Tijdlijn Ban de Jacht-campagne

In Nederland worden wilde dieren bij het minste of geringste gedood. Bij conflicten tussen mensen en (wilde) dieren wordt het geweer vaak aangedragen als enige oplossing, vaak zonder gedegen onderbouwing.

Door middel van juridische procedures, jachtsabotages en andere acties verzet Animal Rights ons hiertegen. We krijgen hierbij hulp van een netwerk aan vrijwilligers, donateurs en advocaten.

Hieronder kun je een tijdlijn vinden van onze campagne

In deze tijdlijn benoemen we de successen, de acties, de misstanden en de demonstraties die we door de jaren gevoerd hebben. Ingediende klachten, lopende zaken en dergelijke zijn hier nog niet in opgenomen.

23 januari 2026 (Protest) – Animal Rights voert succesvol actie tegen de jacht in Affligem in België.

29 december (Protest) – Voor het eerst sinds lange tijd zijn we weer actief in België met de Hunt Saboteurs.
24 december (Misstand) – Op beelden van Animal Rights is te horen hoe een haas het uitschreeuwt na beschoten te zijn.
23 december (Protest) – Een groep jagers stopt zodra de activisten van Animal Rights verschijnen.
11 december (Overig) – Animal Rights publiceert een meldpunt voor jachtobjecten in Nederland en België.
10 december (Protest) – In de Hoeksche Waard voeren de Hunt Saboteurs een motiverende actie tegen de jacht uit.
23 november (Protest) – Jagers stoppen direct door de komst van de Hunt Saboteurs van Animal Rights.
12 november (Juridisch) – Overijssel kiest voor heksenjacht op de vos in plaats van verbeteren leefgebieden van weidevogels.
09 november (Protest) – De Hunt Saboteurs voeren succesvol actie in de Hoeksche Waard.
14 oktober (Juridisch) – Animal Rights stapt naar de rechtbank om verstoring van de wolf te voorkomen.
30 september (Juridisch) – Op deze dag dient het hoger beroep tegen het afschieten van bevers in Noord-Brabant.
27 september (Juridisch) – Animal Rights heeft een bezwaar ingediend tegen de massaslachting van ganzen.
16 september (Juridisch) – Voorlopig mogen er geen konijnen meer geschoten worden in Zuid-Holland.
28 augustus (Overig) – Na een oproep van Animal Rights gaat na 12 jaar eindelijk ecoduct Zandvoort open.
02 juni (Protest) – Verschillende organisaties, waaronder Animal Rights, voeren actie tegen het doden van de wolf.
14 april (Juridisch) – De nulstand voor damherten in de Hoeksche Waard is van tafel, maar verder afschot gaat wel door.
03 april (Misstand) – Animal Rights brengt beelden naar buiten waarop het martelen van een gans door een jager te zien is.
26 maart (Misstand) – Op beelden van Animal Rights is te zien hoe een jager een damhert laat creperen.
13 maart (Juridisch) – Er zijn dan eindelijk 15 illegale jachthutten gesloopt in de Reeuwijkse plassen, na een juridisch succes.
04 maart (Misstand) – Animal Rights geeft beelden vrij waarop een stervend reekalf te zien is in Ronse, na geschoten te zijn.
15 februari (Juridisch) – Door een succes mogen er voorlopig geen damherten worden geschoten in Oranjewoud-Katlijk.
29 januari (Juridisch) – De reeën-slachting in Flevoland is gestaakt na een juridisch aangespannen zaak.
29 januari (Juridisch) – In Drenthe is de reeën-slachting gestaakt na een aangespannen zaak door Fauna4Life en Animal Rights.

20 december (Juridisch) – Het goedkeuringsbesluit voor ”vrijgestelde soorten” is na een bezwaar ingetrokken.
18 december (Juridisch) – Zo lang de rechtszaak omtrent de damherten in de Hoeksche waard loopt, zullen er, na gesprek met Animal Rights, geen dieren worden afgeschoten.
26 november (Misstand) – Animal Rights toont via beelden hoe jagers een eend meer dan 2 minuten lang mishandelen.
14 november (Juridisch) – Animal Rights weet gerechtigheid te behalen in de rechtbank voor vos Willie.
09 november (Nieuws) – De acties van de Hunt Saboteurs zijn ook nu weer meermaals in het nieuws gekomen.
31 oktober (Juridisch) – Door een rechtszaak in Zeeland weten Fauna4Life en Animal Rights het afschot van reeën te voorkomen.
23 oktober (Protest) – Door het arriveren van de Hunt Saboteurs in de Hoeksche Waard, stopten de jagers al snel.
25 september (Juridisch) – Drenthe trekt de vergunning in om roeken af te schieten, na een ingediend bezwaar.
19 september (Juridisch) – De Canadese gans en de zwarte kraai zijn voorlopig veilig tegen afschot, na de uitspraak van een voorlopige voorziening.
11 september (Juridisch) – De ontheffing om roeken af te slachten in Groningen is van tafel, na een ingediend bezwaar.
08 september (Juridisch) – Jager krijgt slechts een ”tik op de vingers” voor het laten lijden van een gans in Reeuwijk.
06 augustus (Juridisch) – Twee beroepszaken zijn er door Animal Rights en Fauna4Life gewonnen om afschot van ganzen te voorkomen.
25 juli (Misstand) – Animal Rights publiceert het verhaal van Appeltje: een met hagel doorzeefde gans die gered is van de dood.
15 juli (Protest) – Met verschillende reclamemasten vraagt Animal Rights aandacht voor de ganzenvergassingen en de campagne daartegen.
14 juni (Juridisch) – De ontheffing voor het afschot van roeken in zowel Drenthe als Groningen is de prullenbak in verdwenen.
25 mei (Activiteit) – Animal Rights organiseert een informatieve avond over de ganzenvergassingen in Nederland.

12 december (Activiteit) – Animal Rights spreekt in bij de Statencommissie Utrecht over de jacht.
02 november (Protest) – Middels een LED-wagen laat Animal Rights het leed zien van de jacht in Amsterdam en Den Haag.
25 oktober (Juridisch) – Een jager die een vos heeft gevangen met een staaldraadstrop is schuldig bevonden.
18 oktober (Activiteit) – Animal Rights is met een stand en enkele vragen aanwezig bij de boekpresentatie ”Jagerslatijn”.
16 oktober (Juridisch) – De jagersvereniging verliest de bodemprocedure, waardoor tal van dierenlevens zijn gered.
30 september (Protest) – Met een jachtsabotage in de Krimpenerwaard heeft Animal Rights meerdere levens weten te redden.
28 september (Protest) – Bij de Tweede Kamer werd er een protest gehouden om een jachtverbod op te eisen.
27 juni (Petitie) – Animal Rights overhandigt een petitie tegen het gebruik van levende lokdieren tijdens de jacht.
29 april (Misstand) – Het lot van vosje Sammie, afgeknald in een vossenburcht, is door Animal Rights naar buiten gebracht.
26 april (Nieuws) – Dit opiniestuk over de jacht verscheen onlangs in De Morgen.
01 april (Juridisch) – Er zal geen massaslachting van wilde zwijnen plaatsvinden in Gelderland: de ontheffing is van tafel.
10 maart (Misstand) – Animal Rights brengt videobeelden naar buiten waarop te zien is hoe een jager een gans laat lijden.
28 februari (Activiteit) – Animal Rights sensibiliseert mensen over het afschieten van damherten in het Drongengoed.
14 februari (Activiteit) – Animal Rights opent een meldpunt voor kraaienvangkooien in zowel Nederland als België.
08 februari (Nieuws) – Een programma van Brandpunt volgt de Hunt Saboteurs bij een van de acties.
27 januari (Activiteit) – Middels een pleidooi aan minister Demir roept Animal Rights op tot een wijziging in de beheerkeuzes.
17 januari (Activiteit) – Door het om de tafel brengen van verschillende partijen door Animal Rights, is het afschieten van damherten in Rumst voorkomen.

21 december (Juridisch) – Vossen mogen voorlopig niet ’s nachts worden afgeschoten in Limburg.
02 december (Overig) – Kunstveiling voor de Hunt Saboteurs van Animal Rights groot succes.
17 november (Misstand) – Jager slaat haas dood met een stok.
12 november (Jachtsabotage) – Een jacht stilgelegd en een andere jacht verstoord door de Hunt Saboteurs.
24 oktober (Juridisch) – Bevers in Zuid-Holland mogen niet meer gedood worden.
19 oktober (Juridisch) – Jagersvereniging verliest kort geding, geen jacht op de haas in 3 provincies.
10 oktober (Petitie) – Animal Rights overhandigt petitie tegen de jacht op Rode-lijst diersoorten aan het Vlaamse kabinet.
07 juni (Juridisch) – Illegale jachthutten in Voerendaal moeten worden afgebroken.
08 april (Juridisch) – Besluit om bevers te verstoren, vangen en doden in Zuid-Holland geschorst.
01 april (Juridisch) – Nachtelijke jacht op vossen in Groningen gaat niet door na bezwaar.
28 maart (Juridisch) – De nachtelijke vossenjacht in Zuid-Holland ligt opnieuw stil door aangespannen procedure.
28 maart (Juridisch) – Het federale parlement keurt het verbieden van de import van jachttrofeeën goed.
24 maart (Juridisch) – Bezwaar tegen afschot van duizenden spreeuwen in Utrecht gegrond verklaard.
09 maart (Petitie) – Animal Rights haalt 37.000 handtekeningen op voor een importverbod op jachttrofeeën.
02 maart (Protest) – Wake voor de slachtoffers van de jacht in Kortrijk.
01 maart (Juridisch) – Na felle kritiek komen er geen nare vangkooien voor kauwen in Hilversum.
25 februari (Juridisch) – Dierenorganisaties krijgen gelijk: nulstand wilde zwijnen in Utrecht mag niet.
25 februari (Juridisch) – Voorlopig geen afschot meer van knobbelzwanen in de provincie Utrecht.
18 februari (Juridisch) – Nergens in Utrecht mogen vossen gedood worden, na rechtszaak vanuit dierenorganisaties.

24 december (Juridisch) – Het afschot van damherten in de Hoeksche Waard in Zuid-Holland gaat niet door.
09 december (Petitie) – Animal Rights start een petitie tegen het afschieten van soorten die op de Rode Lijst staan.
02 december (Juridisch) – Provincie komt na bezwaar terug op het besluit om damherten in Friesland af te schieten.
27 november (Misstand) – Animal Rights weet het doodslaan van hazen in de Hoeksche Waard op video vast te leggen.
22 oktober (Misstand) – Voor meer informatie over de twee verdwenen wolven looft Animal Rights een beloning uit.
18 oktober (Protest) – Animal Rights organiseert een demonstratie tegen de plezierjacht in Gent.
13 oktober (Protest) – Twee dagen voor de opening van het jachtseizoen is er een protest bij de Tweede Kamer.
12 oktober (Misstand) – Op beelden gemaakt door Animal Rights is te zien hoe lokeenden aan een stuk touw vastzitten.
07 oktober (Protest) – Gezamenlijke brandbrief aan de politiek om de jacht op vijf soorten te sluiten.
02 oktober (Misstand) – Animal Rights publiceert beelden van aangeschoten dieren bij de jacht in Nederland.
13 augustus (Juridisch) – Animal Rights wint de rechtszaak rondom illegale jachthutten in Reeuwijk.
28 mei (Juridisch) – Na een bezwaar trekt de provincie Limburg het besluit in om jonge spreeuwen uit het nest te halen.
25 mei (Juridisch) – Door een bezwaar trekt de provincie Zuid-Holland het besluit om bevers te verstoren en te doden weer in.
15 mei (Activiteit) – Animal Rights organiseert de Week van de Vos, met allerlei activiteiten om aandacht te vragen voor de vos.
11 mei (Juridisch) – Rechter zet een streep door het afschot van 67 diersoorten op Groningen Airport Eelde.
24 maart (Activiteit) – Samen met Campaign to ban trophy hunting organiseert Animal Rights een webinar over de trofeejacht.
18 februari (Juridisch) – De rechter wijst het verzoek toe: het afschot van damherten ligt voorlopig stil.
13 januari (Juridisch) – De rechter vernietigd het besluit om tot juli 2023 ’s nachts konijnen af te schieten.
13 januari (Juridisch) – Jagers mogen volgens uitspraak van rechtbank in Zuid-Holland niet langer ’s nachts op vossen schieten.

22 december (Protest) – Middels een online protest voert Animal Rights actie tegen de plezierjacht.
30 november (Juridisch) – De rechter besluit dat het afschot van knobbelzwanen in Utrecht voorlopig niet door mag gaan.
27 november (Protest) – De Hunt Saboteurs weten drie jachtpartijen te saboteren: er is geen enkel schot gelost.
24 oktober (Protest) – Met een demonstratie in Brugge roept Animal Rights op om de patrijzenjacht te sluiten.
17 oktober (Misstand) – Opnieuw worden beelden vrijgegeven van jagers die ganzen doodslaan.
14 oktober (Juridisch) – Door een bezwaarprocedure is het gebruik van vangkooien in Utrecht verder ingeperkt.
08 oktober (Juridisch) – In Groningen mogen jagers ’s nachts niet langer op vossen schieten, door het intrekken van het besluit.
05 oktober (Misstand) – Animal Rights geeft beelden vrij van illegaal gehouden patrijzen. Dit zorgt voor een lokaal jachtverbod.
27 september (Misstand) – Animal Rights weet beelden te maken van jachthonden die met gewonde dieren spelen.
21 september (Protest) – De Hunt Saboteurs verstoren een patrijzenjacht in België.
06 augustus (Misstand) – Animal Rights plaatst beelden online waarop te zien is hoe Utrechtse jagers ganzen doodslaan.
13 juli (Protest) – De Hunt Saboteurs van Animal Rights voeren tweemaal met succes actie tegen de jacht.
06 juli (Protest) – Middels een protest voert Animal Rights actie tegen de vergassing van honderden ganzen in Vlaanderen.
27 juni (Juridisch) – Het afschieten van knobbelzwanen in Friesland gaat, na uitspraak van de Provincie, niet door.
26 juni (Activiteit) – Animal Rights organiseert twee screenings van de documentaire ”On the Wild Side”.
12 juni (Petitie) – In totaal 20.000 handtekeningen zijn er aangeboden aan het ministerie voor een verbod op plezierjacht.
13 mei (Juridisch) – Afschot van maar liefst 67 diersoorten op Groningen Airport-Eelde is volgens de rechter onrechtmatig.
06 mei (Juridisch) – Het doden van knobbelzwanen in Friesland mag voorlopig nog niet plaatsvinden, het afschot is onvoldoende onderbouwd.
06 mei (Misstand) – Animal Rights ontdekt een kraai die door een jager de nek omgedraaid heeft gekregen.
23 april (Overig) – Animal Rights maakt beelden van jagers die de corona-maatregelen bewust overtreden.
15 april (Overig) – Opnieuw zijn er dode ganzen gedumpt in Reeuwijk. Animal Rights loont €5000,- uit voor de gouden tip.
08 april (Juridisch) – Naar aanleiding van een bezwaar schrapt de provincie Drenthe het afschot van 15 soorten op het vliegveld.
01 april (Misstand) – Animal Rights geeft beelden vrij van kraaien die lijden in vangkooien.
03 maart (Activiteit) – Met een fotowedstrijd ”schiet foto’s, geen dieren” vraagt Animal Rights aandacht voor de campagne.
20 januari (Protest) – Met bloemen en kaarsen is er een eerbetoon gegeven aan de slachtoffers van de jacht in Leuven.
14 januari (Juridisch) – Met succes heeft Animal Rights het demonstratieverbod in de Hoeksche Waard aangevochten.
06 januari (Juridisch) – In Noord-Holland komen er, na uitspraak van de rechter, geen vangkooien voor kraaien en kauwen.


18 december (Misstand) – Tijdens een jachtsabotage vinden de Hunt Saboteurs een gewond damhert.
12 december (Overig) – 12 organisaties sturen een gezamenlijke brandbrief met een oproep de jacht op wasberen te stoppen.
11 december (Protest) – Tijdens een drukjacht heeft Animal Rights met persaandacht een stille wake gehouden voor de dieren.
03 december (Protest) – Voor het eerst voert Animal Rights een jachtsabotage in Vlaanderen uit: twee jachten zijn er verstoord.
01 december (Overig) – Schrijver Jeroen Siebelink gaat mee met een jachtsabotage en doet hier verslag van in een artikel.
28 november (Juridisch) – Na een bezwaar van Animal Rights en Fauna4Life wijzigt de provincie Gelderland haar besluit over de manieren waarop kraaien mogen worden gedood.
22 november (Protest) – Met succes is er een jachtsabotage uitgevoerd in de Hoeksche Waard.
21 november (Misstand) – Animal Rights geeft beelden vrij van gedumpte ganzen in Reeuwijk, vermoedelijk door jagers.
19 november (Petitie) – Animal Rights lanceert een petitie tegen het demoniseren van de wasbeer.
16 november (Misstand) – Animal Rights heeft een gewonde gans gevonden, die is beschoten door jagers.
14 november (Misstand) – Tijdens een jacht raakt een jager een wandelaar. Animal Rights toont beelden van deze jachtpartij.
11 november (Protest) – Animal Rights voert, samen met Bite Back, actie tegen de jacht op everzwijnen en dient bezwaar in.
01 november (Misstand) – Animal Rights krijgt een melding van een gewonde gans in een tuin. Het dier blijkt beschoten te zijn.
29 oktober (Overig) – In een reactie van de minister op een brief van Animal Rights staat dat het gebruiken van een duif voor training dierenmishandeling is.
23 oktober (Misstand) – Op schokkende beelden is te zien hoe jagers een levende duif gebruiken om honden te trainen.
15 oktober (Protest) – In meerdere provincies trekken Hunt Saboteurs het veld in om de jachten te stoppen.
05 oktober (Protest) – Animal Rights loopt een protestmars door Zandvoort tegen het afschot van damherten.
03 oktober (Overig) – Samen met andere organisaties eist Animal Rights een moratorium op jacht in wolvengebied.
02 oktober (Misstand) – Animal Rights toont op beelden hoe jagers in Utrecht dieren onvoorstelbaar laten lijden.
05 september (Protest) – Jagers stoppen direct zodra de Hunt Saboteurs van Animal Rights arriveren.
09 augustus (Misstand) – Zodra de jagers de camera van Animal Rights zien, gooien ze snel een dode vogel weg.
28 juli (Protest) – Animal Rights weet meerdere jachtpartijen in de Krimpenerwaard te stoppen.
15 juli (Protest) – Met succes weet Animal Rights ganzen te waarschuwen voor de jagers in de Hoeksche Waard.
18 juni (Juridisch) – De ontheffing omtrent het afschot van aalscholvers is binnen 1 dag van tafel.
17 juni (Protest) – Activisten demonstreren het voornemen om aalscholvers af te schieten ten behoeve van vissers.
05 april (Overig) – Animal Rights reageert met een open reactie op het persbericht van de Jagersvereniging.
04 april (Misstand) – Op beelden van Animal Rights is te zien wat er zoal mis gaat bij de jacht in Reeuwijk.
30 maart (Protest) – De jagers stopten al snel toen de Hunt Saboteurs van Animal Rights arriveerden.
25 maart (Juridisch) – Er is een stokje gestoken voor het plan om rond Den Burg vogels met vallen en vangkooien te vangen.
31 januari (Overig) – 13 organisaties sturen een brief naar de Voedselbank met het verzoek om een gesprek over wildvlees.
18 januari (Overig) – 2 activisten van Animal Rights gaan undercover mee met een groep jagers in Utrecht.
02 januari (Protest) – Door het werk van de Hunt Saboteurs heeft een groep jagers deze ochtend niet kunnen schieten.





18 december (Protest) – Met succes werd er actie gevoerd tegen de hazenjacht in de Hoeksche Waard.
30 november (Protest) – De Hunt Saboteurs weten het afschieten van een haas in de Hoeksche Waard te voorkomen.
23 november (Protest) – Voor het eerst voeren de Hunt Saboteurs actie in Gelderland: en met succes. Men staakt de jacht.
12 november (Misstand) – Animal Rights weet het doodschieten van hazen op film vast te leggen.
04 november (Nieuws) – Op deze dag komt een uitzending op televisie waarin een journalist de jachtsabotage volgt.
20 oktober (Protest) – Zo’n 140 activisten lopen een protestmars door Strijen tegen de plezierjacht.
28 september (Protest) – Jagers in Utrecht staken de jacht al snel wanneer de Hunt Saboteurs arriveren.
12 september (Overig) – Campagneleider Jessica Smit publiceert een blog over het succes van de Ban de Jacht-campagne.
11 september (Misstand) – Animal Rights brengt beelden naar buiten waarop te zien is hoe jagers omgaan met ganzen.
08 augustus (Protest) – Opnieuw wist Animal Rights meerdere jachtpartijen te dwarsbomen.
23 juli (Misstand) – Op beelden is te zien hoe levende ganzen worden gebruikt om andere dieren te lokken.
16 juli (Protest) – De Hunt Saboteurs van Animal Rights weten een jachtpartij stil te leggen.
24 juni (Protest) – Ongeveer 100 activisten voerden actie aan de poorten van Duke’s Faunabeheer in Lelystad.

17 december (Protest) – Animal Rights weet een drijfjacht stil te leggen in de Hoeksche Waard, en een andere te stoppen.
29 november (Misstand) – Animal Rights brengt beelden naar buiten waarop te zien is hoe jagers een haas doodslaan.
25 november (Protest) – Door te toeteren weten activisten verschillende hazen te waarschuwen voor de jagers.
25 oktober (Overig) – Animal Rights schrijft een brief als reactie op het criminaliseren van de jachtsabotages.
27 augustus (Protest) – Een jager stopt direct zodra de Hunt Saboteurs van Animal Rights arriveren.
07 augustus (Protest) – Maar liefst drie jachten worden gestopt door de aanwezigheid van de Hunt Saboteurs.
25 juli (Misstand) – Animal Rights geeft beelden vrij waarop te zien is hoe jagers ganzen minutenlang laten lijden.
06 juni (Protest) – Met een blokkade weet Animal Rights het vergassen van ganzen langdurig te verstoren.
15 januari (Protest) – Zo’n 150 actievoerders voeren protest tegen het afschieten van damherten in de Amsterdamse Waterleidingduinen.

30 augustus (Misstand) – Animal Rights geeft beelden vrij van een jager die een gans van dichtbij executeert.
11 augustus (Protest) – Directeur Robert Molenaar beschrijft de wekelijkse jachtsabotages in de Hoeksche Waard.
30 juli (Protest) – Animal Rights slaagt in het stoppen van een ganzenjacht.
22 juli (Misstand) – Op beelden van Animal Rights is te zien hoe ganzen door jagers uit de lucht worden geschoten.
08 juni (Juridisch) – De rechtbank in Haarlem heeft de ontheffing om ganzen te vangen en te vergassen vernietigd.

20 oktober (Protest) – De voorzitter van Animal Rights vertelt over de acties tegen de ganzenjacht.
03 oktober (Protest) Met toeters weet Animal Rights meerdere ganzen in de Hoeksche Waard te beschermen tegen de jagers.
04 juni (Juridisch/Protest) – Middels een kort geding en een protest probeert Animal Rights het afschot van ganzen te voorkomen.
29 mei (Protest) – Met een demonstratie roepen verschillende organisaties op de vergassingen van ganzen te stoppen.



Animal Rights Hunt Saboteurs

De Hunt Saboteurs van Animal Rights trekken er sinds 2015 op uit om te demonstreren tegen de jacht. We doen dit altijd vreedzaam en geweldloos, maar onze bedoeling is duidelijk: het beschermen van zoveel mogelijk in het wild levende dieren.

De Hunt Saboteurs

Gewapend met toeters en camera’s trekken de Hunt Saboteurs in alle vroegte het land in. In kleine groepen doorkruisen we de velden, scherp uitkijkend naar jagers die zich klaarmaken om weerloze dieren af te schieten. Zodra we hen opmerken, laten we ons horen en zien. Met luid klinkende toeters waarschuwen we de dieren voor het dreigende gevaar, terwijl onze camera’s de jagers vastleggen in hun eventuele daden. Vaak is een aanblik van ons al voldoende: jagers houden niet van toeschouwers, en vaak wordt de jacht gestaakt nog voordat er een schot gelost kan worden. Zo behalen we vaak succes.

Niet alle jagers verdragen deze onze aanwezigheid even goed. Sommigen proberen onze aanwezigheid weg te lachen, anderen reageren agressief of bellen de politie. Toch weten we: demonstreren is een grondrecht.

Elke verstoorde jachtpartij is een overwinning: een dag waarop dierenlevens zijn gered. Onze inzet is eenvoudig maar krachtig – wij staan pal tegenover de jacht en geven de dieren een stem en een kans op leven.

Sluit je aan!

We zijn altijd op zoek naar nieuwe vrijwilligers voor onze acties. Ondersteun je de missie van Animal Rights en wil je effectief bijdragen aan het redden van dierenlevens? Meld je dan snel aan via het formulier. 

Hunt Saboteur – Nederland
Hunt Saboteur – België

Haas

De haas (Lepus europaeus) behoort net als het konijn tot de Lagomorpha: de orde van de haasachtigen. Het is een inheemse diersoort, met een schouderhoogte van ongeveer 30 centimeter en een gewicht van 2500 tot 7000 gram.

Men treft de haas vooral aan in weilanden. Hier fungeert hij als een bio-indicator: wanneer het goed gaat met de haas, duidt dit vaak op een meer divers landschap met voldoende voedsel en dekking.

De haas is een strikte herbivoor. Dat wil zeggen dat dit dier enkel plantaardig eet; in de zomer betreft dit grassen, scheuten en veldgewassen. In de winter, wanneer de hiervoor genoemde gewassen minder beschikbaar zijn, zal een haas zich voeden met bijvoorbeeld knollen, wortels en twijgen van jonge bomen en struiken. Daarnaast doen hazen aan coprofagie: het opnieuw innemen van zachte keutels. Zo krijgen ze extra voedingsstoffen binnen.

In Nederland staat de haas op de Rode Lijst van bedreigde diersoorten. Sinds 1950 is het aantal hazen in ons land aantoonbaar afgenomen, zo was de bevinding van de Zoogdiervereniging in 20201. De belangrijkste oorzaak hiervan is opnieuw menselijk handelen: de intensivering van de landbouw heeft geleid tot het verdwijnen en verarmen van het leefgebied van de haas. Verkeer, ziekten en de jacht helpt uiteraard ook niet mee in de groei van de populatie.

Na publicatie van dit onderzoek kwam de Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging (KNJV) in 2022 met een eigen studie, uitgevoerd in samenwerking met Bureau Waardenburg. Hierbij zijn de telgegevens van de KNJV zelf gebruikt. Volgens dit onderzoek zou het aantal hazen bijna tweemaal zo hoog liggen als eerder werd aangenomen. De KNJV stelde dan ook dat het “niet meer dan logisch is dat deze nieuwe bevindingen worden meegenomen in de beoordeling van onder meer de gunstige staat van instandhouding en de plaatsing op de Rode Lijst.”

Vervolgens heeft deze jagersvereniging, samen met enkele andere belangenorganisaties en individuele jagers, een kort geding aangespannen tegen het overheidsbesluit om de jacht op hazen in Limburg, Groningen en Utrecht te verbieden. Animal Rights voegde zich hierbij aan de kant van de Staat. Dit hebben ze uiteraard verloren. 2

Al sinds de jaren zeventig gaat het zorgwekkend slecht met de haas in Vlaanderen. Hoewel de exacte oorzaken niet volledig zijn vastgesteld, wijst vrijwel alles erop dat de intensivering van de landbouw de belangrijkste boosdoener is. Door schaalvergroting, monoculturen en het verdwijnen van kleinschalige landschapselementen is het leefgebied van de haas steeds verder verschraald.

Meer recent lijkt ook de ziekte myxomatose een aanzienlijke impact te hebben op de Vlaamse hazenpopulatie, al is verder onderzoek nodig om de precieze invloed ervan te bepalen. Zelfs vanuit de kant van de jagers geeft men toe dat het niet goed gaat met deze diersoort: “Vlaamse jagers signaleren een zorgwekkende toename in hazensterfte. Tijdens jachtdagen worden in sommige regio’s nauwelijks nog hazen waargenomen, zelfs in provincies zoals West-Vlaanderen die traditioneel een redelijk groot hazenbestand hebben.” 3

De Vlaamse Rode Lijst van 2014 classificeerde de haas al als “bijna in gevaar”. Sindsdien is de situatie er niet beter op geworden. 4 Alles wijst erop dat de soort bij een nieuwe beoordeling een nog zorgwekkendere status zal krijgen.

Toch wordt er in Vlaanderen nog steeds op grote schaal op hazen gejaagd. Jaarlijks vinden tienduizenden dieren de dood door toedoen van jagers. Dat aantal neemt de laatste jaren wel iets af – niet omdat men uit compassie minder schiet, maar simpelweg omdat er steeds minder hazen overblijven om op te jagen.

Afschot van hazen in Vlaanderen per jaar

De conclusie is onvermijdelijk: de combinatie van landbouwintensivering, ziekten en jachtdruk vormt een dodelijke cocktail voor de Vlaamse haas.

Schade

Een veelgehoord argument voor het afschieten van hazen is dat zij schade zouden veroorzaken aan landbouwgewassen. Hoewel dit incidenteel kan voorkomen, is de landelijke schade uiterst gering – zeker in vergelijking met andere diersoorten zoals meerkoeten, mezen en vinken.

Uit cijfers van BIJ12 blijkt dat er in 2024 in heel Nederland slechts vier keer een schadevergoeding is uitgekeerd wegens vermeende haasschade: drie keer in Zuid-Holland en één keer in Noord-Holland. Het totale schadebedrag bedroeg slechts € 6.798.
Ter vergelijking: schade die aan mezen werd toegeschreven, leidde in datzelfde jaar tot uitkeringen ter waarde van maar liefst € 1.199.524.

Maakt dit het afschieten van meer dan 40.000 hazen per jaar werkelijk te rechtvaardigen?

Daarbij moet worden opgemerkt dat er wel nog enkele andere schademeldingen zijn gedaan (zoals bij de meeste diersoorten), maar dat niet alle meldingen zijn gehonoreerd. Dat kan verschillende oorzaken hebben: meldingen kunnen te laat zijn ingediend, de veroorzaker van de schade is niet overtuigend aangetoond of er zijn onvoldoende preventieve maatregelen getroffen.

De jacht op hazen

In Nederland is de jacht op hazen inmiddels verboden in drie provincies – Utrecht, Limburg en Groningen – vanwege de zorgwekkend slechte staat van de populatie.5 Helaas heeft dit verbod jagers in andere provincies, of in Vlaanderen, er niet toe aangezet om zelf verantwoordelijkheid te nemen en te stoppen met het schieten op deze dieren. Integendeel: er wordt nog altijd op grote schaal op hazen gejaagd, en elk jaar sterven tienduizenden dieren direct of indirect door de kogel.

In veel gevallen gebeurt dit via de drijfjacht, een van de meer wrede jachtvormen. Overdag rusten hazen in hun zogenaamde legers – ondiepe kuiltjes in het veld waarin ze zich schuilhouden. Tijdens een drijfjacht lopen groepen jagers in linie door het terrein, waardoor de hazen in paniek op de vlucht slaan. De opgejaagde dieren worden vervolgens doodgeschoten of door honden gegrepen.

Met enige regelmaat leggen onze Hunt Saboteurs deze praktijken vast op beeld. Naast het schieten zelf en het grijpen van hazen door honden, zien we daarbij ook regelmatig hoe gewonde dieren door jagers worden doodgeslagen. Deze taferelen tonen de rauwe realiteit achter wat jagers graag presenteren als “traditie” of “wildbeheer”: een praktijk vol leed, stress en pijn, die niets te maken heeft met natuurbeheer maar alles met wreed vermaak.

Stop de jacht

We eisen dat er een direct verbod komt op de hazenjacht. Het is onacceptabel dat deze dieren het slachtoffer zijn van de lusten van individuen die niets beters kunnen bedenken om op hun vrije dag te doen dan onschuldige dieren dood te knallen.

Kom in actie.
Sluit je aan als jachtsaboteur of kies ervoor om donateur te worden.
Samen maken we een einde aan deze praktijken.


Lees hier de belangrijkste artikelen

Hieronder kun je de meest relevante en belangrijke nieuwsberichten van Animal Rights vinden over de (jacht op de) haas.

21 juni 2025 – Hoger beroepsprocedure: jagers willen hazen blijven schieten.
09 februari 2025 – Animal Rights in hoger beroep voor doodslaan haas.
20 november 2024 – Rechter en Overijssel vinden een haas doodslaan met 9 stokslagen normaal.
19 oktober 2022 – Jagersvereniging verliest kort geding: geen jacht op haas in 3 provincies.
12 oktober 2022 – Animal Rights neemt het op tegen jagers in de rechtbank.
09 december 2021 – Hazen en konijnen op de Rode Lijst, maar de jacht gaat door.
09 december 2021 – Hazen achterna gezeten en doodgeslagen.
14 november 2019 – Natuurpunt laat hazen en fazanten afschieten in natuurgebied.
18 december 2018 – Hazen redden in de polder.
12 november 2018 – Animal Rights filmt plezierjacht op hazen.
29 november 2017 – Haas opgejaagd en doodgeslagen.
29 november 2017 – Hazen gered van een gruwelijke dood.


  1. Publicatie Zoogdiervereniging over achteruitgang haas ↩︎
  2. Jagers vangen bot bij rechter: hazenjacht blijft verboden ↩︎
  3. Dode hazen in het veld ↩︎
  4. Achteruitgang van de haas en het konijn in Vlaanderen ↩︎
  5. Jachtseizoen gesloten in 3 provincies ↩︎

Handhavingsverzoek tegen het terugplaatsen van verwilderde katten

Op 2 juni 2025 berichtte het AD over het ”bloedbad” dat (verwilderde) huiskatten aanrichten onder weidevogels in het Groene Hart. Tot die ontdekking kwamen ‘weidevogelbeschermers’ door het plaatsen van wildcamera’s. Een jager zegt in het artikel, dat katten aanduidt als ”sluipmoordenaars”, over Trap-Neuter-Return(/Relocate-Care): ”Ze worden gecastreerd en op boerderijen geplaatst. Maar dan gaat de jacht alsnog gewoon door. Sterker nog: er worden extra jagers de weidevogelgebieden in gebracht.” 1

Ook een onderzoeker van de Rijksuniversiteit Groningen komt aan het woord: ”Verwilderde katten zijn gevaarlijk voor de weidevogels. Dat zijn katten die zelfstandig in de natuur leven. Daarnaast onderzoeken we zwerfkatten, boerderijkatten en de huiskat. Ontzettend veel katten blijken kilometers af te leggen in het weidevogelgebied. In het donker zijn ze nóg actiever. Ook blijkt dat katten de eieren van weidevogelnesten opeten.’’

De onderzoeker zegt verder: ”Vangen en steriliseren helpt misschien op de lange termijn, maar we moeten nú iets doen. Belangrijk is ook dat mensen hun boerderij- en huiskatten steriliseren en binnenhouden tijdens het broedseizoen, in ieder geval gedurende de nacht. Elke verstoring is er één te veel.’’

Een recent onderzoek eveneens vanuit de Rijksuniversiteit Groningen om via DNA analyse van uitwerpselen van verwilderde, zwerf-, boerderij- en huiskatten, het aandeel weidevogels in het dieet te bepalen, wees juist uit dat het daarmee wel mee viel. De conclusie was wel:
“Dit project laat onder andere zien dat zwerf- en boerderijkatten voornamelijk fazant en verschillende soorten muizen eten. Hiermee kunnen ze mogelijk een impact hebben op de beschikbaarheid van prooien en daardoor concurreren met andere roofdieren. Naast veelvoorkomende wilde prooidieren (zoals bijv. fazant), wordt er ook gepredeerd op rode lijst soorten. Dit kan mogelijk impact hebben op de overlevingskansen van deze wilde prooidieren en is relevante informatie voor mogelijke beheer strategieën.”

Afschot is immoreel en geen oplossing

De oproep van diverse partijen tot afschot is, naast immoreel, ook zinloos. Een verwilderde kat is een voormalige huiskat of een afstammeling daarvan. Met tussen de 3,6 en 4,7 miljoen katten in Nederland is de potentiële aanwas om de plek van weggeschoten katten in te nemen gigantisch. Zoals het probleem van de weidevogels bij de basis moet worden aangepakt – verbeteren van leefgebieden in plaats van het afschot van predatoren – moet dat ook gebeuren met het ‘kattenprobleem’: huiskatten binnen houden én verwilderde katten wegvangen en opvangen.

De Vogelbescherming zegt op haar website: ”Een goede manier om rechtstreeks vogellevens te redden: door katten altijd binnenshuis te houden, of in ieder geval in afgesloten buitenruimtes, of aangelijnd.” 2

Lees EERST: Waarom huiskatten niet vrij mogen rondzwerven

Bezwaar

Op 23 april 2025 diende Animal Rights een bezwaarschrift in tegen het besluit van het college van Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant van 4 maart 2025 om een omgevingsvergunning te verlenen voor het plaatsen van vangkooien buiten de bebouwde kom voor het vangen en terugplaatsen van verwilderde katten, uitgevoerd binnen de provincie Noord-Brabant.

Het bezwaarschrift richt zich alleen op wat in het besluit het “terugplaatsen van verwilderde katten” wordt genoemd. Animal Rights heeft geen bezwaar tegen het vangen van verwilderde huiskatten om deze bij mensen te plaatsen of elders besloten permanent op te vangen.
Waar Animal Rights wel bezwaar tegen maakt is tegen het weer buiten loslaten van huiskatten. Dit is niet in het belang van de katten die immers verzorging behoeven en het is niet in het belang van de prooidieren die geconfronteerd worden met onnatuurlijke, ‘gesubsidieerde’ predatoren en dieren met wie huiskatten concurreren om habitat en prooi.

Het is algemeen bekend dat huiskatten (Felis catus) jagen op vogels en andere kleine dieren. Volgens wetenschappelijk onderzoek van vooral de afgelopen vijftien jaar is de huiskat in Europa, en wereldwijd, zelfs één van de schadelijkste invasieve exoten. Voor bijna 370 bedreigde diersoorten is de kat in de Europese Unie een gevaar. Alleen al in Nederland worden elk jaar naar schatting 140 miljoen dieren door katten gedood. Meer dan de helft van deze slachtoffers is toe te schrijven aan katten met een eigenaar. Dat zijn er in Nederland tussen de 2 en 3 miljoen, naast honderdduizenden zwerfkatten. Een verwilderde huiskat in het buitengebied dood minimaal 120 prooien per jaar.
Onder de slachtoffers zijn verschillende soorten vogels en zoogdieren, zoals weidevogels en vleermuizen, maar ook reptielen, vissen, amfibieën en insecten.

Volgens onderzoekers Arie Trouwborst en Han Somsen van Tilburg Universiteit, van wie de hiervoor vermelde gegevens afkomstig zijn, verbieden de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn (daarom) eigenaren hun kat toezichtloos te laten rondlopen. De onderzoekers wijzen daarnaast op het feit dat de katten concurreren met inheemse predatoren om voedsel en ruimte. Denk aan marterachtigen en roofvogels. Elke veldmuis die door een kat wordt gegeten kan niet door de torenvalk worden gegeten. Verder wijze de onderzoekers op het fear-effect. Denk daarbij onder meer aan het verstoren van broedende vogels. Het is evident dat het doelbewust uitzetten van gevangen katten, zoals de vergunninghouder beoogt, dan ook niet is toegestaan, tenzij aan de voorwaarden voor een afwijking van de verbodsbepalingen in de Omgevingswet wordt voldaan (en dat is niet het geval).

Provinciaal besluit

Enkele quotes van de provincie Noord-Brabant zelf:
“GS voeren als beleid dat exoten en verwilderde dieren niet thuishoren in de Brabantse natuur. Het opzettelijk loslaten of laten ontsnappen van dieren of het niet de benodigde zorg bieden aan gedomesticeerde dieren waardoor deze zich uiteindelijk in de natuur vestigen en verwilderen, is in principe ongewenst en niet toegestaan.”

”In paragraaf 3.10 van het faunabeheerplan wordt aanvullend aangegeven dat verwilderde katten een bron van zorg zijn. Dit in verband met de schade die zij toe kunnen brengen aan inheemse faunasoorten. Er is in toenemende mate kennis over de impact van verwilderde katten op inheemse fauna. Deze is schadelijk voor de biodiversiteit. En bestaat uit zowel directe schade door predatie als indirecte schade door verstoring. Er is ook een potentieel risico voor hybridisatie met de wilde kat.”

”Eerder was er een provinciale opdracht c.q. aanwijzing om verwilderde katten uit de natuur te mogen verwijderen met het geweer. Deze aanwijzing is per 11 december 2015 ingetrokken naar aanleiding van een motie in de Provinciale Staten.”

Drogredenen

De provincie moet zich vervolgens in allerlei bochten wringen om het weer loslaten van (verwilderde) huiskatten toch toe te laten. Ze voert daar diverse drogredenen voor aan:

”Door de neutralisatie vindt er een verandering in de hormoonhuishouding en daarmee gedrag plaats. Katten hebben minder de behoefte om te zwerven of vechten met elkaar/anderen (afname territoriaal- en paargedrag). Hierdoor is er minder verspreiding en overlast. Ook worden geen jongen meer geboren. Er zijn dan (in verhouding) minder verwilderde katten welke beschermde diersoorten bejagen.”

”Het doel van deze methode is om op de langere termijn de populatie verwilderde katten te stabiliseren of te reduceren. Bij reduceren zorgt dit ook voor een verminderde predatiedruk. Doordat teruggeplaatste katten niet meer voor nageslacht kunnen zorgen, zal op de lange termijn de druk van de populatie verwilderde katten afnemen ten opzichte van de oude situatie.”

Dit geldt natuurlijk alleen als er geen nieuwe aanwas is van weggelopen huiskatten; anders is het dweilen met de kraan open. Er moet dus éérst een verbod komen op het vrij laten rondzwerven van huiskatten. De provincie voert echter nog maar eens een drogreden aan:

”Het vangen en niet terugplaatsen van katten, door herplaatsing, uitzetten op andere locaties, permanente opvang of euthanasie, zorgt ervoor dat er een vacuüm ontstaat op de vanglocaties die weer ingevuld zullen worden door (niet-geneutraliseerde) zwerfkatten van elders. De populatie kan op deze manier verder groeien.”

Zoals hierboven reeds gesteld: Met tussen de 3,6 en 4,7 miljoen katten in Nederland is de potentiële aanwas om een vrij gekomen plek in te nemen sowieso gigantisch.

Wettelijk kader

Artikel 11.61, eerste lid, van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) bepaalt kort gezegd dat het verboden is om zonder vergunning dieren uit te zetten. Artikel 8.74n van het Besluit kwaliteit leefomgeving bepaalt kort gezegd dat de hiervoor bedoelde vergunning alleen wordt verleend wanneer:
• er geen andere bevredigende oplossing bestaat (artikel 8.74l, eerste lid onder a),
• de activiteit nodig is (artikel 8.74l, eerste lid onder b) en het uitzetten van de dieren geen afbreuk doet aan het streven de inheemse flora en fauna in het natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding te laten voortbestaan (artikel 8.74n, eerste lid onder b).

De specifieke zorgplicht van artikel 11.27 van het Bal geldt voor alle inheemse dier- en plantensoorten en bepaalt dat eenieder zoveel als redelijkerwijs mogelijk is, schade aan deze soorten dient te voorkomen.

Gronden

Het college stelt dat het terugplaatsen van verwilderde katten nodig is in het belang van de ‘bescherming van de wilde flora of fauna, of in het belang van de instandhouding van de natuurlijke habitats’. Animal Rights is het daarmee niet eens.

Alleen al de afgelopen zes jaar heeft de vergunninghouder 2.279 katten teruggeplaatst die – x120 – ieder jaar bij elkaar 273.480 wilde dieren zullen doden. Een kat wordt tien tot twintig jaar oud. Het aantal door teruggeplaatste katten gedode dieren is dus gigantisch.

Het college stelt voorts dat er geen andere bevredigende oplossing is voor het terugplaatsen van verwilderde katten. Animal Rights is het daar niet mee eens. Een combinatie van het herplaatsen bij een ‘baasje’ en permanente opvang zijn andere bevredigende oplossingen die ook de goedkeuring van Animal Rights hebben. De capaciteit van de permanente opvang kan worden vergroot. Dat dit te kostbaar is, zoals het college stelt, is een slag in de lucht en op geen enkele manier onderbouwd.

Het college stelt tenslotte dat terugplaatsen van verwilderde katten geen afbreuk doet aan het streven de inheemse flora en fauna in het natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding te laten voortbestaan. Animal Rights is het daar niet mee eens. Volgens de onderzoekers is de kat voor bijna 370 bedreigde diersoorten in de Europese Unie een gevaar. De stelling dat het jaar in jaar uit terugplaatsen van honderden katten geen afbreuk doet aan het streven de inheemse flora en fauna in het natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding te laten voortbestaan, zonder zelfs maar te noemen om welke soorten het gaat en aan te tonen dat deze soorten de predatiedruk door duizenden door de jaren heen teruggeplaatste katten kunnen dragen, is wederom een slag in de lucht.

Conclusie

Diverse arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie geven aan dat de lidstaten moeten waarborgen dat elke ingreep die de beschermde soorten raakt slechts wordt toegestaan op basis van besluiten die steunen op een nauwkeurige en treffende motivering en de beste relevante kennis beschikbaar moet zijn bij de autoriteiten op het moment waarop zij vergunningen afgeven. Het bestreden besluit voldoet op geen enkele manier aan deze eis.

Animal Rights concludeert dat het bestreden besluit, voor wat betreft het terugplaatsen van verwilderde katten, dient te worden herroepen.

Update – intrekken vergunning

Op 27 juni 2025 ontving Animal Rights een beschikking van 18 juni 2025 van gedeputeerde staten van Noord-Brabant om de vergunning voor het plaatsen van vangkooien voor het vangen en terugplaatsen van verwilderde katten weer in te trekken.

De omgevingsvergunning wordt volgens Omgevingsdienst Brabant Noord ingetrokken, omdat de Dierenbescherming, heeft aangegeven dat er geen vergunning is aangevraagd voor het terugplaatsen van verwilderde huiskatten, terwijl dit wel opgenomen is in de vergunning.

De vergunning zou enkel aangevraagd zijn voor het plaatsen van vangkooien buiten de bebouwde kom om verwilderde katten te kunnen vangen. De Dierenbescherming gaat geen gebruik maken van de optie om terug te plaatsen, zegt de beschikking.

Maar dan komt het: ”Verwilderde katten worden enkel gevangen en teruggeplaatst wanneer deze naderhand onder verzorging geplaatst worden. Dit betekent dat de katten gevoed worden en een vaste leefplek krijgen. Er is dan geen sprake meer van uitzetten en daarmee vervalt de vergunningplicht voor dit verbod.”

Dit is natuurlijk een doorzichtige truc. De katten worden losgelaten (uitgezet!) op een boerderij, bij een vakantiepark, of bij een huis op het platteland, de bewoners, of de Dierenbescherming zelf, worden op papier eigenaar van de katten en er wordt regelmatig een bakje voer buiten neergezet.
Dit verandert niets aan het vrij rondzwerven van de katten en de invloed die ze uitoefenen op prooidieren, waaronder mogelijk strikt beschermde soorten. Sterker nog, deze katten zijn nu ‘gesubsidieerde’ jagers met veterinaire zorg, eventueel een schuilplaats en aanvullend voedsel.
Verwilderde katten zijn zwerfkatten die niet meer afhankelijk zijn van mensen. Door ze bij bewoning los te laten, een eigenaar toe te wijzen en af en toe eten te geven, veranderen ze alleen op papier van status.

Dat katten door neutralisatie een verandering in de hormoonhuishouding en daarmee gedrag ondergaan en er geen jongen meer geboren worden, betekent niet dat ze minder jagen.

Overigens gaat het hier blijkbaar al om gevoerde katten, want het maatwerkbesluit dat in de plaats kwam van de vergunning zegt: ”Voorafgaand aan de vangactie vindt er onderzoek plaats naar de omgeving. Er wordt daarbij gekeken hoeveel katten er zitten, wat de voederplekken zijn en waar geschikte vanglocaties aanwezig zijn. Het meest succesvol is het vangen op een vaste voedertijd en -plek.”

