11 juni 2026 overleden meerdere varkens in een stal in Gewande (bij Den Bosch) toen tientallen dieren in de beerput belandden. ¹
Dit soort verschrikkelijke ongelukken gebeuren met grote regelmaat. Hoe vaak? Dat weet niemand want deze ‘incidenten’ worden niet centraal geregistreerd.

Minder twijfel is er over de oorzaken en de gevolgen. De oorzaak ligt in de huisvesting en het gebrek aan controle en onderhoud. Veel dieren opgesloten in schuren, brengen hun leven door op roosters boven hun eigen ontlasting. Bij een stalverzakking zakt de vloer onder de poten van de dieren weg en dan vooral de betonnen, stalen, houten of plastic roosters. Dit kan gebeuren als de vloer wordt aangetast door de zuren die vrijkomen uit de ontlasting van de dieren (en uit het veevoer), door achterstallig onderhoud, of slechte constructies. “Een varkensstal is na 20 jaar helemaal rot door de ammoniak en de vloeren zakken door. Dat is een probleem dat we kennen,” liet een woordvoerder van de brandweer al in 2019 weten aan Animal Rights.

Wanneer de dieren in de beerput (mestput, gierput, aalput) terecht komen, kunnen ze verdrinken in hun eigen mest of stikken in de gassen die er boven hangen. Zelfs als dieren levend uit een put gehaald worden, zijn ze vaak gewond door de val of hebben ze luchtwegproblemen door het binnenkrijgen van mest of het inademen van giftige gassen. Soms worden de slachtoffers alsnog afgemaakt.

Het achterhalen van de cijfers
De brandweer wordt gemiddeld vier keer per week ingeschakeld voor dieren die door de stalvloer zakken en in een mestput belanden. Dat beweerde Wakker Dier juni 2026 na analyse van 112-meldingen. De brandweer zou in 2025 218 maal ingeschakeld zijn om dieren uit mestputten te halen en in 2024 ging het om 200 gevallen. ²

Een dergelijke inventarisatie is niet nieuw. In juni 2020 analyseerde Varkens in Nood meldingen van de brandweer en berichten in de media. Hieruit zou blijken dat de brandweer in 2019 bijna vijf keer per week moest uitrukken om vee uit de put te vissen. Het ging landelijk om 240 incidenten en over tenminste honderden, maar vermoedelijk duizenden dieren. ³

Ook dierenrechtenorganisatie Animal Rights houdt de cijfers al sinds 2020 bij. 

Het zaaien van twijfel
Landbouworganisatie LTO was er snel bij om de cijfers te bagatelliseren: ⁴
“Elk dier dat in de gierkelder terechtkomt is er uiteraard één te veel, maar de meldingen bevatten ook andere incidenten met landbouwhuisdieren.”  ⁵
Ook Producentenorganisatie Varkenshouderij POV, deed een duit in het zakje. Zij hadden zelf ook naar de 112-meldingen gekeken en beweerden dat bij 18 van de 218 meldingen koeien door de roosters waren gezakt en in 2 gevallen varkens. In alle andere gevallen raakten koeien, paarden, schapen en varkens te water, verstrikt in een hek of staalconstructie, in de modder of sloot of een dier ontsnapte. ⁶
De vertegenwoordigers van veehouders kunnen deze twijfel zaaien in de pers, omdat er geen centrale registratie van deze ‘incidenten’ is. Animal Rights vindt al heel lang dat daar verandering in moet komen.

De politieke geschiedenis
In een van de antwoorden op vragen behorende bij de ‘Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en het Diergezondheidsfonds voor het jaar 2020’, zei minister Schouten: 
“Er is geen centrale registratie voor incidenten waarbij dieren in de mest- of gierput belanden. Het is daarom niet bekend hoe vaak in de afgelopen tien jaar dergelijke incidenten hebben plaatsgevonden”. ⁷
Minister Schouten liet hier verder geen onderzoek naar doen.

