Provincie Limburg verpacht via openbare aanbesteding in opdracht van en in samenwerking met Natuurpunt en de gemeente Pelt de jachtrechten in het natuurreservaat ‘Het Hageven’. Jagers konden tot 27 mei een bod uitbrengen en de hoogste bieder zal vervolgens jarenlang everzwijnen mogen afknallen. Animal Rights voert onderzoek naar de mogelijkheden om deze verwerpelijke activiteit een halt toe te roepen.
Joffrey Legon, campagnecoördinator Animal Rights: “In plaats van te bieden op een huis, een wagen of een nieuwe postzegel voor je verzameling, bieden deze zelfbenoemde natuurliefhebbers op het ‘recht’ om levende wezens te mogen doden.”
Het Hageven is een natuurreservaat. Een natuurgebied met een dermate groot belang voor en rijkdom aan bepaalde (bedreigde) fauna en flora (en landschapstypes) dat het actief beschermd en beheerd wordt. De jachtverpachting zou in eerste plaats tot doel hebben om juist die soorten te beheren die door hun aanwezigheid impact hebben op de natuurdoelstellingen. Deze doelstellingen -alsook de beheermaatregelen- zijn volgens de verpachtingsvoorwaarden opgenomen in het faunabeheerplan. Animal Rights wou bijgevolg de vermeende impact van het everzwijn aftoetsen aan de vooropgestelde natuurdoelstellingen. Probleem: het faunabeheerplan is nog niet opgemaakt en/of ingediend en kan bijgevolg ook nog niet goedgekeurd zijn. Zonder goedgekeurd faunabeheerplan kan er niet gejaagd worden.1
Legon: “De provincie, gemeente en natuurvereniging verpachten dus de jachtrechten zonder dat er eigenlijk (op dit moment) gejaagd mag worden in het gebied. Ze zullen onwaarschijnlijk wel van plan zijn het plan in te dienen, maar dit getuigt toch van enige voorbarigheid.”
Om in een natuurreservaat te mogen jagen, moet er een afwijking aangevraagd worden op bepaalde verbodsbepalingen (doden, verstoren,…).2 Deze afwijking moet vermeld worden in het natuurbeheerplan, voor een erkend natuurreservaat is dat een natuurbeheerplan type vier. 3 Het vernieuwde plan is op dit moment in ontwerp en ingediend ter goedkeuring. Na opvraging van het ontwerpbeheerplan onder de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) en het onderzoek ervan, leren we dat de vereiste ontheffing er wel degelijk in opgenomen staat. Opmerkelijk is wel dat bij een plan dat pas eind vorig jaar of begin dit jaar ingediend werd4 -en dus nog relatief recent is- de vermeende wildschade en negatieve impact op natuurdoelstellingen door everzwijnen helemaal niet zo nadrukkelijk (of niet) vermeld worden. In het natuurbeheerplan lezen we zelfs dat op ‘de meeste beheerde percelen momenteel geen soorten waargenomen worden die wildschade kunnen veroorzaken’. Daaruit leiden we af dat als het everzwijn wordt aanzien als soort die wél wildschade kan veroorzaken, het dier helemaal niet aanwezig is op alle percelen. Desalniettemin wordt de ontheffing aangevraagd op heel het grondgebied.
In het plan staat vooral dat er wordt verwacht dat everzwijnen talrijker zullen worden en dat deze dieren schade kunnen veroorzaken. Dat er binnen een grotere visie nood kan zijn om ze te doden. Ze zijn dus blijkbaar niet zo’n allesverwoestende, nietsontziende ondieren zoals sommigen hen afschilderen.
“Ongeveer een half jaar later worden de rechten om everzwijnen te doden verkocht omdat de ‘potentiële schade’ ineens onaanvaardbaar en onoverkomelijk is”, aldus Legon.
Ook verkeersongevallen vermijden wordt weer aangehaald als doel van de jacht. Volgens de grofwilddatabank van het INBO waren er de laatste vier jaren (amper) 13 schadegevallen met everzwijnen in de gemeente Overpelt en de stad Lommel samen. Deze schadegevallen limiteren zich echter niet enkel in de regio van het Hageven maar over heel de oppervlakte van de stad en gemeente waarin het natuurreservaat is gelegen.
Bovendien zorgt afschot voor onrust. Schrikreacties van dieren zorgen voor een toename in mobiliteit en vluchtgedrag wat op zich de verkeersveiligheid juist negatief beïnvloedt. De twee belangrijkste maatregelen om verkeersongevallen drastisch te verminderen zijn het verlagen van de snelheid en het openhouden van bermen.5 Ook ecoducten zijn een belangrijk hulpmiddel.
Legon: “Daarnaast moeten we wilde dieren niet aanzien als daders maar als slachtoffers. Wij bouwen wegen rondom en door hun habitat. Verkeersongelukken zijn één van hún voornaamste doodsoorzaken.”
Animal Rights wil graag benadrukken dat wij de enorme inspanningen van natuurorganisaties zoals Natuurpunt een warm hart toedragen. Wij keren ons echter wel tegen een beleid dat telkens afschot naar voren schuift als noodzakelijke oplossing. We moeten aanvaarden dat -onder meer- everzwijnen deel uitmaken van onze inheemse fauna en manieren zoeken om met hen samen te leven. Bij conflicten moet de focus liggen op diervriendelijke preventieve maatregelen en oplossingen met respect voor de rechten en het welzijn van het dier.
