De provincie Gelderland wil een wolf laten doden die deze zomer bijna twintig keer schapen zou hebben aangevallen. Uit beelden zou blijken dat de wolf telkens over een wolfwerend raster springt.
De provincie beweert: ”Een schapenhouder in de gemeente Barneveld is deze zomer bijna twintig keer slachtoffer geworden van aanvallen van – zoals het nu lijkt – steeds dezelfde wolf. Bij die aanvallen zijn zo’n zestig schapen omgekomen.”
”De schapen werden geweid achter deugdelijk geïnstalleerde en goed functionerende wolfwerende rasters, die voldeden aan de voorschriften van Bij12. De provincie bereidt een vergunning voor om deze betreffende wolf te laten doden.”
De provincie heeft een filmpje de wereld ingeslingerd, zonder de bijbehorend taxatierapporten te verstrekken. Er is verder ook geen verband aangetoond tussen deze beelden, schapen en wolven-DNA. Er is dus geen bewijs voor de beweringen van Gelderland.
Animal Rights zal bezwaar maken als een dergelijke vergunning wordt afgegeven.
In de beelden die Animal Rights heeft gezien, lijkt het om een zogenaamd wolvennet, ook wel flexinet genoemd, te gaan. De ‘Faunaschade PreventieKit’ van BIJ12 zegt over dit soort rasters: “Deze maatregelen zijn voornamelijk geschikt als nachtkraal ter bescherming van schaapskuddes die op wisselende locaties grazen, maar zijn minder geschikt voor gebruik op grote percelen.” Dat laatste lijkt hier het geval te zijn.
Bovendien wordt een dergelijk raster opgehouden door flexibele plastic paaltjes die ook door de schapen zelf makkelijk uit de grond kunnen worden gelopen. Animal Rights ziet het plaatsen van dit soort netten als een beschermingsoptie in natuurgebieden, maar BIJ12 zou dit niet als wolfwerend mogen kwalificeren rondom weilanden.
Bovendien stelt Artikel 1.6 lid 3 van het Besluit houders van dieren dat een dier, indien het niet in een gebouw wordt gehouden, bescherming moet krijgen tegen slechte weersomstandigheden, gezondheidsrisico’s en, indien nodig, roofdieren. Als je wolfnet 20 maal een wolf niet tegenhoudt, moet je andere maatregelen nemen, zoals een effectiever raster, of de dieren ’s nachts ophokken.
Animal Rights ziet de mogelijke vergunningaanvraag als een politieke, populistische actie van het Gelderse provinciebestuur. Het heeft niets te maken met de bescherming van vee, want dan zou men bijvoorbeeld schade-uitkering afhankelijk maken van genomen beschermende maatregelen en handhaven bij het niet bieden van afdoende bescherming.
Update – moordcontract verleend door Gelderland
Op 2 september 2025, gepubliceerd op 4 september verleent het criminele BBB-bolwerk Gelderland een maatwerkvoorschrift om ‘springende’ wolf GW4003m te vermoorden voor het doden van schapen.
Dit besluit treedt in werking op de vijfde dag na publicatie in het Provinciaalblad; dat is dus 9 september. Dat geeft Animal Rights tijd om schorsing van de vergunning en een voorlopige voorziening aan te vragen en bezwaar te maken tegen het maatwerkvoorschrift.
Dit maatwerkvoorschrift geldt alleen binnen de percelen in de gemeente Barneveld en alleen voor wolf GW4003m, waarbij op de dag van uitvoering aan alle van de volgende voorwaarden is voldaan: Een dag tot maximaal één week daarvoor heeft een aanval op vee plaatsgevonden op betreffende perceel binnen het wolfwerend raster; een wolvendeskundige heeft beoordeeld en schriftelijk bevestigd dat op basis van het gedragspatroon en de locatie de aanval gekoppeld kan worden aan GW4003m; een taxateur van BIJ12 heeft DNA afgenomen; een toezichthouder van de provincie Gelderland heeft het raster na de aanval als wolfwerend goedgekeurd conform de normen in de Faunaschade Preventie Kit voor wolven; er maar één wolf aanwezig is op het perceel en binnen het wolfwerend raster.
Dit maatwerkvoorschrift lijkt onuitvoerbaar. Animal Rights is ook van mening dat deze flexinetten met plastic paaltjes uit de beelden niet wolfwerend zijn.
Update – Gelderland kent geen enkele schaamte als men dit een wolfwerend raster durft te noemen
Zo ziet het genoemde raster eruit op 4 september 2025, de dag waarop het moordcontract werd gepubliceerd, waar wolf GW4003m en ieder redelijk fit mens zonder moeite overheen springt. Dit is in de verste verte niet wolfwerend; kijk bijvoorbeeld naar de begroeiing, de potentiële opstapjes en hoe het hek op punten overhelt.
Update – Klacht tegen schapenhouder & verzoek tot schorsing
Animal Rights heeft een klacht ingediend bij de Nederlandse voedsel- en waren autoriteit (NVWA) tegen een schapenhouder die op een perceel aan de Hunnenweg in Voorthuizen binnen drie weken 12 (vermoedelijke) wolfaanvallen heeft laten gebeuren zonder verdere maatregelen te nemen. Omdat het Animal Rights’ ervaring met de NVWA is dat alleen een melding de dierenwelzijns’waakhond’ niet in beweging krijgt, volgt daar komende week ook een dwingender handhavingsverzoek op.
Het gaat hier om het perceel waar de springende wolf werd gefilmd waarvoor de provincie Gelderland een afschot’vergunning’ heeft afgegeven.
Artikel 1.6 lid 3 van het Besluit houders van dieren zegt: “Een dier wordt, indien het niet in een gebouw wordt gehouden, bescherming geboden tegen slechte weersomstandigheden, gezondheidsrisico’s en zo nodig roofdieren.”
De herhaaldelijke aanvallen op de schapen laten zien dat bescherming nodig is. Bescherming is ook mogelijk. Dat mag met een deugdelijk raster, maar kan ook door bijvoorbeeld de dieren ’s nachts op te hokken, zolang de maatregel maar leidt tot het beoogde doel: de bescherming van de schapen tegen de wolf. Deze veehouder heeft daar aantoonbaar in gefaald resulterend in de dood van tientallen schapen.