Er geldt een vergunningplicht voor het uitzetten van dieren of eieren van dieren. Door de handelswijze van de Dierenbescherming geen ‘uitzetten’ meer te noemen, tracht men onder de vergunningplicht en het stigma van ‘uitzetten’ uit te komen.

Wel blijft het noodzakelijk om maatwerkvoorschriften te stellen, want het is verboden om zonder maatwerkbesluit, buiten gebouwen, buiten de bebouwde kom, een vangkooi voor verwilderde katten te gebruiken en onder zich te hebben.

Dat maatwerkbesluit werd eveneens op 18 juni genomen en daarin wordt het zelfde rookgordijn opgetrokken:
“De aangevraagde activiteiten gaan over het plaatsen van vangkooien buiten gebouwen en buiten de bebouwde kom voor het vangen van verwilderde huiskatten, uitgevoerd binnen de provincie Noord-Brabant.
Dit maakt onderdeel uit van de Trap, Neuter, Release en Care methode (TNRC methode). Hierbij worden verwilderde huiskatten gevangen, geneutraliseerd en onder verzorging geplaatst. Dit betekent dat de katten een nieuwe eigenaar krijgen. De katten worden gevoed en krijgen een vaste leefplek.”

Vervolgens worden deze katten gezien als huisdier.

Update – Handhavingsverzoek

Animal Rights heeft vervolgens het bezwaarschrift ingetrokken nu het besluit waartegen het was gericht niet langer bestond.

Het maatwerkbesluit biedt geen grondslag voor het (in het wild) terugplaatsen van katten. Animal Rights maakt uit het besluit van Noord-Brabant op dat de provincie meent dat dit niet nodig is. Noord-Brabant schrijft ondermeer:

“De verwilderde katten worden, door het toepassen van de TNRC methode, tijdelijk onttrokken aan de omgeving. Na het neutraliseren worden zij onder verzorging geplaatst. De katten krijgen een eigenaar, worden gevoed en krijgen een vaste leefplek. Deze katten worden daarmee gezien als huisdier. Het gaat dan enkel om locaties met gebouwen (bebouwd gebied).
De methode is de afgelopen jaren door de Dierenbescherming toegepast binnen Noord-Brabant. Uit de rapportages blijken de volgende aantallen.
• 2019: Er zijn 1239 katten gevangen, waarvan 390 geneutraliseerd.
• 2020: Er zijn 1224 zwerfkatten gevangen, waarvan 604 geneutraliseerd.
• 2021: Er zijn 1233 zwerfkatten gevangen, waarvan 419 geneutraliseerd.
• 2022: Er zijn 834 zwerfkatten gevangen, waarvan 319 geneutraliseerd.
• 2023: Er zijn 844 zwerfkatten gevangen, waarvan 297 geneutraliseerd.
• 2024: Er zijn 905 zwerfkatten gevangen, waarvan 250 geneutraliseerd.
Te zien is dat jaarlijks honderden katten geneutraliseerd worden. Deze verwilderde katten kunnen geen jongen meer krijgen. Hierdoor wordt de aanwas ook beperkt. Bij het terugplaatsen worden de katten verzorgd door mensen (aanbieden voedsel en vaste leefplek).”

Deze zelfde lijst stond ook in het ingetrokken besluit, maar zag er net iets anders uit:
• 2019: Er zijn 1239 zwerfkatten gevangen, waarvan 390 geneutraliseerd en teruggeplaatst.
• 2020: Er zijn 1224 zwerfkatten gevangen, waarvan 604 geneutraliseerd en teruggeplaatst.
• 2021: Er zijn 1233 zwerfkatten gevangen, waarvan 419 geneutraliseerd en teruggeplaatst.
• 2022: Er zijn 834 zwerfkatten gevangen, waarvan 319 geneutraliseerd en teruggeplaatst.
• 2023: Er zijn 844 zwerfkatten gevangen, waarvan 297 geneutraliseerd en teruggeplaatst.
• 2024: Er zijn 905 zwerfkatten gevangen, waarvan 250 geneutraliseerd en teruggeplaatst.
Dit lijstje laat zien dat er ieder jaar enkele honderden zwervende, verwilderde katten worden teruggeplaatst op de vanglocatie, maar een aanzienlijk deel ook niet.

“Bij het gebruik van TNRC methode maakt de Dierenbescherming gebruik van de ‘Gedragscode TNR – gedragscode Dierenbescherming voor het vangen en terugplaatsen van verwilderde dieren’ en van het handboek ‘zwerfkatten- en kittenopvang’. Met als aanvulling dat enkel katten worden teruggeplaatst, wanneer zij een eigenaar hebben. In de documenten is de werkwijze uitgewerkt.
Met betrekking tot dit besluit gaat het enkel om het plaatsen van vangkooien buiten de bebouwde kom voor het vangen van de verwilderde katten. Gevangen katten worden onder verzorging geplaatst. Dat wil zeggen dat zij gevoed worden en een vaste leefplek krijgen. De kat wordt daarmee dan gezien als huisdier.”

“Nazorg. Na plaatsing krijgen de katten een eigenaar. De katten worden gemonitord en verzorgd. Dat wil zeggen dat gelet wordt op de conditie van de katten, het aantal katten en de omstandigheden in de buurt. De katten krijgen een vaste leefplek en worden gevoerd. Eventueel wordt er gesignaleerd en gemeld wanneer vervolgacties nodig zijn. Verslaglegging van het aantal gevangen en teruggeplaatste katten, locaties, herplaatste dieren en nazorg.”

Het is evident dat het zonder vergunning uitzetten van gevangen katten, zoals de maatwerkvoorschrifthouder beoogt, niet is toegestaan.

Dat katten na de keuze van een vaste leefplek kunnen worden beschouwd als huisdieren, zoals de provincie creatief betoogt, wordt door Animal Rights bestreden.
Ten eerste vloeien uit het label ‘huisdier’ geen rechtsgevolgen voort.
Ten tweede kan een dier pas als huisdier gelden wanneer sprake is van een eigenaar of bezitter die de beschikkingsmacht heeft over het desbetreffende dier, dat wil zeggen dat deze eigenaar of bezitter naar civielrechtelijke maatstaven aansprakelijk is voor schade die wordt veroorzaakt door dat dier. De enkele afspraak om de aanwezigheid van katten ergens te accepteren en zelfs de toezegging om katten te voeren, mocht van dergelijke afspraken überhaupt sprake zijn, is onvoldoende om te kunnen spreken van een eigenaar of bezitter met beschikkingsmacht over een dier.

De maatwerkvoorschrifthouder is degene die in de praktijk de kat vangt, neutraliseert en uitzet op een nieuwe locatie terwijl artikel 11.61, eerste lid en artikel 11.27 van het Bal, kort gezegd, bepalen dat het verboden is om zonder vergunning dieren uit te zetten. Het verschil tussen het overzicht van katten tussen 2019 en 2024 in enerzijds het ingetrokken besluit en anderzijds het maatwerkvoorschrift, waarin in het laatstgenoemde besluit het woord ’terugplaatst’ opeens is verdwenen, onderstreept dat het wel degelijk om het zonder vergunning uitzetten van katten gaat en het is tegen deze overtreding dat Animal Rights Noord-Brabant vraagt om handhavend op te treden.

De Omgevingsdienst Brabant Noord, die op 25 september 2025 namens de provincie een besluit had moeten nemen, heeft dat uitgesteld tot 20 november.

Update – Nieuwe uitspraak EU Hof van Justitie

In een oordeel van 1 augustus 2025 van het Europese Hof van Justitie over het kappen van bomen in Estland deed de rechter van dienst (opnieuw) belangrijke uitspraken over de uitleg van artikel 5 uit de Vogelrichtlijn. 3

Artikel 5 verbiedt:
(a) het opzettelijk doden of vangen op welke wijze dan ook;
(b) het opzettelijk vernielen of beschadigen van hun nesten en eieren, of het verwijderen van hun nesten;
(c) het in het wild vangen van hun eieren en het bewaren van deze eieren, zelfs als ze leeg zijn;
(d) het opzettelijk verstoren van deze vogels, met name tijdens de broed- en opgroeiperiode, voor zover deze verstoring aanzienlijk zou zijn gezien de doelstellingen van deze richtlijn;
(e) het houden van vogels van soorten waarvan de jacht op en de vangst verboden zijn.

