Eerder maakte Animal Rights al bekend dat de zuivelproducten afkomstig van Vache Bleue in de rekken liggen bij Carrefour, Intermarché, Delhaize, Albert Heijn, Jumbo, Colruyt, SPAR, Okay en ALDI. Animal Rights riep alle betrokken supermarktenketens op om de producten uit de rekken te nemen en eiste dat Vache Bleue de banden met het zuivelbedrijf Endres zou verbreken.
Lees hier alles over de reacties van de supermarkten.
Bij Lidl ligt vache Bleue in de rekken onder de naam Milbona
Achteraan op de verpakking staat Vache Bleue vermeld
Bewerkt met breekmessen
Op de beelden die in 2024 gemaakt werden op het bedrijf Endres in de Duitse streek Allgäu in Beieren zien we de meest weerzinwekkende mishandelingen: Koeien worden door medewerkers op het lichaam en in het gezicht geschopt, runderen worden herhaaldelijk gestoken met breekmessen. Het minste teken van verzet wordt bestraft met pijnlijke elektrische schokken. Tot wel twintig keer schieten duizenden volts door hun lichaam. Dieren die niet meer kunnen staan worden met tractoren voortgesleept en sommigen worden zonder voedsel of water aan hun lot overgelaten. Werknemers mishandelen dieren op brute wijze, slaan koeien met stokken die door de slag in twee breken en ernstige verwondingen worden genegeerd.
Wat we lezen op de website van Vache Bleue kan niet verder weg zijn van de realiteit die we zien op de undercoverbeelden: “De kazen van onze zuivelfabriek in Duitsland worden gemaakt op basis van alpenmelk. Die is afkomstig uit de Allgäu, een regio in het zuidwesten van Beieren die bekend staat om de hoge kwaliteit van haar melk. De koeien grazen er in de alpenweiden, waar ze zich voeden met vers gras. Bovendien worden ze enorm vertroeteld, omdat de veehouders strikte regels rond dierenwelzijn moeten naleven.”1
Deze verwoordingen staan in schril contrast met de onthullingen van SOKO Tierschutz, en de systematische mishandeling van koeien en kalveren zoals in de beelden te zien is. Op 14 maart 2025 diende Animal Rights dan ook een klacht in bij de FOD Economie voor misleidende reclame die op de website van Vache Bleue staat. Animal Rights stelde Vache Bleue op 14 april 2025 in gebreke omdat de misleidende reclame nog steeds op hun website staat.
Animal Rights kreeg tot vandaag nog steeds geen antwoord op de vraag voor een verklaring van Vache Bleue over de samenwerking met deze door de autoriteiten gekende dierenmishandelaars.
Lees hier alles over de klacht van Animal Rights tegen Vache Bleue.
”Milbona-zuivelproducten van LIDL: samen voor meer dierenwelzijn”
Op de website van Lidl Deutschland lezen we:
“De productie van zuivelproducten is in Duitsland een grote economische sector en vormt ook een belangrijk onderdeel van het uitgebreide assortiment van Lidl. Steeds meer mensen letten op de herkomst en de productieomstandigheden van hun voedsel. Bij Lidl willen we het dierenwelzijn in de landbouw verbeteren en zo tegemoetkomen aan de verwachtingen van onze klanten.
Door samen te werken met onze leveranciers kunnen we invloed uitoefenen op de huisvesting, behandeling en voeding van de dieren. Die invloed willen we op een positieve manier gebruiken om de standaarden in de sector te verbeteren. Daarom hebben we vaste richtlijnen opgesteld, duidelijke doelen geformuleerd en concrete maatregelen beschreven.
Zo is het ons doel om op middellange termijn geen melk meer af te nemen van melkveehouderijen waar jaarrond het aanbinden van dieren plaatsvindt. Samen met onze partners werken we aan het behalen van dit doel via de invoering van het QM+-label en het kenmerkingssysteem voor dierhoudingsvormen. Daarmee kunnen we nog beter dierenwelzijn garanderen.
In Duitsland hebben we daarnaast onze biologische melk omgezet naar Bioland-melk. Ook een groot deel van het Milbona-zuivelassortiment is inmiddels omgezet van biologisch naar Bioland-kwaliteit. 100% van de drinkmelk bij Lidl is afkomstig uit Duitsland.” 2
De samenwerking tussen LIDL en Milbona beschreven op de website van LIDLStatement op de website van LIDL over de samenwerking met MIlbona en het dierenwelzijn
Animal Rights
De ethische waarden en normen van Lidl stroken duidelijk niet met die van zuivelgigant Vache Bleue. Animal Rights roept Lidl op om de samenwerking met Vache Bleue stop te zetten en moedigen de winkelketen aan om het plantaardige assortiment uit te breiden, zodat consumenten een volwaardig, gegarandeerd diervriendelijk en duurzaam alternatief hebben.
