Op 10 december 2025 deed de Rechtbank Gelderland een (voorlopig) laatste uitspraak in een langlopende juridische procedure rondom een informatieverzoek van Animal Rights onder de Wet openbaarheid van bestuur (Wob), nu de Wet open overheid (Woo).
Op 9 september 2019 – dik 6 jaar geleden – deed animal Rights een Wob-verzoek bij de Nederlandse voedsel- en warenautoriteit (NVWA) om documenten, zoals inspectierapporten, processen-verbaal, waarschuwingen en boeterapporten met betrekking tot slachthuizen en verzamelcentra, die genoemd werden in het NVWA jaarverslag over 2018.
Twee jaar lang verschuilt de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) zich achter excuses en neemt geen besluit op het informatieverzoek, ondanks diverse aanmaningen en dwangsommen.
Informatie wordt achtergehouden
Pas in november 2021 wordt een besluit genomen. Onder het mom van ‘het voorkomen van onevenredige bevoordeling of benadeling’ wordt een groot deel van de informatie achtergehouden. Het gaat daarbij per bedrijf om relatienummer, KVK-nummer, BRS-nummer, UBN-nummer, EG-erkenningsnummer, oormerken, KIP-nummer, videobeelden, naam, adres, woonplaats of vestigingsplaats, kentekennummers en persoonlijke nummers inzake vakbekwaamheid.
Bij de ‘benadeling’ gaat het dan om “stigmatisering” en het “gevaar om slachtoffer te worden van buitensporige acties van dierenrechtenactivisten, het onder druk komen staan van handelsrelaties en het verloren gaan van afzetkanalen welke financiële schade met zich zal brengen”.
Bezwaar
Op 13 december 2021 maakt Animal Rights bezwaar.
De minister beweert dat ze video-opnamen niet verstrekt, omdat ze niet over de techniek beschikt om bepaalde delen onherkenbaar te maken. Dat is volstrekt ongeloofwaardig. Met een huis, tuin en keuken programma als Adobe Premiere Pro kunnen gezichten in een video eenvoudig onherkenbaar worden gemaakt (blurren). Animal Rights weet dit omdat ze dit zelf ook regelmatig toepast wanneer zij beelden publiceert.
Animal Rights vindt niet dat openbaarmaking van informatie over een boete of waarschuwing leidt tot stigmatisering. Animal Rights meent dat de samenleving het recht heeft om te vernemen wat zich achter de muren van de dierenindustrie afspeelt. Het publieke belang van openbaarmaking is juist bij een onderwerp dat zoveel mensen aangaat en beroert groot.
Tenslotte is Animal Rights het niet eens met de manier waarop de minister het wetten overtredende deel van de landbouwsector voortdurend in bescherming neemt. Deze praktijk houdt de vele misstanden juist in stand.
Animal Rights meent dat de kans op “buitensporige acties” verwaarloosbaar klein is, terwijl het belang van openbaarheid van bestuur ten aanzien van de bij velen omstreden vleessector buitengewoon groot is, zodat het bestreden besluit om ook om deze reden geen stand kan houden.
Animal Rights ziet het besluit van de minister als ongenuanceerde stemmingmakerij. 99,99% Van het dierenrechtenactivisme is strikt geweldloos. Er zijn goede redenen om de aandacht te vestigen op de dierenindustrie. De sector staat namelijk bol van de misstanden. Zo eisten stalbranden in 2019 maar liefst 143.000 slachtoffers en werden alleen al in de laatste maanden van 2021 meer dan 450.000 dieren geruimd vanwege de vogelgriep. Ook slachthuizen zijn al jaren het toneel van ernstig dierenleed.
Het NVWA jaarverslag over het jaar 2018 onderstreept dat er veel mis is in de dierenindustrie. Naar aanleiding van 3.600 dierenwelzijnsinspecties besloot de NVWA maar liefst 800 keer handhavend op te treden. Het aantal overtredingen lag zelfs nog veel hoger. In 65% van de gevallen werden volgens het jaarverslag regels voor dierenwelzijn overtreden.
De vraag rijst wie hier eigenlijk een probleem met de wet heeft? De overwegend vreedzame dierenrechtenbeweging die streeft naar een einde aan de wetsovertredingen in de dierenindustrie, of de dierenindustrie die gekenmerkt wordt door bewezen misstanden? De minister moet zich niet langer opstellen als de vertegenwoordiger en verdediger van de dierenindustrie.
Animal Rights is het met de minister eens dat het openbaar maken van misstanden in een bedrijf kan leiden tot verlies van klanten, maar acht dit nadeel zeker niet groter dan het belang van openbaarheid van bestuur. Een bedrijf zoals Gosschalk dat dieren mishandelt, verdient geen clementie van de minister of zijn klanten, maar verdient het om door de tucht van de markt en consumentengedrag tot de orde te worden geroepen.
Nieuw besluit – Namen en adressen openbaar
Ondanks aanmaningen en dwangsommen, hoort Animal Rights pas in juli 2024 weer van de minister/NVWA. Met ingang van 1 mei 2022 is ondertussen de Wob de Woo geworden.
Inmiddels is er ook een uitspraak geweest in een zaak tussen RTLNieuws en de minister (ECLI:NL:RVS:2023:489). 1 In maart 2017 bracht Animal Rights gruwelijke undercoverbeelden naar buiten uit het varkensslachthuis van Tielt in Vlaanderen. Nieuwsgierig naar de Nederlandse situatie, verzocht RTL op 10 april 2017 via de Wob om informatie over de inspecties, controles en het toezicht van de NVWA op zogeheten roodvleesslachthuizen, per bedrijf en per locatie.
Die uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 8 februari 2023 moet de minister nu ook toepassen op het Wob-verzoek van Animal Rights:
“Anders dan de minister heeft aangevoerd, wordt het publieke belang van openbaarmaking niet in voldoende mate gediend door een geanonimiseerde openbaarmaking van de inspectierapporten. Onderwerpen als voedselveiligheid en dierenwelzijn staan in de maatschappelijke belangstelling en het verstrekken van bij de overheid aanwezige informatie over welke onderneming welke bedrijfsactiviteiten op welke wijze in deze bedrijfssector uitoefent levert een bijdrage aan het voeren van het maatschappelijke debat hierover en het vergroten van de transparantie van het toezicht hierop door de NVWA. (…)”
Aangaande ‘onevenredig nadeel’ heeft de Afdeling in deze uitspraak het volgende overwogen:
“Dit zou slechts anders zijn indien openbaarmaking leidt tot onevenredig nadeel van het betrokken bedrijf en het belang van het voorkomen van dit nadeel zwaarder weegt dan het publieke belang van openbaarmaking. Van deze uitzondering op het uitgangspunt dat openbaarheid de regel is, is slechts sprake als zich bijzondere omstandigheden voordoen.”
De minister oordeelt nu dan ook in deze Animal Rights zaak:
“Gelet op het bovenstaande, en in lijn met de uitspraak van de Afdeling van 8 februari 2023, ben ik van oordeel dat de namen en adresgegevens van de in de documenten genoemde slachterijen, verzamelcentra, vervoerders en veehouderijen openbaar moeten worden gemaakt. De documenten hebben, evenals in de zaak waar de uitspraak van 8 februari 2023 op ziet, betrekking op (het toezicht van de NVWA op) voedselveiligheid en dierenwelzijn. Zoals uit de aangehaalde uitspraak van de Afdeling blijkt, staan deze onderwerpen in de maatschappelijke belangstelling en het verstrekken van bij de overheid (in casu de NVWA) aanwezige informatie over welke onderneming welke bedrijfsactiviteiten op welke wijze in deze bedrijfssectoren uitoefent levert een bijdrage aan het voeren van het maatschappelijke debat hierover en het vergroten van de transparantie van het toezicht hierop door de NVWA.”
“Het publieke belang van openbaarmaking wordt niet in voldoende mate gediend door een geanonimiseerde openbaarmaking van de inspectie-, waarschuwingen- en boeterapporten. Zoals hierboven reeds aangehaald, zou dit slechts anders zijn indien openbaarmaking leidt tot onevenredig nadeel van het betrokken bedrijf en het belang van het voorkomen van dit nadeel zwaarder weegt dan het publieke belang van openbaarmaking. Van deze uitzondering op het uitgangspunt dat openbaarheid de regel is, is slechts sprake als zich bijzondere omstandigheden voordoen.”
Meeste nummers openbaar
In het bestreden besluit werden nummers zoals relatienummer, KVK-nummer, BRS-nummer, UBN-nummer en EG-erkenningnummer niet openbaar gemaakt op grond van het voorkomen van onevenredige benadeling.
De minister nu:
“Ik ben van mening dat het achterwege laten van het openbaar maken van de registratienummers waarmee de slachterijen, verzamelcentra, vervoerders en veehouderijen in het handelsregister van de KvK geregistreerd zijn, niet langer houdbaar is. Deze zogeheten KvK-nummers zijn immers met de bedrijfsnaam van deze bedrijven zonder meer via de website van de KvK op te roepen.”
De minister baseert zich hierbij op de uitspraak van de Rechtbank Limburg van 18 mei 2021 (ECLI:NL:RBLIM:2021:4114). 2 Bij brief van 8 december 2015 had Animal Rights de minister gevraagd om een volledig afschrift van de meldingen van de nertsenfokkerijen die op grond van artikel 3 van de Wet verbod pelsdierhouderijen (Wvp) hebben gemeld dat zij nertsen (willen blijven) houden.
Op 21 april 2016 weigerde de minister de gemelde registratienummers waarmee de nertsenfokkerijen in het handelsregister van de Kamer van Koophandel geregistreerd zijn, de tenaamstellingen en adressen van de nertsenfokkerijen openbaar te maken.
Animal Rights maakte bezwaar. De minister verklaarde dat uiteindelijk op 19 augustus 2019 deels gegrond, maar toen gingen de nertsenfokkers in beroep. Uiteindelijk was er een zitting op 3 maart 2021, die leidde tot de uitspraak van 18 mei:
“De rechtbank heeft hiervoor onder 14.1 al overwogen dat zij uit de onder 10 genoemde jurisprudentie afleidt dat de namen van de nertsenfokkerijen, adresgegevens van de nertsenfokkerijen en adresgegevens van nertsenfokkers die samenvallen met de locatiegegevens van hun nertsen milieu-informatie is die betrekking heeft op emissies in het milieu. Gelet op de artikelen 10, vierde lid en zesde lid, van de Wob heeft de minister openbaarmaking van deze gemelde gegevens niet op grond van artikel 10, tweede lid, aanhef en onder e en/of het g, van de Wob kunnen weigeren. Het zijn ook geen gegevens waarvan de minister openbaarmaking in redelijkheid op grond van artikel 10, zevende lid, van de Wob had kunnen weigeren. De rechtbank verwijst naar wat zij ter zake onder 14.4.1 heeft overwogen. Omdat de minister niet in redelijkheid heeft kunnen besluiten de gemelde namen van de nertsenfokkerijen niet openbaar te maken, kan de minister niet worden gevolgd in zijn standpunt dat openbaarmaking van de gemelde registratienummers waarmee de nertsenfokkerijen in het handelsregister van de Kamer van Koophandel geregistreerd zijn achterwege moet blijven om te voorkomen dat de nertsenfokkerijen door openbaarmaking van deze nummers onevenredig nadeel leiden. Deze nummers zijn immers met de naam van de nertsenfokkerijen zonder meer via de website van de Kamer van Koophandel op te roepen, zodat de minister openbaarmaking van deze gemelde gegevens redelijkerwijs ook niet heeft kunnen weigeren.”
Derhalve is de minister van mening dat de openbaarmaking van deze gegevens (KvK-nummers) redelijkerwijs niet meer geweigerd kan worden.
Voor wat betreft het weglakken van herleidbare gegevens naar bedrijven zoals relatienummer, BRS-nummer, UBN-nummer en EG-erkenningnummer besluit de minister eveneens tegemoet te komen aan het bezwaar van Animal Rights en deze informatie van de in de documenten genoemde bedrijven alsnog openbaar te maken.
Ook ten aanzien van namen van ondernemingen die een zakelijke relatie hebben met de betreffende bedrijven of gegevens van derden betreffen die op een andere manier in relatie worden gebracht met betreffende bedrijven is de minister van mening dat deze gegevens openbaar gemaakt moeten worden.
Weigering video-opnamen en oornummers
De minister blijft echter video-opnamen en oornummers weigeren.
Net als bij UBN-nummers geldt dat oornummers ingevoerd kunnen worden in de I&R app en dat dan (voor derden) alleen een globale locatie van het bedrijf wordt aangegeven, maar zeker geen adres of persoonsgegevens. Animal Rights stelt zich dan ook op het standpunt dat de persoonlijke levenssfeer van de dierenhouder niet door de openbaarmaking van de oornummers wordt geraakt. En al was dat het geval dan is door de minister nog niet aangetoond dat de bescherming van de persoonlijke levenssfeer noopt tot het niet openbaar maken van de oornummers.
Animal Rights wijst er in dat verband op dat de NVWA in de eigen promotiefilmpjes zelf ook oornummers toont en dat provincies de oornummers van gehouden dieren ook niet lakken wanneer Animal Rights om taxatierapporten vraagt in verband met door wolven aan gehouden dieren veroorzaakte schade.
Animal Rights laat dit in een reactie aan de rechtbank weten op 28 augustus 2024.
Verweer – Oornummer openbaar
Op 19 september 2025 reageert de minister:
“Verweerder is het met eiseres eens dat het openbaar maken van oornummers niet, althans niet eenvoudig, kan leiden tot het achterhalen van persoonsgegevens.”
“Nu openbaarmaking van de oormerken niet kan leiden tot het achterhalen van persoonsgegevens kan verweerder haar stelling dat hiermee het belang van de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer in het geding kan komen, niet langer handhaven. Verweerder zal de bestreden beslissing op dit punt herzien en de oormerken alsnog openbaar maken.”
Met betrekking tot de videobeelden houdt ze echter voet bij stuk.
Beroep – Ook videobeelden openbaar
Het beroep van Animal Rights werd op 23 september 2025 ter zitting behandeld.
Op 10 december 2025, verzonden op 17 december, doet de Rechtbank Den Haag uitspraak (SGR 24/4391). Alleen al omdat de minister in haar verweer reeds heeft aangegeven de oornummers toch te verstrekken is het beroep van Animal Rights gegrond.
De vertegenwoordiger van de minister heeft tijdens de zitting aangegeven dat hij Animal Rights kan volgen in haar standpunt dat hij een inspanningsverplichting heeft om de biometrische gegevens op de video-opnamen onzichtbaar dan wel onhoorbaar te maken. Het standpunt dat er geen software beschikbaar zou zijn om de beelden te blurren is niet houdbaar in het licht van die inspanningsverplichting. De minister zal ook op dit punt het besluit herzien. Ook hierom is het beroep van Animal Rights gegrond en de rechtbank zal het bestreden besluit vernietigen en de minister opdragen een nieuw besluit te nemen. Ze krijgt daar 3 maanden voor.
Transparantie over de vee-industrie
Na ruim 6 jaar zal de informatie in de in 2019 opgevraagde documenten uit 2018 grotendeels gedateerd zijn. In die zes jaar is echter wel veel gewonnen op het gebied van openbaarmaking en dus transparantie. Animal Rights en haar advocaten van Utopie hebben daar direct en indirect een groot aandeel in gehad en die uiterst belangrijke juridische strijd voor transparantie over de vee-industrie gaat gewoon verder in andere zaken.
Lees ook:
