeven’ bij Animal Rights. Jopie is de dierproefvrije en vegan cosmetica-expert bij Shop Like You Give a Damn. Jopie vertelt je meer.
1. Worden er echt nog steeds proeven op dieren gedaan voor cosmetica?
Jopie: “Jazeker, dat gebeurt helaas nog op grote schaal. Volgens een onderzoek onder de 50 grootste cosmeticamerken ter wereld is 88% nog steeds niet dierproefvrij. 1 Dat betekent dat 44 van de 50 grootste cosmeticamerken zelf op dieren testen of dierproeven laten uitvoeren door derden!”
Animal Rights: “Dit terwijl de werking van veel van deze stoffen vaak allang bekend is. Daarnaast zijn de resultaten van dierproeven vaak slecht vertaalbaar naar de mens. Er zijn inmiddels technieken beschikbaar, zoals bepaalde computermodellen, die de effectiviteit en veiligheid in de mens nauwkeuriger kunnen voorspellen en daarmee betrouwbaarder zijn dan het diermodel.” 2
2. Waarom doen ze dat dan?
Jopie: “De belangrijkste reden waarom er nog dierproeven worden uitgevoerd voor cosmetica is omdat de wetgeving dit vaak verplicht, zoals in China. En China is een van de grootste en snelst groeiende markten voor cosmetica ter wereld. Merken willen hun producten daar verkopen en nemen daarbij de dierproeven op de koop toe.”
“Het verborgen ingrediënt in veel van onze cosmetica is dierenleed. Denk aan kleine kooitjes met konijnen met bloeddoorlopen ogen of cavia’s met ontstoken wonden op hun lijf.”
Campagnecoördinator Animal Rights
“Daarnaast zijn er wereldwijd landen en regio’s die verplichten dat bepaalde grondstoffen getest worden op dieren. Ook hebben veel regio’s die effectief een verbod op dierproeven hebben, zoals de EU, clausules in de wet waardoor een grondstof of product op dieren getest kan of moet worden. In het geval van de EU gaat dit meestal om het kunnen garanderen van de veiligheid van de fabrieksmedewerkers. Maar dat is natuurlijk eigenlijk onzin, omdat er gewoon voldoende veilige alternatieven bestaan waar geen dieren voor gebruikt hoeven worden.”
3. Wat voor tests gaat het om?
Animal Rights: “Het gaat met name om zogeheten giftigheidstesten. Hiervoor worden allerlei soorten dieren, zoals muizen, ratten, maar ook cavia’s, konijnen en honden ingezet in pijnlijke en vaak langdurige experimenten. Zo krijgen ratten en honden in acute giftigheidstesten een absurd hoge en dodelijke dosis chemicaliën toegediend via de bloedbaan of dwangvoeding en lijden cavia’s of konijnen bijvoorbeeld in pijnlijke huid- en oogtesten. Deze dierproeven veroorzaken ontzettend veel pijn, angst en stress bij de dieren.”
4. Welke impact hebben die tests op proefdieren?
Animal Rights: “Dierproeven kunnen maanden of zelfs de hele levensduur van de proefdieren duren. Daarnaast worden bijvoorbeeld zwangere ratten, konijnen of honden, onder dwang gevoerd met een stof om te zien of hun nakomelingen geboren worden met misvormingen of zelfs sterven tijdens hun zwangerschap. Na afloop van de dierproef worden de proefdieren meestal afgemaakt – als ze niet al tijdens het experiment sterven.”
5. Wat kan ik zelf doen?
Jopie: “Koop echt alleen cosmeticaproducten die zowel dierproefvrij als vegan zijn. Daarmee geef je een sterk signaal af dat er vraag naar is. Steeds meer merken zullen dan uiteindelijk kiezen om niet meer op dieren te testen. Omdat het niet eenvoudig is om zelf te onderzoeken welke merken nou écht dierproefvrij en vegan zijn, kun je altijd onze cosmeticalijst raadplegen.Shop Like You Give a Damn doet onafhankelijk onderzoek en geeft de lijst regelmatig een update.”
Animal Rights: “En loop daarnaast zaterdag 22 april mee met onze Grote Mars Tegen Dierproeven. Door ons te laten horen geven wij een duidelijk signaal af dat wij dit niet langer accepteren. Houd daarnaast ook de verschillende acties en petities van Animal Rights in de gaten. Zo zijn wij vorig jaar een Europees Burgerinitiatief gestart en hierbij zijn 1.2 miljoen handtekeningen verzameld. Dit initiatief ligt nu ter beoordeling bij de Europese Commissie. Op deze manier zijn we in staat om invloed op wet- en regelgeving uit te oefenen.”
Een belangrijke reden dat het soms moeilijk is mensen ervan te overtuigen dat dierproeven onethisch zijn en zouden moeten stoppen, is dat veel mensen denken dat deze experimenten medicijnen opleveren tegen dodelijke ziektes en daarmee mensenlevens redden. Dat is een illusie.
Er worden nog altijd dieren gemarteld en vermoord om de perverse nieuwsgierigheid van onderzoekers te bevredigen. Een voorbeeld daarvan is het project ‘Het beïnvloeden van angst middels lichamelijke inspanning’ (NTS-NL-692581 v.1, 17-02-2023). 1
Elektrocutie & Angst
In dit project willen de onderzoekers nagaan “of lichamelijke inspanning nog te vormen en reeds ontwikkelde angsten beïnvloedt.” Voor de aanvraag van een dergelijk project moet een vorm van rechtvaardiging worden gezocht. In dit geval claimen de onderzoekers dat zo’n 30% van volwassen mensen op enig moment in het leven een angststoornis heeft. De onderzoekers zeggen te willen begrijpen welke factoren invloed hebben op het ontstaan en voortbestaan van excessieve angsten en hoe ze kunnen worden voorkomen en worden behandeld.
De onderzoekers formuleren hun verwachtingen zo oppervlakkig dat deze nooit de rechtvaardiging zouden mogen vormen voor het terroriseren en vermoorden van dieren: “Op de langere termijn zou het onderzoek aanknopingspunten kunnen bieden voor het verminderen van angstklachten. Dit zou voordelig zijn voor de grote hoeveelheid mensen die aan angststoornissen lijden, psychologen en psychiaters die mensen met een angststoornis proberen te behandelen en de maatschappij als geheel.”
Eerder onderzoek zou suggereren dat lichamelijke inspanning een effect heeft op dergelijke angst-gerelateerde veranderingen in de hersenen. Daarom hebben de onderzoekers bedacht om muizen angst aan te jagen door ze elektrische schokken toe te dienen. Weken later worden zij blootgesteld aan een omgeving die dezelfde elementen bevat als de omgeving waarin zij eerder de schokken hebben gekregen. Deze blootstelling roept vervolgens angst op.
Lichamelijke inspanning wordt in het project toegepast door bij de dieren een tredmolen in de kooi te plaatsen, waarin ze uit zichzelf moeten gaan rennen. De helft van de dieren (de controlegroep) zal een geblokkeerde tredmolen in de kooi geplaatst krijgen en dus niet deze vorm van lichamelijke inspanning kunnen verrichten.
Wie verzint het?
Pijn via stroomstoten, injecties & operaties
Ook krijgen de dieren injecties toegediend om de aanmaak van hersencellen te meten en beïnvloeden, en om te meten en beïnvloeden hoe de angstige leerervaring is opgeslagen in het brein.
Een gedeelte van de dieren ondergaat ook een operatie om de representatie van de angstige leerervaring in het brein te bestuderen.
De dieren zullen pijn ervaren tijdens het krijgen van de elektrische schok(ken), op de plek waarop zij injecties krijgen toegediend en na de operatie. Ze zullen enkele weken later angst ervaren door blootstelling aan de omgeving waar ze eerder de stroomstoten kregen toegediend.
Er bestaat ook een kleine kans op een ernstige bloeding of ontsteking op de operatieplek. De dieren waarbij dit op zou treden worden onmiddellijk gedood.
De dieren zullen langdurig individueel worden gehuisvest om betrouwbare metingen van lichamelijke inspanning en angst te kunnen verrichten. Dit zal ongerief veroorzaken bij de dieren.
Aannames en de conclusie die je daaruit zou moeten trekken
De aannames van de onderzoekers zijn veelzeggend: muizen ervaren angst, pijn en stress en hebben een goed ontwikkeld lange termijn geheugen om deze ervaringen – en waar en hoe ze plaatsvonden – te onthouden.
Een fatsoenlijk mens zou hieruit de conclusie trekken dat het verkeerd is om muizen angst, pijn en stress aan te doen. Maar niet deze onderzoekers.
3370 muizen
In 60 maanden zullen maar liefst 3370 muizen op deze wijze gemarteld worden. Hoe komen de onderzoekers op dit aantal? Via “statistische berekeningen uitgevoerd op basis van eerder onderzoek waarin gelijksoortige procedures zijn uitgevoerd om in te schatten hoeveel dieren er nodig zijn om betrouwbare conclusies te trekken uit ons onderzoek.” Opnieuw is de onderbouwing vaag en oncontroleerbaar.
En iedereen wordt afgemaakt
De dieren worden afgemaakt nadat het experiment is afgerond, “omdat het voor het onderzoek noodzakelijk is dat de breinen van de dieren worden bestudeerd om te onderzoeken wat de effecten zijn van lichamelijke inspanning op veranderingen van het brein als gevolg van een angstige leerervaring.”
Ziek & pervers
Dit experiment kan niet anders beschreven worden dan ziekelijk, het product van een perverse geest. Dat een experiment als dit wordt goedgekeurd, geeft aan dat het ‘nee tenzij’-principe en de drie-V’s (vervanging, vermindering, verfijning) in de praktijk een wassen neus zijn.
Animal Rights
Animal Rights heeft bezwaar gemaakt tegen de vergunning en zal de rechter om een oordeel vragen.
“Gij zult niet experimenteren op andere levende, voelende wezens,” is een morele nullijn. Wat ook het profijt is voor de mensheid, geen enkel sentient individu is een middel tot een bepaald doel, maar een doel in zichzelf.
Update
In april 2023 publiceerde Animal Rights dit artikel en tekende bezwaar aan tegen deze verwerpelijke experimenten.
De vergunningverlening was van 8 februari 2023 en het (negatieve) besluit op bezwaar van 11 oktober 2023. Animal Rights ging in beroep. De zitting vond uiteindelijk op 17 juni 2025 plaats. Op 29 juli deed de rechter een tussenuitspraak, waarin deze zich grotendeels, gemakzuchtig aan de kant van de dierproevenindustrie schaart.
De dierenexperimentencommissie (DEC) heeft geadviseerd dat het onderzoek tot een matige aantasting van de integriteit en het welzijn van de dieren leidt, die gerechtvaardigd is gelet op het onderzoeksbelang.
De cumulatie van ongerief is echter onvoldoende onderbouwd, omdat door de vergunninghouder wordt verwezen naar eerdere onderzoeken, maar er onvoldoende duidelijk is of die onderzoeken vergelijkbaar waren met dit project. En daarom is niet inzichtelijk of de Centrale Commissie Dierproeven (CCD) op basis van het advies tot de conclusie kon komen dat er sprake is van matig ongerief door de cumulatie van ongerief.
De CCD kreeg 8 weken de gelegenheid om het gebrek aan het besluit over de cumulatie van ongerief te herstellen.
In haar reactie leunt de CCD vervolgens opnieuw volledig op de bewering van de vergunninghouder en de Instantie voor Dierenwelzijn (IVD) dat er geen sprake is van ernstig ongerief, zonder daadwerkelijk in te gaan op waarom dat zo is.
De CCD verwijst alleen naar verschillende gepubliceerde studies. Dat er meer gruwelijke experimenten worden gedaan zegt echter niets over de ernst-inschatting van die studies in verhouding tot deze studie. Bovendien is in bij bijna alle voorbeelden (behalve één) de sterkte van de schok lager dan wat nu vergund is. Verder gaat de vergunninghouder er nog op in dat ze in de praktijk een lagere schok toedienen, maar ook dat is niet relevant; het gaat er nu juist om dat de (cumulatieve) inschatting gebaseerd is op wat is vergund.
Geen transparantie in de dierproevenindustrie Een verdere schande in deze zaak is dat Animal Rights geen documenten verstrekt kreeg, tenzij we akkoord gingen met de geheimhouding daarvan: ”De vergunninghouder heeft ernstige bezwaren tegen het verstrekken van de bezwaarstukken, en wil dat de stukken enkel op het kantoor van de CCD ter inzage worden gelegd. De CCD ziet hier geen reden toe, mits u met een aantal geheimhoudingsafspraken instemt.“ Dat heeft Animal Rights onder voorwaarden en onder protest uiteindelijk gedaan en dat vervolgens meegenomen in de beroepsgronden.
Update 2
Op 22 december 2025, gepubliceerd op 13 januari 2026, oordeelt de Rechtbank Den Haag in haar einduitspraak 2 dat de aanvullende motivering van de Centrale Commissie Dierproeven niet voldoet. De CCD heeft “niet inzichtelijk gemaakt op basis waarvan is geconcludeerd dat uit eerder onderzoek door de vergunninghouder is op te maken dat de interventies in dit project, cumulatief beschouwd, een matig ongerief meebrengen.”
Het beroep is daarmee gegrond. De rechtbank vernietigt het bestreden besluit. De CCD moet daarom een nieuw besluit nemen op het bezwaar, rekening houdend met deze uitspraak en de tussenuitspraak.
Update 3
Op 29 december 2023 heeft Animal Rights een beroepsschrift ingediend bij de Centrale Commissie Dierproeven (CCD), tegen haar besluit om een vergunning te verlenen voor een project met de titel “Het beïnvloeden van angst middels lichamelijke inspanning”. Muizen worden in dit experiment gemarteld en vermoord om de perverse nieuwsgierigheid van onderzoekers te bevredigen.
De CCD is het centrale orgaan dat in Nederland als enige bevoegd is om vergunningen voor dierproeven te verlenen. De commissie is samengesteld uit mensen die werkzaam zijn in of een band hebben met de dierproevenindustrie. De besluiten hebben dan ook een hoog ‘wij van wc-eend’-gehalte en het is niet verwonderlijk dat de CCD in 2025 167 van de 169 projectvergunningen toewees en in 97% van de projecten de DEC-adviezen opvolgde.
De Dierexperimentencommissies (DEC) treden op als adviseurs van de CCD. De helft van de leden mag werkzaam zijn bij de instelling over wiens aanvragen de DEC advies uitbrengt. De CCD heeft de wettelijke bevoegdheid om zelf een DEC te selecteren die gevraagd wordt advies uit te brengen over een vergunningaanvraag, maar van die mogelijkheid heeft de CCD in 2025 geen gebruik gemaakt. Er is in alle gevallen aangesloten bij de voorkeur van de dierproef-aanvrager.
Op deze wijze vormen de aanvragers van dierproeven, de instellingsvergunninghouders, de instanties voor dierenwelzijn (IvD’s), de DEC’s, de CCD en de NVWA als toezichthouder een incestueus ons-kent-ons clubje dat er gezamenlijk zorg voor draagt dat de dierproevenindustrie zonder noemenswaardige hindernissen haar gang kan gaan.
Op 11 oktober 2023 werd het bezwaar van Animal Rights door de CCD ongegrond verklaard, maar de rechtbank vernietigde deze beslissing op 22 december 2025, voor zover deze betrekking had op de motivering van de inschatting van het ‘ongerief’. De rechtbank heeft geoordeeld dat deze motivering ontoereikend was. De CCD nam op 7 mei 2026 een nieuwe beslissing op bezwaar, maar blijft erbij dat deze ongegrond is.
Ze vermeldt daar wel bij: “De CCD merkt volledigheidshalve op dat de vergunninghouder inmiddels heeft teruggekoppeld dat het project waarvoor de vergunning is verleend niet langer in uitvoering is en niet meer in gang zal worden gezet.”
Dat is mooi natuurlijk, maar ook in haar nieuwe beslissing blijft de CCD volhouden dat het op deze wijze martelen van muizen een nuttig doel dient en dat het met het ’ongerief’ van de dieren allemaal wel meevalt. De CCD tracht dat deze maal niet wetenschappelijk te onderbouwen, de onderbouwing die de rechter verwierp, maar presenteert het nu gewoon als haar mening.
Animal Rights bestudeert komende week welk juridisch vervolg dit moet krijgen.
Onder nertsen viel het grootste aantal slachtoffers als uitvloeisel van de corona pandemie, niet onder mensen. Ze werden besmet door medewerkers uit de fokkerij. Nadat het virus muteerde, mede dankzij de verschrikkelijke omstandigheden waaronder nertsen worden gehouden, werden de nertsen in diverse landen ‘geruimd’. Nederland en Denemarken lieten de miljoenen gehouden nertsen binnen hun eigen landsgrenzen zelfs volledig afslachten.
Naar aanleiding van de coronapandemie verbood een aantal landen gelukkig de nertsenfokkerij. Helaas starten enkele landen, waaronder Denemarken en Zweden, de bontproductie weer op. Kort geleden is gebleken dat ook nertsen besmet kunnen raken met vogelgriep, en opnieuw muteerde het virus. Dit gebeurde al in oktober 2022 in Spanje. Een in januari 2023 gepubliceerd wetenschappelijk rapport 1 laat zien hoe verschrikkelijk dit was voor de nertsen en hoe gevaarlijk dit potentieel is voor andere zoogdieren, zoals de mens.
Nertsen creperen
In de eerste week van oktober werd een acute stijging van het sterftecijfer (0,77% tegenover een ‘normale’ ‘uitval’ van 0,2-0,3%) vastgesteld op een nertsenfokkerij in de gemeente Carral, in de provincie A Coruña, Galicië, Spanje. 51.986 Nertsen werden gehouden in batterijen van draadgaaskooien in 30 open schuren. De nertsen werden gevoerd met rauwe vis, pluimvee bijproducten, granen en bloedmeel.
Geen corona maar vogelgriep
Op 4 oktober 2022 nam de bedrijfsdierenarts keeluitstrijkjes bij twee zieke dieren. De monsters testten negatief voor SARS-CoV-2 (corona), maar positief voor H5N1, het huidige vogelgriepvirus. Post-mortem onderzoek onthulde ernstige longproblemen.
Wilde vogels
Uit deze regio zijn geen H5N1 uitbraken bij pluimvee gemeld, maar in de weken voorafgaand aan de nertsenuitbraak werden verschillende gevallen van HPAI (Highly pathogenic avian influenza) H5N1 gemeld bij wilde vogels – 25 Jan van Genten en 2 geelpootmeeuwen – die ziek of dood werden aangetroffen langs de kusten bij A Coruña en in de naburige provincie Lugo.
Overdracht tussen nertsen?
Het sterftecijfer nam wekelijks toe op de nertsenfokkerij tot een piek in de week van 17–23 oktober 2022 van 4,3% (meer dan 2.000 slachtoffers). Symptomen van infectie bij nertsen waren onder meer verlies van eetlust, kwijlen, depressie, een bloederige snuit, motorische problemen en beven.
In de eerste week van oktober was de sterfte geconcentreerd in de schuren nabij de mestopslag en werd het sterftepatroon gekenmerkt door meerdere ‘hot spots’ binnen die schuren. Deze schuren bestaan uit 2 tot 4 kooien waarin alle dieren stierven binnen een periode van 1 à 2 dagen. In de daaropvolgende weken nam de sterfte ook in de naburige stallen toe en werd het hele bedrijf getroffen.
Genetische analyse
Op 18 en 26 oktober 2022 werden aanvullende bemonsteringen uitgevoerd in verschillende delen van het bedrijf, waarbij prioriteit werd gegeven aan de stallen met de hoogste dagelijkse mortaliteit en de aanwezigheid van het H5N1-virus werd bevestigd met een hoge virale belasting.
Vier van de negen H5N1-viruspositieve keeluitstrijkjes die op 18 oktober waren verzameld, werden voor genetische analyse naar het Europees referentielaboratorium voor vogelgriep in Italië gestuurd. De analyse wees uit dat het virus bij de nertsen sterk verwant was aan het genotype gevonden bij wilde vogels (voornamelijk zilvermeeuwen) in Nederland, België en Frankrijk, alsook bij een uitbraak onder kippen en bij een vos in België.
Mutaties
Het nertsvirus vertoonde tussen de 8 en 9 aminozuur-verschillen met de meest verwante H5N1-virussen. In het bijzonder lieten alle virussen van nertsen een mutatie zien, die de polymerase-activiteit (vermenigvuldiging via een enzym) van influenza A-virussen in zoogdier-gastheercellen verbetert.
Deze mutatie is alleen eerder geïdentificeerd in een H5N1-virus bij een geïnfecteerde bunzing in Nederland in maart 2022. De andere mutaties zijn nooit of zelden geïdentificeerd in de hoogpathogenie vogelgriep-virussen die sinds 2021 in Europa zijn gedetecteerd en hun biologische impact is onbekend.
Het besmette en geruimde bedrijf in La Puebla de Valverde
‘Ruimen’
Op 18 oktober 2022 kwam het officiële bevel om de nertsenfokkerij te ‘ruimen’. De dieren werden in groepen van 150 à 200 dieren afgemaakt. Op 17 november 2022 waren alle nertsen op het besmette bedrijf geruimd en alle karkassen vernietigd. Ruim 50.000 slachtoffers van de bontindustrie stierven een vreselijke dood.
De nertsenfokkerij had 12 medewerkers in dienst. Ze testten allemaal negatief op het vogelgriepvirus. Een semi-quarantaineregime werd toegepast op de blootgestelde werknemers en ze kregen de instructie om griepachtige verschijnselen te melden.
Conclusies
De eindconclusie is dat de virussen die op de nertsenhouderij werden gedetecteerd zich onderscheiden van alle andere H5N1-virussen die tot nu toe in de vogelpopulatie in Europa zijn gevonden. Dit omdat ze een ongebruikelijke mutatie in een gen dragen, wat gevolgen kan hebben voor de volksgezondheid. De mutatie werd alleen eerder gezien bij een bunzing in Nederland. Dezelfde mutatie was aanwezig in een gen van de in 2009 pandemische varkensgriep (Mexicaanse griep) H1N1.
Een tweede conclusie is dat het virus waarschijnlijk van nerts op nerts is overgedragen. Dit wordt gesuggereerd door het toenemende aantal besmette dieren dat werd geïdentificeerd na de bevestiging van de ziekte. Ook kan deze conclusie getrokken worden uit de progressie van de infectie van de aanvankelijk getroffen kooien naar het hele bedrijf.
De nerts als opvangmat van griepvirussen
Onderzoek heeft aangetoond dat nertsen vatbaar zijn voor zowel aviaire als menselijke influenza A-virussen. Dit leidt tot de theorie dat de nerts zou kunnen dienen als een potentieel mengvat voor de overdracht tussen soorten, zoals tussen vogels en zoogdieren. Hier valt ook de mens onder.
In het licht van deze kennis en gezien de aanhoudende vogelgriep pandemie, benadrukken deze bevindingen het belang van het voorkomen van het infecteren van nertsen met dergelijke virussen. Een logische conclusie is het verbieden van nertsenfokkerijen.
De politie van Terre Rouge, een stadje ten noorden van de Mauritiaanse hoofdstad Port Louis, heeft samen met functionarissen van het ministerie van Agro-industrie op vrijdag 17 maart 2023 een illegale handel in apen ontdekt bij een inval in een bedrijfspand.
Tijdens de inspectie van het gebouw ontdekten de agenten 440 apen van verschillende leeftijden, opgesloten in metalen kooien van 80 bij 40 bij 40 centimeter. De dieren kunnen in deze kooien nauwelijks bewegen. Tevens hadden ze gebrek aan water en voedsel en ontbrak een ventilatiesysteem. Ze verbleven in een verstikkende hitte en vuil zonder enig toezicht. De kooien stonden in drie kamers waarvan één van metaal en bedekt met plaatstaal, wat de heersende hitte alleen maar versterkt. In twee van de kamers waren de arme dieren in volledige duisternis opgesloten. Sommige kooien stonden op de natte en erg vuile vloer, met overal apenuitwerpselen.
Tijdens de inval werden er diergeneesmiddelen gevonden die normaal gesproken worden verkregen en toegediend door een gecertificeerd persoon. Het is onbekend wie de eigenaar is van het pand. Het gebouw leek ongebruikt, maar was wel voorzien van bewakingscamera’s.
Bij de politie-inval in Jin Fei, een industrieterrein aan de rand van de Port Louis, werd Shaffeek Jhummun gearresteerd. Jhummun had een vergunning aangevraagd voor het fokken en exporteren van krab-etende makaken, die op Mauritius in de bossen en steden leven. Het ministerie gaf hem een intentieverklaring, maar nog geen vergunning. In de tussentijd moest Jhummun een fokkerij locatie vinden, een milieueffectenrapportage-certificaat bemachtigen en een ontwikkelingsvergunning verkrijgen. Ook moest hij een dierenarts in dienst nemen en verschillende andere documenten overleggen, waaronder een verklaring omtrent gedrag (VOG).
Schijnbaar wilde de inwoner van het oostelijke dorp Bel-Air-Rivière-Sèche niet wachten tot deze stappen waren voltooid. Hij besloot in september 2022 illegaal op makaken te jagen. Of hij al eerder apen verkocht, en of deze dieren al een halfjaar onder de beschreven omstandigheden gevangen werden gehouden is onbekend.
Jhummun zou geen enkele ervaring met apen hebben. Zijn bedrijf Hammer Head Ltd is volgens de registratie actief in diepzeevisserij en gemengde landbouw. Na zijn verhoor werd hij voorwaardelijk vrijgelaten. De aapjes zijn overgebracht naar Biosphere Trading Ltd, een van de zes apenfokkerij/handelaren op Mauritius. Wat er nu met de dieren gaat gebeuren is onduidelijk. Op dit moment ligt de zaak bij de rechtbank.
Nederland ook een schuldige partij
Ook de Tilburgse apenhandelaar Hartelust heeft jarenlang makaken geïmporteerd uit Mauritius. In 2018 waren dit 360 dieren. De documenten vermelden dat deze dieren in gevangenschap gefokt zijn, maar dat is niet te traceren. Tijdens de corona pandemie heeft deze handel stilgelegen, maar helaas weerhoudt niets deze aapjesdealer ervan om weer dieren uit Mauritius in te voeren.
