De juridische strijd voor transparantie over de vee-industrie VII

mei 23, 2026 | Slacht

De Nederlandse voedsel- en warenautoriteit (NVWA) heeft in collaboratie met de vee-industrie weer een nieuwe truc verzonnen om de Wet open overheid (Woo) en transparantie over haar eigen functioneren te traineren.

De NVWA maakt nog altijd maar zeer sporadisch gebruik van de mogelijkheid tot ‘actieve openbaarmaking’ met betrekking tot haar wettelijke taak van toezicht op de slachthuizen. Actieve openbaarmaking houdt in dat de NVWA uit zichzelf, dus zonder dat iemand daarom vraagt, inspectieresultaten, de daarbij geconstateerde misstanden, de rapporten die daarover zijn opgesteld en de op basis daarvan opgelegde sancties, publiceert. 
De NVWA weet vanzelfsprekend dat deze gegevens door verschillende NGO’s of de pers toch opgevraagd zullen worden. Waarom ze dan niet als instantie op voorhand zelf verzamelen en publiceren?

Animal Rights is één van de organisaties die daarom met enige regelmaat de inspectieresultaten van het toezicht op slachthuizen opvraagt via een informatieverzoek onder de Woo. De kern van een dergelijk verzoek is een variatie op “Animal Rights verzoekt om openbaarmaking van alle informatie met betrekking tot het toezicht door de NVWA op slachthuis A.” Daarmee wordt gedoeld op inspectierapporten, rapporten van bevindingen, processen-verbaal, boeterapporten, overige handhavingsdocumenten etc. die voortkomen uit het toezicht van de NVWA op of bij het bedrijf. Dus niet uitsluitend op informatie die enkel betrekking heeft op het slachthuis zelf. 
Indien de NVWA tijdens toezicht op de locatie van het slachthuis zaken constateert die betrekking hebben op transporteurs, pluimveehouders of door hen ingeschakelde vangploegen die leveren aan het slachthuis dan valt dat vanzelfsprekend eveneens onder het verzoek. Voorbeelden daarvan zijn het transport van niet-transportwaardige dieren, vangletsel, hoge uitval of malversaties in de administratie. Hoewel dergelijke overtredingen mogelijk verwijtbaar zijn aan de veehouder, transporteur of vangploeg en niet aan het slachthuis zelf, worden deze door de NVWA in de regel juist op het slachthuis geconstateerd en vallen zij daarmee onder de reikwijdte van het Woo-verzoek. Dat was altijd de verstandhouding.

Het ‘team Openbaarmaking’ binnen de NVWA begrijpt dat en de documenten worden in de regel dan ook allemaal verstrekt. Echter, het ‘team Bezwaar en Beroep’ probeert dat nu te ondermijnen door een deel van de documenten als ‘buiten reikwijdte van het verzoek’ te classificeren. 
Dit is hetzelfde team dat besloot Caroline van der Plas’ natte droom, dat het indienen van een pro forma bezwaar voldoende is om openbaarmaking op te schorten, als beleid te implementeren. Volgens de wet is hiervoor een verzoek tot een voorlopige voorziening bij een rechtbank daartoe noodzakelijk. Lees over dit onderwerp:

En:

Op 16 juni 2025, inmiddels bijna een jaar geleden, diende Animal Rights een tweetal Woo-verzoeken in. Qua formulering en reikwijdte identiek, maar betrekking hebbend op twee verschillende slachthuizen.
Beide verzoeken zijn middels deelbesluiten afgehandeld, maar tegen de Woo-besluiten inzake beide slachthuizen is ook door meerdere derde-belanghebbenden bezwaar ingesteld. Door de illegale beleidswijziging van de NVWA, zoals hierboven beschreven, is de verstrekking van de documenten sindsdien geschorst.

Dan volgt de truc van de bezwaarbehandelaars van de NVWA: 
“Bij de herbeoordeling van de dossiers is mij gebleken dat de onderhavige documenten, zijnde een viertal rapporten van bevindingen, ten onrechte bij het primaire besluit zijn betrokken. De inhoud van deze rapporten ziet niet op ‘informatie met betrekking tot het toezicht door de NVWA op [het slachthuis]’, zoals in het Woo-verzoek staat. Deze documenten vallen daarmee buiten de reikwijdte van het verzoek. Wij zijn voornemens dit ambtshalve te corrigeren in de beslissing op bezwaar.”

‘Team Bezwaar en Beroep’, aangestuurd door de vee-industrie via de advocaten van bezwaar makende transporteurs, veehouders en het slachthuis zelf, kiest er dus voor om het oordeel van hun collega’s van ‘team Openbaarmaking’ en de jarenlange praktijk te saboteren. Ze doet dat door het woordje ‘op’ in de zin “toezicht door de NVWA op slachthuis A” te herinterpreteren van het toezicht dat plaatsvindt op de locatie van slachthuis A, naar toezicht enkel en alleen op het handelen van dat slachthuis zelf.

Als er twijfels zijn over de interpretatie van een Woo-verzoek is het gebruikelijk dat de NVWA om een nadere precisering vraagt. Had de NVWA dat gedaan dan had men bovenstaande uitleg gekregen. Maar men vroeg niet om precisering op dit vlak.

Verder, als de vrees bestaat dat verstrekte informatie verkeerd geïnterpreteerd zou kunnen worden, maakt de NVWA in een Woo-verzoek regelmatig gebruik van de mogelijkheid om contextinformatie toe te voegen. Dat is hier ook gebeurd in de deelbesluiten:
“Hierbij maak ik u er op attent dat het slachthuis in diverse documenten slechts de plaats van constatering van de overtreding betreft. Het slachthuis zelf had geen rol als overtreder bij de geconstateerde overtredingen.”
Deze disclaimer geeft opnieuw aan dat ‘team Openbaarmaking’ van mening is dat deze informatie over derden verstrekt moet worden.

De bezwaarschriften werden door ‘team Bezwaar en Beroep’ op 20 mei 2026 gegrond verklaard. Als gevolg hiervan wordt nu circa de helft van alle documenten waarvan ‘team Openbaring’ had geoordeeld dat die (gedeeltelijk) openbaar konden worden gemaakt, nu alsnog geweigerd. Animal Rights heeft kortom een jaar mogen wachten om uiteindelijk slechts een fractie van de gevraagde documenten te ontvangen, die bovendien door alle vertraging en het traineren verouderd zijn.

Animal Rights wil vanzelfsprekend de documenten onverkort ontvangen. De dierenrechtenorganisatie kan in al die zaken in beroep gaan tegen de besluiten op bezwaar, wetende dat een beroepsprocedure ook al gauw een jaar kan duren en vervolgens nog de mogelijkheid van hoger beroep openstaat. 
Animal Rights kan ook een nieuw Woo-verzoek indienen. Dat betekent echter wel dat door toedoen van ‘team Bezwaar en Beroep’ wederom alle informatie moet worden opgevraagd.

Op 22 mei 2026 diende Animal Rights een nieuw Woo-verzoek in met de volgende omschrijving:
“De aangelegenheid waarop dit verzoek betrekking heeft betreft het toezicht, de controles, inspecties, handhaving en overige toezichtsactiviteiten van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) op en bij [het slachthuis] waaronder mede begrepen alle bevindingen, overtredingen, constateringen en handhavingsmaatregelen die tijdens of naar aanleiding van toezicht bij dit bedrijf zijn vastgesteld, ongeacht of deze betrekking hebben op [het slachthuis] zelf dan wel op transporteurs, primaire bedrijven of andere betrokken partijen.” 

Het saboteren van de Woo levert de NVWA naast schouderklopjes van de vee-industrie vooral meer werkdruk op.

De strijd voor dierenrechten is ook een juridische strijd voor transparantie over de vee-industrie.

Lees meer in de volgende artikelen:

JIJ KAN DE DIEREN REDDEN

Word ambassadeur van de dieren en red ze met jouw bijdrage. Jouw hulp zet het belangrijke werk voor de dieren voort.

Elke bijdrage maakt een verschil! 🧡