Animal Rights en Werkgroep Wolf Leusden roepen de provincie Noord-Brabant en de Nederlandse voedsel- en warenautoriteit (NVWA) op om dierhouders in West-Brabant te verplichten om wolfwerende rasters en nachtopvang in gereedheid te brengen nu net over de grens een nieuwe wolvenroedel op komst is.
Emma en Ben
Begin september 2026 meldt het INBO (het Vlaams Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek) dat wolvin Emma (GW3449f), die in 2023 neerstreek in het noorden van de provincie Antwerpen in de omgeving van de Kalmthoutse Heide, een vriendje heeft. 1 2 Emma is de 10e welp van het Vlaams-Limburgse wolvenpaar Noëlla (GW1479f; omgekomen bij een aanrijding op 19 maart 2026) en August (GW979m; omgekomen bij een aanrijding op 5 juli 2023) van de de Hechtel-Eksel-roedel in 2022. Emma kreeg de voorbije jaren gezelschap van verschillende mannelijke wolven, maar geen van hen bleef. De situatie lijkt nu anders. Recente camerabeelden van het INBO tonen hoe Emma en de nieuwe wolf samen hun territorium markeren met uitwerpselen. Dat gedrag komt uitsluitend voor bij wolven die een vast paar vormen. Wolven paren in februari en na een draagtijd van twee maanden worden de welpen geboren in april. De nieuwe wolf, die nog niet genetisch geïdentificeerd is, werd door ‘Welkom Wolf’ Ben gedoopt. Als Emma en Ben samenblijven, mag de Noorderkempen komend jaar dus wolvenwelpen verwachten en vormt zich daarmee een roedel op de grens van de Vlaamse provincie Antwerpen en Nederlands West-Brabant. Dit heeft consequenties voor West-Brabantse dierhouders.
Het is namelijk niet de eerste keer dat wolven zich vestigen in deze regio en zich tot in Nederland lieten gelden. Tussen 12 december 2021 en 22 februari 2022, komen, bijvoorbeeld, zo’n 70-90 onbeschermde schapen van Cor en Dirk de Bruijn uit Wouw in de gemeente Roosendaal om na wolfaanvallen.
Asterix
Een oudere broer van Emma (GW1954m), geboren in april 2020, zoon van Noëlla en August en samen met zijn vier broertjes en zusjes het resultaat van de eerste succesvolle wolvenvoortplanting in België sinds 1799, ging eind november 2021 op zoek naar een eigen territorium en vestigde zich tijdelijk op de Kalmthoutse heide. Van december 2021 tot en met maart 2022 doodde hij schapen aan de Nederlandse kant van de grens. In totaal werd op 14 locaties zijn DNA vastgesteld bij gedode schapen, waaronder vijf maal bij de familie De Bruijn. In maart 2022 werd hij voor de laatste maal in Nederland bevestigd, in Zeeland.
Hij kreeg in Vlaanderen de naam Asterix, omdat hij voor het eerst gespot werd in de buurt van Tabaknatie Asterix in de Antwerpse haven.
Klaasje
GW2402m, een alpiene wolf, verbleef een drietal weken rond november 2021 op de Kalmthoutse Heide. Ook hij was een mannelijke zwerver opzoek naar een territorium en vrouwelijk gezelschap. Begin november was hij nog in Goch (Nedersaksen). Zijn DNA werd op 11 en 12 november aangetroffen op gedode schapen in de Ooijpolder. Daarna in Den Bosch. In december trok hij door het Westen van Noord-Brabant. Tussen 11 november 2021 en 9 januari 2022 worden op 15 locaties gedode schapen en een geit aangetroffen met zijn DNA, waaronder drie keer bij de familie De Bruijn. In februari 2022 werd GW2402m weer in Duitsland waargenomen.
De organisatie ‘Welkom Wolf’ gaf de wolf de naam Klaas(je), “naar Sinterklaas die ook rond deze dagen in de grensstreek erg actief was geweest.”
Beschermingsplicht
Artikel 1.6, derde lid, van het Besluit houders van dieren bepaalt dat een dier, indien het niet in een gebouw wordt gehouden, door de houder bescherming moet worden geboden tegen slechte weersomstandigheden, gezondheidsrisico’s en zo nodig roofdieren.
Er is dus een wettelijke beschermingsplicht. De rechtbank deelt die mening met Animal Rights, zo blijkt uit een uitspraak van 2 december 2025, 3 nadat de NVWA weigerde op deze beschermplicht te handhaven: “Een volgens de preventiekit effectief te achten wolfwerend raster ontbrak dus bij de aanvallen [bij De Bruijn] en niet valt uit te sluiten dat de wijze waarop de schapenhouder zijn percelen heeft afgerasterd ertoe heeft geleid dat de wolf de percelen van de schapenhouder is binnengedrongen. Er waren daarom concrete aanwijzingen dat de schapenhouder zijn schapen onvoldoende bescherming bood tegen de wolf, en de minister had daarom nader onderzoek moeten doen naar aanleiding van het handhavingsverzoek.”
En: “Voor de conclusie van de minister dat de schapenhouder naar (de huidige) omstandigheden zijn dieren voldoende bescherming heeft geboden tegen aanvallen van de wolf, is dan ook onvoldoende basis.”
De NVWA bleef zich verschuilen achter de stelling: “Omdat de wolf lange tijd afwezig was in Nederland, hebben veel dierhouders nog geen ervaring met het nemen van wolwerkende maatregelen.” Dat moet nu voorbij zijn, vinden Animal Rights en Werkgroep Wolf Leusden.
Vandaar deze waarschuwing – ruim van te voren – in de vorm van een brandbrief van Animal Rights en Werkgroep Wolf Leusden aan Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant en de Nederlandse voedsel- en warenautoriteit: Waarschijnlijk ontstaat er over ruim een half jaar een roedel op de grens van de provincie Antwerpen en West-Brabant. Als er welpen geboren worden, zullen de ouders vanaf april 2027 extra voedsel moeten aanslepen en zullen onbeschermde schapen een makkelijke voedselbron vormen. Dierhouders moeten nú beschermende maatregelen nemen of stoppen met het houden van dieren. Dat is niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een morele plicht. Gedeputeerde Staten, eventueel via de Omgevingsdienst, en de NVWA horen hier op toe te zien en te handhaven.
Mocht deze waarschuwing in de wind worden geslagen dan is de kans aanwezig dat Animal Rights en Werkgroep Wolf Leusden vanaf komende lente, bij aanvallen op niet of slecht beschermde, gehouden dieren in het gebied, bestraffing van de verantwoordelijke dierhouders zal afdwingen, desnoods via de rechter.
We vernemen graag uw reactie.
Directeur Animal Rights
Susan Hartland
Behalve aan Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Brabant en de NVWA heeft Animal Rights de brief ook ter informatie gestuurd aan de gemeentes Roosendaal, Bergen op Zoom, Zundert, Steenbergen, Halderberge, Etten-Leur, Moerdijk, Woensdrecht, Rucphen en Breda.