Deze veeboer heeft om het perceel een zogenaamd flexinet staan, waarvan de faunaschade preventiekit van BIJ12 zegt: “Deze maatregelen zijn voornamelijk geschikt als nachtkraal ter bescherming van schaapskuddes die op wisselende locaties grazen, maar zijn minder geschikt voor gebruik op grote percelen.”
Behalve dat dit raster alleen geschikt is voor tijdelijke bescherming (de intelligente wolf bestudeert dit soort halfslachtige maatregelen een tijdje en tracht vervolgens de zwakke plekken te overwinnen), voldoet het op meerdere punten ook niet aan de basisprincipes die Bij12 opgeeft voor wolfwerende rasters. Zo treedt er spanningsverlies op vanwege plantengroei tegen het raster, wordt de minimale hoogte niet bereikt vanwege scheve paaltjes, is er in de vorm van een elektriciteitshuisje een opstapmogelijkheid voor de wolf dichtbij en hoger dan het raster en wordt er dus een tijdelijk omheiningssysteem toegepast op een begrazingsweide die voor langere tijd gebruikt wordt. Dit is GEEN wolfwerende omheining.
Animal Rights heeft op vrijdag al pro forma bezwaar ingediend tegen het maatwerkvoorschrift voor afschot van wolf GW4003m. De dierenrechtenorganisatie heeft ook gevraagd om nadere stukken, zoals de taxatierapporten van BIJ12 over de aanvallen, de controlerapporten van Gelderse toezichthouders met betrekking tot de rasters en een ongelakte versie van de ‘deskundigen’beoordeling. De provincie weigert vooralsnog om deze voor de zitting te verstrekken.
In de nacht van zondag op maandag heeft Animal Rights de rechtbank gevraagd om een voorlopige voorziening te treffen en het maatwerkvoorschrift tot de zitting te schorsen. Daarover zal de dierenrechtenorganisatie in de loop van maandag met de rechtbank bellen omdat de executie van deze wolf vanaf dinsdag uitgevoerd mag worden. De zitting staat vooralsnog op vrijdag 19 september gepland om 13:00. De Faunabeheereenheid Gelderland heeft toegezegd geen gebruik te zullen maken van het maatwerkvoorschrift om deze wolf af te schieten tot na de zitting.
Gelderland heeft ook al een hoorzitting gepland in de bezwaarprocedure: 25 november 2025.
Update – Zitting bij de voorzieningenrechter 19 september
Op 19 september 2025 was de zitting bij de voorzieningenrechter over het afschieten van de ‘springende wolf’ door de provincie Gelderland. De rechter doet pas donderdag 2 oktober uitspraak en Animal Rights ziet die met vertrouwen tegemoet.
Het ging in eerste instantie over het juridische kader. Het is verboden om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna activiteit te verrichten. Het opzettelijk doden van een Europeesrechtelijk beschermde wilde diersoort, zoals de wolf, valt onder een flora- en fauna activiteit. Er is geen omgevingsvergunning verleend. De activiteit is dus niet toegestaan.
Men heeft niet voor een vergunning gekozen omdat de beschermde status van de wolf in een overgangsperiode zit, tussen de datum van inwerkingtreding van de verlaagde beschermde status onder de Habitatrichtlijn op 14 juli 2025 en het moment van inwerkingtreding van het besluit waarmee deze verlaagde beschermde status wordt geïmplementeerd in nationale regelgeving. Dat is nog niet gebeurd.
Gedurende deze overgangsperiode, die waarschijnlijk verlengd wordt door het negatieve advies van de Raad van State en controversieel verklaring van het onderwerp door de Kamer, is de wolf enkel beschermd onder de Omgevingswet via de specifieke zorgplicht. De provincie heeft daarom een maatwerkvoorschrift opgesteld om af te wijken van die specifieke zorgplicht. Het doel van de specifieke zorgplicht is om wilde dieren te beschermen. Het doel van het maatwerkvoorschrift is daarentegen om een wild dier te doden en daarvoor is de specifieke zorgplicht niet bedoeld. Met een maatwerkvoorschrift afwijken van de specifieke zorgplicht is niet toegestaan, volgens de natuurbeschermingsorganisaties.
Het maatwerkvoorschrift is afgegeven omdat de wolf over wolfwerende rasters zou springen. Animal Rights en de Faunabescherming hebben tijdens de zitting afdoende aangetoond dat de betreffende rasters helemaal niet wolfwerend waren.
Ook moest de provincie schoorvoetend toegeven dat ze ondanks aanvallen sinds december vorig jaar geen enkele poging hebben gedaan om de wolf op een andere, minder ingrijpende manier te weren, en dus de schapen beter te beschermen.
In het licht van de huidige ongunstige staat van instandhouding van de wolf en reeds twee eerdere afschotvergunningen en de vele verkeersslachtoffers is het goed mogelijk dat de staat van instandhouding van de wolf door nog een afschotvergunning verslechterd.
Bovendien is deze wolf alleen te zien op grofkorrelige zwart-wit beelden en dus niet te identificeren in het veld. De kans op het schieten van de ‘verkeerde’ wolf is aanwezig.
De rechter doet dus pas uitspraak op 2 oktober. De provincie vond het geen enkel probleem om tot die tijd geen gebruik te maken van het maatwerkvoorschrift, want ze ondervonden op dit moment toch geen problemen. De vergunning kan zonder spoedeisendheid dus ook wel geschorst worden tot er op de bezwaren van de Faunabescherming en Animal Rights is beslist.
De wolf is in ieder geval de komende twee weken veilig.
Update – Winst! De afschotvergunning voor de springende wolf is geschorst!
De voorzieningenrechter wijst op 2 oktober in haar uitspraak de verzoeken van Animal Rights en de Faunabescherming toe en schorst het besluit van 2 september 2025 tot zes weken na de door het college te nemen beslissing op bezwaar. De voorzieningenrechter is namelijk van oordeel dat het college niet aannemelijk heeft gemaakt dat het doden van de wolf noodzakelijk is en dat er geen geschikte alternatieven zouden zijn. Ook heeft het college niet onderbouwd wat de gevolgen van het doden van deze wolf zijn voor de staat van instandhouding van de populatie wolven. Bovendien is onvoldoende geborgd dat alleen wolf GW4003m wordt gedood. De voorzieningenrechter is dan ook van oordeel dat het maatwerkvoorschrift naar verwachting in bezwaar niet (ongewijzigd) in stand zal blijven.
Animal Rights is vooral blij voor deze wolf en de volgende wolven die hoogstwaarschijnlijk in het vizier van de provincie Gelderland waren gekomen als men zo slecht onderbouwd een wolf had mogen doodschieten. De rechter geeft de organisaties bij een eerste vluchtige blik op de meeste punten gelijk, niet slechts op één detail of vormfout.
De drie punten die voor een vergunning afgevinkt moeten worden: er is een wettelijk belang of noodzaak, er zijn geen andere bevredigende oplossingen en de staat van in standhouding mag niet verslechteren, zijn volgens de rechter geen van allen aangetoond: “De voorzieningenrechter is namelijk van oordeel dat het college niet aannemelijk heeft gemaakt dat het doden van de wolf noodzakelijk is en dat er geen geschikte alternatieven zouden zijn. Ook heeft het college niet onderbouwd wat de gevolgen van het doden van deze wolf zijn voor de staat van instandhouding van de populatie wolven.”
Daarmee vervalt naar Animal Rights’ mening ook de stigmatiserende kwalificatie ‘probleemwolf’. Gelderland kent vooral probleempolitici.
Of het door de provincie bewandelde ‘geitenpad’ van ‘maatwerkvoorschrift’ juridisch wel zuiver is laat de voorzieningenrechter in het midden: “De vraag of het maatwerkvoorschrift dient om de zorgplicht in te vullen, of dat hiervan – in strijd met artikel 11.31, tweede lid ,van het Bal – wordt afgeweken, laat de voorzieningenrechter in het midden. Ook de vraag of met het maatwerkvoorschrift kan worden afgeweken van artikel 11.75, eerste lid, van het Bal voor het gebruik van een geweer zal de voorzieningenrechter niet beantwoorden. De beantwoording van deze complexe vragen leent zich niet voor de voorlopige voorzieningenprocedure.”
De voorzieningenrechter laat ook in het midden of is voldaan aan de eisen om te kunnen spreken van een wolfwerend hek. Die vraag moet in de bezwaar procedure wel beantwoord worden, maar voor de uitspraak van de voorzieningenrechter is het antwoord op deze vragen evenwel in dit geval niet van belang vanwege de andere mankementen aan de vergunningverlening.
Update – De springende wolf van Voorthuizen, die Gelderland wil vermoorden, is de vader van de 5 welpen van de roedel van de Gelderse vallei
Tijdens de hoorzitting op 25 november 2025 over de zaak rond de ‘springende wolf van Voorthuizen’ die Gelderland wil afschieten vanwege aanvallen op schapen, kwamen dezelfde onderwerpen aan bod als tijdens de voorlopige voorziening zitting: mag je wel op deze wijze afwijken van de zorgplicht, waren de rasters wolfwerend, moeten er niet eerst andere minder ingrijpende maatregelen worden getroffen, en welke invloed heeft eventueel afschot op de staat van instandhouding van de wolf in Nederland?
De provincie wist niets nieuws aan te dragen om het eerdere oordeel van de voorlopige voorzieningen rechter, dat Gelderland niet aannemelijk heeft gemaakt dat het doden van de wolf noodzakelijk is en dat er geen geschikte alternatieven zouden zijn, te weerleggen.
Maar na een vraag over de status van deze wolf GW4003m binnen zijn roedel, gaf de provincie helemaal aan het einde van de hoorzitting schoorvoetend toe dat uit DNA onderzoek is gebleven dat GW4003m de vader is van de 5 welpen uit 2025 in het roedel van de Gelderse Vallei.
Dat maakt de moordplannen van de provincie Gelderland extra ernstig vanwege de impact die zijn dood zou kunnen hebben op het overleven van de welpen en het voortbestaan van dat roedel.
Organisaties als Animal Rights, die opkomen voor de wolf, hebben altijd te maken met een informatie achterstand, omdat de provincies en instanties als BIJ12 en Wolvenmeldpunt informatie achterhouden cq selectief en vertraagd delen. Dat moet afgelopen zijn!
Hoe dan ook kan de huidige ‘vergunning’ niet meer worden gebruikt, want deze is geschorst tot zes weken na de beslissing op bezwaar en dan is de vergunning niet meer geldig, omdat deze verloopt op 1 januari 2026. Er werd tijdens de hoorzitting al gesproken over een verlenging, maar of de provincie zo dom is omdat echt te gaan doorzetten, is de vraag; we zullen het binnenkort wel lezen.
Update – Winst! – Springende wolf uit Voorthuizen niet langer vervolgd
De provincie Gelderland wilde een wolf laten afschieten die deze zomer bijna twintig keer schapen zou hebben aangevallen. Uit beelden zou blijken dat de wolf telkens over een wolfwerend raster in Voorthuizen sprong.
De voorzieningenrechter schorste het ‘maatwerkvoorschrift van Gelderland daartoe op 2 oktober. De voorzieningenrechter is namelijk van oordeel dat het college niet aannemelijk heeft gemaakt dat het doden van de wolf noodzakelijk is en dat er geen geschikte alternatieven zouden zijn. 1
Er vond een hoorzitting plaats op 25 november 2025 bij de commissie Rechtsbescherming. Deze bracht op 22 december advies uit.
Na advies van de commissie Rechtsbescherming van Gelderland verklaart de provincie het bezwaar van onder andere Animal Rights schoorvoetend gegrond:
“Wij stellen vast dat het maatwerkvoorschrift om wolf GW4003m te doden tot januari 2026 gold en dat dit voorschrift inmiddels van rechtswege is vervallen. Wij hebben besloten het maatwerkvoorschrift niet te verlengen. Gelet hierop herstellen wij het gebrek in het bestreden besluit niet door een nieuw of aangepast maatwerkvoorschrift vast te stellen.”
Belangrijk in het advies van de commissie is dat zij oordelen dat afwijken van de zorgplicht niet mogelijk is en dat Gelderland onvoldoende onderbouwd heeft waarom dit maatwerkvoorschrift niet afwijkt van, maar invulling geeft aan, de zorgplicht. Animal Rights is van mening dat het een afwijking is, onderbouwing van invulling niet mogelijk is en een maatwerkvoorschrift voor het afschieten van wolven daarom niet kan.
Animal Rights krijgt van de commissie op alle punten gelijk.
Op het perceel waar het voornamelijk om ging, staan geen schapen meer – het is een bouwput – en op percelen in de omgeving waar wel aanvallen hebben plaatsgevonden, is niet duidelijk – via DNA of beeldmateriaal – of het om een wolf gaat en zo ja welke wolf en of het ging om een wolfwerend raster. Er zijn dus geen met bewijs onderbouwde nieuwe aanvallen door deze wolf op goed beschermd vee geweest.
Verder heeft Gelderland niet aannemelijk gemaakt dat er geen alternatieven zijn die minder ingrijpend zijn dan het doden van de wolf, omdat alle alternatieven theoretisch zijn afgewezen als ondeugdelijk zonder dat ze eerst zijn geprobeerd – fence-control, wolfwerend raster met fladry, extra stroomdraad aan de voorzijde, afschrikken met paintball geweer. Gelderland had deze alternatieven nader kunnen en moeten onderzoeken.
Ook had Gelderland eerst meer inzicht moeten verkrijgen in de gevolgen van het doden van deze wolf op de staat van instandhouding, waarbij betrokken had moeten worden wat de sociale status is van de wolf in de roedel. Boitani bevestigt het belang van die sociale status. Gelderland gaf ter zitting toe – na vragen daarover van Animal Rights! – dat zij inmiddels weten dat de wolf de vaderrol in de roedel heeft overgenomen en vijf nakomelingen heeft. Deze (nieuwe) informatie had moeten worden meegewogen in de heroverweging.
Ook is er een risico dat de verkeerde wolf wordt doodgeschoten. Volgens de commissie zijn er onvoldoende waarborgen dat wordt voorkomen dat de verkeerde wolf wordt gedood, mede doordat ook in het donker mag worden geschoten en de uiterlijke kenmerken van de wolf dan minder goed zichtbaar zijn. Bovendien staat niet vast dat andere wolven niet ook over rasters kunnen springen en het gedrag dus typerend is voor deze wolf (en met het doden van deze wolf het probleem weg is).
Op zondag 22 juni 2025 omstreeks 14u kreeg Animal Rights een alarmerende melding. In het Antwerpse Hoboken werd een lege veetransportwagen van transportbedrijf Pluimvee Haerinck ontdekt, geparkeerd langs de openbare weg. In de vrachtwagen zat een levend kuiken van zes weken oud, alleen en zonder voedsel, water of enige bescherming tegen de hitte. Het kuiken zat mogelijks al sinds zaterdag of vrijdag in de vrachtwagen. Het was die zondag boven de 26°C volgens de temperaturen van het KMI. Een dag eerder, op zaterdag, steeg de temperatuur tot maar liefst 33°C. Animal Rights dient klacht in tegen het transportbedrijf Pluimvee Haerink wegens ernstige verwaarlozing.
Animal Rights nam deze melding meteen ter harte en bevestigt dat het dier nu veilig in een sanctuary verblijft, waar het aangepaste zorgen krijgt.
Zonder voedsel of water opgesloten
Hoe het kuiken kon achterblijven in de vrachtwagen is een vraagteken. Wanneer een veetransport de terreinen van een slachthuis betreedt, wordt ‘de vracht’ aangemeld en de dieren ‘worden gelost’. Volgens zowel Europese als Belgische wetgeving mogen levende dieren die eenmaal binnen in een slachthuis zijn geweest of administratief geregistreerd, het slachthuis niet meer levend verlaten. Naar alle waarschijnlijkheid zat het kuiken al sinds de voorafgaande vrijdag of zaterdag in de vrachtwagen. Doorgaans krijgen kuikens al de dag voorafgaand aan het transport naar het slachthuis ook al geen toegang meer tot voer in de stallen.
Klacht
Animal Rights zal een klacht neerleggen wegens ernstige verwaarlozing. Dat dit kuiken achterbleef in de vrachtwagen betekent dat het dier tijdens de reinigings- en ontsmettingsprocedure in de vrachtwagen zat en daarbij mogelijk ook blootgesteld werd aan chemicaliën en een hogedrukreiniger, dagenlang geen toegang had tot voer of water, blootgesteld werd aan hittestress in de metalen trailer en achtergelaten werd zonder enige verzorging.
Het kuiken werd achtergelaten in een lege vrachtwagen
De veewagen stond langs de kant van de openbare weg geparkeerd in Hoboken
Het kuiken zat mogelijk al sinds vrijdag of zaterdag in de vrachtwagen
Animal Rights
Het verhaal van dit kuiken laat zien dat geen enkel dier veilig is in de vee-industrie. Hoewel het kuiken gelukkig werd gered, laat dit incident zien hoe genadeloos de vee-industrie is voor dieren. Miljarden dieren worden behandeld als producten, opgesloten in vrachtwagens en stallen, blootgesteld aan stress, honger, ongemak en pijn.
Animal Rights doet al jarenlang onderzoek naar de wreedheden van de intensieve veehouderij. De enige manier om niet bij te dragen aan deze gewetenloze industrie, is kiezen voor een plantaardige levensstijl.
Opnieuw schiet de politie een – waarschijnlijk – ontsnapt dier dood. Dit is een nieuw voorbeeld van het feit dat deze geüniformeerde bende met geweldsmonopolie geen enkel respect heeft voor leven, zolang dat niet aan mensen toebehoort.
Zaterdagochtend 23 augustus 2025 ontving de politie verschillende meldingen van een ‘wolf’ die in Tegelen werd gezien. De politie ging op zoek naar het beest – de woorden van de Limburger – en schoot het dier aan het begin van de middag af. ”We hebben de wolf om veiligheidsredenen afgeschoten. Het dier verplaatste zich richting de snelweg en zou een gevaar kunnen vormen voor weggebruikers,” aldus een woordvoerder van de respectloze en gewetenloze politie. 1 Volgens DPGMedia werd, toen de ‘wolf’ bij de Leemhorsterweg in Belfeld gevaarlijk dicht bij de snelweg A73 kwam, besloten hem af te schieten. Waarom er niet voor gekozen is de wolf te verdoven in plaats van te doden, weet de politiewoordvoerder niet. “Die keuze wordt ter plekke gemaakt.”2
In maart nog werd een rijstrook van de A4 afgesloten bij Hoogerheide omdat vier paarden zich tussen de bomen net naast de snelweg bevonden. Bovendien werden sinds de terugkeer van de wolf in Nederland al zo’n 60 wolven doodgereden en doet de overheid helemaal niets om dit te voorkomen.
Volgens de politie gaat het niet om een wilde wolf, maar eentje die bij een Nederlandse particulier in gevangenschap leeft, dat zou in Venlo zijn. 3 In Nederland is het houden van wolven, echter, verboden dus het zal wel om een wolfhond gaan, weet de politie veel. Het is onwaarschijnlijk dat de gemiddelde politieagent een wolf van een wolf(s)hond weet te onderscheiden, laat staan een wilde wolf van een ontsnapte.
De wolf(hond) zou eerder drie schapen in een weiland nabij de Kasteellaan in Tegelen hebben gedood.
Volgens de politie wordt er een strafrechtelijk onderzoek gedaan naar hoe het beest – de woorden van de politie – heeft kunnen ontsnappen. Animal Rights eist, en zal indien nodig daartoe aangifte doen, dat ook het handelen van de politie zelf (strafrechtelijk) onderzocht wordt.
Animal Rights wacht nog even af of de politie snel volledige openheid van zaken geeft.
Het moet afgelopen zijn met het gebruik van vuurwapens tegen onschuldige dieren door de politie. Politie en boa’s krijgen het respect dat ze verdienen gebaseerd op hun handelen; het regelmatig vermoorden van wilde en ontsnapte dieren uit onverschilligheid of domheid draagt daar niet aan bij. Ook bij conflicten met jagers, veeboeren, of boa’s op landgoederen zien we regelmatig dat er bij de politie en het Openbaar Ministerie geen enkele sprake is van onpartijdigheid. Ook dat draagt niet bij aan het respect dat de politie en boa’s nodig hebben om te kunnen functioneren.
Update
Animal Rights heeft op maandag 25 augustus via 0900-8844 – en dat kan iedereen doen – bij de politie gemeld dat ze aangifte wil doen tegen het Politie Basisteam Venlo-Beesel voor illegale geweldsaanwending en het doodschieten van een huisdier. We worden binnen twee dagen teruggebeld voor het maken van een afspraak.
Alsof het nog niet afschuwelijk genoeg was, heeft de politie een andere hond op hetzelfde adres in beslag genomen. Het gaat om Cozy, een 14 jaar en 4 maanden oude Amerikaanse wolfhond. Hij is stokoud en heeft niets misdaan. Toch moet hij nu wachten op een rechterlijke uitspraak over zijn lot. Het is niet diervriendelijk dat Cozy, op zo’n hoge leeftijd, uit zijn vertrouwde omgeving is weggehaald. Hij verdient rust, liefde en warmte bij zijn familie – niet eenzame opsluiting door beslagname. Laat Cozy zijn laatste levensdagen in vrede doorbrengen. 4
Het lijk van de doodgeschoten wolfhond was nog niet koud of ook de politie Haarlem schoot, na te zijn uitgerukt voor een ruzie, een hond dood. “Hierbij heeft een hond één van de politieagenten aangevallen en heeft de politie schoten gelost. Helaas is de hond hierdoor overleden,” zegt de politie op X. 5 Dieren zijn altijd de klos bij conflicten tussen mensen.
Voor de politie geldt een dier als een ‘goed’. Het doodschieten van een dier valt voor de politie dus onder geweldsaanwending tegen goederen, zoals het intrappen van een deur. Daar begint het gebrek aan respect en mededogen van de politie voor niet-menselijke dieren.
In 2024 schoot de politie 214 keer gericht op individuen. In 194 situaties was sprake van het doden van een ernstig gewond dier of sprake van een agressief dier (8). 6
Zo schoot de politie in september 2024 in Assen hond Luna dood, omdat deze een kat in haar bek had. 7
In 2024 gebruikte de politie 47 maal geweld tegen een ‘agressief dier’, in 2023 was dat 49 maal en in 2022 42 maal. Dat geweld kan naast vuurwapengebruik ook bestaan uit de inzet van pepperspray, traangas, een stroomstootwapen, of een wapenstok.
Animal Rights heeft inmiddels contact gehad met de verzorgers van Buzz – dat is haar naam. Buzz was nog maar twee jaar oud en verbleef slechts tijdelijk in Limburg. Buzz was geen wolf, noch een wolf-hond hybride, maar een NorthAID (North American Indian Dog). Animal Rights is het politiegeweld tegen dieren zat en zal aangifte doen, mogelijk samen met de ouders/verzorgers van Buzz.
26 Augustus werd Animal Rights teruggebeld door de Afdeling Klachten van de Politie Limburg met de mededeling dat de zaak Buzz is overgedragen aan de afdeling Interne Onderzoeken en deze contact zullen opnemen met Animal Rights voor een afspraak om aangifte te doen. Dat deden ze een dag later.
Update – Aangifte
Dit is de tekst van Animal Rights’ aangifte:
Ik, [naam] Geboren [datum] te [geboorteplaats] Woonachtig op [adres] wil aangifte doen tegen de uitvoerende agenten en hun leidinggevenden van het Politie Basisteam Venlo-Beesel die op zaterdag 23 augustus 2025 een hond doodschoten cq besloten om en/of opdracht gaven tot het doodschieten van de hond. Zie oa: https://www.animalrights.nl/politie-schiet-wolfshond-dood De aangifte is vanwege het doodschieten van een levend, voelend wezen zonder noodzaak (zelfverdediging, ondraaglijk lijden) op basis van onkunde/gebrek aan kennis, vanwege het doodschieten van een huisdier genaamd Buzz zonder geldige reden en daarmee voor illegale geweldsaanwending. Uit het FaceBook bericht op zondag van het Politie Basisteam Venlo-Beesel blijkt de onkunde waarmee zij deze relatief eenvoudige zaak van een ontsnapt huisdier heeft aangepakt. Uit het bericht blijkt dat de politie lange tijd denkt dat het om een wilde wolf gaat. Er komen in Europa echter geen witte wolven voor. De hond zat opgesloten in het weiland met de dode schapen, maar de politie zet zelf het hekwerk open: “Conform protocol besloten we het hekwerk te openen, in de hoop dat de wolf zelf zijn weg terug naar de natuur zou vinden.” Vervolgens volgt de politie het dier 5 uur lang zonder een wildlife dierenarts op te roepen die de hond zou kunnen verdoven, of een opvangcentrum dat ervaring heeft met het vangen van dieren (deze zijn 24/7 bereikbaar en beschikbaar) of wegen af te zetten waar nodig. De politie blijft in de veronderstelling met een wilde wolf te maken te hebben: “Vijf uur lang volgden we het dier op afstand, altijd met hetzelfde doel: ongelukken voorkomen en zorgen dat de wolf een veilige plek zou krijgen.” Men heeft blijkbaar geen wolfexperts geraadpleegd. Er is ook geen sprake van een ‘hybride’ wolf, maar een hond van het ras NorthAID, en was de eigenaar niet de man uit Venlo. Ook een dag later verspreidt de politie dus nog valse informatie. Er zijn sinds de terugkeer van de wolf in Nederland reeds 50 wolven doodgereden zonder letsel voor bestuurders. Het “ernstig gevaar voor aanrijdingen en mensenlevens” is daarmee sterk overdreven, om niet te zeggen onzin – in ieder geval niet groter dan bij overstekende eenden en die schieten we ook niet af – en er is 5 uur de tijd geweest om de snelweg (en de toegang daartoe) af te zetten of te vermijden. Het is niet uit te sluiten dat de politie, door eerst de hond los te laten uit het weiland en haar vervolgens vijf uur lang op te jagen, zelf verantwoordelijk is voor het feit dat de hond bij de snelweg in de buurt kon komen. De incompetentie waarmee deze zaak is aangepakt doet ernstig afbreuk aan het vertrouwen in en respect voor de politie. Als het OM deze zaak seponeert (in de doofpot doet belanden, afdoet met een tik op de vingers) zal dat die afbreuk alleen maar versterken. [naam] [plaats, datum] [handtekening]
Update – Zelf aangifte doen
Om een aangifte in behandeling te nemen, dient de aangifte in ieder geval het navolgende te bevatten:
uw volledige naam, geboortedatum, geboorteplaats, en uw huidige woonadres
waarvan u aangifte wenst te doen en tegen wie
zo volledig mogelijk omschrijven van de omstandigheden en feiten waarom u aangifte wenst te doen
zijn er bewijsmiddelen? (bijvoorbeeld documentatie, foto’s, filmpjes e.d.)
de eventuele bewijsmiddelen bij de aangifte voegen (foto’s en filmpjes eventueel zenden naar dit emailadres)
de aangifte moet door u ondertekend worden.
Bij de aangifte een kopie van uw identiteitsbewijs (paspoort, identiteitsbewijs of rijbewijs) meezenden.
U kunt de aangifte zenden naar het volgende adres: Politie Eenheid Limburg Team VIK Interne Onderzoeken Postbus 1230, 6201 BE Maastricht
Uw aangifte zal worden voorgelegd aan het Openbaar Ministerie in het Arrondissement Limburg.
Update – Opnieuw schiet de politie honden dood
Voor de derde maal in ruim een week schiet de politie honden dood.
Op zaterdag 23 augustus ging het om ontsnapte ‘wolfhond’ Buzz in Venlo.
Zondagavond 24 augustus schoot de politie een hond dood in Haarlem bij een ruzie. Origineel melde de pers/politie dat de hond de politie had aangevallen. 8 Maar nu.nl schrijft: “Tijdens de aanhoudingen kwam er een hond uit een woning lopen. Het dier had een “agressieve houding” naar een van de agenten. Daarop hebben agenten eerst een waarschuwingsschot gelost en daarna gericht op de hond geschoten. “Helaas is de hond hierdoor overleden.””9 Dat klinkt meer als doden uit angst of ‘voorzorg’ dan uit werkelijke zelfverdediging.
Zaterdagavond 30 augustus is volgens de politie Rotterdam een man overleden nadat hij door twee honden was aangevallen in zijn woning aan de Nieuwe Hamelstraat in de Rotterdamse wijk Oude Noorden. Toegesnelde politieagenten probeerden het slachtoffer zo snel mogelijk te bevrijden. Daarbij werd op één van de dieren geschoten. De twee 9 maanden oude ‘American Bully XL’ honden werden in de tuin door de politie geëxecuteerd. 10
Het is duidelijk dat er iets moet gebeuren. Twee jaar geleden berichtte EenVandaag dat plastisch chirurgen in het land in ruim anderhalf jaar – van oktober 2021 tot en met juli 2023 – zo’n 100 ernstige bijtincidenten met honden registreerden waarbij operatie nodig was. 11 Uit die cijfers blijkt dat in 60 procent van de gevallen er letsel was in het hoofd/hals-gebied, 30 procent hand/arm en 8 procent been/voet. De helft ontstond buitenshuis, de meeste slachtoffers waren vaak jong: 44 procent van de slachtoffers is jonger dan 8 jaar en 11 procent is baby.
Die 100 zijn een onderregistratie. Niet al het letsel komt bij de plastisch chirurg terecht. Als er alleen een botbreuk is, komen die er niet aan te pas. Er zijn ook incidenten waarbij de huisarts of eerste hulp behandelt, of waarbij het slachtoffer overlijdt. Naar schatting zijn er jaarlijks zo’n 150.000 bijtincidenten, exacte cijfers ontbreken.
In de twee jaar die zijn verstreken sinds de Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie (NVPC) aan de bel trok in augustus 2023, heeft de overheid niets gedaan. Bijtincidenten worden niet standaard centraal geregistreerd. Dat is des te opmerkelijker bij een overheid waar iedere keer als er een incident is met een wolf massahysterie uitbreekt.
De typen honden die het meest in de registratie van deze artsen voorkomen, zijn pitbull-types, rottweilers, staffordshires, maar ook herders. Elke hond kan bijten, maar honden met een grotere bijtkracht kunnen grotere schade veroorzaken. Hoewel selectie op hondenras letterlijk een vorm van racisme is, is Animal Rights van mening dat iedere hond die niet gefokt wordt winst is. De term ‘Hoogrisicohonden’ slaat, volgens Animal Rights, niet alleen op het feit dat er bij een bijtincident een grotere kans is op ernstig letsel, maar dat deze honden ook een veel groter risico lopen om in ‘verkeerde’ handen terecht te komen, of gedumpt te worden in slechte omstandigheden, of een asiel. Zoals het politieoptreden van de afgelopen dagen laat zien, trekken de honden bij incidenten altijd aan het kortste eind.
Op 17 september 2025 is Cozy overleden, 14 en een half jaar oud. De 5 dagen hechtenis na door de politie in beslag te zijn genomen, zullen haar leven zeker niet verlengd hebben.
Update – Doodschieten honden heeft geen consequenties voor politie
Op 29 oktober 2025 maakt het Openbaar Ministerie bekent dat de politieagent die op 24 augustus een hond doodschoot in Haarlem niet vervolgd wordt. 12 Dat is niet verassend. Het OM of de afdeling Veiligheid, Integriteit en Klachten (VIK) dat het geweldgebruik/misbruik van agenten onderzoekt, kan je vergelijken met de vee-industrie die een convenant dierwaardige veehouderij mag dicteren, of een BBB-minister en -staatssecretaris die de belangen van de natuur en wilde dieren behartigen: morele corruptie is een vanzelfsprekendheid. Het ‘wij van wc-eend’-effect ligt op de loer, zodra er kritiek klinkt.
Op 17 november 2025 ontving Animal Rights een brief van het OM dat de aangifte voor het doodschieten van wolfhond Buzz op 23 augustus 2025 niet tot vervolging zal leiden. De verantwoording daarvoor is minimaal: “Vervolgens is langdurig meerdere malen getracht om de wolfshond te vangen, maar helaas bleek dat geen optie te zijn. Toen bleek dat de wolfshond gevaar veroorzaakte voor het wandelend publiek alsmede het verkeer op de nabijgelegen snelwegen is uiteindelijk de beslissing genomen om de wolfshond af te schieten.” Het OM levert geen enkele onderbouwing van dat “gevaar”, of waarom vangen “geen optie” was. Zoals altijd in dit soort gevallen maakt ook deze Officier van Justitie zich er extreem makkelijk vanaf door blindelings uit te gaan van de woorden van de daders van deze schietpartij: “Ik zie geen reden om te twijfelen aan de inhoud van de hierboven beschreven proces-verbaal en op basis hiervan heb ik geen aanwijzigingen gevonden voor onrechtmatig of onzorgvuldig handelen door betrokken verbalisanten.” Wij van wc-eend …
Op 22 februari 2025 worden bij schapenboer Martin Meinsma uit het Friese Oosterwolde zo’n twintig schapen gedood door een wolf of wolven. Nog een twintigtal wordt afgemaakt door een dierenarts. Meinsma stapelt de 41 dode dieren op langs de weg met een protestbord met de tekst ‘Bedankt wolf’.1
Meinsma beschermt zijn schapen niet tegen roofdieren zoals het Besluit houders van dieren voorschrijft. Tegen Omrop Fryslan zegt hij: “Dat werkt niet. Als de wolf erin wil, dan komt hij er toch wel in. Een vriend van mij heeft wel bescherming en daar zijn ook aanvallen”
Een week later, op 28 februari, is het weer raak met 32 dode schapen als gevolg. Volgens boerenvakblad Nieuwe Oogst staat de teller die winter al op 185 dode schapen bij Meinsma. 2
Animal Rights deed op beide dagen een melding bij de NVWA. De NVWA kwam op 7 augustus uiteindelijk met de mededeling: ”Naar aanleiding van uw melding heeft de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) een onderzoek uitgevoerd. Het door u gemelde is besproken met de betreffende veehouder. Tijdens dit gesprek is duidelijk geworden dat de veehouder passende maatregelen heeft genomen om het dierenwelzijn te waarborgen. Uw melding is officieel geregistreerd bij de NVWA. Dat betekent dat uw melding mogelijk gebruikt kan worden bij eventuele toekomstige meldingen over hetzelfde bedrijf.”
Animal Rights zal de zaak verder onderzoeken via informatieverzoeken onder de Wet open overheid naar de afhandeling van de meldingen door de NVWA en de opgestelde taxatierapporten bij Meinsma. Daarna zal verdere actie worden ondernomen.
Onderzoeksinstellingen in Nederland hebben de volgende afspraken gemaakt: ”Enkel in uitzonderlijke situaties, wanneer er bijvoorbeeld snel onderzoek moet worden ingezet voor uitbraken van ernstige infectieziekten zoals SARS en Ebola en het BPRC niet aan deze vraag kan voldoen, zullen de onderzoeksinstellingen de dieren betrekken van andere gekwalificeerde leveranciers”. Met andere woorden: Nederlandse onderzoeksinstellingen nemen geen apen af van Hartelust.
Uit de beantwoording van Kamervragen bij het ‘Jaarverslag LNV 2024’ op 10 juni 2025, blijkt dat de afgelopen jaren ook niet gebeurd is: ”Voor onderzoek met non-humane primaten is er in Nederland tussen onderzoeksinstellingen een principeafspraak gemaakt dat zij primair dieren uit de kolonie van het BPRC gebruiken. Het aantal onderzoeksinstellingen dat onderzoek met NHPs doet is zeer minimaal, in de afgelopen jaren zijn er geen signalen geweest dat van deze principeafspraak is afgeweken.”
Uit diezelfde beantwoording van vragen kwam naar voren: ”In de periode 2020-2025 werden in 2022 en 2023 720 apen geïmporteerd bedoeld voor dierproeven, deze waren afkomstig uit Vietnam.“ “In 2024 werden 3 apen en in 2025 tot 1 mei werden 2 apen ingevoerd met als bestemming een dierentuin. In 2024 en 2025 werden tot 1 mei werden geen proefapen ingevoerd.” ”In 2024 werden geen apen van de soort Macaca fascicularis ingevoerd. In 2025 werden tot 1 mei geen apen van de soort Macaca fascicularis ingevoerd.” ”In 2024 heeft de NVWA 2 inspecties uitgevoerd bij Hartenlust in het kader van de Wet op de dieproeven (Wod).”
Die import van 720 apen in 2022 en 2023 gaat om een levering van 240 Java apen waarvoor de RVO op 29 maart 2022 een importvergunning afgeeft en een levering van 480 Java apen die op 4 februari 2023 in Nederland aankomen. De apen op deze laatste vlucht zijn besmet met TBC en alle dieren worden afgemaakt.
Dat houdt in dat apenhandelaar Hartelust uit Tilburg sinds, waarschijnlijk, april 2022 geen verkoopbare apen meer heeft ingevoerd van buiten de EU. Waar verdient Hartelust dan zijn geld mee?
Hartelust handelt in ieder geval nog in apen vanuit Spanje, waarschijnlijk van de apenfokkerij en -importeur Camarney. Op 27 februari 2025 vroeg Hartelust een ‘wederuitvoervergunning’ aan voor twee vrouwelijke Java-apen (Macaca fascicularis) bij het Nederlandse CITES-bureau dat onderdeel is van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Wederuitvoer – uitvoeren naar buiten de EU wat eerder is ingevoerd – omdat het gaat om proefdieren die, waarschijnlijk, in september 2023 vanuit Vietnam zijn ingevoerd in Spanje. Hartelust heeft de dieren vanuit Spanje verkregen en wil ze nu weer uitvoeren naar het beruchte Britse LabCorp. Op 9 april 2025 geeft RVO hier toestemming voor.
