Bovenstaande beelden werden op 27 april 2026 gemaakt in Hageveld in Heemstede. Het is hartverscheurend om te zien hoe deze nijlgans met beide poten verstrikt zit in een achtergelaten visdraad. De rechterpoot lijkt al aan het afsterven te zijn. Tijdens de lijdensweg van deze nijlgans bleef zijn partner trouw in zijn nabijheid. De dierenambulance meldde een ‘invasieve exoot’ als de nijlgans niet te mogen helpen. Een dag later kon het paar niet meer worden teruggevonden.

Hengelen – vissen – is een weerzinwekkende hobby – nee, geen sport! – van mensen die geen enkel moreel besef hebben van wat het betekent om voor hun plezier een ander dier aan de haak te slaan. En alsof het terroriseren van levende, voelende wezens – en dat zijn vissen – als tijdverdrijf nog niet erg genoeg is, maken veel vissers zich ook nog eens schuldig aan het achterlaten van gebroken visdraden en bijbehorend kunstaas, lood en haken. Vissers martelen op deze wijze niet alleen vissen, maar ook de dieren – veelal watervogels – die verstrikt raken in de door hen achtergelaten rotzooi. 

Als je gericht op zoek gaat naar dit soort berichten in de media en in zoekmachines termen als ‘verstrikt’ en ‘visdraad’ invoert, schrik je van het enorme aantal nieuwsitems die dat oplevert. Animal Rights heeft een selectie van dit jaar en 2025 hieronder verzameld. Als je op sociale media zoekt naar bijvoorbeeld ‘vogelopvang’ en ‘vishaak’ of ‘visdraad’ dan krijg je een vergelijkbaar beeld. 

Dit moet ook nog eens het tipje van de ijsberg zijn. De meeste mensen die een dier bevrijden zullen niet de media inschakelen, dat doet ook de dierenambulance of brandweer niet altijd. Een ander soort mensen zal dieren in nood niet eens melden.

In een artikel van 28 augustus 2024 van rijnmond.nl beschrijft een woordvoerder van Zwanengroep Zuid-Holland de alarmerende regelmaat waarmee deze ellende voorkomt: “We hebben recent een bizarre week gehad. In één week tijd moesten we meer dan twaalf zwanen ophalen, allemaal verwond door vishaken. Twee weken geleden haalden we zelfs op één dag vier zwanen op, allemaal op de pier van Hoek van Holland.” ¹

Ook Vogelzorgcentrum De Houtsnip uit Hoek van Holland ziet dat jaar een zorgwekkende toename van gewonde vogels door verstrikking in vislijnen en vishaken: “Elk jaar komen er gewonde vogels binnen die in aanraking zijn gekomen met visgerei. Maar dit jaar spant echt de kroon.”

Het is, echter, niets nieuws. In januari 2019 meldden vrijwilligers van de Alphense Dierenambulance dat in drie weken tijd zeker zeven vogels verstrikt raakten in visdraad. Het ging om duiven, meeuwen, eenden, zwanen en reigers. Een reiger raakte dusdanig gewond, dat het dier moest worden afgemaakt. Ook een eend overleefde het niet. ²

De pijn, de angst, de stress die de verstrikte vogels ervaren zijn nauwelijks voorstelbaar, maar wel voorkoombaar.

Naast het verschrikkelijke leed is van secundair belang de enorme werkdruk (en kosten) die het uitrukken van dierenambulances, brandweer en andere hulpdiensten bij deze noodsituaties met zich meebrengt.

Als de gevolgen van de verknipte hobby van hun leden weer eens negatief in het nieuws komen, zijn hengelsportverenigingen snel bereid om nog maar eens op te roepen om geen afval achter te laten, al jaren, en al jaren zonder resultaat. 

De reden waarom dat niet werkt, is voor Animal Rights niet meer dan logisch: het heeft geen zin om een moreel appèl te doen op het geweten, de waarden, het gedrag of de verantwoordelijkheid van mensen die voor hun hobby dieren martelen.

De oproep aan de verantwoordelijke minister en staatssecretaris is dan ook niet om in gesprek te gaan met de overkoepelende organisaties van de daders, of een uitstellend onderzoekje op te starten onder de hulpverleners, maar om de enige passende, noodzakelijke maatregel te nemen: verbied het hengelen! Voor alle slachtoffers: de vissen en de dieren die verstrikt raken.

Een brandbrief naar de verantwoordelijke bewindslieden volgt.

Een greep uit berichtgeving in de media van dit en vorig jaar:

Zondagavond 28 april 2026 werd een zwaan door de brandweer en dierenambulance bevrijd na verstrikt te zijn in visdraad op Eiland van Maurik. ³

Een eend is maandagmiddag 6 april 2026 in het water aan de Tussen De Dijken in Breda verstrikt geraakt in visdraad. Medewerkers van de dierenambulance zagen dat het om een duikeend ging, maar konden de watervogel zelf niet bevrijden. De hulp van de brandweer werd ingeroepen. De brandweermannen hebben de vislijn geheel verwijderd, maar konden de eend niet vinden. ⁴

Op zaterdag 4 april 2026 hing een gewonde duif verstrengeld in een stuk visdraad in een boom bij de Arsenaalbrug in Breda. Omdat medewerkers van de dierenambulance niet bij de duif konden komen, werd de hulp van de brandweer met een hoogwerker ingeschakeld. ⁵

Een nijlgans zat zaterdagochtend 28 maart 2026 verstrikt in een visdraad in Emmeloord in een vijver aan de Beijerland. Buurtbewoners zagen het dier spartelen en belden de dierenambulance. Bij aankomst bleek dat de medewerkers van de dierenambulance niet bij de nijlgans in de buurt konden komen door de diepte van de vijver. Daarom werd de hulp van de brandweer ingeschakeld. Deze bevrijdde het dier. ⁶

Ook bij onze zuiderburen speelt dit. 19 februari 2026 werd bij Vogelopvangcentrum Neteland in Herenthout een blauwe reiger binnengebracht die verstrikt was in visdraad en een vislood. De brandweer van Scherpenheuvel-Zichem had de gewonde vogel gered langs de waterkant. De verzorgers haalden meters visdraad uit de pluimen van de reiger. Een vislood zat helemaal rond de vleugel van het dier gedraaid. ⁷

16 januari 2026 redt de Hengelose brandweer een in visdraad verstrikt geraakte duif. ⁸

28 december 2025 werd in Harderwijk na twee dagen een zwaan succesvol gered die verstrikt was geraakt in visdraad. ⁹

27 september 2025 rukte de brandweer van Assen uit voor een aalscholver verstrikt in visdraad. ¹⁰

Zaterdag 30 augustus 2025 kwamen aan de Kajuit in de wijk Lewenborg in Groningen de dierenambulance en duikers van de brandweer in actie voor een nijlgans die verstrikt was geraakt in een visdraad. Er werden meerdere pogingen gedaan om het dier te vangen, maar tevergeefs. ¹¹

Op maandag 19 mei 2025 kreeg Ecomare een melding van een verstrikte grijze zeehond op het strand bij Paal 21. Slechts enkele nylon visdraden die in een lus waren geknoopt, waren genoeg om de zeehond levensbedreigend te verwonden. ¹²

20 februari 2025 bericht de dierenambulance Den Haag over een meerkoet die verstrikt zat in kunstaas en visdraad dat weer vast zat om een houten aanlegpaal. Het draad zat helemaal gedraaid om zijn poot, en het lukte de meerkoet niet om op eigen kracht los te komen. ¹³

Update – Reactie van de staatssecretaris

Op 11 juni 2026 reageert de staatssecretaris door middel van een brief op de ingestuurde brandbrief. ¹⁴ Vanzelfsprekend stelt Erkens voorop “dat de in de brief omschreven incidenten betreurenswaardig zijn en dat alle inzet erop gericht moet zijn om dergelijke incidenten te voorkomen.” Helaas, is de stas ook van mening dat, als maar genoeg mensen, lang genoeg, hobbymatig dieren martelen, dat op zichzelf voldoende reden is om daar tot het einde der tijden mee door te gaan: “Ik vind het echter niet nodig en zal er niet toe over gaan om in reactie hierop een verbod op sportvisserij in te stellen. Sportvisserij vindt binnen de kaders van de Visserijwet al meer dan 100 jaar plaats en wordt door meer dan een miljoen Nederlanders beoefend.” Tot een morele afweging tussen de directe- en nevenschade van deze hobby, enerzijds, en de noodzaak tot het voortbestaan van dit weerzinwekkende, immorele tijdverdrijf, anderzijds, lijkt de stas niet in staat. Teleurstellend, maar niet onverwacht.

De stas lijkt eerst te redeneren dat het opstellen van een “gedragscode” het hobbymatig martelen van dieren “zorgvuldig en respectvol” maakt, maar vervolgt met: “Er vinden op jaarbasis miljoenen sportvisactiviteiten plaats. Hierbij kan niet in alle gevallen voorkomen worden dat af en toe lijnen en haken verloren gaan. Incidenteel treedt verlies van haken en lijnen op en kan dit leiden tot incidenten zoals omschreven in de brief … Vervolgens verbindt hij daar geen conclusies aan: “Dit is voor mij echter geen aanleiding om daarmee over te gaan tot een algeheel verbod op sportvisserij” en vindt hij “het van belang dat deze vorm van recreatie voor zo’n grote groep Nederlanders kan blijven plaatsvinden.” De stas vindt dit blijkbaar zo vanzelfsprekend, dat hij geen poging doet om te onderbouwen waarom het voortbestaan van de hobby van deze “grote groep Nederlanders” zwaarder zou moeten wegen dan de de pijn, angst, stress en dood van de vissen en vogels die van deze hobby de voornaamste slachtoffers zijn.

Er volgen nog wel de gebruikelijke beloften als doekje voor het bloeden: “Wel zal ik naar aanleiding van de in de brief omschreven incidenten in gesprek gaan met de Sportvisunie. Ik zal bespreken of de huidige gedragscode nog steeds voldoende is of dat op punten nog aanscherping en verbetering nodig is. Ook zal ik benadrukken dat het van groot belang is dat de punten uit de gedragscode nadrukkelijk en structureel onder de aandacht gebracht blijven worden van de mensen die sportvissen, zodat hun visserij zorgvuldig plaatsvindt en incidenten zoveel mogelijk worden voorkomen.”

1. Zwanen massaal gewond door achtergelaten rotzooi van vissers ↩︎
2. Steeds meer vogels verstrikt in visdraad ↩︎
3. Zwaan bevrijd na verstrikt te zijn in visdraad op Eiland van Maurik ↩︎
4. Eend raakt verstrikt in visdraad, duikers brandweer schieten te hulp ↩︎
5. Duif hangt vast in boom in Breda door visdraad ↩︎
6. Nijlgans verstrikt in visdraad, brandweer en dierenambulance schieten te hulp ↩︎
7. “Vissers, ruim jullie materiaal op”: VOC Neteland helpt blauwe reiger verstrikt in vislijnen en lood ↩︎
8. Hengelose brandweer bevrijdt in visdraad verstrikt geraakt duif ↩︎
9. In Harderwijk is na twee dagen een zwaan succesvol gered die verstrikt was geraakt in visdraad ↩︎
10. RTV Drenthe Aalscholver raakt verstrikt in visdraad, brandweer schiet te hulp ↩︎
11. Hulpdiensten in actie voor nijlgans die verstrikt is geraakt in visdraad ↩︎
12. Zeehond ernstig verwond door nylon visdraad ↩︎
13. Meerkoet verstrikt in visdraad en kunstaas ↩︎
14. Brandbrief dierenorganisaties m.b.t. oproep om verbod op recreatief hengelen na ernstig dierenleed in Heemstede ↩︎