Stichting SAAN, Animal Rights en de tachtig Nederlandse non-profit zwerfdierstichtingen die bij de Spreekbuis Zwerfdierstichtingen zijn aangesloten, boden op 2 oktober 2026 een brandbrief inzake herplaatsing van buitenlandse zwerfdieren aan aan minister Van Essen van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur.

Door de wijze waarop bestaande Europese regelgeving momenteel wordt geïnterpreteerd en gehandhaafd, dreigt het redden en herplaatsen van buitenlandse zwerfhonden en -katten naar Nederlandse adoptiegezinnen voor veel bonafide vrijwilligersorganisaties in de praktijk onuitvoerbaar te worden. 

Het probleem
De betrokken organisaties onderschrijven het belang van strikte regels op het gebied van diergezondheid, dierenwelzijn, transport en traceerbaarheid volledig. Bij bonafide rescueorganisaties worden dieren gechipt en gevaccineerd en grensoverschrijdende transporten via TRACES geregistreerd. Herkomst en verplaatsing blijven daarmee controleerbaar. Het huidige probleem betreft dan ook niet het bestaan van deze regels, maar de wijze waarop zij worden toegepast op non-profitorganisaties die zonder winstoogmerk dieren redden, verzorgen en herplaatsen. 

Door de Europese regelgeving valt ook non-profit herplaatsing van geredde zwerfdieren onder regels voor economisch diertransport. Vrijwilligersorganisaties zonder winstoogmerk krijgen daardoor te maken met een juridisch kader dat ook geldt voor professionele en grootschalige vervoerders van dieren. Hierdoor dreigen zorgvuldig georganiseerde en transparante adoptietrajecten ernstig te worden belemmerd. 

Dieren moeten volgens de huidige uitleg óf rechtstreeks bij de adoptant thuis worden afgeleverd, óf eerst 48 uur in een toegestane inrichting verblijven. Rechtstreekse thuislevering is voor organisaties met adoptanten verspreid over heel Nederland vaak praktisch onuitvoerbaar; verblijf in een inrichting is voor de meeste vrijwilligersorganisaties eveneens praktisch onuitvoerbaar en bovendien onwenselijk vanwege stress. 

De praktijk
Nederlandse zwerfdierstichtingen bemiddelen bij de adoptie van honden en katten uit asielen in andere EU-lidstaten en derde landen. Wanneer meerdere dieren vanuit één buitenlands asiel naar Nederlandse adoptanten reizen, worden zij doorgaans gezamenlijk naar Nederland vervoerd. De normale werkwijze is dat de dieren op een centraal punt arriveren en daar door de adoptanten en gastgezinnen worden opgehaald en mee naar huis genomen. Door het overladen op een centrale plek wordt voorkomen dat de transportwagen uit het buitenland langs alle adoptiegezinnen moet gaan. Deze al jarenlange gehanteerde werkwijze zorgt ervoor dat de totale vervoersduur voor de dieren beperkt wordt. 

De sector heeft haar werkwijze mede gebaseerd op overheidsinstructies uit 2021. Wanneer die uitleg later verandert zonder duidelijke vervangende werkinstructie, ontbreekt de rechtszekerheid die organisaties nodig hebben. De organisaties vragen daarom om een juridische beoordeling die niet alleen uitgaat van de letter van de regelgeving, maar ook van doel en strekking: diergezondheid, traceerbaarheid en verantwoord transport.

De gevolgen
Wanneer transporten stilvallen, raakt dat een hele keten van mensen en dieren. Voor een hond op een dodingslijst is een transport geen logistieke aangelegenheid en geen tijdelijke vertraging. Het kan het verschil betekenen tussen wel of niet op tijd worden gered. Voor adoptanten en vrijwilligers kan een maandenlang voorbereide redding zo abrupt eindigen. 

Landen moeten hun eigen zwerfdierenprobleem aanpakken. De realiteit is echter dat een structurele aanpak in veel landen tekortschiet. Er bestaat bovendien geen Europese verplichting die lidstaten dwingt tot grootschalige sterilisatie- en castratieprogramma’s voor zwerfdieren. 

Het beperken van adoptie naar Nederland vermindert het aantal zwerfdieren niet en leidt niet automatisch tot beter beleid in de landen van herkomst. Het neemt wél een bestaande mogelijkheid weg om dieren uit deze situatie te redden. 

Kom met een oplossing!
De sector probeert deze knelpunten al jarenlang in overleg met het ministerie, de NVWA en RVO op te lossen. Op verzoek van het ministerie werd in 2025 de Spreekbuis Zwerfdierstichtingen opgericht om knelpunten te inventariseren en oplossingen aan te dragen. Toch ontbreekt nog steeds een werkbare en rechtszekere oplossing. 

De organisaties vragen de minister dringend om te voorkomen dat bureaucratische belemmeringen het redden van deze dieren onmogelijk maken. 

Want als adoptie stopt, verdwijnt het zwerfdierenprobleem niet. Meer dieren blijven achter op straat of dreigen in dodingsstations terecht te komen. Terwijl hier in Nederland een gezin wacht, een mand klaarstaat en voor die hond een heel ander leven had kunnen beginnen. 

Lees hier de begeleidingsbrief:

En hier de brandbrief: