Volgens ‘Vee & gewas’ 1 wist de Aaltense varkenshouder en lokale politicus Henk Meerdink op 28 maart “niks van undercoverbeelden die volgens de makers op zijn varkensbedrijf zijn geschoten voor een documentaire. Hij heeft de video ook nog niet gezien.”
”Ik heb de beelden nog niet gezien dus ik kan op dit moment niet oordelen of ze op mijn bedrijf zijn gemaakt. Ik ga eerst met een jurist overleggen, voordat ik uitgebreid reageer.”
De beelden uit Aalten en Huppel Winterswijk maken dan ook geen onderdeel uit van de documentaire, maar ondersteunen deze. Het ‘Food for Profit’-netwerk onderzoekt de verwevenheid tussen de landbouwlobby en de politiek. In Nederland is de landbouwlobby doorgedrongen tot in de regering. Precies waar de documentaire voor waarschuwt.
Zie:
”Ze hebben stiekem gefilmd. Dat vind ik niet netjes. Ze mogen de volgende keer best een afspraak maken. Ze mogen alles zien, want ik heb niks te verbergen. Ik handel naar eer en geweten en probeer samen met mijn medewerkers de dieren zo goed mogelijk te verzorgen. We houden onze varkens volgens de eisen van het 1 ster Beter Leven-keurmerk en voeren restproducten. 85 procent komt uit de levensmiddelenindustrie. De NVWA komt hier regelmatig over de vloer en controleert of ik aan alle regels voldoe. Ze kennen mijn hele bedrijf. Mijn varkens gaan gewoon op de export.”
De Gelderlander 2 beschrijft de beelden:
”Dode varkens liggen buiten de stallen. De stallen zelf lijken smerig. Enkele varkens hebben ontstoken ogen, andere dieren hebben grote misvormingen. Ze zien er onverzorgd uit.
Duidelijk zichtbaar wordt een varken geslagen met een peddel, terwijl een andere varken op wordt getild aan de staartstomp.”
Henk Meerdink reageert bij deze krant:
”Ik hoorde er pas een uurtje geleden over via de app. Nee, van de filmmakers heb ik niets gehoord. Zo gaan die gasten blijkbaar te werk. Wat ik wel kan zeggen, is dat wij onze varkens goed verzorgen. Ze krijgen voor 85 procent het zelfde voedsel als de mensen. Als je kwaad wil, kan je altijd wel een stok vinden om de hond mee te slaan.”
”Normaal ben ik niet bang om wat te zeggen. En nu ook niet, ik ben wel wat gewend. Maar het lijkt me toch verstandig om even te wachten met die reactie. Wij zijn gewoon boeren, die zorgen voor goed voedsel waar iedereen van eet. We hebben het Beter Leven-keurmerk. Dat zegt toch genoeg.”
NVWA
Linda Verriet van de Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV) roept de filmmakers op om mogelijke misstanden te melden bij de NVWA.
Animal Rights heeft de beelden al op 28 maart naar de NVWA gestuurd. De keuringsdienst bevestigt tegenover de Gelderlander de beelden te hebben ontvangen van Animal Rights. ”Aan de hand daarvan bepalen we wat eventuele vervolgstappen zijn,” zegt een woordvoerder.
POV
Volgens ‘Vee & gewas’ reageert Linda Verriet gefrustreerd:
”Deze video is gemaakt met als doel de BBB en de hele varkenshouderij te beschadigen. Dat blijkt ook uit de toelichtende teksten uit de video als ’tientallen miljarden voor dieren uitbuiten en mishandelen etc’. Wij zijn de lastercampagnes tegen onze beroepsgroep van hardwerkende boeren meer dan zat.”
Maar ze moet toegeven:
”Het zijn geen fraaie beelden om te zien, dat staat buiten kijf. Alle dieren moeten goed worden behandeld, ongeacht of het om huisdieren of landbouwhuisdieren gaat. Bewezen misstanden moeten hard worden aangepakt. Daar is wat de POV betreft geen discussie over mogelijk. Daarvoor hebben we de NVWA. Wij willen de filmmakers verzoeken de NVWA in te schakelen, wanneer zij misstanden (menen te) signaleren. De NVWA beoordeelt deze onafhankelijk en zal er in voorkomende gevallen voor zorgen dat er tegen misstanden wordt opgetreden. Dit is in het belang van de dieren.”
BBB
BBB is van mening dat dierenrechtenorganisatie Animal Rights een grens overschrijdt door de partij in verband te brengen met mogelijke misstanden op een varkensbedrijf in Aalten. Zo stelt partijleider Caroline van der Plas in een reactie in ‘Pigbusiness’:
”BBB bezit geen varkensstallen, runt geen boerenbedrijven en heeft daar ook geen belangen in. Wij zijn een politieke partij. Punt”. 3
Animal Rights heeft natuurlijk ook nooit beweerd dat de BBB varkensstallen bezit of boerenbedrijven runt. Wat we wel beweren is dat de BBB bestaat en is opgericht om deze praktijk van slavernij en uitbuiting te verdedigen en in stand te houden.
Van der Plas heeft, in tegenstelling tot Meerdink, de video wel bekeken en oordeelt:
“De beelden zijn schokkend – daarover bestaat geen misverstand. Wat BBB betreft moeten misstanden in de veehouderij, net als bij huisdieren, keihard worden aangepakt. Dieren verdienen altijd een fatsoenlijke behandeling. Wie misstanden constateert, meldt dat direct bij de NVWA zodat er kan worden ingegrepen – in het belang van het dier.”
Iets verderop in het artikel trekt ze voor de zekerheid haar handen van Meerdink af:
”De betreffende ondernemer is raadslid van een zelfstandige, lokale partij. Dat die partij in politieke zin een bondgenootschap heeft met BBB, doet daar niets aan af. Die partij opereert onder een eigen naam, met eigen leden, verantwoordelijkheden en standpunten. De suggestie dat BBB daarmee medeverantwoordelijk zou zijn voor het reilen en zeilen op individuele boerenbedrijven is niet alleen feitelijk onjuist, maar ook beschadigend.”
Meerdink
Ook vrijdagmiddag heeft Meerdink de beelden nog niet gekeken:
”Het doet me pijn dat we op deze manier weggezet worden. Ik ben wel vaker van dit soort zaken beticht, maar uiteindelijk is van die aantijgingen nooit wat terechtgekomen. We hebben een net bedrijf.” 4
”Het is normaal dat binnen stallen een uitval is van 1 à 2 procent. Het kan zijn dat ze net die in beeld hebben gebracht. Onze varkens zijn verder kerngezond. Er wordt goed voor ze gezorgd. Ze hebben een gemiddelde levensruimte van een vierkante meter.”
Update – Melding bij NVWA
Naar aanleiding van de klacht van Animal Rights bij de NVWA over de bedrijven in Aalten en Huppel heeft de NVWA onderzoek gedaan, misstanden vastgesteld en daartegen opgetreden. Wat er is vastgesteld en hoe daartegen is opgetreden zegt de waakhond niet te kunnen delen vanwege privacy wetgeving.
Dit alles blijkt uit de terugkoppeling van de NVWA naar Animal Rights op 29 mei:
“Onze excuses voor de verlate reactie. Naar aanleiding van uw melding heeft een van onze inspecteurs de situatie onderzocht. Tijdens het onderzoek heeft de inspecteur overtredingen waargenomen. Daarom heeft de NVWA opgetreden tegen de beklaagde/het bedrijf. Vanwege wetgeving, onder andere over privacy, worden details over het uitgevoerde onderzoek en de genomen maatregelen niet gedeeld. Wij vragen daarvoor uw begrip. Uw melding heeft ervoor gezorgd, dat de NVWA kon optreden tegen het bedrijf. Wij bedanken u daarom voor de moeite die u heeft genomen om de situatie bij ons te melden.”
Update – Reactie varkensboer
Tegenover de Gelderlander 5 bevestigt Wim Meerdink dat de NVWA een grote controle heeft uitgevoerd op al hun locaties. Volgens hem zijn er alleen kleine overtredingen vastgesteld. ”Zoals je die bij elk bedrijf wel ziet. Zo waren roosters versleten. Ik had de nieuwe al liggen, maar ik was er nog niet aan toegekomen om ze te vervangen. Over onze dieren hadden ze geen opmerkingen. Die zijn hartstikke gezond.”
Ook de eerdere beelden worden op de bekende nonchalante wijze gebagatelliseerd: “Als je anderhalve maand filmt, dan vind je altijd wel wat. Die dode dieren hebben we de volgende dag geruimd. Soms krijg je je werk niet helemaal af op een dag. Een dier had een abces aan zijn oog. Dat lijkt heftig, maar komt vaker voor en gaat weer over. En medewerkers slaan en schoppen geen dieren. Ze gebruiken een peddel om dieren te duwen en dat mag.”
Update – Wat werd er gevonden bij de inspecties?
Animal Rights vroeg vervolgens via de Wet open overheid (Woo) de documentatie op. Die stukken ontvingen we uiteindelijk op 30 maart 2026 nadat alle bezwaren van Meerdink & Zonen BV tegen openbaring waren afgewezen. 6
Het ging Meerdink onder andere om de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer. De eigenaar van het bedrijf heeft ervoor gekozen om zijn persoonsnaam onderdeel te maken van de bedrijfsnaam en het adres (van een van de locaties) van het bedrijf zou tevens zijn woonadres betreffen. Verder vreest Meerdink voor acties van dierenrechtenactivisten en wil hij een van de documenten nog gebruiken in juridische procedures.
De werkelijke reden, vermoedt Animal Rights, is dat Meerdink niet wil dat het publiek kennisneemt van de misstanden binnen het bedrijf: varkens hadden op verschillende locaties in diverse afdelingen geen geschikte hokverrijking, geen hygiënische schone en droge ligplaatsen, betonnen roostervloeren met te brede spleten, vloeren met gaten erin, onvoldoende verlichting en geen toegang tot permanent drinkwater.
Naar aanleiding van de beelden en de melding van Animal Rights bij de NVWA vinden er op 24 april 2025 inspecties plaats op meerdere locaties van het varkensbedrijf. Op “de locaties in Aalten & Mariënvelde in zijn geheel alsook op de locatie in Winterswijk-Huppel gedeeltelijk” was geen “permanente hokverrijking aanwezig voor de varkens welke voldeed aan de eisen. Het hokverrijkingsmateriaal was in veel gevallen niet wroetbaar, niet schoon of er was helemaal geen hokverrijking aanwezig.”
Ook was er op “de locaties Hoeninkdijk 6 alsook Hoeninkdijk 8 en Mariënvelde geen hygiënische schone en droge ligplaats aanwezig […]. De aanwezige varkens werden gehuisvest in hokken waar de dichte vloer besmeurd was met een dikke laag natte mest en urine. Hierdoor hadden de aanwezige varkens in deze stallen geen schone, droge en hygiënische ligplaats.”
Op “de locatie Hoeninkdijk 8 (stal 1 en 2) en op de locatie in Winterswijk-Huppel” waren “de spleten van de betonnen roostervloeren in diverse afdelingen breder […] dan de maximale toegestane breedte van 20 mm. De spleten in de roostervloeren werden gemeten tussen de 25 en boven de 30 mm. Te brede spleten kan ervoor zorgen dat varkens zich bezeren aan de poten doordat zij vast kunnen komen te zitten.”
Op “de locaties Hoeninkdijk 8 en Mariënvelde” waren “er gaten in de vloeren aanwezig […] waaraan de varkens zich zouden kunnen bezeren of verwonden.”
Op “meerdere locaties (Aalten en Mariënvelde) in meerdere afdelingen” voldeed de verlichting niet. “Dit doordat er verdeeld over de afdelingen te weinig armaturen hingen of dat er lampen hingen die te vies waren. Hierdoor hadden de aanwezige varkens in deze afdelingen niet de beschikking over een minimale verlichtingssterkte van 40 lux.”
Op “de locaties te Aalten in meerdere afdelingen” is “geen permanent drinkwater aanwezig”. “Wij zagen en voelden dat de drinknippels kapot waren of dat de waterdruk van de leidingen was. Hierdoor hadden deze varkens geen permanent drinkwater tot hun beschikking.”
Op “de locatie te Winterswijk-Huppel” werd “in een aantal afdelingen gemeten dat er te hoge gaswaarden waren geconstateerd. De gasconcentraties ammoniak kwamen in sommige gevallen zelfs uit op 70 ppm, terwijl de maximale waarde op 20 ppm behoort te liggen. Te hoge gasconcentraties kunnen leiden tot gezondheidsproblemen bij varkens.”
Al deze overtredingen worden door de NVWA beoordeeld als zwaar en middelzwaar en worden afgedaan met een bestuurlijke boete. Hoe hoog die boete is, weten we nog niet. Dat vragen we nog na.
Nieuw Woo-besluit – De schaal van de overtredingen en onduidelijkheid over sancties
Als Animal Rights eind juli 2026 eindelijk het zeer uitgebreide Rapport van Bevindingen ontvangt dat door de NVWA werd opgesteld na de inspecties van 24 april 2025, wordt op de eerste plaats de omvang van de overtredingen duidelijk en blijkt op de tweede plaats dat de NVWA daarvoor (vooralsnog) geen boetes oplegt.
11.144 aanwezige varkens van de circa 12.000 hadden niet de beschikking over permanent hokverrijking conform de norm, 1.957 varkens werden gehuisvest in hokken waar zij geen toegang hadden tot een schone en droge ligplaats en 1.542 varkens werden gehuisvest in hokken waar de spleten in de roostervloeren breder waren dan de maximale toegestane breedte van 20 mm.
Daarnaast waren er op de locaties Hoeninkdijk 8 in Aalten en Mariënvelde gaten in de vloeren aanwezig waaraan de varkens zich zouden kunnen bezeren of verwonden.
Op meerdere locaties (Aalten (Hoeninkdijk 6 en 8) en Mariënvelde), in meerdere afdelingen, voldeed de verlichting niet. Dit doordat er verdeeld over de afdelingen te weinig armaturen hingen of dat er lampen hingen die vies waren. Hierdoor hadden de aanwezige varkens in deze afdelingen niet de beschikking over een minimale verlichtingssterkte van 40 lux.
Op de locaties te Aalten was er in meerdere afdelingen geen permanent drinkwater aanwezig, doordat de drinknippels kapot waren of dat de waterdruk van de leidingen was. Hierdoor hadden deze varkens geen permanent drinkwater tot hun beschikking.
Op de locatie te Winterswijk-Huppel is in een aantal afdelingen gemeten dat er te hoge gaswaarden waren. De gasconcentraties ammoniak kwamen in sommige gevallen zelfs uit op 70 ppm, terwijl de maximale waarde op 20 ppm behoort te liggen. Te hoge gasconcentraties kunnen leiden tot gezondheidsproblemen bij varkens.
De dierenarts zegt over de constateringen in de veterinaire verklaring:
“De boven benoemde varkens waren in hun welzijn benadeeld, omdat de hokverrijking ontoereikend was, in enkele hokken te weinig licht was, hokken vies waren en in sommige hokken de roostervloer niet in orde was. Daardoor konden de varkens niet aan hun fysiologische behoeftes voldoen en hadden geen veilige en geschikte huisvesting.”
En over de al minimale eisen:
“Volgens vaste jurisprudentie bestaat de zorg voor een dier uit de volgende vier aspecten: water, voer, huisvesting en medische zorg. Ten aanzien van de aspecten huisvesting is de houder in gebreke gebleven en is de nodige zorg onthouden.”
De NVWA geeft een officiële waarschuwing voor de overtredingen met betrekking tot water, licht, gaten in de vloeren en gasconcentraties. Al deze misstanden moesten voor 13 november 2025 verholpen zijn.
Ook voor de overtredingen uit het Rapport van Bevindingen gold die hersteltermijn van 13 november 2025:
“U dient over het gehele bedrijf hokverrijking toe te passen welke voldoet aan de gestelde eisen.”
“U dient de roostervloeren in de genoemde afdelingen te vervangen zodat de spleten in deze roostervloeren weer binnen de maximale gestelde breedte van 20 mm valt.”
“U dient ervoor te zorgen dat de dikke laag natte mest en urine in de hokken van uw varkens verwijderd word en dat de varkens hierdoor een schone en droge ligplaats hebben.”
Maar van sancties in de vorm van boetes of lasten onder dwangsom blijkt niets. Ook is er geen informatie in de documenten te vinden over een hercontrole en de resultaten daarvan. Animal Rights zal dit opnieuw navragen bij de NVWA.
Hoe dan ook hadden deze NVWA-inspecties waarschijnlijk nooit plaats gevonden zonder de burgerinspecties van Animal Rights samen met Food for Profit. Wordt vervolgd!
- Aaltense varkenshouder Henk Meerdink doelwit undercoveractie ↩︎
- Geen ‘fijne beelden’ op Achterhoekse boerderij, maar boer weet van niets: ‘Verzorgen varkens goed’ ↩︎
- ‘Animal Rights overschrijdt grens door BBB in verband te brengen met vermeende misstanden’ ↩︎
- Documentaire werpt schaduw over Aaltense varkensboer, tevens raadslid: beelden van zijn stal niet in film, wel naar inspectie ↩︎
- Varkenshouder uit Aalten reageert op schokkende beelden: ‘Onze dieren zijn hartstikke gezond’ ↩︎
- Beslissing op bezwaar Woo-verzoek over varkensbedrijf ↩︎