Op zaterdag 6 maart 2021 vielen zo’n zestig tot honderd varkens in de mestput van een stal aan de Vreeweg in Nunspeet, nadat de vloer van de stal deels instortte. Meerdere varkens hadden volgens de eerste berichten het ongeluk niet overleefd. ⁸ Frank Futselaar van de SP stelde er drie dagen later Kamervragen over, waaronder deze: ⁹
“Kunt u per diercategorie registreren hoe vaak veiligheidsdiensten uitrukken voor meldingen omtrent dieren die door stalvloeren zakken of anderszins gewond raken bij incidenten met veehouderijvloeren, zowel bij emissiearme als bij ‘gangbare’ stalvloersystemen?”
Minister Schouten antwoordde daar op 29 april van dat jaar op:
“Nee. In samenwerking met de veiligheidsregio’s publiceert het Kenniscentrum Informatiegestuurde Veiligheid van het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) iedere maand de Kerncijfers Incidenten van de brandweer in een online dashboard. Incidenten worden niet op het gevraagde detailniveau geregistreerd.”
Ook deze vraag en onbevredigend antwoord kon minister Schouten niet bewegen tot onderzoek of registratie.

Sindsdien werd de vraag over het aantal stalongelukken en het aantal slachtoffers dat daarbij valt bijna ieder jaar aan de landbouwminister van dienst voorgelegd door middel van feitelijke vragen.

Na jarenlang druk uitoefenen leek er in 2025 een klein beetje beweging te komen in de richting van het registreren van dit soort voor de dieren vreselijke ongelukken. In juni 2025 antwoordde demissionair minister Wiersma op feitelijke vragen:
“Uit navraag bij Brandweer Nederland en het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) blijkt dat op dit moment geen landelijke registratie plaatsvindt van het aantal dierlijke slachtoffers als gevolg van gevaarlijke mestgassen, mestexplosies en het bezwijken van een stalvloer. Omdat de constructieve veiligheid van stalvloeren is geregeld in het Besluit Bouwwerken Leefomgeving, ben ik samen met mijn collega van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) in overleg met Brandweer Nederland, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), NIPV en de NVWA om te verkennen hoe er landelijk meer inzicht kan komen in dit soort incidenten.” ¹⁰

Daarna werd het weer stil aangaande dit onderwerp en wisselden we van regering. Animal Rights vindt het de hoogste tijd dat nu eindelijk werk wordt gemaakt van het opzetten van een centrale registratie van stalongelukken, zoals het verzakken van vloeren en in de mest belanden van dieren, en van verstikkingen bij het mengen van mest of uitvallen van de ventilatie. Een dergelijke registratie vindt sinds enkele jaren ook plaats met betrekking tot stalbranden. Ook daar hebben we lang voor moeten knokken.

Ook is het, ons inziens, noodzakelijk om te onderzoeken wat de werkelijke cijfers van de afgelopen jaren zijn om zo snel mogelijk met beleid te kunnen komen dat dit ‘verborgen’ probleem adresseert. De brandweer lijkt ons daarbij de voor de hand liggende bron.

Animal Rights stuurde deze brandbrief naar de verantwoordelijke minister.

Update

Het bleek toch niet helemaal stil te zijn gebleven na de belofte van voormalig landbouwminister Wiersma. Uit feitelijke vragen die op 23 april 2026 werden beantwoord bij de begroting van het landbouwministerie, maar Animal Rights pas recent onder ogen kreeg, zegt de nieuwe minister het volgende:
“Zoals aangegeven in de beantwoording van de feitelijke vragen bij de LVVN-begroting van 2026 (Kamerstuk 36 800 XIV-8) lopen er gesprekken met verschillende stakeholders om meer inzicht te krijgen in dergelijke incidenten. Daarbij wordt gekeken naar de mogelijkheden voor registratie van deze incidenten. Daarop heeft LVVN opdracht gegeven tot tweeonderzoeken: een media-analyse door RVO en een meldkamer data-analyse door het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV). De media-analyse is gericht op het verkrijgen van kwalitatieve data middels nieuwsberichten van de afgelopen vijf jaar over dit type incidenten. DeNIPV-studie verzamelt kwantitatieve data over incidenten die de afgelopen 5 jaren hebben plaatsgevonden. Op deze manier kan meer inzicht verkregen worden in het aantal incidenten per jaar. Dit onderzoek maakt gebruik van data van het Gemeenschappelijk Meldkamer Systeem (GMS). Beide onderzoeken zijn recent afgerond. In de onderzochte periode (2020–2025) zijn in totaal 1145 incidenten geregistreerd in het Gemeenschappelijk Meldkamer Systeem (GMS), waarvan 230 in 2024 en 243 in 2025. Dit betreft incidenten waarbij de brandweer is uitgerukt naar een melding van een dier in een put, bassin of kelder. Het aantal gewonde of overleden dieren wordt echter niet structureel geregistreerd in GMS. Ook zijn de GMS-data onvoldoende gedetailleerd om uitspraken te doen over de specifieke oorzaken, het type stalvloer, de exacte diersoort, het aantal en de toestand van de betrokken dieren. Momenteel worden de resultaten van beide onderzoeken nader geanalyseerd en wordt bezien wat de vervolgstappen zijn. Voor de zomer zal ik uw Kamer hierover informeren.” ¹¹

Uit de genoemde cijfers blijkt dat hulpdiensten in 2025 bijna 5 keer per week moesten uitrukken voor een melding van een dier in een put, bassin of kelder. Dat benadrukt opnieuw de urgentie om vaart te maken met verplichte, landelijke registratie van deze incidenten, inclusief een structurele registratie van het aantal gewonde en/of overleden dieren. De geregistreerde informatie moet voldoende gedetailleerd worden om uitspraken te kunnen doen over de specifieke oorzaken, het type stalvloer, de exacte diersoort, het aantal en de toestand van de betrokken dieren. Vervolgens moet er natuurlijk effectief beleid komen om hier een einde aan te maken.

Update 2

Op 10 september 2026 laat de griffier van de vaste commissie voor Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur aan Animal Rights weten dat een afschrift van de brief van Animal Rights aan de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
m.b.t. centrale registratie van stalongelukken ontvangen en besproken is:
“De commissie heeft besloten de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur een reactie te vragen op uw brief. Zodra de commissie deze reactie heeft ontvangen, neemt zij een besluit over de eventuele verdere behandeling van uw brief. Ik zal de reactie van de minister aan u toesturen en u informeren over het besluit van de commissie.
Namens de commissie dank ik u voor de toezending van uw brief.”

1. Meerdere varkens overleden nadat ze in put belanden in Gewande ↩︎
2. Vier keer per week belanden dieren in een mestput ↩︎
3. Dieren in de put ↩︎
4. Gesteggel over dieren in mestput: LTO ontkent meldingen van brandweer ↩︎
5. LTO nuanceert bericht Wakker Dier: ‘Vee zakt niet vier keer per week door stalvloer’ ↩︎
6. POV bestrijdt cijfers Wakker Dier ↩︎
7. Vraag 120, 35 300 XIV Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) en het Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar 2020, 8 oktober 2019 ↩︎
8. Meer dan honderd varkens vallen in mestput in stal in Nunspeet, paar dieren overleven het niet ↩︎
9. Vraag 6, Vragen van het lid Futselaar (SP) aan de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat over het nieuws dat varkens overleden bij een val in een gierput (ingezonden 9 maart 2021) ↩︎
10. Antwoord op 10 juni 2025 bij vraag 33 Beantwoording Kamervragen bij Jaarverslag LNV 2024 ↩︎
11. Wijziging begroting van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur en het Diergezondheidsfonds voor 2026 (Voorjaarsnota) ↩︎