Animal Rights eist de onmiddellijke stopzetting van de verkoop van levende dieren als paascadeaus en schreef onderstaande brandbrief naar Aveve en Horta.
Geachte
In aanloop naar Pasen zien wij dat dit jaar opnieuw bij Aveve en Horta levende dieren – met name kuikens en jonge konijntjes – worden aangeboden. Het aanbieden van jonge dieren rond Pasen wekt de indruk dat zij onderdeel zijn van de feestdecoratie, vergelijkbaar met chocolade-eieren of paastakken. Dit zet een verkeerd voorbeeld van hoe er met levende wezens moet worden omgegaan en stimuleert impulsaankopen. Dieren zijn geen seizoensartikelen, maar levende wezens die een leven lang zorg, aandacht en verantwoordelijkheid vragen. Ze worden elk jaar opnieuw tentoongesteld als paascadeaus in jullie filialen.
Kippen en konijnen kunnen met de juiste zorg zo’n 8 tot 10 jaar oud worden. Toch is het realiteit dat veel van deze dieren die als ‘schattig paasgeschenk’ worden verkocht, deze leeftijd nooit halen. Ze worden achtergelaten zodra ze hun aantrekkelijkheid verliezen of wanneer de verantwoordelijkheid te groot blijkt of sterven vroegtijdig door gebrekkige zorg. Daarnaast is het een bekend probleem dat kuikens die bij het opgroeien uiteindelijk hanen blijken te zijn, worden afgedankt omdat ze ongewenst zijn. Hanen leggen immers geen eieren en zouden overlast veroorzaken. Dit leidt tot schrijnende situaties waarin dieren worden gedumpt. Asielen kunnen de toestroom van ongewenste en gedumpte hanen en konijnen niet volgen, vooral in de periode na Pasen is de toestroom het grootst. 12
Het blijven verkopen en promoten van deze dieren zorgt voor overbelasting van de asielen.
Animal Rights doet dan ook een dringende oproep: neem uw maatschappelijke verantwoordelijkheid en beëindig de verkoop van levende dieren. Stel deze dieren niet tentoon als decoratie rond Pasen om impulsaankopen aan te moedigen.
Wij eisen de onmiddellijke stopzetting van deze praktijken en moedigen Aveve en Horta aan om te kiezen voor een diervriendelijk alternatief als pluche paaskuikens – en konijntjes zodat u kan uitpakken met een imago waar het werkelijke respect voor dieren voorop kan staan.
Wij zien uw reactie met belangstelling tegemoet.
Vriendelijke groet Animal Rights
Animal Rights filmde op 5 april 2025 hoe bij Horta in Lessen opnieuw levende kuikens als decoratie of speelgoed verkocht worden. Elk jaar opnieuw worden rond de Paastijd jonge dieren aangeboden in tuincentra zoals Horta en AVEVE.
Winkels die kuikens aanbieden tijdens Pasen geven een verkeerd voorbeeld van hoe er met dieren omgegaan zou moeten worden. Het leidt maar al te vaak tot een impulsaankoop. Dieren zijn geen paascadeaus, maar vragen een leven lang verantwoordelijkheid.
Jonge kuikens of konijnen die in winkels verkocht worden als speelgoed of decoratie sterven maar al te vaak door gebrekkige verzorging of worden gedumpt eens ze niet meer leuk gevonden worden of wanneer de kleine kuikens hanen blijken te zijn.
Onderzoek van Animal Rights naar de misstanden in de eierindustrie laat keer op keer hetzelfde beeld zien: kippen worden op nietsontziende wijze gereduceerd tot een productiemiddel. Gelukkig zijn eieren niet nodig in een gezond voedingspatroon. Je kunt de keuze maken om niet aan het lijden van dieren bij te dragen: eieren zijn makkelijk te vervangen door gezonde en lekkere plantaardige alternatieven. In dit artikel vind je onze tips!
Er zijn heerlijke plantaardige producten en recepten waarmee je Pasen kunt vieren. Een overzicht van alle vegan producten in de supermarkt voor Pasen, zoals paaseitjes, snoep en koek, vind je op de website van Bonusvegan. Wil je zelf aan de slag met paasrecepten, kijk dan eens naar de paasrecepten van de Vegan Challenge. 12 bloggers hebben samen de Paas Allerhande in een plantaardig jasje gestoken in een e-book dat je gratis kunt downloaden. Recepten voor fluffy vegan pannenkoekjes en vegan cinnamon rolls vind je bij Be Vegan. Ook Libelle schreef 44 vegan recepten ‘van hapje tot dessert’.
Tip 1 – Vervang ei als smaakmaker
Scrambled tofu: op smaak te maken met kala namak
Eieren hebben hun typische smaak dankzij de zwavel die ze bevatten. Met kala namak kun je deze smaak nabootsen. Kala namak heet ook wel zwart zout en is te koop in sommige toko’s en natuurvoedingswinkels. Het is ook verkrijgbaar in vegan webshops als Veggie4u, Vegan Mission en Veggiedeli. Ook op Bol.com kun je zwart zout bestellen. Deze typische eiersmaak is met name belangrijk in recepten als roerei, omelet en eierkoeken. In plaats van scrambled eggs kun je scrambled tofu maken, zoals in de video hierboven.
Je kunt heerlijke plantaardige omeletten maken met kikkererwtenmeel. Bekijk bijvoorbeeld dit recept voor Indiase omeletten op Vegetus. Je kunt naar smaak variëren in het gebruik van groenten (vooraf roosteren in de oven) en kruiden. Gebruik kala namak als je een eismaak wilt.
Greenforce verkoopt in hun webshop zelfs een kant-en-klare mix om roerei mee te maken.
Tip 2 – Vervang ei als bind-, rijs-, of verdikkingsmiddel
1 ei is te vervangen door een van de volgende opties:
1 theelepel No-Egg. Dit is een ei-vervanger van het merk Orgran, te koop bij Jumbo en Albert Heijn, natuur- en biowinkels en bij verschillende webshops zoals Veggie4U en Vegan Mission.
1 eetlepel gebroken lijnzaad. Meng dit met 3 eetlepels warm water en laat het een paar minuten weken. Er vormt zich een elastisch mengsel dat lijkt op een ei zonder eigeel. Het werkt ook hetzelfde. Let op dat je gebroken lijnzaad koopt of heel lijnzaad eerst fijnmaalt met een notenmaler of vijzel. Geschikt voor zowel zoete, hartige als luchtige gerechten.
1 theelepel azijn + 1 theelepel bakpoeder. Geschikt voor luchtige gerechten die moeten rijzen, zoals cake.
½ rijpe banaan, gepureerd. Geschikt voor zoete gerechten.
3 eetlepels appelmoes. Geschikt voor zoete gerechten.
2 eetlepels kikkererwtenmeel of aardappelmeel + 2 eetlepels water. Geschikt voor hartige gerechten.
In pannenkoeken en poffertjes kun je ei zelfs helemaal weglaten. Ze zijn heel simpel plantaardig te maken.
Als je meerdere eieren wilt vervangen in één recept kun je de hoeveelheden verhogen of kiezen voor een combinatie, bijvoorbeeld lijnzaad en banaan.
1 eiwit kun je vervangen door: 2 eetlepels aquafaba (vocht van kikkererwten). Dit is een goede vervanger wanneer je meringues maakt of dit yoghurtijs. Ook vegan chocolademousse lukt perfect met aquafaba. Van de smaak of geur merk je niets. Je kunt het vocht uit een blik of pot kikkererwten gebruiken. Dit levert ongeveer 10 tot 12 eetlepels aquafaba op. Je kunt het vocht ook verkrijgen door zelf kikkererwten te koken. Meer informatie en instructies over hoe je dat aanpakt, vind je op 24kitchen.nl en veganistischkoken.nl.
Ei wordt vaak gebruikt als glansmiddel
Je kan sojamelk gebruiken als alternatief
Tip 3 – vervang ei als glansmiddel
In sommige bakrecepten gebruik je ei om het (blader)deeg mooi te laten glanzen. Door bijvoorbeeld appeltaart met ei te bestrijken, komt de taart mooi bruin uit de oven. Dit bruiningsproces wordt gestimuleerd door het eiwit in het ei en kun je dus ook bereiken door de taart met ander vocht dat eiwit bevat te bestrijken, bijvoorbeeld sojamelk. Gebruik hiervoor geen rijst-, amandel-, haver- of kokosmelk, want deze bevatten minder eiwit.
Je kunt de taart ook na het afkoelen bestrijken met (abrikozen)jam. Het is dan niet nodig de taart voor het bakken te bestrijken met ei of sojamelk.
Bonustips
Ook mayonaise kan prima zonder ei. Kant-en-klare vegan mayo vind je gewoon in de supermarkt: Remia Mayolijn is 100% plantaardig en verkrijgbaar in de meeste supermarkten. Jean Bâton Vegan mayo is te koop bij Jumbo en Albert Heijn. Ook Hellman’s heeft heel lekkere vegan mayo. Er komen steeds nieuwe varianten op de markt.
Je kunt mayonaise natuurlijk ook helemaal zelf maken.
Op basis van de naam van een recept kun je denken dat er ei in hoort of dat je dat in ieder geval met iets specifieks moet vervangen. Dat is lang niet altijd het geval. Bekijk maar eens de recepten voor taart op websites met plantaardige recepten zoals deze appeltaart van de Vegan Challenge.
Animal Rights onderzoekt al jaren de zogenaamde België-route: Het dumpen van, voornamelijk, afgedankte, uitgemolken koeien uit Nederland bij Vlaamse slachthuizen. Deze ‘wrakke’ koeien mogen officieel niet vervoerd worden, maar gewetenloze veeboeren, -handelaren en -transporteurs trekken zich daar niets van aan en verdienen met deze ‘afval’-dieren hun geld. Firma Dane en Zoon Agrarisch, een veehandel in het West Brabantse Oudemolen, is zo’n gewetenloos bedrijf.
Voordat dieren vanuit Nederland op internationaal transport mogen – en dat geldt dus ook voor België – worden ze gekeurd door een dierenarts van de Nederlandse voedsel- en warenautoriteit (NVWA). Uit door Animal Rights in België opgevraagde rapporten bleek in 2023 dat terwijl Nederlandse NVWA-dierenartsen verklaarden dat runderen geschikt waren voor transport, hun Vlaamse collega’s enkele uren later bij aankomst in het Belgische slachthuis tot de conclusie kwamen dat deze dieren ‘niet-transportwaardig’ waren en dus nooit vervoerd hadden mogen worden.
Animal Rights wist via erkennings- en UBN-nummers (17211 en 6431350 respectievelijk) te achterhalen dat tenminste zeven transporten georganiseerd werden door Dane en Zoon.
Op 17 april 2023 diende Animal Rights een handhavingsverzoek in voor 7 van deze transporten. Op 19 april 2024 nam de NVWA een besluit op het handhavingsverzoek en wijst het toe voor wat betreft drie individuele runderen op drie van deze transporten, waarvoor boetes worden opgelegd. Dat deze zaken moeilijk te bewijzen en dus te bestraffen zijn, verandert niets aan de indruk dat de Firma Dane en Zoon een bedrijf van dierenbeulen is.
Animal Rights wil graag weten hoeveel vaker Dane en Zoon betrapt zijn op het mishandelen van dieren en hoe daar door de NVWA tegen opgetreden is. Op 31 mei 2024 diende Animal Rights daartoe een informatieverzoek in onder de Wet open overheid met betrekking tot door de NVWA uitgevoerde inspecties bij het bedrijf sinds 2016.
Bijna een jaar later, op 4 april 2025, neemt de NVWA het besluit de gevraagde informatie in het geheel niet openbaar te maken. De NVWA beweert dat er sprake is van “ernstige, actuele en concrete bedreiging aan het adres van de betrokken derden.” Het bedrijf beweert in haar zienswijze te maken te hebben met personen die onaangekondigd en ongewenst langskomen op privéterrein. Ze ontvangt dreigende e-mails, telefoontjes en ander soort berichten.
Openbaarmaking van de informatie zou volgens de NVWA vervolgens “leiden tot onevenredig nadeel en mogelijke veiligheidsrisico’s voor het bedrijf en de betrokken derden.”
Op deze wijze saboteert de NVWA het grote maatschappelijke belang van transparantie over dierenmisbruik en of daartegen wordt opgetreden. Het komt de NVWA waarschijnlijk wel goed uit om deze zaak een doofpot behandeling te geven, denkt Animal Rights, want openbaring van de documenten zal ongetwijfeld uitwijzen dat dit bedrijf jarenlang haar gang kon gaan, terwijl de NVWA wegkeek van de dierenmishandeling. Het bedrijf is overigens, ondanks de undercoverbeelden van Ongehoord, nog steeds open, met dank, opnieuw, aan de NVWA.
Animal Rights laat het hier niet bij zitten en zal bezwaar aantekenen tegen het weigeren van de informatie.
Update
Recent gepubliceerde documenten uit een Woo-verzoek 1 laten opnieuw zien dat dit bedrijf al lang gesloten had moeten zijn. Op 15 februari 2019 krijgt het bedrijf een boete opgelegd van € 1.500,00 voor het naar de slacht brengen op 5 maart 2018 van een drachtig rund, waarvan de draagtijd reeds voor 90% of meer gevorderd was.
Op 31 januari 2020 krijgt het bedrijf opnieuw een boete opgelegd. Deze keer van € 3.000,00 voor het opnieuw vervoeren van twee runderen die niet geschikt waren voor het transport, omdat het drachtige dieren betrof, waarvan de draagtijd reeds voor 90% of meer gevorderd was. Het transport vond plaats op 22 juli 2019.
Van groter belang voor Animal Rights’ geschil met de NVWA is dat Dane en Zoon ook in deze zaak bezwaar maakte tegen openbaring en de Rechtbank Zeeland-West-Brabant dat van tafel veegde op 25 november 2025. 2
Om aannemelijk te maken dat er sprake is van actuele dreiging van extremistische acties vanuit dierenrechtenextremisme verwijst het bedrijf naar informatie van en over LTO Nederland, het ‘agro intimidatie meldpunt’, het Platform Veilig Nederland, ZLTO, Nieuwe Oogst, BBB, Telegraaf en NOS Nieuws. Met uitzondering van de NOS zijn dit twijfelachtige, bevooroordeelde bronnen. Verder hebben Dane en Zoon een proces-verbaal van aangifte en meerdere aan hen gerichte e-mailberichten overlegd.