De rechter oordeelde in deze zaak onder andere dat artikel 5 (a), (b) en (d) niet alleen van toepassing zijn op menselijke activiteiten die tot doel hebben vogels te vangen, te doden, te verstoren of hun nesten en eieren te vernietigen of te beschadigen, maar ook op menselijke activiteiten die niet duidelijk een dergelijk doel hebben en die de aanvaarding van de mogelijkheid van een dergelijke vangst, dood, verstoring, vernietiging of beschadiging inhouden.

Verder is de conclusie dat de verboden op het vangen en doden niet beperkt zijn tot bedreigde of anderszins kwetsbare soorten, maar gelden in gelijke mate voor alle individuele wilde vogels, inclusief zeer algemene soorten. 4

Anders dan artikel 5 (d), van de Vogelrichtlijn, sluiten artikel 5 (a) en (b), van die richtlijn menselijke activiteiten die geen gevaar opleveren voor een significante impact op de doelstelling om de populaties van vogelsoorten op een bevredigend niveau te houden of om ze aan dat niveau te brengen, niet uit van de werkingssfeer ervan, zodat het onderzoek naar de impact van een menselijke activiteit op het niveau van de populatie van de betrokken vogelsoort niet relevant is voor de toepassing van de in die bepaling neergelegde verboden.

Het gaat in deze zaak over bomenkap, maar deze redenering kan ook worden doorgetrokken naar alle andere menselijke activiteiten die indirect schade toebrengen aan vogels, waaronder het vrij laten rondzwerven van huiskatten.

Update – Kittenseizoen

Begin september bericht De Limburger dat in Dierenbeschermingscentrum Limburg het kittenseizoen in volle gang is. “In deze tijd worden honderden jonge katjes opgevangen die zwervend op straat of zomaar gedumpt aangetroffen worden.” 5

Update – Handhavingsverzoek doorgestuurd naar de Rijksdienst voor ondernemend Nederland (RVO)

Op 14 oktober 2025 stuurt de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) het handhavingsverzoek door naar de Rijksdienst voor ondernemend Nederland (RVO), omdat volgens hen de minister beslist over de aanvraag van een omgevingsvergunning, “als het gaat om het uitzetten van dieren buiten het natuurlijke verspreidingsgebied van de soort. Het gaat in het bijgevoegd handhavingsverzoek om het handhaven op het ontbreken van een vergunning om het uitzetten van zwerfkatten. Gelet op het feit dat u het bevoegd gezag bent voor het verlenen van de vergunning, bent u ook bevoegd om handhavend op te treden voor het ontbreken van de vergunning”.

De provincie Noord-Brabant en de Omgevingsdienst ontdoen zich zo van dit ‘lastige’ handhavingsverzoek en leggen het bij RVO en het ministerie van landbouw neer.


  1. Verwilderde katten richten slachtpartij aan onder weidevogels: ‘Het zijn echt sluipmoordenaars’ ↩︎
  2. Huisdierenstandpunt ↩︎
  3. ENJUDGMENT OF THE COURT (Fifth Chamber) 1 August 2025 ↩︎
  4. Linkedin Bijdrage van Arie Trouwborst ↩︎
  5. Kittenseizoen in volle gang: honderen jonge katjes wachten op baasje ↩︎

Nalatigheid: runderen komen om bij mengen van mest

Op een boerderij aan de Hennisdijk in Buren zijn woensdagochtend 7 mei 2025 zeven koeien overleden, zo meldt de regionale pers, 1 door giftige stoffen die vrijkwamen bij het mengen van de mest. Volgens de brandweer zijn op de boerderij in korte tijd zeven koeien onwel geworden en vervolgens overleden. ”Toen wij aankwamen zagen we zeven koeien dood op de roosters liggen. We hebben dermate hoge concentraties zwavelwaterstof gemeten dat we de koeien moesten verplaatsen”, zegt een brandweerman ter plaatse tegen De Gelderlander.

Mest wordt weken tot maanden opgeslagen in een beerput, vaak onder de stal. Boven de mest vormt zich een soort ‘koek’ die een deel van de gassen tegenhoudt. Mest wordt tot een egaal mengsel gemixt voordat het over het boerenland uit gereden wordt. Daarbij kunnen gassen als methaan, koolstofdioxide, ammoniak en waterstofsulfide vrijkomen.

Toen Animal Rights door middel van een informatieverzoek via de Wet open overheid (Woo) om de onderzoeksrapporten vroeg, bleken het landbouwministerie (LVVN), de Nederlandse voedsel- en warenautoriteit (NVWA), de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) en de Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) geen van allen een onderzoek te hebben ingesteld. Sterker nog, de omgevingsdienst en de NVWA/LVVN weten van niets. Alleen de veiligheidsregio weet de ‘kladblokregels’ te produceren die zijn opgemaakt bij de meldkamer van de hulpdiensten.

Daar komt om 10 uur ’s ochtends een melding binnen dat ”6 pinken” zijn gestorven en dat er nog ”30 stuks vee in de stal” staan.
Men zet een overdrukventilator in. Na het starten van de ventilatie meet men 40% H2S en 20% ammonia.
Nog voor de middag worden drie personen vanwege het inademen van de dampen naar het ziekenhuis gebracht, de overlevende runderen worden in een andere stal geplaatst. Daarna wordt de beerput leeggepompt. Voor één koe met gezondheidsklachten komt de veearts. Na de middag zijn de gemeten waardes weer acceptabel.

De gevaren van het mengen van mest zijn bekend. Al in 2014 deed de Onderzoeksraad voor de Veiligheid onderzoek naar aanleiding van een dodelijk mestongeval in Makkinga. In juni 2013 kwamen drie mensen om het leven en raakte één persoon zwaargewond bij een ongeval in een mestsilo. Het onderzoek richtte zich op de gevaren van mestgassen en het besef en beheer van deze risico’s in de agrarische sector. 

Hoe vaak deze ongelukken voorkomen, wordt niet geregistreerd, laat staan hoe vaak daar dieren bij omkomen. In mei 2018 kwamen 3 koeien om op een boerderij in Wijk en Aalburg bij het leegpompen van een beerput. De Onderzoeksraad voor Veiligheid zette in 2014 het aantal menselijke slachtoffers bij mestongevallen sinds 1980 op 29, waarvan enkele dodelijk.

In juni 2025 antwoordde landbouwminister Wiersma op feitelijke vragen over dit onderwerp:
”Wel heeft mijn voorganger in 2021 veehouders opgeroepen om een melding te maken bij de NVWA als men duidelijke aanwijzingen heeft dat dieren door verstikking of door uitval van systemen om het leven zijn gekomen bij stallen die kunstmatige ventilatie gebruiken (Kamerstuk 28286, nr. 1210). Hier wordt ook aandacht voor gevraagd in het plan van aanpak hittestress (Kamerstuk 28286, nr. 1296). Momenteel inventariseert de NVWA hoeveel van deze meldingen de afgelopen jaren zijn gedaan bij de NVWA.”

Het slechts oproepen van deze sector om meldingen te doen, is zinloos. De NVWA wist tot het informatieverzoek van Animal Rights van niets. Het is de hoogste tijd dat meldingen van verstikkingen, het begeven van stalvloeren, transportongelukken en stalbranden centraal geregistreerd worden en het melden daarvan verplicht gesteld. Vervolgens dienen de meldingen ook onderzocht te worden. Animal Rights zal hier bij het landbouwministerie op aandringen.

Juist omdat de gevaren van het mengen en verpompen van mest algemeen bekend dienen te zijn binnen de vee-industrie, is deze zaak uit Buren een duidelijk geval van nalatigheid. Als gevolg daarvan zijn 6 tot 7 jonge runderen om het leven gekomen. Het ontbreken van documenten wijst erop dat er geen onderzoek heeft plaatsgevonden. Animal Rights zal alsnog een melding doen bij de NVWA.


  1. Zeven koeien dood door giftige meststoffen op boerderij, drie personen naar het ziekenhuis ↩︎