Wat kan jij doen?
Animal Rights maakt zich zorgen over het welzijn en de toekomst van deze dieren. We willen dat de autoriteiten diepgaand onderzoek doen naar de wildvangst en illegale handel in apen. Ook moeten de in beslag genomen apen weer in het wild vrijgelaten worden, waar ze thuishoren.
Dr P Beeharry Principal Agricultural Officer (Veterinary Services) Ministry of Agro Industry and Food Security Mauritius
Dear Dr Beeharry,
I welcome the action taken by the Ministry of Agro Industry and Food Security in seizing the hundreds of long-tailed macaques from a building in Jin Fei. I urge you to carry out an urgent investigation to find those responsible for the illegal capture and captivity of these macaques.
I am, however, concerned for the welfare and future of these macaques, and urge the authorities to show compassion and return these monkeys to the wild where they belong, rather than give them to companies where they will be used for breeding or exported to laboratories.
Van gelatine tot karmijn: het kan soms best een uitdaging zijn om veganistische alternatieven te vinden voor de dingen die je graag eet. Gelukkig zijn er tegenwoordig genoeg diervriendelijke producten beschikbaar zónder instinkers. Animal Rights helpt je een handje op weg. Naar aanleiding van ons recente artikel over verborgen dierlijke ingrediënten, geven we hieronder enkele tips om het wat makkelijker te maken je weg te vinden in diervriendelijke producten.
Hoe weet je of iets veganistisch is?
Enkele tips voor hoe je snel veganistische producten kunt herkennen:
Let op keurmerken! Sommige veganistische producten dragen een Vegan keurmerk wat garandeert dat het product 100% plantaardig is. Voordat het product dit keurmerk krijgt, moet het eerst een toelatingsproces ondergaan.
Let op allergenen! Allergenen laten weten of er bepaalde stoffen in het product zitten die allergische reacties bij mensen kunnen oproepen. Dit gaat uitsluitend om de veertien stoffen die in de Europese wet zijn vastgelegd. Hier vallen alleen de dierlijke allergenen schaaldieren, eieren, vis, melk (inclusief lactose) en weekdieren onder. Allergenen staan tegenwoordig gelukkig vaak dikgedrukt tussen de ingrediënten, zo kan je ze makkelijk herkennen.
Let op dierlijke ingrediënten! Het is handig bekend te raken met deze veelvoorkomende ingrediënten: botervet of boterolie, caseïne, lactose, weipoeder, melkpoeder, ei-eiwit, bijenwas (E901), gelatine (E441), schellak (E904) en karmijn (E120). Er zijn ook handige apps die je hierbij kunnen helpen, zoals E-Nummer Vrij, Plenty en Soosee.
Laat je niet in de war brengen door misleidende namen! Hoewel de naam anders kan doen vermoeden, zijn cacaoboter en melkzuur wel plantaardige ingrediënten. Soms staat er op de verpakking van een product dat er ‘sporen van dierlijke stoffen’ aanwezig kunnen zijn, zoals bijvoorbeeld melk of ei. Deze waarschuwing is voornamelijk bedoeld voor mensen met allergieën en geeft aan dat er een potentieel kruisbesmetting met deze ingrediënten heeft plaatsgevonden. Je hoeft je dus niet bang te zijn dat deze ingrediënten daadwerkelijk toegevoegd zijn aan het product.
Bij twijfel kan je altijd contact opnemen met de fabrikant. Het NVV Heeft hier een opzetje voor gemaakt.
Rijk aan diervrij snoep
De vraag naar veganistisch snoep is de afgelopen jaren flink gestegen, en anno 2023 loop je echt geen smaak, textuur of toegankelijkheid mis. Jumbo en Albert Heijn introduceerden zelfs hun eigen huismerklijn van slangen, winegums en tumtummetjes.
Hier een lijst met andere merken en hun producten die je in de supermarkt bij jou in de buurt kan vinden, waar geen insecten, slachtafval of varkensvetten in verwerkt zitten.
Snoep
Katja: Op uitzondering van hun yoghurt snoepjes is Katja volledig overgegaan op een veganistisch assortiment! • Look-O-look: Zure Streken, Snoephorloges en Snoepveters Aardbeismaak.
Napoleon: Cocktail mix, Framboos Kogels.
Haribo: Zure Bommen, F!zz Tongen en Pasta Frutta.
Red Band: Sour Bites Appel & Citroen, Zoete Aardbeien en Bites Berries Blue.
Skittles: Crazy Sours, Wild Berry en Fruits
Autodrop: Winegums Proefritje Sex On The Beach, Mojito & Piña colada.
Mentos: Fruit- en Mint Rollen
Chupa chups: Fruit lollies en Mini
Candyman: Mac Bubble lollies
Food2Smile: Gummy mix (gluten- en suikervrij)
Drop
Oldtimers: Scheepsknopen, Zoute Ruiten en Seizoensdrop Anijs
Albert Heijn: Salmiak Knoopjesdrop
Look-O-Look: Dropveters
Napoleon: Harde Drop Kogels
Harlekijntjes: Stapel milkshake Drop en Zachte Fruit Drop.
Haribo: Zoute Bommen
Klene: Snoep Drop Zoete Samiakbokjes en Gesuikerde Fruitduimpjes
Geloof het of niet, maar ook alcohol of sap is niet altijd vegan. Fabrikanten gebruiken vaak dierlijke stoffen om drank te klaren. Dit gebeurt meestal met gelatine of vislijm. Ik hoor je denken: wat is vislijm? Vislijm is een stof verkregen uit de gedroogde blaas (!) van een vis. Niet erg smakelijk dus, en bovendien alles behalve diervriendelijk.
Gelukkig hoeft niet alle bier, sap of wijn helder gemaakt te worden door dierlijke stoffen. Tegenwoordig drinken steeds meer mensen natuurwijn die vaak nog troebel is, en hierdoor ook vaak gelijk veganistisch. Als een brouwer of wijnmaker er voor kiest om een product wél te klaren, gebruiken ze hiervoor gelukkig steeds meer plantaardige eiwitten of kleiachtige mineralen. Maar hoe herken je deze producten?
Wijn
het is niet zo makkelijk om een veganistische wijn te herkennen, omdat een wijnproducent niet hoeft aan te geven welk klaringsmiddel hij gebruikt. Heeft het geen Vegan Keurmerk? Let er dan op of het ingrediënt bentoniet (klei) is gebruikt, dan is het vaak veganistisch. Ook hebben veel webshops tegenwoordig een heel aanbod aan veganistische wijnen, zoals Gall&Gall!
Slurp!: Zoete Witte Wijn en Chardonnay (Albert Heijn)
Wild Pig wijnen!
El Bio: Tempranillo en Cabernet Sauvignon (Jumbo)
RAW: Cabernet sauvignon (Coop)
Bier
Net als bij wijn hoeft ook een bierbrouwer niet aan te geven welk klaringsmiddel hij gebruikt. Hier een paar go-to veganistische biertjes.
Desperados
Hertog Jan, Heineken, Grolsch Premium, Amstel, en Bavaria Pilsener.
Brand IPA
Vruchtensap
Voornamelijk bij appelsap, perensap en sinaasappelsap worden dierlijke producten gebruikt om ze helder te maken. Is het sap met vruchtvlees (ongefilterd)? Dan is het vaak veganistisch!
Coolbest sappen
AH Nectar sinaasappelsap
DubbelFrisss Ananas & Mango
Een tip voor wijn en bier is de naam van het wijntje of de producent op te zoeken op het internet, soms kan je het zo terugvinden. Ook de site Barnivore kan hulp bieden.
De allerlaatste tips
We wilden toch nog even de alternatieven voor de allerlaatste instinkers benoemen, hier paar veganistische varianten:
Chips: De meeste naturel chips zijn vegan! Ook Croky’s bolognese en paprika is weipoeder vrij. Heb je ook al de Kettle Vegan Sheese & Onion geprobeerd?
Kroepoek: Conimex pittige kroepoek Jakarta, of Cassave kroepoek!
Noedels en pasta: De meeste noedels zijn veganistisch! Alleen even kijken of er geen ei in zit.
Baba Ganoush: Sabra baba Ganoush (AH, Jumbo, Hoogvliet, Dirk en Deka).
Pesto: Jumbo huismerk vegan groene- en rode pesto!
Satésaus: Remia kant-en-klare satésaus.
Woksaus: Fairtrade Original woksaus sweet chili & basil (Plus)
Deze lijst is bij lange na niet volledig en er is een bomvol aan andere vegan producten te vinden! Nog meer inspiratie nodig? Kijk op Vegan Wiki, dé database van alle veganistische producten in Nederland!