De rechter wijst het (terecht) allemaal af:
“De voorzieningenrechter overweegt dat naar vaste rechtspraak de vrees alleen voor onevenredige gevolgen door openbaarmaking onvoldoende is om die openbaarmaking te weigeren. De enkele algemene veronderstelling van wat dierenrechtenactivisten zouden kunnen doen indien de naar eisers herleidbare gegevens openbaar worden gemaakt, is daarvoor onvoldoende. Er moeten concrete, actuele aanknopingspunten zijn aan de hand waarvan aannemelijk is dat sprake is van dreiging jegens eisers. Naar het oordeel van de voorzieningenrechter hebben eisers een concrete, actuele dreiging jegens hen niet aannemelijk gemaakt. De verwijzing naar diverse nieuwsberichten is onvoldoende om te spreken van een dreiging gericht tegen het bedrijf van eisers. Het gaat om algemene nieuwsberichten over andere bedrijven. Bovendien is een aantal van die berichten niet actueel. Hoewel de voorzieningenrechter kan begrijpen dat de aan eisers toegestuurde e-mails als onaangenaam en vervelend worden ervaren, kan daarvan echter naar het oordeel van de voorzieningenrechter ook niet worden gesteld dat die berichten een concrete, actuele dreiging betreffen. Het beroep op de uitzonderingsgrond uit artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder h, van de Woo slaagt niet.”
De voorzieningenrechter besliste in deze zaak ook meteen op het beroep en concludeert dat de minister op goede gronden heeft besloten om de gevraagde informatie gedeeltelijk openbaar te gaan maken.
Dat houdt ook in dat de NVWA moet stoppen met treuzelen in de zaak van Animal Rights, snel op het bezwaar moet beslissen en de gevraagde informatie openbaar maken. Animal Rights heeft de NVWA hierop gewezen.
Update 2
21 maart 2026 wordt op een vleeskuikenbedrijf in Oudemolen (gemeente Moerdijk, provincie Noord-Brabant) vogelgriep vastgesteld. De circa 14.000 dieren werden afgemaakt. Deze ‘ruiming’ vond plaats op het adres van Dane en Zoon waar ook Vleeshandel-boerderijwinkel Ruigenhilvlees is gevestigd.
Inmiddels heeft Animal Rights beroep aangetekend tegen het niet tijdig beslissen op bezwaar door de NVWA en heeft de NVWA veroordeeld tot een dwangsom. Het is nog altijd wachten op de documenten. De NVWA blijft het bedrijf de hand boven het hoofd houden.
Update 3
Het mishandelen van dieren op verzamelplaatsen wordt volgens de Nederlandse NVWA niet voorkomen door het enkel opleggen van boetes of het geven van waarschuwingen hiervoor. Die blijken in de praktijk onvoldoende effectief en leiden niet tot gedragsverandering bij de sector, meldt de NVWA in reactie op vragen van Trouw. 3
Veehandelaren die dierenwelzijnsregels overtreden, komen daar veelal zonder grote gevolgen mee weg. De NVWA legt wel boetes op, maar erkent dat de naleving van de wet door de sector ‘belabberd en beroerd’ is. Dat zegt de toezichthouder in een gesprek met de Volkskrant over de handhaving bij veeverzamelcentra. 4
Fijn dat LVVN en NVWA zich nu ook realiseren dat de minimale boetes die worden opgelegd geen verandering brengen. Wat wel helpt is het permanent sluiten van bedrijven en levenslange verboden op het houden van dieren. Wanneer gaan het landbouwministerie en de NVWA daar mee aan de slag?
In de uitzending van het programma Zembla van 10 maart 2024 – De pekingeenden van Gelderland – lieten de makers zien dat eendenmesterijen die al jaren leegstaan, vaak nog steeds een vergunning hebben om stikstof uit te stoten. Daarmee zijn ze een aantrekkelijke prooi voor partijen als Schiphol die stikstofrechten willen opkopen. Uit een belronde van Zembla langs de Gelderse eendenhouderijen bleek dat nog maar 11 van de 33 vergunde bedrijven actief zijn. De 22 gestopte bedrijven hebben een ‘slapende’ vergunning en kunnen hun stikstofruimte op de markt aanbieden aan geïnteresseerden.
Mobilisation for the Environment en Animal Rights willen deze stikstofhandel voorkomen door de vergunningen in te laten trekken.
‘Slapende bedrijven’
Op het moment dat een dergelijk ‘slapend’ bedrijf weer ‘ontwaakt’, de bedrijfsvoering herstart en de vergunde activiteiten weer gaat uitvoeren, zal dat resulteren in een feitelijke toename van stikstofdepositie.
Hetzelfde geldt als reeds lang niet meer gebruikte stikstofrechten elders worden ingezet (opgekocht) in het kader van externe saldering. Ook dan zal dit verslechterende of significant verstorende gevolgen kunnen hebben voor omliggende Natura 2000–gebieden.
In de Zembla uitzending werd door een gedeputeerde van het college van gedeputeerde staten van de provincie Gelderland beaamd dat het niet wenselijk is om dit soort ‘slapende’ bedrijven in stand te houden. Echter, tijdens een Statenvergadering zei deze zelfde gedeputeerde na vragen van de Partij voor de Dieren dat ‘het niet onze bedoeling is om actief vergunningen in te trekken’.
Daarom zijn Mobilisation en Animal Rights in 2024 begonnen met het uitsturen van verzoeken tot intrekking van dergelijke vergunningen.
Eerste intrekkingen
Het eerste intrekkingsverzoek is op 21 maart 2024 verstuurd aan de gemeente Harderwijk en betreft een bedrijf met twee locaties in Hierden en een milieuvergunning voor 28.100 eenden. Het bedrijf is gelegen op een kleine 300 meter afstand van het Natura 2000-gebied ‘de Veluwe’. Uit onderzoek van de organisaties blijkt dat al sinds 2003 geen gebruik meer wordt gemaakt van de vergunning.
Op 18 maart 2025 berichtte de gemeente: “Wij hebben besloten om de omgevingsvergunning milieu voor de Parallelweg 11, inclusief Tweede Parallelweg 10 in Hierden in zijn geheel in te trekken. Inmiddels is de vergunning in zijn geheel ingetrokken op 3 januari 2025.”
December 2023 besloot Harderwijk al tot het in zijn geheel intrekken van de omgevingsvergunning van de eendenmesterijen aan de Parallelweg 9 en 10 in Hierden om op die lokatie woningen te kunnen bouwen.
De ‘Haspelstrook’ van Ermelo
Voor het legaliseren van de illegale uitbreiding van palletfabriek Ten Hove, het bouwen van 42 woningen en de uitstoot van een nieuwe bio-energiecentrale wil de gemeente Ermelo gebruik maken van de stikstofrechten van een aantal voormalige eendenbedrijven aan de zogenoemde Haspelstrook. Die eenden zijn echter reeds jaren geleden verdwenen en daarmee de vergunde stikstofuitstoot. Dat deze rechten nu mogelijk worden gebruikt voor deze nieuwbouw- en legalisatie-activiteiten komt in de praktijk neer op nieuwe, extra stikstofuitstoot. Het kwetsbaar, overbelaste Natura 2000-gebied Veluwe ligt binnen 100 meter.
Animal Rights en Mobilisation hebben de provincie Gelderland op 5 juni 2024 gevraagd om de vigerende natuurvergunning voor het bedrijf aan de Haspel 121-125 in te trekken. Dit bedrijf beschikt over een vergunning voor het houden van 24 paarden en 11.762 eenden, met de bijbehorende ammoniakemissie. Tegelijkertijd vroegen de twee organisaties de gemeente Ermelo om de vergunning in het kader van de Wet milieubeheer voor het houden van diezelfde 24 paarden en 11.762 eenden in te trekken.
Animal Rights en Mobilisation hebben de gemeente Ermelo op 17 september 2024 gevraagd om de vigerende milieuvergunning voor het naastgelegen bedrijf aan de Haspel 127-129 in te trekken; het bedrijf heeft geen natuurvergunning. Het betreft ook hier een vergunning voor het exploiteren van eendenhouderijen.
Ook intrekkings- en handhavingsverzoeken voor operationele bedrijven
Het kabinet kijkt, als het gaat om piekbelasters en stikstofneerslag in de vee-industrie, kortzichtig, naar individuele veebedrijven. Het lijkt, echter, gerechtvaardigd om bepaalde veesectoren te benaderen als één (mega)bedrijf bestaande uit een collectie veehouderijen, met, bijvoorbeeld, een broederij, een transportbedrijf en een slachthuis, met een collectieve uitstoot en neerslag van stikstof; zeker als deze geclusterd zijn in een relatief klein gebied nabij één of meerdere kwetsbare natuurgebieden.
De eendenindustrie in Nederland kent één ketenregisseur die het slachthuis, de veewagens en een deel van de eendenhouderijen bezit. De eenden zijn van ei tot karkas eigendom van hetzelfde bedrijf. Het is daarom goed verdedigbaar de gecombineerde stikstofuitstoot en -depositie van deze eendenhouderijen, het slachthuis en de transportbewegingen daartussen, te beschouwen als één enorme piekbelasting vooral geconcentreerd rondom Natura 2000 gebied de Veluwe.