Camarney
In 1999 kreeg het Centre de Recherches Primatologiques Ltd. in het dorp Camarles in de Spaanse provincie Tarragona, een vergunning om makaken te fokken voor het gebruik in dierproeven in Europese laboratoria. Dit is het begin van het verhaal van Europa’s grootste makakenfokkerij die berucht werd onder de naam Camarney, S.L.1
In 1999 was Primitivo Forastero de burgemeester van Camarles. Als dank kreeg Camarles 3 miljoen pesetas (18.000 euro) van directeur Gérald de Senneville. Vlak nadat hij de vergunning verstrekte voor wat Camarney zou worden, werd Forastero beschuldigd van het afgeven van illegale vergunningen.
In de jaren daarop ontwikkelde zich een juridische strijd tussen NGO’s, Camarney en de autoriteiten. De autonome gemeenschap Catalunya stelde een nieuwe wet op die primatenfokkerijen verbood. Tussen 2004 en 2005 kwam het tot een climax met een compensatie eis-dreigement van 11 miljoen euro tegen het gemeentebestuur van Camarles en het hooggerechtshof dat Camarney de ingetrokken vergunningen teruggaf.
In april 2020 kreeg Camarney van Catalunya, eerst tegen het bestaan van Camarney, ook een vergunning om zelf experimenten op primaten uit te voeren.
Camarney is in handen van Noveprim Ltd. een makakendealer op Mauritius met meerdere fokkerijen. Noveprim is weer voor 49% in handen van het Amerikaanse Charles River Laboratories, met een vestiging in Den Bosch.
Tot 2015 kwamen alle makaken bij Camarney uit Mauritius (het ligt voor de hand van Noveprim), maar sindsdien arriveerden ook duizenden makaken van Vietnam, van ’s werelds grootste makakenfokker Nafovanny.
Camarney kreeg origineel een vergunning om 3.600 makaken op te sluiten in 72 kooien, maar werkt sindsdien richting bijna-verdubbeling tot 7.000 makaken.
De makaken van Camarney worden onder andere gebruikt door de Universiteit van Navarra, geëxporteerd naar Frankrijk (Sanofi) en het Verenigd Koninkrijk (Labcorp en Charles River) en ze komen naar Hartelust in Tilburg.
Uit gegevens van DataComex, de buitenlandse handelsstatistieken voor goederen tussen Spanje en de EU, blijkt dat Camarney in 2021 1,045 makaken naar Nederland exporteerde. In 2022 508, 290 in 2023, 304 in 2024, en 313 in 2025 (met dank aan Abolicion Viviseccion 2 voor de cijfers).
Omdat, volgens afspraak, Nederlandse onderzoeksinstellingen geen makaken importeren, is Hartelust hoogstwaarschijnlijk de afnemer van al deze dieren.
In 2022 importeerde Camarney 30 makaken uit Nederland (Hartelust, Maastricht Airport of BPRC?) en in 2024 965 makaken uit België, waarschijnlijk een doorvoer vanaf Brussel-Zaventem.
Labcorp importeert en Hartelust fungeert als quarantainefaciliteit?
Animal Rights ontdekte eerder al dat Hartelust in ieder geval nog handelt in apen die eerder geïmporteerd zijn in Spanje.
Uit nieuw verkregen documenten blijkt dat Hartelust ook nog op een andere manier het aanvragen van een CITES-importvergunning via de Rijksdienst voor ondernemend Nederland omzeilt. Op 23 januari 2025 komt een vlucht van de Poolse maatschappij SkyTaxi aan op Zaventem-Brussels Airport. Aan boord zijn 180 Java-apen afkomstig van de Vietnamese makakenleverancier Nafovanny en besteld door het Britse Labcorp Early Development Lab Ltd. Na aankomst gaan de apen echter, ook tot verbazing van de Belgische autoriteiten, naar Hartelust in Tilburg.
Deze praktijk herhaalt zich op 18 april en 28 augustus 2025 met respectievelijk 80 en 140 makaken afkomstig van Nafovanny in Vietnam en op papier geïmporteerd door Labcorp. Het lijkt er op dat Hartelust fungeert als een quarantainefaciliteit voor Labcorp.
Het probleem met het op deze manier gebruiken van de ‘interne markt’ is dat Nederland zelf niet meer toetst of deze makaken wel ingevoerd zouden moeten en mogen worden. Animal Rights vindt dat onwenselijk.
2026
In het ‘Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden’ bij de ‘Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (XIV) en het Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)’ van 23 april 2026, wordt in antwoord op vraag 82 opnieuw bevestigd dat Hartelust geen proefapen levert aan Nederlandse onderzoeksinstellingen: “Uw vraag verwijst naar een brief van één van mijn voorgangers. Voor zowel 2025 als 2026 zijn de gegevens over het gebruik van proefdieren nog niet bekend, ik heb echter geen indicatie dat voor onderzoek met apen in Nederland dieren uit het buitenland zijn betrokken.”3
In de antwoorden op vraag 117 en 122 geeft het ministerie aan dat er in geheel 2025 en het eerste kwartaal van 2026 geen primaten in Nederland zijn ingevoerd ten behoeve van de proefdierindustrie: “In 2025 en 2026 werden er geen apen van de soort Macaca fascicularis ingevoerd.” “In 2025 en 2026 werden er geen apen voor dierproeven ingevoerd.”
Dat klopt dus niet. Uit bovenstaande blijkt dat in ieder geval Camarney en Labcorp makaken invoeren vanuit Vietnam via onder andere Brussels Airport die vervolgens bij Hartelust in Tilburg belanden. Doordat de primaten elders in Europa de douane passeren, verliest de Nederlandse overheid het zicht op deze handel in apen. Dat is een slechte zaak.
Alleen wanneer uitgevoerd wordt naar buiten de EU dan duiken deze apen weer op in de administratie van RVO: “In 2025 zijn 338 apen naar het Verenigd Koninkrijk uitgevoerd en 1 naar China. In 2026 is 1 aap naar het Verenigd Koninkrijk uitgevoerd.” De dieren naar het Verenigd Koninkrijk zijn hoogstwaarschijnlijk Java-apen van Hartelust naar Labcorp.