“Als je de sector om die reden zou beschouwen als één bedrijf,’’ zegt de Ermelose stikstofexpert Ton Brouwer in maart 2024 tegen De Stentor, “dan zou het de nummer één piekbelaster van Nederland zijn.’’ Groter dus dan bedrijven als Tata Steel en Schiphol.
Stikstofdepositie wordt als groot knelpunt genoemd in de natuurdoelanalyse van de Veluwe. Uit onderzoek door de Ecologische Autoriteit blijkt dat zelfs nog een groter probleem te zijn dan waar de provincie in voornoemde natuurdoelanalyse van is uitgegaan. De Veluwe is bovendien ook opgenomen op de zogenaamde ‘urgente lijst’, waarover de rechtbank Den Haag in de zaak van Greenpeace tegen de Nederlandse Staat als volgt oordeelde: “De rechtbank concludeert dan ook dat – in ieder geval ten aanzien van de habitats op de Urgente Lijst – stikstofreductie een noodzakelijke voorwaarde is voor het tegengaan van verdere verslechtering en voor het herstellen van de reeds opgetreden verslechtering sinds de referentiedata.” “Het nalaten aan een noodzakelijke voorwaarde voor herstel te voldoen is in strijd met het verslechteringsverbod”.
Parallelweg, Hierden
Animal Rights en Mobilisation hebben de provincie Gelderland begin 2025 gevraagd om de natuurvergunning van de eendenmesterij aan de Parallelweg 20 te Hierden in te trekken. Het bedrijf kwam eerder in opspraak voor het structureel houden van teveel eenden en voor het mishandelen van eenden tijdens het vang- en laadproces voorafgaande aan de slacht.
Dit bedrijf beschikt over een natuurvergunning voor het houden van in 80.595 eenden met de bijbehorende ammoniakemissie. Op 170 meter afstand is het Natura 2000-gebied ‘de Veluwe’ gelegen en is te beschouwen als een ‘piekbelaster’.
Op 12 februari 2025 besloot het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Ermelo een omgevingsvergunning af te geven voor het (ver)bouwen / veranderen van de pluimveehouderij op de locatie Telgterweg 200 en 202 te Ermelo.
Animal Rights en Mobilisation tekenden op 21 maart 2025 beroep aan tegen dit besluit. Een wettelijk vereist Milieueffectrapportage-beoordelingsbesluit ontbreekt, niet alle op de zaak betrekking hebbende stukken zijn ter inzage gelegd en een deel van de voorschriften met betrekking tot het bouwen zijn niet uitvoerbaar, aangezien de nieuw te bouwen stal vooruitlopend op de vergunningverlening al illegaal gebouwd is.
Daarom dienden Animal Rights en Mobilisation diezelfde dag ook een handhavingsverzoek in bij de gemeente Ermelo wegens de illegale bouwactiviteiten van dit bedrijf.
De organisaties verzochten de provincie Gelderland in juni 2024 al om (een deel van) de natuurvergunning van dit bedrijf in te trekken, onder andere omdat een groot deel niet gebruikt wordt.
Animal Rights heeft zich op 1 april 2025 aangesloten bij de in februari en maart ingediende handhavings- en intrekkingsverzoeken van Mobilisation for the Environment voor diverse eendenmesterijen. Het gaat om een handhavingsverzoek gericht aan de provincie Flevoland over een eendenmesterij in Biddinghuizen die zonder natuurvergunning opereert; Een handhavingsverzoek gericht aan de provincie Gelderland over drie eendenhouderijen in Ermelo, Lunteren en Hierden zonder natuurvergunningen; Een intrekkingsverzoek gericht aan de provincie Flevoland voor de natuurvergunning van een eendenmesterij in Dronten; Een intrekkingsverzoek gericht aan de provincie Gelderland voor de natuurvergunningen van eendenhouderijen in Eibergen, Lunteren, Nijkerk, Terschuur, Kootwijkerbroek en Terwolde; Een intrekkingsverzoek gericht aan de gemeente Ermelo voor de milieuvergunning van een ‘slapende’ eendenmesterij; Een intrekkingsverzoek gericht aan de gemeente Lochem voor de omgevingsvergunning van een eendenmesterij in Kring van Dorth waar al jaren minder eenden worden gehouden dan vergund; Een intrekkingsverzoek gericht aan de gemeente Putten voor de revisie/milieuvergunningen van twee bedrijven die niet langer actief zijn; En een intrekkingsverzoek gericht aan de provincie Utrecht voor een natuurvergunning van een eendenmesterij in Leersum.
Het eendenslachthuis
Op 12 februari 2025 vernietigde de rechtbank de natuurvergunning van eendenslachter Tomassen Duck-To. Sindsdien opereert het bedrijf illegaal. Op 8 maart vroegen Animal Rights en Mobilisation for the Environment de provincie Gelderland om handhavend op te treden tegen het bedrijf.
Op 6 juni 2025 openbaart de Omgevingsdienst Veluwe een ontwerpbesluit om een vergunning voor het houden van een vleeseendenhouderij gelegen aan de Eendenparkweg 25 in Ermelo in zijn geheel in te trekken, omdat er geen gebruik van wordt gemaakt. Dit is een van de bedrijven waarbij Mobilisation en Animal Rights om intrekking van de vergunning hebben gevraagd.
Op 13 augustus 2025 volgt het ‘Ontwerpbesluit voor het in zijn geheel intrekken van de omgevingsvergunning aan Eendenparkweg 42 te Ermelo’ met betrekking tot een eendenhouderij die niet meer in werking is.
Op 22 augustus 2025 trekt de gemeente Putten de omgevingsvergunning in voor de eendenmesterij aan de Knapzaksteeg 16 na intrekkingsverzoeken van Mobilisation en Animal Rights. Het ontwerpbesluit dateert van 25 juni. Op luchtfoto’s is duidelijk te zien dat in 2020 de stal van de vleeseendenhouderij is gesloopt. De plattegrondtekening en de huidige situatie ter plaatse komen hierdoor niet met elkaar overeen. Blijkens de meitellingen worden er sinds 2019 ook geen dieren meer gehouden op het perceel aan de Knapzaksteeg 16 in Putten.
26 September 2025 laat de gemeente Putten via een Ontwerpbesluit aan een vergunninghouder voor 13.615 vleeseenden in een eendenhouderij gelegen aan de Vanenburgerallee 22 in Putten, weten dat zijn vergunning wordt ingetrokken. Dit naar aanleiding van een verzoek hiertoe van Mobilisation en Animal Rights. Op 3 december 1999 was er voor deze lokatie een milieuvergunning verleend. Bij de oprichtingscontrole op 12 september 2000 werd geconstateerd dat de stallen F, G, I en K in gebruik waren voor de huisvesting van vleeseenden en dat de stallen B en C niet waren gebouwd. Op 7 april 2003 werd er een revisievergunning verleend met een milieucontrole op 19 februari 2004, waarbij bleek dat vleeseendenstal C en de mest-/stro opslag/werktuigenberging B nog altijd niet waren gerealiseerd en dat er geen dieren aanwezig waren op het perceel. Uit de meitellingen volgt dat er sinds 2003 geen vleeseenden meer worden gehouden op het perceel en ook bij de controle naar aanleiding van de intrekkingsverzoeken op 9 april 2025 bleek dat er momenteel geen milieubelastende activiteiten worden uitgevoerd op de locatie. Er zijn ter plaatse geen vleeseenden aangetroffen. Geconcludeerd kan worden dat er geen gebruik wordt gemaakt van de vergunning van 7 april 2003. Er volgt nu een zienswijzeprocedure.
Op 16 oktober 2025 werd het definitieve besluit genomen om de omgevingsvergunning van de locatie Eendenparkweg 25 te Ermelo in zijn geheel in te trekken. Op 6 juni werd hier al een ontwerpbesluit over genomen. Het gaat om een revisievergunning verleend ingevolge de Wet milieubeheer voor het houden van 10.950 vleeseenden. Naar aanleiding van intrekkingsverzoeken van Mobilisation for the Environment en Animal Rights heeft de Omgevingsdienst Veluwe namens de gemeente Ermelo nader onderzoek gedaan naar de feitelijke situatie op het perceel. Op 27 maart 2025 heeft er een controle plaatsgevonden. Hierbij is gebleken dat de stallen zijn afgebroken en dat er niet langer dieren worden gehouden. Uit de historische luchtfoto’s blijkt verder dat op 15 maart 2018 de eendenschuur nog aanwezig is, maar dat deze op 26 augustus 2019 is verwijderd. Op de laatste luchtfoto van 12 augustus 2024 is er op de locatie een woning gebouwd. Ook volgt uit de meitellingen dat er sinds 2003 geen vleeseenden meer worden gehouden op het perceel.
Op 12 maart 2026 besluit de gemeente Putten de milieuvergunning voor een eendenhouderij aan de Vanenburgerallee 22 in te trekken. Er zitten op die locatie al ruim 20 jaar geen eenden. Toch protesteerde de eigenaar tijdens de zienswijzeprocedure tegen het ontwerpintrekkingsbesluit en komt met een plan om de stallen te renoveren. Voor Putten is enkel de conclusie van belang dat er geen gebruik wordt gemaakt van de vergunning van 7 april 2003 en de gemeente stemt in met het intrekkingsverzoek van Mobilisation en Animal Rights. De eigenaar van de locatie kan nog in beroep.
